KINH TẾ VI MÔ I

KINH TẾ VI MÔ I

ĐẠI HỌC MỞ BÁN CÔNG TP.HCM KHOA KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH

-ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC KINH TẾ VI MÔ I MỤC TIÊU CỦA MÔN HỌC

Trang bị cho sinh viên những kiến thức căn bản về kinh tế vi mô với các khái niệm như cầu, cung, giá thị trường, độ co giãn…, các nguyên tắc lựa chọn hợp lý của người tiêu dùng và người sản xuất, để sinh viên biết và dùng đúng các thuật ngữ chuyên môn

Sau khi học môn này sinh viên phải :

- Biết cách phân tích và giải thích diễn biến giá thị trường của các loại hàng hoá, hiểu

và biết cách phân tích các chính sách can thiệp vào thị trường của chính phủ

- Biết cách lựa chọn mua sắm hàng hoá của người tiêu dùng và cách ra quyết định về giá, sản lượng và chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp hoạt động trên các thị trường có

cơ cấu khác nhau

- Hiểu và lý giải được những diễn biến trên thị trường và các chính sách can thiệp vào thị trường của chính phủ được bàn luận trên các phương tiện truyền thông đại chúng

YÊU CẦU CỦA MÔN HỌC

Môn Kinh tế vi mô I là một học phần 60 tiết (4 tín chỉ), gồm 45 tiết lý thuyết và 15 tiết bài tập Để học tốt môn này bạn cần trang bị trước những kiến thức về :

- Toán căn bản : biết nhận dạng hàm số, vẽ đồ thị, tính đạo hàm, giải phương trình, hình học căn bản…

- Kinh tế - xã hội : những thông tin liên quan đến thị trường các loại hàng hoá

KẾT CẤU CỦA MÔN HỌC

Môn học được thiết kế thành 6 chương, theo trình tự như sau :

Phần mở đầu

Giới thiệu môn học

Bài 1 : Khái quát về Kinh tế học (5 tiết)

Phần I : Vận hành của thị trường cạnh tranh (12 tiết)

Bài 2 : Cầu, cung và giá thị trường

Bài 3: Co giãn của cầu và của cung.

Bài 4: Can thiệp của chính phủ vào thị trường

Phần II : Lý thuyết về sự lựa chọn của người tiêu dùng (8 tiết)

Bài 5 : Thuyết hữu dụng

Bài 6 : Phân tích bằng hình học

Phần III : Lý thuyết sản xuất và chi phí (8 tiết)

Bài 7 : Lý thuyết sản xuất

Bài 8 : Lý thuyết chi phí

Phần IV : Quyết định về giá và sản lượng của doanh nghiệp

Bài 9 : Thị trường cạnh tranh hoàn toàn (7 tiết)

Bài 10 : Thị trường độc quyền hoàn toàn (10 tiết)

Bài 11 : Thị trường cạnh tranh độc quyền và thiểu số độc quyền.(8 tiết)

Ôn tập - Giải đáp thắc mắc (2 tiết)

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Tài liệu hướng dẫn học môn Kinh tế học vi mô, Lê Bảo Lâm, Hồ Hữu Trí, Vũ Việt Hằng Tài liệu lưu hành nội bộ của Đại Học Mở bán công TP Hồ Chí Minh.

2 Kinh tế học vi mô, Đoàn Thị Mỹ Hạnh & Vũ Việt Hằng, NXB Giáo dục 2005

3 Hỏi – Đáp Kinh tế học vi mô, Đoàn Thị Mỹ Hạnh, Vũ Việt Hằng & Hồ Hữu Trí Tài liệu lưu hành nội bộ của Đại Học Mở bán công TP Hồ Chí Minh.

Ngoài ra các bạn có thể đọc thêm bất kỳ cuốn sách “Kinh tế vi mô” nào bằng tiếng Việt hoặc bằng tiếng Anh mà bạn có và sử dụng thêm các phương tiện hỗ trợ khác như băng cassette, đĩa VCD, Internet, radio, truyền hình

NỘI DUNG CỦA MÔN HỌC

Bài 1: Khái quát về kinh tế học

Số tiết dự kiến : 5

Mục tiêu yêu cầu : bài này giới thiệu cho sinh viên biết kinh tế học nghiên cứu vấn đề gì

và một số khái niệm căn bản trước khi đi vào nghiên cứu các vấn đề của kinh tế học vi mô

Các đề mục của bài :

Sự khan hiếm và lựa chọn

Ba vấn đề kinh tế cơ bản

Kinh tế học, kinh tế học vĩ mô và kinh tế học vi mô

Kinh tế học thực chứng và kinh tế học chuẩn tắc

Cơ cấu thị trường

Những kiến thức cốt lõi cần nắm :

- Kinh tế học nghiên cứu vấn đề hiệu quả sử dụng nguồn tài nguyên

- Phân biệt các khái niệm kinh tế vĩ mô, vi mô, thực chứng, chuẩn tắc

- Các loại cơ cấu thị trường

Phần I : Vận hành của thị trường cạnh tranh (15 tiết)

Bài 2 : Cầu, cung và giá thị trường

Số tiết dự kiến : 5

Mục tiêu yêu cầu : hiểu được hai khái niệm cơ bản là cầu và cung, phân biệt được cầu và

số lượng cầu, cung và số lượng cung, hiểu được quá trình hình thành giá thị trường

Các đề mục của bài :

Cầu thị trường của một hàng hóa

Sự dịch chuyển của đường cầu

Cung thị trường của một hàng hóa

Sự dịch chuyển của đường cung

Cân bằng của thị trường

Thay đổi giá cân bằng

Những kiến thức cốt lõi cần nắm :

- Quy luật cầu, cung

- Những tác động làm dịch chuyển đường cầu, đường cung

- Giá cân bằng và sự thay đổi giá cân bằng

Bài 3: Co giãn của cầu và của cung.

Số tiết dự kiến : 5

Mục tiêu yêu cầu : hiểu được khái niệm, cách tính và ứng dụng của từng loại độ co giãn.

Các đề mục của bài :

Co giãn theo giá của cầu

Co giãn theo thu nhập của cầu

Co giãn chéo

Co giãn theo giá của cung

Những kiến thức cốt lõi cần nắm :

- Khái niệm, ý nghĩa, cách tính từng loại độ co giãn

- Phân tích kết quả tính được

- Ứng dụng của từng loại độ co giãn

Bài 4 : Can thiệp của chính phủ vào thị trường.

Số tiết dự kiến : 5

Mục tiêu yêu cầu : hiểu được mục đích, ý nghĩa và tác động của ba chính sách cơ bản là

thuế, giá tối đa và giá tối thiểu

Các đề mục của bài :

Tác động của thuế đến giá thị trường

Giá tối đa

Giá tối thiểu

Những kiến thức cốt lõi cần nắm :

- Thay đổi giá và sản lượng cân bằng do điều chỉnh thuế

- Tỷ lệ phân chia thuế cho người bán và người mua

- Nội dung của giá tối đa, giá tối thiểu

Phần II : Lý thuyết về sự lựa chọn của người tiêu dùng (10 tiết)

Bài 5 : Thuyết hữu dụng

Số tiết dự kiến : 5

Mục tiêu yêu cầu : hiểu được các khái niệm về tổng hữu dụng, hữu dụngbiên, tỷ lệ thay

thế biên, nguyên tắc lựa chọn hợp lý trong mua sắm hàng hóa Biết vận dụng nguyên tắc lựa chọn tối ưu để giải thích quy luật cầu, thiết lập đường cầu

Các đề mục của bài :

Hai khái niệm cơ bản trong lý thuyết lợi ích

Phối hợp tiêu dùng tối ưu

Đường cầu cá nhân đối với sản phẩm X

Suy ra đường cầu thị trường

Số lượng mua đối với sản phẩm Y

Tác động thay thế và tác động thu nhập

Những kiến thức cốt lõi cần nắm :

- Quy luật hữu dụng biên giảm dần

- Nguyên tắc lựa chọn hợp lý hay điều kiện cân bằng của người tiêu dùng

- Cách giải thích quy luật cầu và thiết lập đường cầu thị trường

Bài 6 : Phân tích bằng hình học

Số tiết dự kiến : 5

Mục tiêu yêu cầu : biết cách vẽ các đường đẳng ích, ngân sách, thiết lập được đồ thị phân

tích tình trạng cân bằng của người tiêu dùng, suy ra đường cầu và đường Engel

Các đề mục của bài :

Các giả thiết về sở thích của người tiêu dùng trong lý thuyết phân tích bằng hình học Đường đẳng ích

Đường ngân sách

Phối hợp tiêu dùng tối ưu

Đường cầu cá nhân đối với sản phẩm X

Suy ra đường cầu thị trường

Đường tiêu dùng theo giá

Đường tiêu dùng theo thu nhập và đường Engel

Những kiến thức cốt lõi cần nắm :

- Dạng của các đường đẳng ích, ngân sách, tiêu dùng theo giá, tiêu dùng theo thu nhập, Engel

- Điều kiện cân bằng theo lý thuyết phân tích bằng hình học

Phần III : Lý thuyết sản xuất và chi phí (10 tiết)

Bài 7 : Lý thuyết sản xuất.

Số tiết dự kiến : 5

Mục tiêu yêu cầu : hiểu được các nguyên tắc trong sản xuất như hàm sản xuất, lựa chọn

phối hợp hợp lý về hai yếu tố sản xuất

Các đề mục của bài :

Hàm sản xuất

Hàm sản xuất với một yếu tố đầu vào biến đổi

Phối hợp tối ưu với hai yếu tố đầu vào biến đổi

Năng suất theo quy mô

Những kiến thức cốt lõi cần nắm :

- Dạng của hàm sản xuất ngắn hạn và dài hạn

- Quy luật năng suất biên giảm dần

- Nguyên tắc lựa chọn phối hợp tối ưu

Bài 8 : Lý thuyết chi phí.

Số tiết dự kiến : 5

Mục tiêu yêu cầu : phân biệt được chi phí kinh tế và chi phí kế toán, chi phí ngắn hạn và

dài hạn, đặc điểm của từng loại chi phí

Khái niệm chi phí sản xuất

Các hàm chi phí ngắn hạn

Các hàm chi phí dài hạn

Những kiến thức cốt lõi cần nắm :

- Khác biệt giữa chi phí kế toán và kinh tế

- Đặc điểm của các loại chi phí trong ngắn hạn và trong dài hạn

Phần IV : Quyết định về giá và sản lượng của doanh nghiệp

Bài 9 : Thị trường cạnh tranh hoàn toàn

Số tiết dự kiến : 5

Mục tiêu yêu cầu : hiểu được các khái niệm tổng doanh thu, doanh thu biên, nguyên tắc

lựa chọn mức sản lượng của doanh nghiệp cạnh tranh hoàn toàn Biết cách vận dụng điều kiện cân bằng để giải thích quy luật cung từ đó suy ra đường cung

Các đề mục của bài :

Tổng doanh thu và doanh thu biên của doanh nghiệp

Cân bằng ngắn hạn của doanh nghiệp

Đường cung ngắn hạn của doanh nghiệp

Đường cung ngắn hạn của ngành

Đường cung dài hạn của doanh nghiệp

Đường cung dài hạn của ngành

Tổ chức sản xuất

Nhận xét về thị trường cạnh tranh hoàn toàn

Những kiến thức cốt lõi cần nắm :

- Đặc điểm hình thành tổng doanh thu và doanh thu biên của doanh nghiệp cạnh tranh hoàn toàn

- Điều kiện cân bằng ngắn hạn và dài hạn

- Đường cung ngắn hạn và dài hạn

Bài 10 : Thị trường độc quyền hoàn toàn

Số tiết dự kiến : 5

Mục tiêu yêu cầu : nhận ra được những điểm khác biệt giữa thị trường cạnh tranh hoàn

toàn và độc quyền hoàn toàn Hiểu được cách tính giá bán của hãng độc quyền, cách phân chia sản lượng của hãng cho các thị trường khác nhau và cho các đơn vị trực thuộc hãng, các chính sách điều tiết độc quyền của chính phủ

Các đề mục của bài :

Tổng doanh thu và doanh thu biên của hãng độc quyền hoàn toàn

Cân bằng ngắn hạn

Cân bằng dài hạn

Nhận xét về thị trường độc quyền hoàn toàn

Các chính sách can thiệp của chính phủ đối với thị trường độc quyền hoàn toàn Những kiến thức cốt lõi cần nắm :

- Đặc điểm của tổng doanh thu và doanh thu biên của doanh nghiệp

- Điều kiện cân bằng ngắn hạn và dài hạn

- Các chính sách giá tối đa, thuế áp dụng đối với hãng độc quyền

Bài 11 : Thị trường cạnh tranh độc quyền và thiểu số độc quyền.

Số tiết dự kiến : 5

Mục tiêu yêu cầu : biết được đặc điểm của thị trường cạnh tranh độc quyền và thiểu số độc quyền, cách lựa chọn mức sản lượng và mức giá của các doanh nghiệp hoạt động trên hai loại thị trường này

Các đề mục của bài :

Đặc điểm của thị trường cạnh tranh độc quyền

Cân bằng ngắn hạn của doanh nghiệp cạnh tranh độc quyền

Cân bằng dài hạn của doanh nghiệp cạnh tranh độc quyền

Đặc điểm của thị trường thiểu số độc quyền

Giá và sản lượng của hãng liên minh.

Dẫn đạo giá

Ứng dụng lý thuyết trò chơi trong lựa chọn chiến lược cạnh tranh

Những kiến thức cốt lõi cần nắm :

- Quyết định về sản lượng và giá bán của doanh nghiệp cạnh tranh độc quyền

- Quyết định về sản lượng và giá bán của doanh nghiệp của doanh nghiệp thiểu số độc quyền

- Thế tiến thoái lưỡng nan của hai hãng thiểu số độc quyền

Ôn tập – giải đáp thắc mắc.

Số tiết dự kiến : 5

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP

Tổng điểm các bài tập trên lớp tích lũy trong suốt môn học : 30% tổng điểm

Bài thi hết môn : 70% tổng điểm (thi trắc nghiệm)

CÁC GIẢNG VIÊN THAM GIA GIẢNG DẠY

1 Lê Thị Kim Dung

Thạc Sỹ chuyên ngành Kinh Tế Phát Triển, Đại Học Quốc Gia Úc (The Australian National University)

Từ 11/1994 đến 8/1995 : làm việc tại Công Ty Xây Lắp và Vật Liệu Xây Dựng

Từ 1999 : Giảng viên cơ hữu của Khoa Kinh Tế - Quản Trị Kinh Doanh, Đại Học

Mở bán công TP Hồ Chí Minh Giảng viên thỉnh giảng Đại Học Văn Lang, Đại Học Ngoại Ngữ Tin Học

2 Nguyễn Thái Thảo Vy

Thạc Sỹ Kinh Tế Phát Triển, chương trình Cao Học Việt Nam- Hà Lan Đào tạo Kinh Tế Phát Triển, hợp tác giữa trường Đại Học Kinh Tế Tp Hồ Chí Minh và Viện Khoa Học Xã Hội Hà Lan (ISS)

Từ 2004: Giảng viên cơ hữu của Khoa Kinh Tế- Quản Trị Kinh Doanh

Từ 2003: Chuyên viên nghiên cứu (Research Associate) công ty Euromonitor International (Asia)

9/2002- 8/2003: Trợ lý điều hành Văn Phòng Đại Diện Monsanto tại Việt Nam 8/2001- 8/2002: Chuyên viên Phòng Quản Lý Đào Tạo Trung Tâm Anh Văn Hội Việt Mỹ

Công trình nghiên cứu:

- Bài báo “Gains from Vietnam- US Bilateral Trade Agreement” đăng trên báo Economic Development Review số tháng 7/2005

- Đề tài NCKH cấp trường “Khảo sát nhu cầu học tập và bổ sung kiến thức sau Đại Học tại Tp Hồ Chí Minh” (2005)

3 Hồ Hữu Trí

Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý chính sách kinh tế, Đại Học Auvergne Cộng Hoà Pháp Học chương trình sau đại học ở Đại Học Québec tại Montréal (UQÀM)

1983 – 2003 : giảng viên Khoa Kinh Tế Phát triển, Đại Học Kinh Tế TP.HCM

Từ 2004 : Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo từ xa, Đại Học Mở bán công Tp Hồ

Chí Minh

Lĩnh vực chuyên môn sâu : Kinh tế vi mô ứng dụng

4 Đoàn Thị Mỹ Hạnh : giảng viên chính

Tiến sĩ ngành Kinh tế quản lý và kế hoạch hoá kinh tế quốc dân, Đại Học Kinh Tế TP.HCM

1999 : thực tập tại Cộng Hoà Pháp và Canada

1983 – 2004 : giảng viên Khoa Kinh Tế Phát triển, Đại Học Kinh Tế TP.HCM

Từ tháng 1/2005 : Phó Trưởng Khoa Kinh tế & Quản Trị Kinh Doanh, Đại Học Mở

bán công Tp Hồ Chí Minh

Email : hanh.dtm@ou.edu.com

Lĩnh vực chuyên môn sâu : Kinh tế vi mô ứng dụng, Phương pháp định giá, chiến lược, chính sách giá, Chính sách nông nghiệp

5 Vũ Việt Hằng: Giảng viên chính

Tiến sĩ ngành Kinh tế quản lý và kế hoạch hoá kinh tế quốc dân, Đại Học Kinh Tế TP.HCM

1979-1983: Giảng viên Khoa Kỹ sư Kinh tế ĐHBK Hà nội

1983-1987: Làm việc tại Phòng Kinh doanh Công ty Thép Miền Nam

1987-8/2005: Giảng viên Khoa Kinh Tế Phát triển, Đại Học Kinh Tế TP.HCM

Từ tháng 9/2005 : Phụ trách ngành Quản Trị Kinh Doanh- Khoa Kinh tế & Quản Trị Kinh Doanh, Đại Học Mở bán công Tp Hồ Chí Minh

1997: thực tập tại Cộng Hoà Pháp

1999: thực tập tại Canada

2001: Thỉnh giảng tại Đại học Tổng hợp vùng Tây Bretagne (CH Pháp)

Email : vuviethang@yahoo.com

Lĩnh vực chuyên môn sâu : Kinh tế vi mô ứng dụng, Kinh tế lao động, Quản lý nguồn nhân lực