skkn một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc tổ chức giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thcs tân phú

II/TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI1.Cơ sở lí luận: Giáo dục trong xu hướng hiện nay không chỉ hướng vào mục tiêu tạo ra nguồnnhân lực đáp ứng nhu cầu phất triển kinh tế xã hội, mà còn hướng đến

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I/THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: Đoàn Duy Thìn

2 Ngày tháng năm sinh: 25 / 08 / 1978

3 Nam, nữ: Nam

4 Địa chỉ: Tổ 14 khu 10 thị trấn Tân Phú – Tân Phú - Đồng Nai

5 Điện thoại (CQ) 0613.856.483 ĐTDĐ 0902.632.686

6 Fax: 0613.856.483

7 Chức vụ: Giáo viên - Tổng phụ trách Đội

8 Đơn vị công tác: Trường phổ thông DTNT liên huyện Tân Phú – Định Quán

II/TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân cao đẳng

- Năm nhận bằng: 1999

- Chuyên ngành đào tạo: Nhạc - Hoạ

III/KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Tổ chức các hoạt động công tác Đội

- Số năm có kinh nghiệm: 11 năm

- Các kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

+Tổ chức thực hiện chương trình phát thanh măng non trong Liên Đội

+Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy phân môn Âm nhạc thường thức ở trường THCS

+Một số biện pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả các chương trình phát thanh măng non trong liên đội

+Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc tổ chức các hoạt động trò chơi dân gian trong nhà trường

Tên sáng kiến kinh nghiệm: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC TỔ CHỨC GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THCS.

Hướng đến mục tiêu “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, việc

tổ chức giáo dục kĩ năng sống vào trường học mang nhiều ý nghĩa thiết thực Nókhông chỉ góp phần rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộcsống, thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm mà còn giúp học sinh rènkhả năng ứng xử văn hóa, không sa vào những games trực tuyến bạo lực vô bổ đangtràn lan và các tệ nạn xã hội

Ngày nay, chúng ta nói đến nhiều về việc trẻ em ở lứa tuổi tiểu học, trung học

sa đà vào các trò chơi điện tử, các loại đồ chơi bạo lực, các thú vui giải trí không lànhmạnh, từ đó gây ra những hậu quả đáng tiếc cho chính bản thân, gia đình và xã hội.Điều đó một phần là do trẻ em ngày nay thiếu những kĩ năng sống cơ bản

Từ năm học 2009 - 2010 trở lại đây Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo tổ chức GDKNScho học sinh trong nhà trường thông qua việc lồng ghép trong các môn học và hoạtđộng NGLL Tuy nhiên thực tế hiện nay, vấn đề giáo dục KNS trong trường học cònhạn chế, tập trung chủ yếu thông qua các chương trình, dự án hợp tác quốc tế nên tínhbền vững không cao, chỉ được triển khai trong thời gian nhất định Cách thức triểnkhai giáo dục KNS ở cấp học phổ thông chủ yếu là phát triển tài liệu, tập huấn giáoviên, dạy thí điểm, thông qua các hoạt động ngoại khóa, hiệu quả của việc GD KNScho học sinh thực sự chưa cao và hàng trăm câu hỏi được đặt ra Không chỉ họcsinh mà bản thân nhiều giáo viên cũng còn bỡ ngỡ và lúng túng trong việc giáo dụccác kĩ năng sống

Vậy làm thế nào để nâng cao hiệu quả việc tổ chức giáo dục kĩ năng sống chohọc sinh, nhất là học sinh bậc THCS

Đây là điều trăn trở không chỉ riêng tôi mà còn nhiều các thầy cô giáo tâm

huyết, yêu nghề khác Chính vì những lý do đó đã thúc đẩy tôi chọn đề tài “Một số

biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc tổ chức giáo dục kĩ năng sống cho học sinh THCS”

II/TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

1.Cơ sở lí luận:

Giáo dục trong xu hướng hiện nay không chỉ hướng vào mục tiêu tạo ra nguồnnhân lực đáp ứng nhu cầu phất triển kinh tế xã hội, mà còn hướng đến mục tiêu pháttriển đầy đủ và tự do giá trị của mỗi cá nhân giúp cho con người có năng lực để cốnghiến, đồng thời có năng lực để sống một cuộc sống có chất lượng và hạnh phúc

Xã hội hiện đại luôn nảy sinh những vấn đề phức tạp và những vấn đề bất địnhđối với con người Nếu con người không có năng lực để ứng phó vượt qua nhữngthách thức đó và hành động theo cảm tính thì rất dễ gặp rủi ro

Chính vì vậy trong Diễn đàn thế giới về giáo dục cho mọi người họp tại Senegan(2000) Chương trình hành động Dakar đã đề ra 6 mục tiêu, trong đó mục tiêu 3 nói

rằng “Mỗi quốc gia phải đảm bảo cho người học được tiếp cận chương trình giáo

dục kĩ năng sống phù hợp” Còn trong mục tiêu 6 yêu cầu “Khi đánh giá chất lượng giáo dục cần phải đánh giá kĩ năng sống của người học” Như vậy, học kĩ năng sống

trở thành quyền của người học và chất lượng giáo dục phải được thể hiện cả trong kĩnăng sống của người học

Việc thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông là đổi mới đồng bộ các phương diệngiáo dục từ mục tiêu, nội dung , phương pháp, phương tiện đến cách thức đánh giá,nhằm thay đổi lối dạy học truyền thụ một chiều sang dạy học tương tác, giúp học sinhphát triển năng lực cá nhân, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, bồidưỡng phương pháp tự học, năng lực tự học, năng lực hợp tác, rèn luyện kỹ năng vậndụng kiến thức vào thực tiễn, có tình cảm nhân văn và niềm vui, hứng thú trong họctập

Luật Giáo Dục 2005 (Điều 5) qui định, “Phương pháp giáo dục phổ thông phải

phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên ” Với mục tiêu giáo dục phổ thông là “giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ” Chương

trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo quyết định số 16/2006/ QĐ-BGDĐT

ngày 5/5/2006 của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã nêu: “phải phát huy

tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp học, bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh” Nghị Quyết TW 2 khóa 8 cũng khẳng định “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp Giáo dục, đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, bảo đảm điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh … ”

Cho nên, giáo dục kĩ năng sống cho học sinh đang trở thành một nhiệm vụ quantrọng đối với giáo dục cả nước Giáo dục phải mang lại cho mọi người không chỉ kiếnthức mà cả kĩ năng sống một cách trực tiếp, hay gián tiếp Vì thế công tác vận dụngcác biện pháp và hình thức tổ chức giáo dục kĩ năng sống cho học sinh là việc làm cầnthiết, thông qua các hoạt động cũng như các hình thức giáo dục mà các kỹ năng sốngcủa học sinh sẽ được hình thành và phát triển

2/ Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài

Từ những cơ sở lí luận nêu trên và đặc biệt sau khi tìm hiểu và tham khảo cáctrường trên địa bàn, việc tổ chức giáo dục kĩ năng sống cũng như qua thăm dò nhucầu của học sinh về sự cần thiết phải trang bị kĩ năng sống, nhằm góp phần rèn luyệnsức khỏe, khả năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và

kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm của học sinh, đồng thời giúp các em học sinhrèn khả năng ứng xử văn hóa, không sa vào những games trực tuyến bạo lực, và các tệnạn xã hội, cần thực hiện qua các bước như sau:

A/TÌM HIỂU TỔNG QUAN VỀ KĨ NĂNG SỐNG

1.Kĩ năng sống là gì?

Kỹ năng sống được hiểu như là khả năng tâm lý xã hội của mỗi người chonhững hành vi thích ứng và tích cực giúp cho bản thân đối phó hiệu quả với nhữngđòi hỏi và những thử thách của cuộc sống, kỹ năng sống giúp cho bản thân mỗi người

có được cuộc sống an toàn, khỏe mạnh và nâng cao chất lượng cuộc sống

2.Đặc điểm của kỹ năng sống

Kỹ năng sống vừa mang tính cá nhân vừ mang tính xã hội, nó cần thiết đối vớithanh thiếu niên để học có thể ứng phó một cách tự tin, tự chủ và hoàn thiện hành vicủa bản thân trong giao tiếp và giải quyết các vấn đề khác trong cuộc sống với mọingười xung quanh, mang lại cho mỗi cá nhân cuộc sống thoải mái, lành mạnh về thểchất, tinh thần và các mối quan hệ xã hội

3.Hình thành và phân biệt kỹ sống với các kỹ năng khác

Kỹ năng sống được hình thành và củng cố qua quá trình thực hành và trảinghiệm của bản thân, nó giúp cho mỗi cá nhân nâng cao năng lực ứng phó trong mọitình huống căng thẳng mà mỗi người gặp phải hằng ngày

Cần phân biệt kỹ năng sống với các kỹ năng quan trọng khác được gọi là “kỹ năngcủa cuộc sống” mà con người trong quá trình trưởng thành cần có như đọc, đếm, các

kỹ năng kỹ thuật và thực hành,…

4.Tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng sống

Tạo sự hiểu biết và cung cấp thêm thông tin về mối quan hệ giữa con người vàcách sống

Đề cao những giá trị và thái độ tích cực đối với các chuẩn mực về văn hóa, xãhội, đạo đức và sự công bằng, chính trực

Nâng cao lòng tự tin

Lý giải được cảm xúc của bản thân để phát triển kỹ năng tự điều chỉnh

Phát triển lòng tự trọng và tôn trọng đối với người khác, chấp nhận đặc tínhriêng của mỗi cá thể

Dạy cách cư xử phù hợp, có hiệu quả

Phân tích được những ảnh hưởng của gia đình, xã hội, kinh tế và chính trị lêncách cư xử của con người với con người

Phát triển lòng thông cảm, nhân ái giữa con người với con người

Rèn luyện cách tự kềm chế bản thân và năng lực ứng phó đối với trạng tháicăng thẳng (stress)

5.Mục đích tiếp cận kỹ năng sống

Bản thân kỹ năng sống không có tính hành vi Các kỹ năng sống cho phépchúng ta chuyển dịch kiến trức (cái chung ta biết), thái độ và giá trị (cái chung tanghĩ/ cảm thấy/ tin tưởng) thành hành động (cái cần làm và cái cần làm nó) theo xuhướng tích cực và mang tính chất xây dựng

Ngày nay, nhiều thanh thiếu niên không có khả năng đáp ứng kịp thời nhữngđòi hỏi và sự căng thẳng ngày càng tăng của xã hội vì thiếu sự hỗ trợ cần thiết để tăngcường và xây dựng các kỹ năng sống cơ bản, điều đó có thể gây ra những tổn hại vềmặt sức khỏe và đạo đức của mỗi con người

Vì vậy mục tiêu tiếp cận kỹ năng sống trong giáo dục sức khỏe cho học sinhbậc THCS là:

Nâng cao kiến thức và hiểu biết về giới tính, sức khỏe sinh sản

Giúp các em hiểu và tự giải quyết những vấn đề về sức khỏe bản thân, pháttriển ở họ những giá trị và những kỹ năng sống có khả năng đưa đến một phong cáchsống lành mạnh, tích cực và có trách nhiệm.

Nâng cao khả năng tự đánh giá bản thân và tính tự trọng, tự tin cho các emtrong quan hệ bạn bè cùng trang lứa và người lớn

Tạo điều kiện cho các em nhận bết được sự lạm dụng về tình cảm, tình dục vàcách xử trí với những vấn đề này

Biết coi trọng phụ nữ và các em gái, ngăn chặn những hành vi bất bình đẳnggiới tính trong cộng đồng

Nâng cao sự hiểu biết cho các em về những tác động xấu của tệ nạn xã hội với

sự phát trên kinh tế, văn hoá, xã hội, chính trị của đất nước cũng như sự phát triểngiống nòi của mỗi dân tộc

6 Lợi ích của giáo dục kỹ năng sống

Giáo dục kĩ năng sống cho thanh thiếu niên nói chung và học sinh ở các trườngTHCS nói riêng sẽ mang lại cho các em những lợi ích sau đây:

Để hoàn thành công việc của mỗi cá nhân một cách sáng tạo và có hiệu quả

c)Lợi ích về mặt văn hóa xã hội

Giáo dục kĩ năng sống thúc đẩy những hành vi mang tính xã hội tích cực, gópphần xây dựng môi trường xã hội lành mạnh

Giáo dục kĩ năng sống có giá trị đặc biệt đối với thanh thiếu niên lớn lên trongmột xã hội đa dạng văn hóa, nền kinh tế phát triển và thế giới là một mái nhà chung

d)Lợi ích về kinh tế, chính trị

Giáo dục kĩ năng sống nhằm hình thành những phẩm chất mà các nhà kinh tế

và chính trị trong tương lai cần có

Giáo dục kĩ năng sống giải quyết một cách tích cực nhu cầu và quyền trẻ em,giúp các em quyết định được nghĩa vụ của mình đối với bản thân gia đình và xã hội,góp phần củng cố sự ổn định chính trị của mỗi quốc gia

7 Vì sao cần tiếp cận phương pháp giáo dục kĩ năng sống

Phương pháp tiếp cận kĩ năng sống giúp cho mỗi người phát triển các kĩ năng

cá nhân và xã hội mà họ cần để giữ gìn bản thân an toàn, trở thành những người cótrách nhiệm và có tinh thần độc lập, sáng tạo

Phương pháp tiếp cận kĩ năng sống là cho người ta hiểu rằng có một khoảngcách giữa kiến thức và hành vi của con người nếu có được những kĩ năng sống thì sựtác động lên cuộc sống của họ sẽ tích cực, khi những kĩ năng của mỗi người phát triển

và nâng cao thì sự tự tin và tự trọng cũng sẽ tăng theo Điều này rất quan trọng vì sự

tự trọng là một nhân tố trong việc quyết định hành vi của mỗi người, đặc biệt đối vớivệc duy trì lối sống lành mạnh và có trách nhiệm trước sức khỏe bản thân và cộngđồng

B/ XÁC ĐỊNH NỘI DUNG VÀ CÁC KỸ NĂNG SỐNG CƠ BẢN CẦN GIÁO DỤC CHO HỌC SINH THCS

Cũng như sự đa dạng trong quan niệm về kĩ năng sống, đã có nhiều cách phânloại khác nhau như:

- Cách phân loại xuất phát từ lĩnh vực sức khỏe (WHO) gồm 3 nhóm

+ Kĩ năng nhận thức bao gồm các kĩ năng cụ thể như: Tư duy phê phán, tư duyphân tích, khả năng sáng tạo, giải quyết vấn đề, nhận thức hậu quả, ra quyết định, tựnhận thức, đặt mục tiêu, xác định giá trị…

+ Kĩ năng đương đầu với xúc cảm, bao gồm: ý thức trách nhiệm, cam kết, kìmchế căng thẳng, kiểm soát được cảm xúc, tự quản lí, tự giám sát và tự điều chỉnh…

+ Kĩ năng xã hội hay kĩ năng tương tác gồm: Giao tiếp; tính quyết đoán, thươngthuyết; từ chối, hợp tác; sự cảm thông chia sẻ; khả năng nhận thức sự thiện cảm củangười khác…

- Phân loại theo những vấn đề cụ thể khác nhau trong đời sống xã hội như:+ Vệ sinh, vệ sinh thực phẩm, sức khỏe, dinh dưỡng

+ Các vấn đề về giới, giới tính, sức khỏe sinh sản

+ Phòng tránh rượu, thuốc lá và ma túy

+ Ngăn ngừa thiên tai, bạo lực và rủi ro

+ Hòa bình và giải quyết xung đột

+ Gia đình và cộng đồng…

- Ngoài ra theo quỹ nhi đồng liên hợp quốc còn phân loại như:

+ Kĩ năng nhận biết và sống với chính mình

+ Những kĩ năng nhận biết và sống với người khác

+ Kĩ năng ra quyết định một cách hiệu quả…

Căn cứ các cách phân loại như trên, qua tìm hiểu các tài liệu về kĩ năng sốngbản thân tôi nhận thấy đối tượng học sinh THCS cần được trang bị và giáo dục một số

kĩ năng sống như sau:

1.Kỹ năng giao tiếp

Kỹ năng giao tiếp giúp cho quá trình tương tác giữa các cá nhân trong nhómvới tập thể đông đảo hơn, kỹ năng giao tiếp giúp cá nhân bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc vàtâm trạng của mình, giúp người khác hiểu mình rõ hơn

Thái độ cảm thông đối với người khác cũng góp phần giúp họ giải quyết vấn đề

mà họ gặp phải

Kỹ năng hợp tác và làm việc tập thể là các yếu tố quan trọng trong kỹ năng giaotiếp, giúp đem lại hiệu quả cao cho nhóm và giúp cá nhân tăng cường sự tự tin và hiệuquả trong việc thương thuyết, xử lí tình huống và giúp đỡ người khác

Kỹ năng này nhằm giúp:

Biết được các kỹ năng cần thiết khi giao tiếp

Có khả năng thực hành giao tiếp có hiệu quả

Biết lắng nghe và tôn trọng ý kiến của người khác

- Thiết lập tình bạn:

Mỗi cá nhân cần có nhiều bạn bè để chia sẻ, bày tỏ, thổ lộ những điều mà mìnhquan tâm Việc thiết lập tình bạn bắt đầu từ giai đoạn sớm nhất của cuộc đời, nhưngthanh thiếu niên cần phải nhận biết được tình bạn hình thành như thế nào, phải thiếtlập và phát triển ra sao để cả hai bên cùng có lợi, tránh những hành vi nguy hiểm nhưquan hệ tình dục bừa bã, nghiện ma túy, trộm cắp, cờ bạc…

- Sự cảm thông:

Bày tỏ sự cảm thông bằng cách tự đặt mình vào vị trí của người khác, đặc biệtkhi các em phải đương đầu với những vấn đề nghiêm trọng do hoàn cảnh hoặc donhững hành vi của chính bản thân họ gây ra Điều này có nghĩa là hiểu và coi hoàncảnh của người khác như của chính mình và tìm cách giảm bớt gánh nặng cho họbằng sự chia sẻ với họ hơn là lên án hoặc coi khinh họ Do vậy, cảm thông cũng đồngnghĩa với việc hỗ trợ với họ để họ có thể tự quyết định và đứng vững trên đôi châncủa mình một cách nhanh chóng nhất

- Đứng vững trước sự lôi kéo của bạn bè:

Đứng vững trước sự lôi kéo của bạn bè có nghĩa là bảo vệ những giá trị và niềmtin của bản thân nếu phải đương đầu với những ý nghĩ và việc làm sai trái của bạn bè

Bản thân phải dừng ngay những việc mà mình cho là sai lầm và có khả năngbảo vệ quyết định của mình điều này không được nhóm bạn đồng tình

Do vậy, khi cả nhóm bạn bè gây những ảnh hưởng và thói quen xấu thì việcphản đối, khước từ bạn bè là một kỹ năng rất quan trọng

- Thương lượng:

Thương lượng là một kỹ năng quan trọng trong mối quan hệ giữa các cá nhânvới nhau Nó liên quan đến tính kiên định, sự cảm thông cũng như khả năng đươngđầu với sự đe dọa hoặc rủi ro tiềm tàng trong mối quan hệ giữa các cá nhân với nhau

kể cả sức ép của bạn bè hoặc xác định rõ vị trí của cá nhân và thiết lập sự hiểu biếtcho nhau

- Giải quyết xung đột không dùng bạo lực:

Xung đột là điều không thể tránh khỏi và đôi khi lại là cần thết xong kỹ nănggiải quyết xung đột trên cơ sở xây dựng kỹ năng này giúp cá nhân giải quyết tìnhhuống của bản thân hoặc giúp người khác hiểu và giải quyết xung đột không dùng bạolực

- Giao tiếp hiệu quả:

Một trong những kỹ năng sống quan trọng là kỹ năng giao tiếp một cách cóhiệu quả với mọi người Việc này bao gồm cả kỹ năng lắng nghe và hiểu được ngườikhác thực hiện việc giao tiếp của họ như thế nào cũng như hiểu được người ta giaotiếp với nhau ra sao

- Giao tiếp bằng lời: Sử dụng ngôn từ

Những điểm cần lưu ý trong cách nói:

+ Sử dụng ngôn từ đơn giản, không gây hoảng sợ cho người nghe

+ Nói và sử dụng những từ mà người bạn cần giúp đỡ mong muốn được nghe.+ Tránh sử dụng những từ phản đối

+ Nói các thônhg tin chính xác và đầy đủ Không nói nửa chừng

+ Chỉ nói các vấn đề liên quan, không đi quá xa vấn đề chính

+ Tỏ thái độ ân cần, quan tâm đến người nghe

+ Chú ý đến âm điệu, điểm nhấn và âm điệu của giọng nói

+ Diễn đạt trôi chảy, lưu loát

- Giao tiếp không lời: sử dụng ngôn ngữ cử chỉ

Những điểm cần lưu ý:

+ Ánh mắt, phải luôn hướng về người đang đối thoại

+ Thái độ, không nên tỏ ra bồn chồn, không yên, đu đưa người, nghịch tóc hoặcquần áo.

+Khoảng cách, sẽ khó nói chuyện khi hai người đứng quá xa hoặc quá gầnnhau, vì vậy khoảng cách thích hợp nhất là từ 60cm - 90cm

+Tư thế ngồi, thẳng lưng, thậm chí hơi nghiêng về phía người nói để họ biếtrằng họ thích thú Khi bạn tỏ ra uể oả, người đối diện sẽ cho rằng bạn muốn đượcnghỉ ngơi hoặc người ta làm cho bạn muốn buồn ngủ

- Kỹ năng lắng nghe

+ Lắng nghe thế nào

+ Ngừng làm việc, ngừng xem TV, ngừng đọc

+ Nhìn vào người nói

+ Giữ khoảng cách phù hợp giữa hai người

+ Đừng quay sang hướng khác khi người nói đang nói

+ Tư thế ngồi ngay ngắn

+ Hãy gật đầu và nói “vâng, vâng”, “tôi hiểu”… để cho người đối thoại biếtrằng bạn đang thực sự lắng nghe và hiểu những gì anh ấy/ cô ấy nói

+ Nếu bạn không hiểu, hãy nói cho họ biết, đừng giả vờ lắng nghe!

+ Nhắc lại các cụm từ mang thông tin chính để nắm rõ hơn những gì người đốithoại đang nói

+ Đừng ngắt lời người đang nói

Con người quan hệ với nhau nhờ có sự giao tiếp Giao tiếp có thể bằng lời nóihay cử chỉ, điệu bộ giúp cho mọi người hiểu nhau Do vậy một trong những kỹ năngquan trọng nhất của mỗi người là giao tiếp một cách hiệu quả với mọi người Muốngiao tiếp có hiệu quả phải có kỹ năng lắng nghe, biết quan sát và hiểu được ngườikhác thực hiện việc giao tiếp như thế nào cũng như người ta giao tiếp với nhau bằngnhiều cách khác nhau ra sao?

Ngay từ khi mới đến trường, em nào có kỹ năng giao tiếp tốt sẽ nhanh chóngxóa đi những bỡ ngỡ ban đầu và sẽ thiết lập được mối quan hệ gần gũi với bạn bè,thầy cô giúp cho mình tự tin hơn trong học tập, năng động hơn trong việc tham giacác hoạt động của trường, dễ được mọi người thông cảm, thương yêu

+ Phải biết chào hỏi, làm quen với mọi người khi gặp gỡ:

Chào hỏi là một phép lịch sự tối thiểu và rất cần thiết để bày tỏ sự tôn trọng,tình cảm giữa con người với con người Mỗi dân tộc, tôn giáo, tín nguỡng, địaphương, lứa tuổi có những quy tắc chào hỏi riêng Cách chào hỏi phải thể hiện sự tôntrọng, chân thành, giản dị, thân thiện và phù hợp với tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp,

địa vị xã hội, tính chất mối quan hệ của bạn với người đó, phong tục tập quán, khônggian thời gian, địa điểm gặp gỡ.

Khi chào hỏi, bạn nên dùng lời chào kết hợp với cử chỉ, điệu bộ, hành độngnhư:

Khi gặp bạn bè bạn có thể bắt tay, nắm tay nhau, vỗ vai Gặp thầy cô và cán bộnhân viên của trường, bạn có thể cúi đầu, mỉm cười

Khi mới đến trường, bạn còn bỡ ngỡ, ngại ngùng, nhưng với cử chỉ lễ phép, vớilời chào kính trọng khi gặp các thầy cô giáo, cán bộ, nhân viên của nhà trường cũngnhư cử chỉ thân mật, lời chào hỏi chân tình khi gặp các anh chị ở lớp trên các em sẽđược đón tiếp niềm nở, nhận được những nụ cười, cái bắt tay thân thiết và những lờichỉ dẫn nhiệt tình, tỉ mỉ làm cho các em cảm thấy yên tâm, tin tưởng để nhập học vàchia tay với cha mẹ mà không quá bịn rịn, buồn rầu

Giới thiệu, làm quen là một quy tắc giao tiếp quan trọng để giúp mọi người cóthể hiểu biết sơ bộ về nhau để dễ cho việc xưng hô, cư xử khi học cùng nhau, sốngcùng nhau

Cách giới thiệu làm quen cũng tùy hoàn cảnh, tình huống cụ thể nhưng phải nóicho nhau biết tên bạn là gì? bạn từ đâu tới? bạn đến đây vì việc gì? Và kèm theo mộtcâu nói thể hiện sự vui mừng khi được làm quen với bạn mới ví dụ: mình/ anh/chị rấtvui được làm quen với bạn/em/anh/chị

Khi giới thiệu, làm quen cần phải có thái độ khiêm tốn, nhã nhặn, không nênkhoe khoang, huênh hoang về bản thân, gia đình Lời giới thiệu phải rõ ràng, khôngnên nói quá nhỏ hoặc quá to Nếu bạn đi cùng với những người khác (cha, mẹ/anh,chị ), thì nên giới thiệu những người đó trước rồi mới giới thiệu bản thân Nên giớithiệu lần lượt từ người có vị trí quan trọng nhất, hoặc người có tuổi cao nhất trước

+ Tìm kiếm sự giúp đỡ của người khác, biết nói lời cảm ơn và xin lỗi

Khi được ai quan tâm giúp đỡ việc gì , dù người đó lớn tuổi hơn mình hay bạnđồng lứa hoặc em nhỏ mình cũng phải biết nói lời cảm ơn Nói lời cảm ơn để bày tỏ

sự biết ơn đối với người đã quan tâm, giúp đỡ mình dù chỉ là việc rất nhỏ ngược lại,nếu người khác hỏi mình điều gì mà mình biết thì thiệt tình trả lời, chỉ dẫn rõ ràng,chính xác, nếu không biết hoặc lỡ lời nói sai thì phải xin lỗi họ, chứ không được lẳnglặng bỏ đi, đặc biệt khi bạn có lỗi hoặc làm phiền người khác bạn cần nói lời xin lỗi,

ví dụ: em xin lỗi đã làm anh không vui Nói lời xin lỗi là để bày tỏ sự ân hận hoặc bănkhoăn vì việc làm của mình đối với người khác

Nói lời cám ơn hoặc xin lỗi với người khác, dù là bạn bè, người thân là cầnthiết để thể hiện lòng tự trọng và tôn trọng với người khác

Khi bạn cần sự giúp đỡ, hỗ trợ của người nào đó mà bạn tin cậy để giúp bạngiải quyết khó khăn thì bạn phải khiêm tốn, trình bày rõ ràng và thể hiển sự tôn trọng

họ ví dụ: chị có thể chỉ cho em văn phòng nhà trường ở đâu không ạ?

+ Phải biết thiết lập tình bạn chân thành, trong sáng:

Ở trường người gần gũi bạn thường xuyên là bạn bè cùng lớp, cùng tham giacác hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao mỗi người phải chủ động làm quennhau bằng cách tự giới thiệu về mình và tìm hiểu về hoàn cảnh sở thích của bạn, cùngnhau tham gia trao đổi, thảo luận trong học tập, giúp nhau giải quyết các tình huống

và mỗi người có thể gặp phải hằng ngày, thông cảm chia sẻ những khó khăn của bạn,lắng nghe những ý kiến đề xuất của bạn không nên có định kiến thành kiến với bạnkhác một khi mình chưa gần và chưa hiểu bạn đó Thiết lập tình bạn, phải trên cơ sởchân thành, tôn trọng lẫn nhau và giúp nhau vượt qua những khó khăn, thử thách đểhọc tập tốt phải từ chối tình bạn có thể dẫn đến những hành vi nguy hiểm hoặc khôngcần thiết như; bỏ giờ học để đi chơi, uống rượu, hút thuốc, sử dụng ma túy, ăn cắp, ăntrộm, quấy rối bạn khác giới, quan hệ tình dục sớm

+ Luôn có sự cảm thông và chia sẻ với bạn bè:

Bạn bè trong lớp, hoàn cảnh không giống nhau (có bạn gia đình kinh tế khá, cóbạn nhà rất nghèo, có bạn nhà đông anh chị em, có bạn mồ côi từ bé, có bạn tiếp thunhanh bài học, có bạn yếu, học kém, có bạn bị khuyết tật ) có thể nói, mỗi người đếntrường đều phải đương đầu với những khó khăn thử thách, và họ rất cần đến sự cảmthông, chia sẻ của bạn bè, người thân và những người xung quanh sự cảm thông chia

sẻ sẽ giúp cho các bạn đó giảm bớt nỗi đau, vững tin hơn, có thêm sức mạnh, vựơtqua thử thách để cùng mọi người tiếp tục an tâm học tập, bên cạnh đó cũng có bạnthường hay ghen tị, coi khinh bạn bè, thích làm “thủ lĩnh” nên dễ gây ra những hànhđộng xấu, lời nói thô lỗ Đối với những người đó, bạn nên tìm hiểu thêm hoàn cảnhcủa họ bằng cách gần gũi tâm tình, chia sẻ với họ hơn là lên án hoặc xa lánh họ vớibất cứ lý do nào sự cảm thông và chia sẻ của các bạn đối với những nguời đó cũngđồng nghĩa với việc hỗ trợ họ, giúp họ tự quyết định để khắc phục những thái độ,hành vi xấu, củng cố tình bạn bè thân thiện, đoàn kết

+ Phải đứng vững trước sự lôi kéo của bạn bè và những người khác:

Đứng trước sự lôi kéo của bạn bè và những người khác chính là để bảo vệnhững giá trị và niềm tin của bản thân khi phải đương đầu với những ý nghĩ hoặc việclàm không lành mạnh của họ Họ có thể đưa ra những đề xuất không thể chấp nhậnđược hoặc nguy hiểm và gây sức ép buộc bạn phải chấp nhận hoặc làm theo Khi bảnthân mình phát hiện những sai lầm của họ thì dù đã làm theo cũng phải dừng ngayhoặc phải có khả năng bảo vệ quyết định của mình mặc dù có thể bị họ bực bội, chêtrách, đe dọa Nếu không tự giải quyết được thì phải nhờ những người khác mà bạntin cậy và hỗ trợ giải quyết

Khi trong quan hệ cá nhân hay nhóm bạn có mâu thuẫn dẫn đến xung đột thìphải giải quyết không dùng bạo lực Kĩ năng này đảm bảo những xung đột sẽ đượcgiải quyết trên cơ sở xây dựng Lúc hai bên xảy ra xung đột thì các bạn “ở ngoàicuộc” nên chủ động đứng làm trung gian để tìm cách giảm bớt căng thẳng, tạo điềukiện để hai bên ngồi lại với nhau, trao đổi, thương lượng và cảm thông cho nhau,không nên thờ ơ hoặc đổ thêm dầu vào lửa làm cho họ phải phân thắng thua bằng bạolực

Tránh những xung đột bằng bạo lực sẽ giúp cho mỗi cá nhân tiếp tục hoàn thiệnmình, xây dựng tập thể ngày càng hiểu biết nhau, thương yêu nhau Điều đó sẽ gópphần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện người học sinh THCS.

2.Kĩ năng tự nhận thức

Kĩ năng tự nhận thức giúp hiểu rõ về bản thân mình: đặc điểm, tính cách, thóiquen, thái độ, ý kiến, cách suy nghĩ, cảm xúc, nhu cầu của chính mình các mối quan

hệ xã hội cũng như những đặc điểm tích cực và hạn chế của bản thân Tự nhận thức là

cơ sở rất quan trọng giúp cho việc giáo dục hiệu quả và có tinh thần trách nhiệm đốivới người khác Tự nhận thức cũng liên quan đến kĩ năng xác định giá trị, tức là thái

độ, niềm tin của bản thân và điều mình cho là quan trọng hay cần thiết Nhận thức rõ

về bản thân giúp cá nhân thể hiện sự tự tin và tính kiên định để có thể giải quyết vấn

đề ra quyết định hiệu quả Tự nhận thức giúp bản thân nhận ra những mục tiêu phấnđấu phù hợp với thực tế

Mỗi học sinh cần nhận thức và hiểu rõ bản thân, những tiềm năng, tình cảm,cảm xúc, cũng như vị trí của mình trong cuộc sống, mặt mạnh và mặt yếu Đồng thờicác em phải hiểu về các nguy cơ và các yếu tố thức đẩy làm tăng nguy cơ cũng nhưhiểu về các yếu tố mang tính bảo vệ

Đối với học sinh THCS, kĩ năng này nhằm giúp các em biết nhận thức và thểhiện được bản thân, đồng thời có thể đánh giá được mặt tốt, mặt chưa tốt của bảnthân

3.Kĩ năng xác định giá trị

Giá trị là thái độ niềm tin, chính kiến và cách suy nghĩ của bản thân mình vàđiều mà mình cho là quan trọng Trong đó, có cả những suy nghĩ chủ quan, thành kiếncủa bản thân Xác định giá trị là hiểu rõ những thái độ, niềm tin, cách suy nghĩ đó.Xác định giá trị cũng khắc phục thái độ phân biệt đối xử

Cần lưu ý rằng mỗi người xuất thân từ những hoàn cách khác nhau, được giáodục khác nhau và có kinh nghiệm sống khác nhau cho nên những suy nghĩ và thái độkhác nhau Điều này sẽ giúp bản thân biết tôn trọng ý kiến của người khác, chấp nhận

là người khác có ý kiến khác biệt với mình Nhận thức như vậy sẽ góp phần điềuchỉnh hành vi của chúng ta với những người khác, góp phần củng cố mối quan hệ củabản thân với những người khác

Kĩ năng này nhằm giúp:

- Rõ giá trị là niềm tin, chính kiến, thái độ định hướng cho hoạt động và hành vicủa mỗi người

- Thấy rõ được giá trị, niềm tin và định hướng cho hoạt động và hành vi củamỗi người

- Ý nghĩa của việc hình thành kĩ năng này cho bản thân là biết tôn trọng ngườikhác

- Biết phân tích lợi, hại, được mất của một hành vi cá nhân muốn thực hiện

4.Kĩ năng ra quyết định

Trong cuộc sống mỗi ngày một người có thể phải ra nhiều quyết định

Tùy theo tình huống xảy ra, người ta phải lựa chọn để ra một quyết định nhưngđồng thời cũng phải ý thức được các tình huống có thể xảy ra do sự lựa chọn củamình Do đó cần phải cân nhắc thận trọng trước khi quyết định, lường trước đượcnhững hậu quả của nó

Kĩ năng này nhằm giúp học sinh:

- Luyện kĩ năng suy nghĩ có phê phán, tư duy sáng tạo, kĩ năng giải quyết vấn

đề một cách có cân nhắc cái hại, cái lợi của từng giải pháp để cuối cùng có đượcquyết định đúng đắn

- Nắm được các bước ra quyết định

- Thực hành được kĩ năng ra quyết định

Kĩ năng ra quyết định bao gồm:

- Tư duy phê phán: Thanh thiếu niên lớn lên trong thế giới hôm nay phải đương

đầu với nhiều vấn đề, nhiều tình huống trong cuộc sống đòi hỏi thường xuyên phải ranhững quyết định phù hợp, nếu không sẽ phải trả giá cho những quyết định sai lầm, vìvậy phải có khả năng phân tích một cách có phê phán môi trường sống của và nhữngthông tin đa dạng, phức tạp tác động đến một cách dồn dập

-Tư duy sáng tạo: Cuộc sống của con người luôn tiếp cận với các sự việc mới,

đó chính là tư duy sáng tạo Điều đó rất quan trọng trong kĩ năng sống bởi vì conngười thường xuyên bị đặt vào những hoàn cảnh bất ngờ và không bình thường, tronghoàn cảnh đó đòi hỏi phải có tư duy sáng tạo để có thể đáp ứng lại một cách phù hợp

-Giải quyết vấn đề: Chỉ có thể thông qua việc thực hành ra quyết định và giải

quyết vấn đề thì thanh thiếu niên mới có thể xây dựng được những kĩ năng cần thiết

có những lựa chọn tốt trong bất kì hoàn cảnh nào mà họ phải đối mặt

5 Kĩ năng kiên định.

Là kĩ năng thực hiện được những gì mình muốn hoặc từ chối bằng được những

gì mình không muốn với sự tôn trọng có xem xét tới quyền và nhu cầu của ngườikhác Đó là tính kiên định theo chiều hướng tích cực

VD: Một bạn gái lớp 9 quyết tâm từ chối sự tán tỉnh của bạn trai cùng lớp hoặcmột em bé thuyết phục mẹ để được đi học Kiên định là sự cân bằng giữa hiếu thắng,

vị kỷ và phục tùng, phụ thuộc

Kĩ năng kiên định nhằm giúp:

- Phân biệt tính kiên định với tính phục tùng, hiếu thắng

- So sánh với quyền và nhu cầu của bản thân cũng như biết tôn trọng quyền vànhu cầu của người khác để lựa chọn thái độ và hành vi phù hợp.

Các yếu tố chính của kiên định

- Kĩ năng kiên định là có thể rèn luyện được

- Kĩ năng kiên định làm tăng thêm sự tự tin

- Kiên định giúp bạn cảm thấy sự thoải mái ứng phó với các tình huống

- Quyền được thể hiện thái độ kiên định:Quyền được bảo vệ nhân cách và lòng

tự trọng của mình mà không vi phạm vị quyền của người khác

Tính kiên định:

- Cởi mở và thành thật với bản thân và người khác

- Lắng nghe ý kiến của người khác

- Bày tỏ sự thông cảm đối với hoàn cảnh của người khác

- Tự trọng và tôn trọng người khác

- Xử lý cảm xúc của chính mình

- Thể hiện rõ ý kiến và mong muốn của mình

- Nói không và giải thích lý do

- Thực hiện theo ý muốn của mình mà không tổn hại đến quyền của ngườikhác

* Thái độ hung hăng

- Thực hiện bằng được điều mình muốn bất kể điều gì, thậm chí làm phươnghại đến quyền lợi người khác

- Buộc người khác làm điều họ không muốn

- Nói lớn tiếng và thô lỗ

- Tránh xung đột

- Đồng ý trong khi lòng không muốn

- Luôn đặt nhu cầu người khác lân trên

- Chiều theo những việc mình không muốn

- Trong lòng giận dữ, khó chịu nhưng không nói ra

- Mơ hồ về ý nghĩa và điều mình muốn

- Biện minh hành động của mình là vì người khác

- Không có thái độ kiên quyết

6 Kĩ năng ứng phó với tình huống căng thẳng

Cảm xúc là một phần hiển nhiên của cuộc sống Khi một cá nhân có khả năngđương đầu với sự căng thẳng thì căng thẳng lại là một nhân tố tích cực bởi vì chínhnhững sức ép đó buộc cá nhân đó phải tập trung vào công việc của mình và ứng phómột cách thích hợp Tuy nhiên sự căng thẳng có có sức mạnh hủy diệt cuộc sống cánhân nếu nó quá lớn và không giải tỏa nổi nếu thiếu kĩ năng ứng phó

Do đó, thanh thiếu niên cần phải có khả năng nhận biết sự căng thẳng, nguyênnhân và hậu quả, cũng như biết cách ứng phó với nó

Kĩ năng này nhằm giúp:

- Biết được một số tình huống dễ gây căng thẳng trong cuộc sống, cảm xúcthường có khi căng thẳng

- Biết cách ứng phó tích cực khi ở trong tình huống căng thẳng

* Biểu hiện của sự căng thẳng

- Yếu tố cơ thể: Mệt mỏi, đổ mồ hôi, chóng mặt, đau cơ bắp, tim đập nhanh,đau đầu…

- Yếu tố tình cảm: Có nhiều cảm xúc lẫn lộn, thay đổi nhanh; cảm thấy bồi hồi,

lo lắng, sợ hãi; có mặc cảm tội lỗi; hân hoan cao độ; nổi giận, buồn, cảm thấy vôvọng; cảm thấy bị dồn nén; cảm thấy xa lạ; mất phương hướng; dễ nổi nóng, nổi cáu;

tự đổ lỗi cho bản thân; cảm thấy dễ bị tổn thương…

- Yếu tố tư duy, suy nghĩ: khó tập trung; không mốn suy nghĩ gì nữa; ý nghĩquanh quẩn; suy nghĩ chậm, không nghĩ ra được; suy nghĩ tiêu cực; không biết quyếtđịnh khi nào; cảm thấy mất lòng tin; hồi tưởng lại những sự buồn phiền gần đâynhất…

- Yếu tố hành vi: Khó ngủ, ăn không ngon miệng; nói năng không rõ ràng, khóhiểu; nói năng liên tục về một sự việc; hay tranh luận; không muốn tiếp xúc với ngườikhác…

7 Kĩ năng đặt mục tiêu

Mục tiêu là điều chúng ta muốn thực hiện, muốn đạt tới Mục tiêu có thể là sựmong muốn hiểu biết, một sự thay đổi về thái độ hay thay đổi một hành vi Muốn thựchiện được mục tiêu phải có quyết tâm

Những yêu cầu khi đặt mục tiêu:

- Mục tiêu được đặt ra cần phải được thể hện bằng những ngôn từ cụ thể, rõràng, khi viết các mục tiêu cần tránh dùng các từ chung chung sẽ khó cho việc đánhgiá kết quả thực hiện, tốt nhất là các từ cụ thể, có thể lược hóa được

- Mục tiêu phải có tính khả thi (thực tế)

- Trong thời gian bao lâu có thể hoàn thành?

- Ngày hoàn thành

- Biểu diễn từng mốc thời gian thực hiện

- Thuận lợi, khó khăn

- Khẳng định, quyết tâm

- So sánh với kết quả cuối cùng

Kĩ năng này giúp:

- Xác định được những yêu cầu có khi đặt mục tiêu nào đó

- Thực hành lập kế hoạch để thực hiện mục tiêu

- Để tạo hiệu quả cao trong giáo dục sức khỏe cho học sinh ở tuổi vị thành niênphải tùy theo từng nội dung, từng tình huống cụ thể, công việc cụ thể mà vận dụngphối hợp các kĩ năng sống một cách linh hoạt, sáng tạo

C/CÁC HÌNH THỨC TỔ CHỨC GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THCS

1 Tổ chức giáo dục kĩ năng sống thông qua tiết hoạt động NGLL

HĐGD NGLL là một bộ phận hữu cơ của quá trình giáo dục ở nhà trường phổthông THCS Đó là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ học các môn văn hóa ởtrên lớp HĐGD NGLL là sự tiếp nối hoạt động dạy học trên lớp, là con đường gắn lýthuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức và hành động, góp phầnhình thành tình cảm, niềm tin và sự phát triển nhân cách cho các em

Mục tiêu không thể thiếu của HĐGD NGLL ở trường THCS là rèn luyện chocác em có các kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi học sinh THCS như: kỹ năng giaotiếp ứng xử có văn hóa; kỹ năng tổ chức quản lý và tham gia các hoạt động tập thể với

tư cách là chủ thể của hoạt động; kỹ năng tự học, kỹ năng tự đánh giá kết quả học tập,rèn luyện, … Đây cũng chính là các kỹ năng sống cơ bản của lứa tuổi học sinh THCS

HĐGD NGLL có mối quan hệ rất mật thiết đối với việc rèn luyện kỹ năng sốngcho các em Thông qua tiết HĐGD NGLL, các KNS của học sinh sẽ được hình thành

và phát triển Hay nói một cách khác, HĐGD NGLL đóng một vai trò hết sức quantrọng trong quá trình dạy và học ở nhà trường nói chung và trường THCS nói riêng

Vì vậy để tiến hành một tiết HĐGD NGLL, rèn luyện được cho các em nhữngKNS cơ bản một cách có hiệu quả, cần đảm bảo những yêu cầu sau:

1.1 Đảm bảo tính khả thi:

Việc thiết kế các HĐGD NGLL đặc biệt là lựa chọn các phương pháp/ hìnhthức tổ chức hoạt động không đòi hỏi những điều kiện vượt qua sự cố gắng và khảnăng của đa số học sinh tham gia hoạt động cũng như vượt quá những điều kiện về cơ

sở vật chất, thiết bị của trường lớp

Điều này có nghĩa là, tùy thuộc vào từng trường, từng điều kiện cơ sở vậtchất, phương tiện cụ thể để tiến hành hoạt động Ví dụ như ở trường PT.DTNT liênhuyện Tân Phú – Định Quán hiện nay, ngoài những điều kiện vật chất có sẵn nhưtrang thiết bị, đồ dùng học tập, sân chơi ra thì trường còn có máy Projector, mànchiếu, tivi hỗ trợ cho việc soạn giảng bằng Power Point Giáo viên có thể vận dụngviệc soạn giáo án trên Power Point để soạn các hoạt động giáo dục NGLL Bằngphương tiện này, chắc chắn sẽ tạo cho học sinh cảm giác thích thú khi tham gia

1.2 Tăng cường sự tham gia của học sinh:

Chúng ta phải tạo điều kiện để các em được tham gia, được tiếp cận thông tin,được bày tỏ ý kiến, được lắng nghe, được tôn trọng, được bàn bạc và quyết định trongcác vấn đề có liên quan đến bản thân các em

1.3 Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh:

Đổi mới phương pháp tổ chức HĐGD NGLL cần định hướng vào việc pháttriển tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh, khả năng hoạt động độc lập, khảnăng tự đề xuất và giải quyết vấn đề trong hoạt động cũng như khả năng tự kiểm trađánh giá kết quả hoạt động của các em Nói cách khác đó là khả năng tham gia vàocác HĐGD NGLL của học sinh Sự tham gia của học sinh tạo điều kiện cho các emphát huy tinh thần trách nhiệm trong việc tổ chức và điều khiển hoạt động của tập thể.Chúng ta cần khắc phục tính chất áp đặt, bao biện làm thay học sinh Cụ thể là:

- Phải đưa học sinh vào những tình huống cụ thể với những công việc đượcgiao cụ thể Có như vậy mới giúp các em có điều kiện trưởng thành

- Phát huy cao độ khả năng của đội ngũ cán bộ lớp, đồng thời khéo léo lôi cuốnmọi thành viên trong lớp cùng tham gia vào các khâu của qui trình hoạt động

1.4 Đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động:

Đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động là việc sử dụng nhiều hình thức tổchức hoạt động khác nhau một cách linh hoạt và phù hợp với nội dung hoạt động, với

điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị, tài liệu, phương tiện, tránh lặp lại nhiều lần, gâynhàm chán, tẻ nhạt đối với học sinh.

- Nắm thật chắc nội dung hoạt động của từng chủ đề ở từng tháng Từ nội dunghoạt động của chủ đề tháng, giáo viên cụ thể hóa thành nội dung cho hoạt động củatừng tuần

- Lựa chọn các hình thức hoạt động cho phù hợp với nội dung của tuần, củatháng, gắn đổi mới các hình thức hoạt động với đổi mới phương pháp tổ chức HĐGD

Có nội dung, chương trình hoạt động cụ thể

Các nội dung hoạt động cụ thể phải đáp ứng nhu cầu, phù hợp với đặc điểmtâm lý lứa tuổi học sinh THCS

Có sự phân công, chuẩn bị chu đáo, kĩ lưỡng khi tổ chức

Về phía học sinh:

Cảm thấy thích thú, bổ ích và thể hiện thái độ tích cực khi tham gia

Chủ động tổ chức và tự mình điều khiển các hoạt động tập thể dưới sự cố vấn

của GV

Được trải nghiệm, được thể hiện, được rèn luyện thông qua các nội dung hoạtđộng cụ thể

Ví dụ: Thiết kế tiết dạy minh họa:

Tháng 11 Chủ điểm: TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO

Tuần 13: Nội dung: CÂU LẠC BỘ 20 -11

I/ Mục đích giáo dục: Giúp các em

- Nhận thức sâu sắc ý nghĩa của ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 và truyềnthống “Tôn sư trọng đạo” của dân tộc

- Kính trọng và biết ơn thầy, cô giáo

- Tích cực học tập, rèn luyện để góp phần phát huy truyền thống “Tôn sư trọngđạo” của dân tộc

- Rèn luyện kỹ năng hoạt động tập thể

- Tích cực tham gia và phát huy tính sáng tạo trong hoạt động văn hóa nghệthuật

II/ Nội dung và hình thức hoạt động

1.Nội dung hoạt động

- Tổng kết phong trào thi đua giữa các tổ đã được phát động cách đây 1 tháng(từ 20/10 đến 20/11/ 2010)

- Các bài thuyết trình về chủ đề 20/11, ngày Nhà giáo Việt Nam

- Những sáng tác tự biên, tự diễn của học sinh

2.Hình thức hoạt động:

- Chúc mừng thầy giáo, cô giáo

- Tuyên dương, phát thưởng cho tập thể, cá nhân có thành tích cao trong phongtrào thi đua

- Thi hùng biện

- Thi văn nghệ

- Thi đố vui chủ đề 20/11

III/ Chuẩn bị hoạt động

1.Phương tiện hoạt động

- Các bản tổng kết phong trào thi đua giữa các tổ do các tổ trưởng tổng kết vàgửi cho GVCN

- Lời chúc mừng và hoa tươi tặng thầy cô giáo – Ban chỉ huy chi đội phụ trách(Ka’ Phương, Vi Thị Thùy Dương, Phan Thị Thảo)

- Một số bài hát, bài thơ, tiểu phẩm – mỗi tổ 1 tiết mục

- Các câu hỏi thi đố vui – GVCN đưa ra

+ Ngày Nhà giáo Việt Nam chính thức có từ ngày tháng năm nào?

(20-11-1982)

+ Em/ bạn hãy hát một bài hát hoặc đọc một bài thơ nói về Ngày nhà giáo Việt

Nam.

+ Em/ bạn hãy nêu 3 câu ca dao, tục ngữ nói về người thầy (Nhất tự vi sư, bán

tự vi sư/ Muốn sang thì bắc cầu kiều, muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy/ …)

+ Em/ bạn hãy cho biết tên của 3 nhà giáo ưu tú trong thời phong kiến mà em

biết (Chu Văn An, Nguyễn Khuyến, Lê Quí Đôn, …)

+ Em/ bạn hiểu như thế nào về câu Tiên học lễ, hậu học văn?

+ Em/ bạn dự định sẽ làm gì để chúc mừng ngày Nhà giáo Việt Nam?

Các bài thuyết trình, mỗi tổ cử 1 học sinh viết và trình bày

2.Tổ chức

* Về phía GVCN: