- Khẳng định Mị Châu - Trọng Thuỷ không phải là mối tình chung thuỷ, bởi vì: + Chi tiết ngọc trai được sáng tạo trong sự tương quan với lời Mị Châu khấn trước lúc chết nhằm chiêu tuyết c[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT TAM DƯƠNG II KIỂM TRA CHUYÊN ĐỀ 10 LẦN 1
NĂM HỌC: 2010 - 2011 MÔN: NGỮ VĂN Thời gian: 120 phút
ĐỀ THI Câu 1 (3 điểm):
Hình ảnh ngọc trai - nước giếng trong Truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thuỷ, có người cho là biểu tượng của tình yêu chung thuỷ giữa Mị Châu và Trọng Thuỷ, có
người khác lại cho đó là sự hoá giải một nỗi oan tình Anh (chị) hãy trình bày ý kiến của mình
về hình ảnh đó?
Câu 2 (7 điểm):
Qua truyện cổ tích Tấm Cám, em hãy phân tích con đường đấu tranh giành hạnh phúc
của Tấm
ĐÁP ÁN
Câu 1 - Nêu hai quan niệm về hình ảnh ngọc trai - nước giếng:
+ Là biểu tượng của tình yêu thuỷ chung giữa Mị Châu - Trọng Thuỷ
+ Là sự hoá giải một nỗi oan tìn
- Khẳng định Mị Châu - Trọng Thuỷ không phải là mối tình chung thuỷ, bởi vì:
+ Chi tiết ngọc trai được sáng tạo trong sự tương quan với lời Mị Châu khấn
trước lúc chết nhằm chiêu tuyết cho danh dự của nàng, nó chứng thực tấm lòng
trong sáng của Mị Châu
+ Chi tiết nước giếng có hồn Trọng Thuỷ hoà cũng nỗi hối hận vô cùng là sự
chứng nhận cho mong muốn hoá giải tội lỗi của hắn
+ Chi tiết ngọc trai đem rửa trong nước giếng nơi Trọng Thuỷ tự tử lại càng
trong sáng hơn càng chứng minh tấm lòng trong sáng của Mị Châu
+ Hình ảnh ngọc trai - nước giếng không thuộc về mối tình Mị Châu - Trọng
Thuỷ mà thuộc về thái độ nghiêm khắc vừa nhân ái của người dân Âu Lạc,
cách ứng xử vừa thấu lí vừa đạt tình đã thành truyền thống của dân tộc ta
0.5đ
0.5đ 0.5đ
0.5đ 0.5đ 0.5đ
Câu 2 Phân tích con đường đấu tranh giành hạnh phúc của Tấm
I Phân tích đề
- Nội dung cần đạt: Con đường dẫn tới hạnh phúc và cuộc đấu tranh giành hạnh
phúc của Tấm
- Thao tác lập luận: phân tích, chứng minh,…
- Tư liệu: truyện Tấm Cám, đặc điểm truyện cổ tích thần kỳ
II Các ý chính:
a Con đường đến với hạnh phúc của Tấm:
* Giới thiệu thân phận và hoàn cảnh của Tấm: Mồ côi, bị mẹ ghẻ và cô em gái
cùng cha hắt hủi, đày đoạ, làm lụng suốt ngày
* Tấm luôn bị mẹ con Cám đối xử độc ác:
- Đi bắt tép: Tấm chăm chỉ bắt được giỏ tép đầy, bị Cám lười biếng lừa chị đổ
tép sang giỏ mình => về nhận thưởng (yếm đỏ)
- Đi chăn trâu :Gạt Tấm đi chăn đồng xa, Cám giết cá bống (người bạn an ủi
của Tấm) ăn thịt
- Đi xem hội :
+ Mẹ con Cám trắng trợn trộn thóc với gạo bắt Tấm nhặt => dập tắt niềm vui
3.0đ
Trang 2được đi hội của Tấm.
+ Thử giày, mẹ con Cám khinh miệt
-> Xuất hiện 2 tuyến nhân vật: Tấm >< mẹ con Cám
+ Mẹ con cám: độc ác, nhẫn tâm, nhỏ nhen, lừa dối và hãm hại Tấm
+ Tấm là người bất hạnh, ý thức được thân phận chỉ biết chịu đựng, yếu đuối
thụ động, nhường nhịn và khóc
-> Tấm luôn được sự trợ giúp của thần: Bụt xuất hiện an ủi, ban tặng vật thần
kỳ:
+ Tấm mất yếm ->Bụt cho cá bống
+ Tấm mất cá bống -> Bụt chỉ cho hi vọng đổi đời
+ Tấm không được đi hội -> chim sẻ đến giúp
+ Tấm bị chà đạp -> Bụt đưa Tấm trở thành vợ vua
- Ý nghĩa, vai trò của các thế lực thần linh:
+ Bênh vực kẻ yếu, đem lại công bằng, dân chủ, hạnh phúc của những người
lao động nghèo khổ trong XH
+ Tấm đạt được hạnh phúc thể hiện triết lý dân gian : “ở hiền gặp lành”.
b Cuộc đấu tranh quyết liệt giành lại hạnh phúc của Tấm:
- Mâu thuẫn giữa Tấm và mẹ con cám phát triển ngày một căng thẳng gay gắt,
quyết liệt thành xung đột một mất một còn mang tầm cỡ xã hội
- Mẹ con Cám: chặt gốc cau giết Tấm => đưa thế Cám vào thế chị vào làm
hoàng hậu => giết chim vàng anh (hóa thân lần 1 của Tấm) vướt lông ra vườn
=> chặt cây xoan đào (hóa thân lần 2 của Tấm) => đốt khung cửi (hóa thân lần
3 của Tấm) => sợ hãi khi Tấm trở về => muốn xinh đẹp như Tấm
- Khi bị mẹ con Cám tiêu diệt đến cùng (giết Tấm), Tấm đã quyết liệt phản
kháng
+ (Tấm về lo giỗ bố => trèo cau => ngã chết => hóa thành vàng anh => hót
mắng Cám => bị giết => hóa cây xoan đào => bị chặt đóng khung cửi =>
khung cửi nguyền rủa tội cướp chồng của Cám => bị đốt => mọc thành cây thị
=> có một quả vàng thơm => về ở với bà lão => từ quả thị bước ra thành cô
Tấm xinh đẹp => trở lại làm hoàng hậu)
+ Bốn lần bị giết, bốn lần hóa thân của Tấm chứng minh sức sống mãnh liệt
không thể bị tiêu diệt Cái thiện không chịu chết oan ức trong im lặng, vùng
dậy huỷ diệt cái ác
=> Cuộc đấu tranh gay gắt giữa cái Thiện và cái Ác
=> Quan niệm thiện thắng ác và tinh thần lạc quan, niềm tin vào chân lí, công
bằng xã hội của người Việt xưa
3.0đ
c Kết luận chung
- Kết thúc truyện có hậu thể hiện triết lý : “gieo gió gặp bão”, “ở hiền gặp
lành”, “ở ác gặp dữ”
- Con người phải tự mình bảo vệ hạnh phúc của mình, không tìm hạnh phúc ở
cõi nào khác mà tìm hạnh phúc thực sự ngay ở cõi đời này
- Hành động trả thù của Tấm là đích đáng vì mẹ con cám đã nhiều lần hại Tấm
hòng tiêu diệt Tấm đến cùng, không cho Tấm con đường sống Tấm phải trả
thù thì mới có thể tồn tại Mặt khác, mâu thuẫn của Tấm và mẹ con Cám không
còn là mâu thuẫn gia đình mà là mâu thuẫn xã hội Mâu thuẫn giữa thiện và ác,
giữa người bóc lột và người bị bóc lột Tóm lại, Tấm trả thù là để đòi lại quyền
sống, quyền làm người
1.0đ