bai 36 Me tan

a) Khí mê tan đã được diều chế sẵn ( được thu vào các túi linon), bình thu sẵn khí clo đã dậy kín bằng nắp cao su, mô hình cấu tạo phân tử metan.. 2/ Tiến trình bài giảng...[r]

Ngày soạn: 13/10/2010.

Lớp : 9

Bài 36: MÊ TAN

I/ Mục tiêu:

1/ Kiến thức:

- Trạng thái tự nhiên, tính chất vật lí của mê tan:

+ Là chất khí, không màu, không mùi…

+ Có trong các mỏ khí, mỏ dầu, bùn ao…

- Cấu tạo phân tử : trong phân tử chứa 4 liên kết đơn

- Tính chất hóa học:

+ Tác dụng với oxi

+ Tác dụng với clo

- Ứng dụng của mê tan

2/ Kĩ năng:

- Quan sát và nhận xét thí nghiệm

- Nghe và phân tích vấn đề

- Giải các bài toán liên quan tới nhận biết chất, các bài toán giải theo phương trình

3/ Thái độ: Học tập nghiêm túc và chú ý nghe giảng

II/ Chuẩn bị đồ dùng dạy học:

1/ Giáo viên:

a) Khí mê tan đã được diều chế sẵn ( được thu vào các túi linon), bình thu sẵn khí clo đã dậy kín bằng nắp cao su, mô hình cấu tạo phân tử metan b) Dụng cụ: đèn cồn/ diêm bao

2/ Học sinh: Sách vở, đồ dùng học tập

III/ Các bước lên lớp

1/ Ổn định tổ chức lớp

2/ Tiến trình bài giảng

Ghi bảng Giáo viên Học sinh

Bài 36:METAN

CTPT:………

PTK:………

Cho biết công thức phân tử và phân tử khối của Metan?

-Lắng nghe, mở sách

vở ghi bài

-CTPT: CH4

-PTK: 16

I/ Trạng thái tư nhiên, tính chất

vật lí

1/ Tính chất vật lí:

-Metan là chất khí không mầu,

không mùi, nhẹ hơn không khí,

rất ít tan trong nước

- d CH4/kk = 16/29

2/ Trạng thái tư nhiên:

Metan có nhiều trong các mỏ khí,

mỏ dầu, mỏ than…

-Trên tay cô là lọ

khí chứa đầy Metan Cho biết trạng thái, màu sắc của Metan?

-Hãy tính tỉ khối

của Metan so với không khí và so sánh khối lượng của Metan với không khí?

-Cho biết Metan có

ở đâu?

-Trạng thái khí

-Không màu, không mùi…

-d CH4/kk = 16/29

-Metan nhẹ hơn không khí

-Metan có trong các mỏ

khí (khí thiên nhiên), trong các mỏ dầu, khí

mỏ dầu hay khí đồng hành

-Có trong các mỏ than hoặc trong khi biôga II/ Cấu tạo phân tử

Công thức cấu tạo:

H

H C

H

H

Trong phân tử Metan có 4 liên kết

đơn là liên kết giữa nguyên tử C

và H

Quan sát mô hình phân tử Metan

Bạn nào có thể mô

tả cấu tạo phân tử Metan?

Phân tử Metan rỗng được mô phỏng bởi

5 quả cầu Trong đó,

4 quả cầu nhỏ tượng trưng cho nguyên tử

H vây xung quanh 1 quả cầu lớn tượng trưng cho nguyên tử

C Chúng liên kết với nhau thành một khối thống nhất nhờ một cầu nối quan trọng là các liên kết đơn

Hãy cho biết phân

tử Metan có bao nhiêu liên kết đơn?

Em hãy biểu diễn cấu tạo phân tử của Metan ?

-Quan sát mô hình phân

tử của giáo viên

- Phân tử Metan gồm 5 quả cầu, một quả ở giữa

và bốn quả xung quanh Chúng nối với nhau tạo thành một thể thống nhất

-Nghe giáo viên phân tích cấu tạo nguyên tử

-Trả lời:

Trong cấu tạo của phân

tử Metan có 4 nguyên

tử H nên hình thành được 4 liên kết đơn giữa C và H

-Công thức cấu tạo:

H

H C

H H

-Giáo viên chốt kiến thức

III/ Tính chất hóa học

1/ tác dụng với oxi

a) Thí nghiệm

b) Hiện tượng:

+ Metan cháy trong không khí

với ngọn lửa màu xanh

+ Phương trình hóa học:

CH4(k) +2O2(k) → CO2(k) + 2H2O(l)

c) Kết luận: Meetan cháy tạo

thành cacbon đi oxit( CO2)

và hơi nước

d) Lưu ý:

Ở tỉ lệ: VCH4:VO2=1:2

Hỗn hợp Metan và oxi gây nổ

mạnh

II/ Tính chất hóa học

1/Tác dụng với Oxi

Theo em Metan có tác dụng được với oxi không? Và sản phẩm tạo ra là gì?

Cô mời bạn cho biết hiện tượng mà

em quan sát được?

Em có thể kết luận sản phẩm của phản ứng là gì ?

-Nhận xét câu trả lời của học sinh

Như vậy , Metan cháy tạo ra CO2 và

H2O

Phương trình phản ứng cháy của

Metan như thế nào?

Qua phương trình bạn viết tren bảng,

em hãy cho biết tỉ

lệ thể tích của các chất tham gia phản ứng?

Các em lưu ý ở tỉ lệ

VCH4:VO2=1:2 thì hỗn hợp gồm CH4 và O2

là hỗn hợp gây nổ

-Hs1: Theo em, Metan

có tác dụng được với oxi không khí, tạo CO2

và H2O

-Hs2: Theo em, Metan

có phản úng với O2 -Hiện tượng:

+ CH4 cháy mạnh trong

O2

+Trên thành ống nghiệm có hơi nước, dung dịch nước vôi trong cho vào ống xuất hiện kết tủa trắng ở đáy ống nghiệm

+Sản phẩm tạo thành là

CO2 và H2O

+Phương trình phản ứng:

CH4(k) +2O2(k) → CO2(k)

+ 2H2O(l)

+ Tỉ lệ : VCH4:VO2=1:2

-Giáo viên chốt kiến thức

2/ Tác dụng với clo

a) Thí nghiệm:

b) Hiện tượng:

Khi đưa ra ánh sáng, màu vàng

nhạt của clo mất đi,đưa đũa thủy

tinh vào thì có khói trắng xuất

hiện

Phương trình phản ứng:

CH4(k) + Cl2(k)→CH3Cl(k) + HCl(k)

(1)

HCl(k) + NH3(dd) →NH4Cl(r)

Lưu ý:

- (1) là phản ứng thế

C H

H

Cl Cl

C H

H

H

Cl H Cl H

H

+ +

-trong điều kiện thích hợp,

nguyên tử Cl có thể thế tối đa 4

nguyên tử H trong phân tử CH4

-Cô đã thu sẵn một

lọ khí chứa clo

Nhận xét màu clo?

-Cô tiến hành cho khí metan trong túi linon đã thu sẵn từ trước vào trong bình clo

-Tiến hành đưa lọ hỗn hợp ra phía có nhiều ánh sáng mặt trời và để khoảng 10-15 phút

Thí nghiệm đã kết

thúc, các em cho

biết hiện tượng mà mình quan sát được?

Tiếp theo, cô nhúng một đầu đũa thủy tinh vào dung dich ammoniac (NH3) đậm đặc, tiến hành đưa đầu đũa thủy tinh vào trong lọ vừa xảy ra phản ứng

Có hiện tượng gì đã xảy ra?

Em có nhận xét gì

về sản phẩm tạo thành thông qua phản ứng trên?

Như vậy, metan(CH4) phản ứng với clo tạo thành

-khí clo có màu vàng

-Hỗn hợp ban đầu có màu vàng sau bị mất màu

-khi đưa đầu đũa thủy tinh dính NH3 vào trong

lọ phản ứng thấy xuất hiện khói trắng

- Trong sản phẩm tạo thành có HCl Vì HCl

có phản ứng với clo

- Phương trình hóa học:

CH4(k) + Cl2(k)→CH3Cl(k)

+ HCl(k) (1)

HCl(k) + NH3(dd)

→NH4Cl(r)

Phản ứng (1) là phản ứng thế Vì 1 nguyên tử clo đã thế chỗ của một nguyên tử hidro trong

CH4 tạo thành metylclorua(CHCl3)

hidroclorua( HCl(k))

và một sản phẩm nữa được gọi là metylclorua ( CH3Cl)

Em nào có thể lên viết phương trình phản ứng?

-Các em hãy chú ý

tới phản ứng , cho

biết đây là loại phản ứng gì?

-Giáo viên chốt kiến thức

IV/ Ứng dụng

SGK trang 115

em hãy nêu những ứng dụng của Metan?

-Metan được dùng làm nhiên liệu trong sinh hoạt và trong công nghiệp

Dùng để diều chế một

số chất trong ngành hóa học…

V/ Luyện tập

Chữa bài 2,3 trong SGK

BTVN: 36.2, 36.6

Các em làm bài tập 2,3 ở phần cuối bài học

-Chữa nhanh bài tập

Hãy nhắc lại nhũng tính chất và nhũng ứng dụng của metan?

Làm bài tập trên lớp

-Metan là chất khí, không màu không mùi, nhẹ hơn không khí và nước Metan phản ứng với oxi tạo CO2 và

Về nhà các em học bài và làm các bài tập trong sách giáo khoa và sách bài tập.

H2O, phản ứng thế với clo (Cl2) Metan có trong khí bùn ao, trong cac mỏ khí, mỏ dầu… được sử dụng làm nhiên liệu trong đời sống hàng ngày và trong công nghiệp…

-Lắng nghe và ghi bài tập về nhà