Gián án bài Vượt Thác - Võ Quảng

Cảnh sắc dòng sông và đôi bờ được tácgiả miêu tả qua những hình ảnh nào?. Hãy liệt kê các câu văn có hình ảnh so sánh và nhân hóa mà tác giả sử dụng để miêu tả cảnh thiên nhiên?. Ở đoạn

- Học xong văn bản “ Bức tranh của em gái tôi”, em thấy cô

em gái trong truyện là người như thế nào ?

-Qua truyện ,em rút ra được bài học gì cho bản thân ?

- Nhân vật cô em gái : Hồn nhiên, hiếu động, có năng khiếu hội họa, tình cảm trong sáng, nhân hậu

- Bài học từ truyện : Trước tài năng hay thành công của người khác, mỗi người cần vượt qua lòng mặc cảm, tự ti để có được sự trân trọng và niềm vui thực sự chân thành, lòng nhân hậu và sự

độ lượng có thể giúp con người tự vượt lên bản thân mình

Bài 21 - Văn bản :

(Võ

Quảng )

I Đọc - tiếp xúc văn bản:

1 / Tác giả :

-Võ Quảng ( 1920-2007) ,quê ở tỉnh

Quảng Nam

-Là nhà văn chuyên viết cho thiếu

nhi

2 /Tác phẩm :

Văn bản” Vượt thác” trích từ

chương XI của truyện “ Quê nội”

(1974)

Em hãy cho biết đôi nét

về nhà văn Võ Quảng ?

Nêu vài nét về xuất xứ của văn bản ?

Tiết 85: ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

Quảng )

I Đọc - tiếp xúc văn bản:

1 / Tác giả :

2 /Tác phẩm :

Tiết 85: ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

3 / Đọc.

4 / Từ khó.

Yêu cầu đọc: Đọc rõ ràng, chú ý thay đổi nhịp điệu cho phù hợp với nội dung từng đoạn

- Đoạn đầu miêu tả cảnh dòng sông ở vùng đồng bằng giọng nhẹ nhàng

- Đoạn tả cảnh vượt thác thì sôi nổi, mạnh mẽ

Đoạn cuối trở lại êm ả, thoải mái

Bài 21 - Tiết 85 Văn bản :

I Đọc - tiếp xúc văn bản:

5/ Cấu trúc văn bản

(Võ Quảng )

Ba đoạn :

-Đoạn 1: Từ đầu …vượt nhiều thác nước ( Thuyền qua đoạn sông trước khi đến thác )

-Đoạn 2: Tiếp theo … qua khỏi thác Cổ Cò ( Thuyền qua đoạn sông có thác dữ )

-Đoạn 3 : Đoạn còn lại (Thuyền

đã qua khỏi thác dữ )

Theo em, văn bản có thể chia làm mấy đoạn ? Nêu nội dung chính của từng đoạn

II Đọc - Hiểu văn bản

1 – Bức tranh thiên nhiên :

I Đọc - tiếp xúc văn bản:

( Võ Quảng )

II Đọc - Hiểu văn bản

1 – Bức tranh thiên nhiên :

? Theo dõi những chi tiết miêu

tả ở đoạn 1 Cảnh sắc dòng sông và đôi bờ được tácgiả miêu tả qua những hình ảnh nào? Có sự thay đổi như thế nào?

- Dòng sông rộng, chảy chầm chậm, êm ả,

gió nồm thổi, thuyền lướt sóng bon bon.

- Ở ngã ba sông là những bãi dâu trải ra bạt

ngàn đến nhiều làng xa tít.

- Càng về ngược: Vườn tược càng um tùm.

- Dọc sông, nhiều chàm cổ thụ dáng mãnh

liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước.

- Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang

trước mặt.

- Nước từ trên cao phóng giữa hai vách đá

dựng đứng.

? Cảnh thiên nhiên đã có sự đổi thay như thế nào?

- Dòng sông chảy quanh co dọc

những núi cao sừng sững

- Dọc sườn núi những cây to mọc

giữa những bụi lúp xúp nom xa như

những cụ già vung tay hô đám con

cháu

- Qua nhiều lớp núi, đồng ruộng lại

mở ra

? Nét đặc sắc trong miêu tả cảnh thiên nhiên ở đây là gì?

- Nghệ thuật so sánh, nhân hóa

? Hãy liệt kê các câu văn có hình ảnh so sánh và nhân hóa

mà tác giả sử dụng để miêu tả cảnh thiên nhiên? Chỉ rõ tác giả đã so sánh gì với nhau?

- Như thuyền đang nhớ núi

rừng cố phải lướt cho

nhanh, cho kịp.

- Những chòm cổ thụ được

nhân hóa: Dáng mãnh

liệt đứng trầm ngâm,

lặng nhìn xuống nước.

? Ở đoạn đầu và cuối của bài có hai hình ảnh miêu tả những cây cổ thụ trên bờ sông ?Hãy chỉ ra các hình ảnh ấy?

- Dọc sông: Những chòm cổ

thụ dáng mãnh liệt đứng trầm

ngâm

- Dọc sườn núi: Những cây

to

phía trước

? Qua cách miêu tả của nhà văn,

em cảm nhận được những gì về cảnh dòng sông và hai bên bờ?

=> Cảnh thiên nhiên oai linh,

hùng vĩ, chứa đựng một sức

mạnh lớn lao.

(Võ Quảng )

-Những bãi dâu trải ra bạt ngànđến tận những làng xa tít

-Những thuyền chất đầy cau tươi,

Dây mây ,dầu rái ,những thuyền chở mít ,chở quế …xuôi chầm chậm.

-Vườn tược um tùm

-những chòm cổ thụdáng mãnh liệt… -Núi cao như chắn ngang trước mặt .

- Đoạn chưa đến thác :

-Nước từ trên cao phóng giữa Hai vách đá dựng đứng chảy

đứt đuôi rắn

Sông đẹp êm đềm, hiền hòa,thơ mộng.

Núi sông hiểm trở,

dữ dội và hùng vĩ

- Đoạn sông có thác dữ :

I Đọc - tiếp xúc văn bản:

II Đọc - Hiểu văn bản

1 – Bức tranh thiên nhiên :

Bài 21 - Tiết 85 Văn bản :

(Võ Quảng )

-Đoạn chưa đến thác :

-Đoạn sông có thác dữ :

- Đoạn sông qua khỏi thác :

Sông đẹp êm đềm, hiền hòa,thơ mộng.

Núi sông hiểm trở,

dữ dội và hùng vĩ

-Dòng sông cứ chảy quanh co -Những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp

-Qua nhiều lớp núi , đồng ruộng lại

mở ra

Sông bớt hiểm trở, đồng ruộng mở ra xanh tươi

I Đọc - tiếp xúc văn bản:

II Đọc - Hiểu văn bản

1 – Bức tranh thiên nhiên :

(Võ Quảng ) kể chuyện trong bài này

là ở đâu ? Vị trí ấy có thích hợp không ? Vì sao

?

Người kể chuyện đứng trên thuyền cùng vượt thác với con thuyền Vị trí ấy thuận tiện cho miêu tả vì thuyền luôn di chuyển

Qua ba chặng của dòng sông mà chúng ta vừa tìm hiểu cảm nhận của

em về bức tranh thiên nhiên này như thế nào?

Phong phú, đa dạng, tươi đẹp

và hùng vĩ.

I Đọc - tiếp xúc văn bản:

II Đọc - Hiểu văn bản

1 – Bức tranh thiên nhiên :

Bài 21 - Tiết 85 Văn bản :

(Võ Quảng )

Phong phú, đa dạng, tươi đẹp

và hùng vĩ.

Dọc sông , những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn

xuống nước.

Những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu tiến về phía trước.

Qua hai hình ảnh trên cho thấy tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ? Tác dụng ?

Nghệ thuật nhân hóa , so sánh gợi cảnh thiên nhiên phong phú, rộng lớn và hùng vĩ

Với biện pháp nghệ thuật được sử dụng em hãy

nêu ý nghĩa của hai trường hợp trên ?

Dọc sông , những chòm cổ thụ Dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước : Vừa như báo trước một khúc sông dữ, hiểm vừa mách bảo con người dồn nén sức mạnh chuẩn bị vượt thác

Những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu tiến về phía trước: Biểu hiện tâm trạng hào hứng, phấn chấn, mạnh mẽ của con người vượt qua nhiều ghềnh thác đưa con thuyền tiến lên phía trước.

I Đọc - tiếp xúc văn bản:

II Đọc - Hiểu văn bản

1 – Bức tranh thiên nhiên :

(Võ Quảng )

2 – Hình ảnh dượng Hương Thư

trong cảnh vượt thác :

I Đọc - tiếp xúc văn bản:

II Đọc - Hiểu văn bản

1 – Bức tranh thiên nhiên :

? Những hình ảnh nào được tác giả tập trung miêu tả trong đoạn văn?

a Thác nước

? Tìm những hình ảnh trong bài miêu tả cảnh thác nước dữ?

? Em có nhận xét gì về cách dùng từ láy '' vùng vằng '' của tác giả?

- Nước từ trên cao phóng giữa hai vách

đá dựng đứng chảy đứt đuôi rắn

- Chiếc sào Dượng Hương Thư bị cong

lại

- Thuyền cố lấn lên rồi vượt qua được

thác Cổ Cò

Thảo luận nhóm

- Câu 1 : Tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình

dượng Hương Thư khi vượt thác.(Nhóm 1, nhóm 2)

- Câu2 :Tìm những chi tiết miêu tả các động tác

dượng Hương Thư khi vượt thác ( Nh óm 3,nhóm 4)

(Võ Quảng )

b Hình ảnh Dượng Hương Thư

2 – Hình ảnh dượng Hương Thư

trong cảnh vượt thác :

một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh

ra, cặp mắt nảy lửa.

- Động tác : co người phóng

chiếc sào xuống lòng sông, ghì chặt trên đầu sào, chiếc sào dưới sức chống bị cong lại, thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt, ghì trên

ngọn sào.

-Ngoại hình: Vạm vỡ , rắn chắc , khỏe mạnh.

-Động tác :Nhanh nhẹn , mạnh mẽ ,dứt khoát.

I Đọc - tiếp xúc văn bản:

II Đọc - Hiểu văn bản

1 – Bức tranh thiên nhiên :

Bài 21 - Tiết 85 Văn bản :

(Võ Quảng )

2 – Hình ảnh dượng Hương Thư trong

cảnh vượt thác :

-Ngoại hình: Vạm vỡ , rắn chắc , khỏe mạnh.

-Động tác : Nhanh nhẹn , mạnh mẽ ,dứt khoát.

Nêu tác dụng của các động

từ ghì, phóng, uốn… và từ láy vùng vằng

Sự nặng nhọc, khẩn trương của người lái, người chèo ; sự cố gắng chống chọi của con người và sự ngang ngược của sông thác, sự khó bảo của con thuyền.

Qua ngoại hình và hành động nêu cảm nhận của em

về dượng Hương Thư ?

Con người lao động quả cảm, người chỉ

huy vượt thác bình tĩnh, dày dạn kinh

nghiệm; người khiêm nhường, nhu mì trong

cuộc sống gia đình.

I Đọc - tiếp xúc văn bản:

II Đọc - Hiểu văn bản

1 – Bức tranh thiên nhiên :

b Hình ảnh Dượng Hương Thư

? Hãy chỉ ra các so sánh mà tác giả đã sử dụng và ý nghĩa của những hình ảnh so sánh đó?? Nghệ thuật miêu tả của Võ Quảng trong đoạn này có gì đặc sắc?

- Tả thiên nhiên - tả người

- Tả chân dung con người trong hoạt

động

- Kể việc + miêu tả

(Võ Quảng )

III – Tổng kết :

Bản là :

A- Sức ma ̣nh của con thuyền.

B- Sức ma ̣nh của con người C- Vẻ đẹp hùng dũng và sức ma ̣nh của con người trước thiên nhiên hùng vĩ D- Cảnh thiên nhiên hùng vĩ.

2/ Nét đặc sắc trong nghê ̣ thuật miêu tả của văn bản là:

A- Tả tâm tra ̣ng B- Tả thiên nhiên phong phú C- Tả hoa ̣t đô ̣ng của con người D- Tả cảnh phối hợp tả người tự nhiên, sinh đô ̣ng bằng từ ngữ gợi tả, so

sánh,nhân hóa

-Nội dung :Tả vẻ đẹp hùng dũng và

sức mạnh của con người trước thiên

nhiên hùng vĩ

- Nghệ thuật : Tả cảnh phối hợp tả

người tự nhiên, sinh động bằng từ

ngữ gợi tả, so sánh, nhân hóa

I Đọc - tiếp xúc văn bản:

II Đọc - Hiểu văn bản

Bài 21 - Tiết 85 Văn bản :

(Võ Quảng )

-Nội dung :Tả vẻ đẹp hùng dũng và sức mạnh của con người trước thiên nhiên hùng vĩ

- Nghệ thuật : Tả cảnh phối hợp tả người tự

nhiên, sinh động bằng từ ngữ gợi tả, so sánh, nhân hóa

Ghi nhớ : SGK/41

III – Tổng kết :

I Đọc - tiếp xúc văn bản:

II Đọc - Hiểu văn bản

Hai văn bản “Sông nước Cà Mau” và “Vượt thác” đều tả cảnh sông nước Em hãy nêu những nét đặc sắc của phong cảnh thiên nhiên được miêu tả

ở mỗi bài và nghệ thuật miêu

tả của mỗi tác giả

chịt của sông ngòi, vẻ đẹp phong phú của

vùng sông nước Cà Mau cảnh sinh hoạt

nhộn nhịp của những người dân sống ở đây.

“ Vượt thác ” : Tả cảnh tượng hùng vĩ, địa

thế hiểm trở của một đoạn sông Thu Bồn từ

đó làm bật lên sức mạnh lao động, khắc phục

thiên nhiên của con người.

- Nghệ thuật miêu tả :

“ Sông nước Cà Mau ” : Vừa miêu tả cảnh

vật, vừa giải thích cách đặt tên của đất đai

nên bài văn vừa có giá trị văn học, vừa có giá

trị lịch sử.

“ Vượt thác ” : Dùng bút pháp khắc họa để

dựng lên một hình tượng nhân vật mạnh mẽ,

lớn lao giữa một khung cảnh thiên nhiên

hùng vĩ.

1- BÀI VỪA HỌC :

- Bức tranh thiên nhiên được miêu tả trong bài như thế nào

?

- Hình ảnh dượng Hương Thư được miêu tả trong cảnh

vượt thác ra sao ?

- Nêu giá trị nghệ thuật của truyện

- Hoàn thành bài luyện tập

- Chuẩn bị bài tập 1, 2, 3 phần I và 1, 2 phần II SGk/42

- Tìm những câu văn, thơ có sử dụng phép so sánh