Bài 5- Tình bạn - KN xác định giá trị (xác định được giá trị của tình bạn)- KN tư duy phê phán (biết phê phán, đánh giá những quan niệm sai, những hành vi ứng xử không phù hợp với bạ[r]
Trang 1GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG TRONG NHÀ TRƯỜNG TIỂU HỌC
Trang 2I CÁC QUAN NIỆM VỀ KĨ NĂNG SỐNG
- Thế nào là kĩ năng sống?
- Các loại KNS?
Trang 3-Thuật ngữ kĩ năng sống (KNS) xuất hiện trong nhà
trường PT VN từ những năm 1995 -1996 (Dự án "Giáo dục KNS để bảo vệ sức khỏe, phòng chống HIV/AIDS cho TTN trong và ngoài nhà trường do Quĩ Nhi đồng Liên hiệp quốc - Bộ GD&ĐT - Hội chữ thập đỏ VN thực hiện GDKNS được phát triển trong nhiều hoạt động giáo dục các vấn đề xã hội
- GDPT VN đang thực hiện đổi mới gắn với mục tiêu giáo dục của thế kỉ 21 của UNESCO với 4 trụ cột: Học để biết, học để làm, học để làm người, học để chung
sống, mà thực chất là một cách tiếp cận KNS
- Rèn luyện KNS đã được Bộ GD&ĐT xác định là một
trong 5 nội dung của phong trào thi đua "Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực" giai đoạn
Trang 4Vậy KNS là gì?
Theo WHO: Khả năng để có hành vi thích
ứng và tích cực giúp các cá nhân ứng xử
có hiệu quả trước các nhu cầu và thách
thức của cuộc sống hằng ngày.
Theo UNICEF: là cách tiếp cận giúp thay đổi hoặc hình thành hành vi mới Cách tiếp cận này lưu ý đến sự cân bằng về tiếp thu kiến thức, hình thành thái độ và kĩ năng.
Trang 5Theo UNESCO: KNS với 4 trụ cột của giáo dục:
+ Học để biết: gồm các KN tư duy: phê phán,
sáng tạo, quyết định, giải quyết vấn đề, nhận thức được hậu quả;
+ Học để làm: KN thực hiện công việc và các
nhiệm vụ như: đảm nhận trách nhiệm; KN đạt
mục tiêu;
+ Học để chung sống: KN giao tiếp, thương
lượng, tự khẳng định, hợp tác, làm việc theo
nhóm…;
ứng phó với căng thẳng, kiểm soát cảm xúc, tự
nhận thức, tự tin…;
Trang 6* Định nghĩa của UNESCO về KNS: cụ thể
• (KNS là biến cái biết thành cái làm trong
thực tế cuộc sống một cách tích cực nhất).
Trang 7* KNS được hình thành trong quá trình học tập, lĩnh hội và rèn luyện trong cuộc sống Quá trình lĩnh hội diễn ra trong và ngoài hệ thống giáo dục.
* KNS vừa mang tính cá nhân (khả năng của
cá nhân) vừa mang tính xã hội (phụ thuộc vào giai đoạn phát triển LS-XH, chịu ảnh hưởng của truyền thống, văn hóa gia đình, cộng đồng, dân tộc).
Trang 8II PHÂN LOẠI KNS Trình bày về các loại KNS mà anh chị đã biết?
Trang 10III TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC GIÁO DỤC KNS CHO HỌC SINH TRONG NHÀ TRƯỜNG
KNS thúc đẩy sự phát triển cá nhân và xã hội
G.Dục KNS là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ G.Dục KNS nhằm thực hiện yêu cầu đổi mới
GDPT
G.Dục KNS trong nhà trường là xu thế chung của
nhiều nước trên thế giới
Trang 11IV Tích hợp GDKNS trong dạy học
Trang 121 MỤC TIÊU GD KNS TRONG MÔN ĐẠO ĐỨC
Giáo dục KNS trong môn Đạo đức nhằm:
+ Bước đầu trang bị cho HS các KNS cần thiết, phù hợp với lứa tuổi tiểu học, giúp
các em biết sống và ứng xử phù hợp trong các mối quan hệ với những người thân
trong gia đình, với thầy cô giáo, bạn bè và những người xung quanh; với cộng đồng, quê hương, đất nước và với môi trường
tự nhiên ;
Trang 13+ Giúp các em bước đầu biết sống tích cực, chủ động, hài hòa, lành mạnh, có kỉ luật,
có kế hoạch, gọn gàng, ngăn nắp, vệ sinh,
… để trở thành con ngoan trong gia đình,
HS tích cực của nhà trường và công dân tốt của XH
Trang 142 Nội dung GD KNS cho HS
qua môn Đạo đức
Đạo đức có khả năng giáo dục nhiều KNS cho HS:
1 Kĩ năng giao tiếp (chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi; nói lời yêu cầu, đề nghị; bày tỏ sự cảm thông, chia sẻ; bày
tỏ ý kiến, tiếp khách đến nhà, ứng xử khi đến nhà
người khác, khi gặp đám tang, khi gọi và nhận điện thoại,…)
2 Kĩ năng tự nhận thức (biết xác định và đánh giá bản thân : đặc điểm, sở thích, thói quen, năng khiếu,
điểm mạnh, điểm yếu,… của bản thân)
3.Kĩ năng xác định giá trị (có tình cảm và niềm tin vào các chuẩn mực hành vi đạo đức đã học)
Trang 154 Kĩ năng ra quyết định và GQVĐ (bước đầu biết lựa chọn và thực hiện cách ứng xử
phù hợp đối với một số tình huống đạo đức đơn giản, phổ biến trong cuộc sống hàng
ngày.
6 Kĩ năng tư duy phê phán (biết nhận xét,
đánh giá các ý kiến, hành động, lời nói,
việc làm, các hiện tượng trong đời sống
hàng ngày đối chiếu với các chuẩn mực
đạo đức đã học)
Trang 167 Kĩ năng hợp tác (biết cách hợp tác với bạn
bè và mọi người xung quanh thực hiện các hoạt động tập thể, hoạt động cộng đồng)
8 Kĩ năng đặt mục tiêu (biết đặt kế hoach
học tập, rèn luyện theo các chuẩn mực đã học)
9 Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về các vấn đề, hiện tượng trong đời sống thực tiễn
có liên quan đến các chuẩn mực đạo đức, pháp luật đã học.
Trang 1710 Kĩ năng từ chối (biết cách từ chối khi bị
rủ rê, lôi kéo làm những điều sai trái)
11 Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm (biết
nhận và thực hiện trách nhiệm của bản thân)
Tự tin, tự trọng …
Trang 183 PP,KT GD KNS qua môn Đạo đức
Các phương pháp, kĩ thuật dạy học nói
chung, để GD KNS cho HS nói riêng qua môn Đạo đức rất phong phú, đa dạng
Căn cứ vào nội dung, tính chất từng bài; căn cứ vào trình độ HS; căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh thực tế GV lựa chọn các phương pháp, kĩ thuật dạy học phù hợp.
Trang 19-KN tự giới thiệu về bản thân.
-KN tự tin trước đông người.
-KN lắng nghe tích cực
- KN trình bày suy nghĩ/ý tưởng về ngày đầu tiên đi học, về trường, lớp, thầy/cô giáo, bạn bè
Trang 20Tên bài Các KNS được tích hợp trong bài Phương pháp/kĩ thuật
Trang 21- KN giao tiếp/ứng xử với bạn bè
- KN thể hiện sự cảm thông với bạn bè
- KN an toàn khi đi bộ
- KN tư duy phê phán, đánh giá những hành
vi đi bộ không đúng quy định
- Trò chơi
- Thảo luận nhóm
- Động nãoBài 13:
Chào hỏi KN giao tiếp/ứng xử với mọi người, biết chào hỏi khi gặp gỡ và tạm biệt khi chia - Trò chơi- Thảo luận nhóm
Trang 24- Thảo luận nhóm
- Động não
Trang 25- Thảo luận nhóm
- Đóng vai
- Trò chơi Bài 11: Lịch
sự khi nhận KN giao tiếp lịch sự khi nhận và gọi điện thoại - Thảo luận nhóm- Động não
Trang 26- KN thu thập và xử lí thông tin về các hoạt động giúp đỡ người khuyết tật ở địa phương
Trang 27- KN tự trọng khi thực hiện lời hứa ; KN
tự tin mình có khả năng thực hiện lời hứa
- kĩ năng thuơng lượng với người khác để thực hiện được lời hứa của mình
- KN đảm nhận trách nhiệm về việc làm của mình với người khác
Trang 28Bài 5- Chia sẻ
vui buồn
cùngbạn
- KN lắng nghe ý kiến của bạn;
- KN thể hiện sự cảm thông khi bạn vui buồn
- viết cảm xúc của mình
Bài 8- Biết ơn
thương binh, liệt
sĩ
KN trình bày suy nghĩ, thể hiện cảm xúc về những người đã hy sinh xương máu vì Tổ quốc; KN xác định giá trị
bài 1 phútthảo luậnlập dự án
Trang 29KN ứng xử khi gặp thiếu nhi quốc tế
KN bình luận các vấn đề liên quan đến quyền trẻ em
thảo luậnnói về cảm xúc cua mình
nói cách khácđóng vai
Bài 12- Tôn KN tự trọng khi tôn trọng thư từ người thảo luận nhóm
Trang 30Bài 13-
Tiết kiệm và bảo
vệ nguồn nước
KN lắng nghe ý kiến các bạn, KN trình bày các ý tưởng tiết kiệm và bảo
vệ nguồn nước ở nhà và ở trường;
KN thu thập và xử lí thông tin liên quan đến tiết kiệm và bảo vệ nguồn nước ở nhà và ở trường,
KN bình luận, xác định các lựa chọn , các giải pháp tốt nhất để tiết kiệm và bảo vệ nguồn nước ở nhà và ở trường;
KN đảm nhận trách nhiệm tiết kiệm và bảo vệ nguồn nước ở nhà và ở trường
dự ánđiều trathảo luận
Trang 31KN bình luận, xác định các lựa chọn, các giải pháp tốt nhất để chăm sóc cây trồng, vật nuôi ở nhà
và ở trường;
KN đảm nhận trách nhiệm chăm sóc cây trồng, vật nuôi ở nhà và ở trường
dự ánđiều trathảo luận
Trang 32thảo luậngiải quyết vấn đềbài viết nửa trang
bài viết nửa tranggiải quyết vấn đề
dự án
Bài 3- Biết bày
tỏ ý kiến kĩ năng trình bày ý kiến ở gia đình và lớp học ; KN lắng nghe người khác
Trang 33Bài 4- Tiết kiệm
tiền của KN bình luận, phê phán việc lãng phí tiền của ; KN lập kế hoạch sử dụng tiền
của bản thân
tự nhủthảo luậnđóng vai
dự ánbài viết nửa trang
Bài 5- Tiết kiệm
thời giờ KN xác định thời gian là giá trị vô giá KN lập kế hoạch khi làm việc, học tập để sử
dụng thời gian hiệu quả ; KN bình luận, phê phán việc lãng phí thời gian
tự nhủthảo luậnđóng vai
Bài 6- Hiếu thảo
với ông bà cha mẹ KN xác định giá trị tình cảm cha mẹ dành cho con cái ;KN lắng nghe lời dạy bảo
của cha mẹ; KN thể hiện tình cảm yêu thương của mình với cha mẹ
nói cách khác; thảo luận
tự nhủ
dự án
Trang 34Bài 8- Yêu lao
động - KN nhận thức giá trị của lao động - KNquản lí thời gian dể tham gia làm
những việc vừa sức ở nhà và ở trường
bài viết nửa trang; thảo luận; dự án
thảo luận; bài viết nửa trang về cảm xúc của mình
dự án
Bài 10- Lịch sự
với mọi người KN tự trọng và tôn trọng người khác; KN ứng xử lịch sự với mọi người; KN
lựa chọn hành vi và lời nói phù hợp trong 1 số tình huống; KN kiềm chế cảm xúc khi cần thiết
thảo luậnđóng vainói cách khác
đóng vai trò chơi phỏng vấn
Trang 35Bài 12- Tích cực
tham gia các hoạt
động nhân đạo
KN đảm nhận trách nhiệm khi nhận tham gia các hoạt động nhân đạo
đóng vai thảo luận
Bài 13- Tôn trọng
Luật giao thông Kĩ năng tham gia giao thông đúng luật; KN phê phán những
hành vi vi phạm luật giao thông
đóng vaitrò chơithảo luận ;nói 1 phút
Bài 14- Bảo vệ môi
trường KN trình bày các ý tưởng bảo vệ môi trường ở nhà và ở trường ;
KN thu thập và xử lí thông tin liên quan đến ô nhiễm môi trường và các hoạt động bảo vệ môi trường
; KN bình luận, xác định các lựa chọn, các giải pháp tốt nhất để bảo
vệ môi trường ở nhà và ở trường ;
KN đảm nhận trách nhiệm bảo vệ
đóng vai thảo luận
dự án nói 1 phút
Trang 37Bài 5- Tình bạn - KN xác định giá trị (xác định được giá
trị của tình bạn)- KN tư duy phê phán (biết phê phán, đánh giá những quan niệm sai, những hành vi ứng xử không phù hợp với bạn bè)- KN ra quyết định phù hợp trong các tình huống có liên quan tới bạn bè.- KN giao tiếp, ứng xử với bạn bè trong học tập, vui chơi và trong cuộc sống- KN thể hiện sự cảm thông với bạn bè cảm thông chia sẻ
-Thảo luận nhóm
-Xử lí tình huống
- Đóng vai
Bài 6- Kính già yêu
trẻ - KN xác định giá trị (xác định được giá trị của phẩm chất kính già, yêu trẻ)- KN
tư duy phê phán (biết phê phán, đánh giá những quan niệm sai, những hành vi ứng
xử không phù hợp vớingười già và trẻ em)- KN ra quyết định phù hợp trong các tình huống có liên quan tới người già, trẻ
-Thảo luận nhóm
-Xử lí tình huống
- Đóng vai
Trang 38Bài 7- Tôn trọng
phụ nữ- - KN xác định giá trị (xác định được giá trị của phẩm chất tôn trọng phụ nữ)- KN tư
duy phê phán (biết phê phán, đánh giá những quan niệm sai, nhữnghành vi ứng
xử không phù hợp với phụ nữ)- KN ra quyết định phù hợp trong các tình huống
có liên quan tới phụ nữ.- KN giao tiếp, ứng xử với phụ nữ trong GĐ, ở trường, ngoài XH
Thảo luận nhóm-
Xử lí tình huống- Đóng vai
- KN RQĐ (biết ra quyết định đúng để hợp tác có hiệu quả trong các tình huống)
-Thảo luận nhóm
-Động não
- Dự án
Trang 39Bài 9- Em yêu quê
hương- - KN xác định giá trị (xác định được quê hương là một giá trị)- KN tư duy phê
phán (biết phê phán đánh giá những quan điểm, hành vi, việc làm không phù hợp với quê hương)- KN tìm kiếm và xử lí thông tin về truyền thống văn hóa, truyền thống CM , về danh lam thắng cảnh, con người của quê hương- KN trình bày
những hiểu biết của bản thân về quê hương mình
-Thảo luận nhóm Động não
-Kĩ thuật trình bày 1 phút
- Dự án
Bài 11- Em yêu TQ
Việt Nam - KN xác định giá trị (xác định được TQ là một giá trị)- KN tư duy phê phán (biết
phê phán đánh giá những quan điểm, hành vi, việc làm không phù hợp với TQ)- KN tìm kiếm và xử lí thông tin về đất nước và con người VN- KN trình bày
-Thảo luận nhóm
-Động não
-Kĩ thuật trình bày 1 phút
-Đóng vai
Trang 40Bài 12- Em yêu hòa
bình - KN xác định giá trị (xác định được hòa bình là một giá trị)- KN tư duy
phê phán (biết nhận xét, đánh giá những hành vi, việc làm đi ngược lại với lòng yêu hòa bình)- KN tìm kiếm
và xử lí thông tin về các hoạt động bảo
vệ hòa bình, chống chiến tranh ở VN
và trên thế giới- KN trình bày suy nghĩ/ý tưởng
-Thảo luận nhóm- Vẽ tranh
-Động não
-Kĩ thuật trình bày 1 phút
- Dự án
Bài 14- Bảo vệ tài
nguyên thiên nhiênn -hình tài nguyên ở nước ta- KN tư duy KN thu nhận và xử lí thông tin về tình
phê phán (biết phê phán, đánh giá những hành vi phá hại tài nguyên thiên nhiên)- KN RQĐ (biết ra quyết định
và GQVĐ đúng trong các tình huống
để bảo vệ tài nguyên thiên hiên)
- KN trình bày suy nghĩ/ý tưởng
-Thảo luận nhóm
-Động não
-Kĩ thuật trình bày 1 phút
- Dự án
Trang 41THỰC HÀNH GIÁO DỤC KNS CHO HS QUA MÔN ĐẠO ĐỨC
SOẠN BÀI 1.1 Mô hình dạy và học KNS
Giai đoạn 1: Khám phá
- Tìm hiểu kinh nghiệm/hiểu biết của người học về những việc hoặc sự kiện đã diễn ra trong cuộc
sống
Giai đoạn 2: Kết nối
- Giới thiệu thông tin mới và các kỹ năng liên quan
Trang 42THỰC HÀNH GIÁO DỤC KNS CHO HS QUA MÔN ĐẠO ĐỨC
Giai đoạn 4: Áp dụng
- Áp dụng các kỹ năng mới học vào các tình huống mới, liên kết với các tình huống thực trong cuộc sống trong
đó có sự tương tác với bạn bè, gia đình và cộng đồng
Trang 43THỰC HÀNH GIÁO DỤC KNS CHO HS QUA MÔN ĐẠO ĐỨC
1.2 Quy trình soạn bài
Trang 44K ết luận chung
(HĐ tiếp nối)
Trang 45- THỰC HÀNH GIÁO DỤC KNS QUA MÔN