Bài giảng SQL server: Chương 3 - Lê Thị Minh Nguyện

Chương 3 trình bày những kiến thức về lập trình với cơ sở dữ liệu. Thông qua chương này người học sẽ tìm hiểu về: Biến cục bộ, biến hệ thống, các câu lệnh truy vấn dữ liệu, các hàm thường dùng, cấu trúc điều khiển, cấu trúc lặp, biến kiểu dữ liệu cursor. Mời các bạn cùng tham khảo.

1.Biến cục bộ

3

 Biến cục bộ: dùng để lưu trữ các giá trị tạm

thời trong quá trình tính toán các xử lý bởi sau

khi thoát khỏi chương trình hoặc tắt máy thì giá

trị các biến này không còn trong bộ nhớ nữa

Gán giá trị cho biến:

 Dùng SET hoặc SELECT cùng với phép gán (= )

DECLARE @TongSLDat int

SELECT @TongSLDat = SUM(SLDAT)

FROM CTDH

Ví dụ 3:

DECLARE @MinSLDat int, @MaxSLDat int

SELECT @MinSLDat = MIN(SLDAT),

FROM CTDH

DECLARE @MinSLDat int, @MaxSLDat int

SELECT @MinSLDat = MIN(SLDAT),

@MaxSLDat = MAX(SLDAT), FROM CTHDON

PRINT „Số lượng đặt thấp nhất là:‟

PRINT @MinSLDat

PRINT „Số lượng đặt cao nhất là:‟

 Trong Transaction-SQL phạm vi hoạt động của biến chỉ

nằm trong một thủ tục nội tại (stored procedure) hoặc một

lô (batch) chứa các câu lệnh mà biến đã được khai báo

bên trong đó

 Lô được xem như một nhóm tập hợp của một hoặc nhiều

câu lệnh Transaction-SQL sẽ được biên dịch đồng thời

cùng lúc tại SQL Server

 Một từ khoá GO chỉ định kết thúc 1 lô

6

1.Biến cục bộ

Do các câu lệnh trong một lô được biên dịch tại SQL

Server vì thế khi có ít nhất 1 lệnh bên trong lô có lỗi về cú

pháp lúc biên dịch thì hệ thống sẽ không có lệnh nào được

thực thi bên trong lô đó

Ví dụ:

SELECT * FROM NHACC ORDER BY TenNhaCC

INSERT INTO NHACC

(„C01‟, „Nguyen Van A‟, ‟87 Ly Tu Trong‟,„0903.123456‟)

SELECT * FROM VATTU ORDER BY Tenvtu DESC

GO (thiếu từ khoá VALUES) thì các lệnh SELECT bên trong lô này 7

không được thực hiện

1.Biến cục bộ

 Đối với các lỗi khi thực hiện (run-time) bên trong 1 lô nếu

trường hợp các lỗi vi phạm ràng buộc toàn vẹn dữ liệu thì

hệ thống SQL Server chỉ ngưng lại câu lệnh gây lỗi và thực

hiện tiếp các lệnh bên trong lô đó

 Ví dụ:

SELECT * FROM NHACC

ORDER BY TenNhaCC

INSERT INTO NHACC

VALUES („C01‟, „Nguyen Van A‟, ‟87 Ly Tu Trong‟,„0903.123456‟)

SELECT * FROM VATTU

(mặc dù vi phạm ràng buộc toàn vẹn trong INSERT (giả sử trùng khoá chính ở cột MaNCC) nhưng các lệnh SELECT bên trong lô này vẫn được thực hiện bình thường

1.Biến cục bộ

 Ví dụ:

DECLARE @NgayDH datetime

SELECT @NgayDH = MAX(NGAYDH)

FROM DONDH

GO

PRINT “ngay dat hang gan nhat: ” + convert(char(12),

@ngaydh)

GO HT sẽ báo lỗi vì có thêm từ khoá GO ở giữa 2

lệnh SELECT và PRINT Bởi vì khi đó các lệnh này được chia làm 2 lô và lô thứ hai sẽ không hiểu biến @ngaydh đã được khai báo trong lô thứ 1

1.Biến cục bộ

2.Biến hệ thống

 Các biến hệ thống trong SQL Server luôn bắt đầu bằng 2

chữ @@

 Giá trị mà chúng ta đang lưu trữ do hệ thống SQL cung cấp

 Người lập trình không can thiệp trực tiếp để gán giá trị vào

các biến hệ thống

10

Tên biến kiểu trả

về

Dùng để trả về

connections số nguyên Tổng số các kết nối vào SQL Server từ khi nó được

khởi động Error số nguyên số mã lỗi của câu lệnh thực hiện gần nhất Khi một

lệnh thực hiện thành công thì biến này có giá trị là 0 Language chuỗi Tên ngôn ngữ mà hệ thống SQL đag sử dụng Mặc

định là US_English RowCount số nguyên Tổng số mẩu tin được tác động vào câu lệnh truy vấn

gần nhất ServerName chuỗi Tên của máy tính cục bộ được cài đặt trong SQL

Server ServiceName chuỗi Tên dịch vụ kèm theo bên dưới SQL Server

Fetch_Status số nguyên Trạng thái của việc đọc dữ liệu trong bảng theo cơ chế

dòng mẩu tin (cursor) Khi dữ liệu đọc mẩu tin thành công thì biến này có giá trị là 0

Version chuỗi Phiên bản, ngày của phẩm SQL Server và loại CPU

SET PHATRAM = PHANTRAM + 5

(Trả về tổng số mẩu tin có MAVTU bắt đầu bằng chữ

2.Biến hệ thống

3.Các câu lệnh truy vấn dữ liệu

• Biểu thức boolean xác định dòng nào sẽ được rút trích

• Nối các biểu thức: AND, OR, và NOT

• Phép toán:  ,  ,  ,  ,  , , LIKE và BETWEEN

Lấy tất cả các cột của quan hệ kết quả

SELECT MANV, HONV, TENLOT + TENNV as HOTEN

FROM NHANVIEN

WHERE PHG=5 AND PHAI=„Nam‟

SELECT MANV, LUONG*1.1 AS „LUONG10%‟

FROM NHANVIEN

WHERE PHG=5 AND PHAI=„Nam‟

Mở rộng Tên bí danh

WHERE MA_NQL IS NULL

SELECT MANV, TENNV FROM NHANVIEN

WHERE MA_NQL IS NOT NULL

3.2.Truy vấn lồng

 Chỉ một câu lệnh truy vấn lựa chọn (SELECT)

được lồng vào các câu lệnh truy vấn khác

nhằm thực hiện các truy vấn tính toán phức

tạp Khi sử dụng đến truy vấn lống chúng ta

cần lưu tâm đến một vài yếu tố sau:

 Cần mở và đóng ngoặc đơn cho câu lệnh truy vấn con

 Chúng ta chỉ được phép tham chiếu đến tên một cột hoặc

một biểu thức sẽ trả về giá trị trong truy vấn con

 Kết quả truy vấn con có thể trả về là một giá trị đơn lẻ hoặc

một danh sách các giá trị

 Cấp độ lồng nhau của các truy vấn con bên trong SQL

Server là không giới hạn

23

 Mệnh đề WHERE của câu truy vấn cha

 <biểu thức> <so sánh tập hợp> <truy vấn con>

 So sánh tập hợp thường đi cùng với một số toán tử

• = ,<>, >=, <=, <, >

• IN, NOT IN

• ALL

• ANY hoặc SOME

 Kiểm tra sự tồn tại

• EXISTS

• NOT EXISTS

24

3.2.Truy vấn lồng

Truy vấn con trả về một giá trị đơn : là truy vấn mà kết

qủa trả về của nó luôn đảm bảo chỉ là một giá trị đơn

 Ví dụ: để biết được danh sách các đơn đặt hàng gần đây

Truy vấn con trả về danh sách các giá trị: trả về của

nó là danh sách các giá trị hay còn gọi là một tập hợp

các phần tử Toán tử IN sẽ được sử dụng để so sánh

truy vấn con dạng này

 Ví dụ 1: để biết nhà cung cấp nào mà công ty đã đặt hàng trong

Đâu đảm bảo rằng trong tháng 01/2002 công

ty chỉ đặt hàng cho 2 nhà cung cấp C01 và

C03 Do đó để luôn luôn có được danh sách họ

tên các nhà cung cấp mà công ty đã đặt trong

tháng 01-2002 chúng ta thực hiện truy vấn con

• Mệnh đề WHERE của truy vấn con không tham chiếu đến thuộc tính

của các quan hệ trong mệnh đề FROM ở truy vấn cha

• Khi thực hiện, câu truy vấn con sẽ được thực hiện trước

 Lồng tương quan

• Mệnh đề WHERE của truy vấn con tham chiếu ít nhất một thuộc tính

của các quan hệ trong mệnh đề FROM ở truy vấn cha

• Khi thực hiện, câu truy vấn con sẽ được thực hiện nhiều lần, mỗi lần

tương ứng với một bộ của truy vấn cha

28

3.2.Truy vấn lồng

SELECT TenNCC, DienThoai

WHERE Covert(char(7), NgayDH, 21) = “2007-01”

AND NHACC.MaNCC = DONDH.MaNCC)

30

Lồng tương quan

3.2.Truy vấn lồng

Ví dụ

Ví dụ 2: Danh sách các nhà cung cấp nào mà công ty

chưa bao giờ đặt hàng:

SELECT TenNhaCC, DienThoai

3.3.Hàm kết hợp

 COUNT

 COUNT(*) đếm số dòng

 COUNT(<tên thuộc tính>) đếm số giá trị khác

NULL của thuộc tính

 COUNT(DISTINCT <tên thuộc tính>) đếm số giá trị

khác nhau và khác NULL của thuộc tính

Ví dụ

 Tìm tổng lương, lương cao nhất, lương thấp

nhất và lương trung bình của các nhân viên

 Cho biết số lượng nhân viên của phòng

FROM NHANVIEN, PHONGBAN

WHERE PHG=MAPHG AND TENPHG= ‘Nghiên cứu’

3.4.Gom nhóm

Cú pháp

Sau khi gom nhóm

 Mỗi nhóm các bộ sẽ có cùng giá trị tại các thuộc tính

gom nhóm

36

SELECT <danh sách các cột>

FROM <danh sách các bảng>

WHERE <điều kiện>

GROUP BY <danh sách các cột gom nhóm>

Ví dụ

 Cho biết số lượng nhân viên của từng phòng ban

37

SELECT PHG, COUNT(*) AS SL_NV FROM NHANVIEN

GROUP BY PHG

SELECT TENPHG, COUNT(*) AS SL_NV FROM NHANVIEN, PHONGBAN

WHERE PHG=MAPHG GROUP BY TENPHG

Ví dụ

 Với mỗi nhân viên cho biết mã số, họ tên, số

lượng đề án và tổng thời gian mà họ tham gia

38

SELECT MA_NVIEN, COUNT(*) AS SL_DA,

SUM(THOIGIAN) AS TONG_TG

GROUP BY MA_NVIEN

SELECT MA_NVIEN ,HONV, TENNV, COUNT(*) AS SL_DA,

SUM(THOIGIAN) AS TONG_TG FROM PHANCONG, NHANVIEN

WHERE MA_NVIEN=MANV

GROUP BY MA_NVIEN, HONV, TENNV

3.5.Điều kiện trên nhóm

WHERE <điều kiện>

GROUP BY <danh sách các cột gom nhóm>

HAVING <điều kiện trên nhóm>

SELECT MA_NVIEN, COUNT(*) as SLDA

GROUP BY MA_NVIEN

HAVING COUNT(*) >= 2

Ví dụ

 Cho biết những phòng ban (TENPHG) có lương

trung bình của các nhân viên lớn lơn 20000

SELECT PHG, AVG(LUONG) AS LUONG_TB

FROM NHANVIEN

GROUP BY PHG

HAVINGAVG(LUONG) > 20000

SELECT TENPHG, AVG(LUONG) AS LUONG_TB

FROM NHANVIEN, PHONGBAN

WHERE PHG=MAPHG

GROUP BY TENPHG

HAVINGAVG(LUONG) > 20000 40

HAVING MAX ( AVG (LUONG))

SELECT PHG, AVG (LUONG) AS

LUONG_TB

FROM NHANVIEN

GROUP BY PHG

HAVING AVG (LUONG) >= ALL (

SELECT AVG (LUONG)

[WHERE <điều kiện>]

[GROUP BY <các thuộc tính gom nhóm>]

[HAVING <điều kiện trên nhóm>]

[ORDER BY <các thuộc tính sắp thứ tự>]

 Danh sách các thuộc tính cần thêm dữ liệu

 Danh sách các giá trị tương ứng

 Cú pháp (thêm 1 dòng)

44

INSERT INTO <tên bảng>(<danh sách các thuộc tính>)

VALUES (<danh sách các giá trị>)

Ví dụ

45

INSERT INTO NHANVIEN(HONV, TENLOT, TENNV, MANV)

VALUES („Le‟, „Van‟, „Tuyen‟, „635635635‟)

INSERT INTO NHANVIEN

VALUES („Le‟, „Van‟, „Tuyen‟, „635635635‟, ‟12/30/1952‟, ‟98 HV‟, „Nam‟,

„37000‟, 4)

INSERT INTO NHANVIEN(HONV, TENLOT, TENNV, MANV, DCHI)

VALUES („Le‟, „Van‟, „Tuyen‟, „635635635‟, NULL )

Nhận xét

 Thứ tự các giá trị phải trùng với thứ tự các cột

 Có thể thêm giá trị NULL ở những thuộc tính

không là khóa chính và NOT NULL

 Câu lệnh INSERT sẽ gặp lỗi nếu vi phạm RBTV

• Khóa chính

• Tham chiếu

• NOT NULL - các thuộc tính có ràng buộc NOT NULL

3.6.1.Thêm (insert)

 Cú pháp (thêm nhiều dòng)

47

INSERT INTO <tên bảng>(<danh sách các thuộc tính>)

<câu truy vấn con>

INSERT INTO THONGKE_PB(TENPHG, SL_NV, LUONG_TC)

SELECT TENPHG, COUNT(MANV), SUM(LUONG)

FROM NHANVIEN, PHONGBAN

WHERE PHG=MAPHG

GROUP BY TENPHG

 Dùng để xóa các dòng của bảng

 Cú pháp:

 Ví dụ:

49

DELETE FROM <tên bảng>

[WHERE <điều kiện>]

DELETE FROM NHANVIEN WHERE MANV=„345345345‟

DELETE FROM NHANVIEN

 Lệnh DELETE có thể gây ra vi phạm RB tham chiếu

• Không cho xóa

• Xóa luôn những dòng có giá trị đang tham chiếu đến

SET <tên thuộc tính>=<giá trị mới>,

<tên thuộc tính>=<giá trị mới>,

…

[WHERE <điều kiện>]

Ví dụ

53

UPDATE NHANVIEN SET NGSINH=‟08/12/1965‟

WHERE MANV=„333445555‟

UPDATE NHANVIEN SET LUONG=LUONG*1.1

 Những dòng thỏa điều kiện tại mệnh đề WHERE sẽ

được cập nhật giá trị mới

 Nếu không chỉ định điều kiện ở mệnh đề WHERE, tất

cả các dòng trong bảng sẽ bị cập nhật

 Lệnh UPDATE có thể gây ra vi phạm RB tham chiếu

• Không cho sửa

• Sửa luôn những dòng có giá trị đang tham chiếu đến

– CASCADE

54

3.6.3 Sửa (update)

4.Các làm thường dùng

 Các hàm chuyển đổi kiểu dữ liệu

 Các hàm về ngày

55

4.1.Các hàm chuyển đổi kiểu dữ liệu

 Hàm CAST : chuyển đổi một biểu thức nào đó

sang một kiểu dữ liệu mong muốn

Cú pháp:

CAST (Biểu_thức AS kiểu_dữ_liệu)

Ví dụ:

SELECT MaVTU, TenVT,

TyLe = CAST(PHANTRAM AS VARCHAR(3)) + ‘%’

FROM VATTU

56

 Hàm CONVERT : chuyển đổi một biểu thức nào đó sang

một kiểu dữ liệu bất kỳ mong muốn nhưng có thể theo

Bảng chuyển mô tả viết tắt của đơn vị

STT Định dạng năm (yyyy) Hiển thị dữ liệu

15 21 hoặc 121 Yyyy-mm-dd hh:mi:ss.mmm

16 20 hoặc 120 Yyyy-mm-dd hh:mi:ss 58

58

 Hàm STR : chuyển đổi kiểu dữ liệu số sang kiểu dữ liệu

chuỗi Phải đảm bảo đủ khoảng trắng để chứa các ký số

khi chuyển sang kiểu dữ liệu chuỗi

 Cú pháp:

STR(Số_thực, Số_ký_tự[, Số_lẻ])

 Ví dụ:

SELECT TenVT, SLNhap = STR(SLNhap, 5) + „ ‟ + DVTinh

WHERE VATTU.MaVT = CTPNHAP.MaVT

Hàm trả về vị trí đầu tiên tính từ vị trí start tại đó

chuỗi string1 xuất hiện trong chuỗi string2

Hàm LEFT: LEFT(string,number)

Hàm trích ra number ký tự từ chuỗi string tính từ

phía bên trái

4.1.Các hàm chuyển đổi kiểu dữ liệu

4.2.Các hàm trên dữ liệu kiểu chuỗi

Hàm LEN: LEN(string)

Hàm trả về độ dài của chuỗi string

Hàm LOWER : LOWER(string)

Hàm có chức năng chuyển chuỗi string thành chữ

thường, kết quả được trả về cho hàm

Hàm trả về một chuỗi có được bằng cách thay thế các

chuỗi string2 trong chuỗi string1 bởi chuỗi string3

Hàm REVERSE: REVERSE(string)

Hàm trả về chuỗi đảo ngược của chuỗi string

Hàm RIGHT: RIGHT(string, number)

Hàm trích ra number ký tự từ chuỗi string tính từ phía

Hàm trả về mã UNICODE của ký tự đầu tiên bên trái

của chuỗi UnicodeString

63

4.2.Các hàm trên dữ liệu kiểu chuỗi

4.4.Các hàm về ngày

 DATEDIFF : trả về 1 số nguyên khoảng cách của hai ngày

theo một đơn vị thời gian bất kỳ

DATEDIFF(don_vi, ngay1, ngay2)

 DATENAME: trả về một chuỗi thời gian đại diện của 1

ngày chỉ định theo một đơn vị thời gian bất kỳ

 DATEPART: trả về 1 số nguyên chỉ định thời gian đại diện của

1 ngày theo một đơn vị thời gian bất kỳ

WHEN <giá trị> THEN <biểu thức>

WHEN <giá trị> THEN <biểu thức>

…

[ELSE <biểu thức>]

END

Ví dụ 1: Cho biết họ tên các nhân viên đã đến tuổi về

hưu (nam 60 tuổi, nữ 55 tuổi)

69

SELECT HONV, TENNV

FROM NHANVIEN

WHERE YEAR ( GETDATE ()) – YEAR (NGSINH) >= ( CASE PHAI

WHEN 'Nam' THEN 60

WHEN 'Nu' THEN 55 END )

5.1 Cấu trúc Case

 Ví dụ 2: hiển thị danh sách các sản phẩm có trong bảng

SANPHAM theo từng loại hàng

SELECT MAVTU, TenVTU, Loai = CASE LEFT(MAVTU,2)

FROM VATTU

70

5.1 Cấu trúc Case

Ví dụ 3: Giảm giá bán hàng trong tháng 2-2007 theo quy

tắc sau: Nếu số lượng hàng <= 2 thì không giảm giá, Nếu

số lượng hàng từ 3 đến 10 thì giảm 10%, Nếu số lượng

hàng > 10 thì giảm 20%

UPDATE CTPXUAT

SET DGXuat = CASE

WHEN SLXUAT <=2 THEN DGXuat WHEN SLXUAT BETWEEN 3 AND 10 THEN DGXuat * 0.9 ELSE DGXuat*0.8

END

FROM CTPXUAT, PXUAT

WHERE CTPXUAT.SoPX = PXUAT.SoPX

AND Convert(char(7), NgayXuat, 21) = “2007-02” 71

 Ví dụ: Cho biết vật tư nào đã bán ra với số lượng nhiều hơn

4 không? Nếu có thì hiển thị danh sách đó ra, ngược lại thì

thông báo chưa bán vật tư nào nhiều hơn 4

IF (SELECT COUNT(*) FROM CTPXUAT WHERE

SLXUAT>4)>0

BEGIN

Print “Danh sách các hàng hoá bán ra với số lượng lớn hơn 4”

SELECT CTPXUAT.MAVT, TENVT, SLXUAT

FROM CTPXUAT, VATTU

WHERE CTPXUAT.MaVT = VATTU.MaVT

Các_lệnh_lặp END

6.Cấu trúc lặp

Ví dụ 1: Để in ra 10 số nguyên dương bắt đầu từ 100

DECLARE @Songuyen INT

SET @Songuyen = 100

WHILE (@Songuyen < 110)

BEGIN

Print “Số nguyên: ” + convert(char(3), @songuyen)

SET @Songuyen = @Songuyen +1

Từ khoá BREAK lồng vào cấu trúc WHILE để có thể kết

thúc việc lặp của các lệnh bên trong vòng lặp

DECLARE @Songuyen int

Thực hiện giống ví dụ trước, nhưng muốn in sót số nguyên

105 Chúng ta sử dụng cấu trúc lặp WHILE như sau:

DECLARE @Songuyen int

7.Kiểu dữ liệu cursor

CSDL quan hệ thường làm việc trên dữ liệu của nhiều

dòng mẩu tin – còn gọi là các bộ mẩu tin Lệnh

SELECT kết quả luôn trả về nhiều mẩu tin hơn là một

mẩu tin

Tuy nhiên trong thực tế, có những trường hợp cần xử

lý vấn đề trên một mẩu tin hoặc trên nhiều mẩu tin

cùng thời gian với hình thức tính toán khác nhau Để

đáp ứng được yêu cầu này SQL Server tạo ra một

kiểu dữ liệu đó chính là kiểu cursor

80