Chuyen chuc phan su den Tan Vien

theo Tạ Ngọc Liễn, thì trong 20 truyện, truyện nào cũng thể hiện một quan điểm chính trị, một thái độ nhân sinh, một ý tưởng đạo đức của Nguyễn Dữ.. Đó là những mong muốn của ông về mộ[r]

Tiết 68

Nguyễn Dữ

I/ Tìm hiểu chung

1/ Tác giả:

- Nguyễn Dữ (?-?) sống khoảng nửa đầu thế kỉ XVI

-Bản thân: xuất thân trong gia đình khoa bảng

-Làm quan một thời gian ngắn, sau đó về ở ẩn tại quê nhà

Chọn đáp án đúng.

1.Nguyễn Dữ sống vào khoảng thời gian nào?

A/ Khoảng thế kỉ XV B/ Khoảng thế kỉ XVI

C/ Khoảng thế kỉ XVII D/ Khoảng thế kỉ XVII

2 Nguyễn Dữ xuất thân từ:

A/ Một gia đình hoàng tộc B/ Một gia đình thương nhânC/ Một gia đình khoa bảng D/ Một gia đình lao động

3/ Cuộc đời Nguyễn Dữ có điều gì đặc biệt?

A.Làm quan vinh hiển cả đời

B.Lận đận trong thi cử

C.Thi đỗ nhưng không ra làm quan

D Làm quan được gần một năm thì lui về ở ẩn

B

C

1/ Dòng nào sau đây nêu đúng đặc điểm quan trọng nhất

của thể loại truyền kì?

A.Thể văn xuôi tự sự có nguồn gốc từ Trung Quốc

B.Thể văn phản ánh hiện thực qua yếu tố hoang đường , kỳ lạC.Thể văn có cốt truyện li kì, hấp dẫn

D.Thể văn phát huy cao độ trí tưởng tượng

2/ Tương quan về giá trị giữa yếu tố thực và yếu tố ảo cần hiểu thế nào cho đúng?

A.Giá trị chủ yếu nằm ở yếu tố thực

B.Giá trị chủ yếu nằm ở yếu tố ảo

C.Giá trị chủ yếu nằm ở sự kết hợp giữa yếu tố ảo và yếu tố thực

D.Giá trị chủ yếu nằm ở chỗ mượn cái ảo để nói cái thực

-Ra đời khoảng thế kỉ XVI

- phản ánh thực trạng xã hội đương thời

-Những số phận bi thảm của những con người bé nhỏ trong xã hội cũ, đặc biệt là số phận của những người phụ nữ

-Thể hiện tinh thần dân tộc, đề cao đạo đức nhân nghĩa, thủy chung, khẳng định quan điểm sống

“ lánh đục về trong" của lớp trí thức đương thời

-sử dụng yếu tố kì ảo hoang đường để phán ánh hiện thực

-Vừa có giá trị hiện thực vừa có giá trị nhân đạo cao

- Thiên cổ kì bút (Vũ Khâm Lân)

theo Tạ Ngọc Liễn, thì trong 20 truyện, truyện nào cũng thể hiện một quan điểm chính trị, một thái độ nhân sinh, một ý tưởng đạo đức của Nguyễn Dữ Đó là những mong muốn của ông về một xã hội mọi

người được sống yên bình trong nền đức trị, trong sự công bằng, trong tình cảm yêu thương nhân ái giữa con người với con người Giá trị lớn của Truyền kỳ mạn lục chính là ở những nội dung nhân văn đó.

Tân biên Truyền kì mạn lục

Thiên

cổ

kỳ bút

•Tóm tắt truyện

1/ Cuộc gặp gỡ giữa Tử Văn với hồn ma tên tướng giặc

và Thổ thần

2/ Giới thiệu nhân vật Ngô Tử Văn và hành động đốt đền

3/ Ngô Tử Văn tranh luận với quỷ Dạ Xoa

4/ Tử Văn bị bắt xuống âm phủ và cuộc đối chất dưới Minh ti5/ Người quen cũ gặp xe quan phán sự và lời bình của tác giả

6 Tử Văn thắng lợi trở về và nhậm chức phán sự đền Tản Viên

Mở truyện Lai lịch và hành động đốt đền của Ngô

Tử Văn

Thân truyện -Cuộc gặp gỡ với hồn ma tên tướng giặc.-Gặp gỡ với Thổ thần

-Tử Văn bị bắt xuống Âm phủ và cuộc đối chất dưới Minh ti

-Thắng lợi trở về và nhậm chức Phán sự

Kết truyện Người quen cũ gặp xe quan Phán sự và

lời bình của tác giả

I

II/ Đọc hiểu văn bản

1/ Hình tượng nhân vật Ngô Tử Văn

“ Ngô Tử Văn tên là Soạn, người huyện Yên Dũng, đất Lạng Giang Chàng vốn khảng khái, nóng nảy, thấy sự gian tà thì

không thể chịu được, vùng Bắc người ta vẫn khen là một người cương trực Trong làng trước có một ngôi đền linh ứng lắm

Cuối đời nhà Hồ, quân Ngô sang lấn cướp vùng ấy thành

một nơi chiến trường Bộ tướng của Mộc Thạnh có viên

Bách hộ họ Thôi, tử trận ở gần đền, từ đấy làm yêu làm quái

trong dân gian Tử Văn rất tức giận, một hôm tắm gội sạch sẽ,

khấn trời, rồi châm lửa đốt đền Mọi người đều lắc đầu lè lưỡi,

lo sợ thay cho Tử Văn, nhưng chàng vẫn vung tay không cần

gì cả .”

khảng khái, nóng nảy, thấy sự

tà gian thì không thể chịu

được

-Vũ Thị Thiết người con gái quê ở Nam Xương

-Tính tình thùy mị, nết na lại thêm tư dung tốt đẹp

* Giới thiệu nhân vật

•Hành động đốt đền:

- Nguyên nhân:

-Biễn biến:

-Thái độ:

Theo em việc làm của nhân vật Ngô Tử Văn có ý nghĩa gì?

A Thể hiện quan điểm và thái độ của người trí thức muốn đảphá sự mê tín thần linh của quần chúng bình dân

B Thể hiện sự khảng khái chính trực và dũng cảm muốn vì dân trừ hại

C Thể hiện tính hiếu thắng của người trẻ tuổi

D Thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽqua việc diệt trừ hồn ma tên giặc xâm lược hung bạo, bảo vệ Thổ thần nước Việt, người từng có công giúp Lí Nam Đế chống ngoại xâm

E Ý kiến khác

Giải thích nguyên nhân sự lựa chọn của em

Chu Văn An Nguyễn Trãi

Nguyễn Bỉnh Khiêm

b/ Cuộc đối mặt với kẻ ác

và bụng run run, rồi nổi lên một cơn sốt nóng sốt rét Trong khi sốt,

- Nhà người đã theo nghiệp nho, đọc sách vở của thánh hiền, há

tượng, đốt đền, khiến cho hương lửa không có chỗ nương tựa, oai linh không có nơi hiển hiện, vậy bảo làm sao bây giờ? Biết điều thì

Thiệu sẽ khó lòng tránh khỏi tai vạ.

giận nói:

Nói rồi phất áo ra đi.

Chi

tiết

Hồn ma tướng giặc Ngô Tử Văn

-Hình dáng: cao lớn, đội mũ trụ, giống người phương Bắc

-Danh tính: Tự xưng là cư sĩ

-Lời lẽ: theo nghiệp nho, sách vở

thánh hiền, cái đức của quỷ thần, dám khinh nhờn, biết điều, nếu không thì khó lòng tránh khỏi tai vạ; Phong đô có xa xôi gì, không nghe lời ta thì rồi sẽ biết…

—> trách mắng, đe dọa, quyết kiện

—>Sự tự tin,điềm nhiên, coi thườnglời lẽ xảo trá

Bản chất:Lừa lọc,cậy thế làm càn,

tham lam hung ác

Bản lĩnh cứng cỏi của người anh hùng

III/ Củng cố

1/ Ở đoạn mở đầu tác phẩm, tác giả vừa giới thiệu nhân vật vừa dẫn dắt người đọc đi ngay vào sự việc chính: Tử Văn

đốt đền Dòng nào sau đây nêu không đúng về tác dụng của

lối mở đầu như vậy?

A.Tạo bất ngờ kịch tính và gây hồi hộp từ đầu

B.Tạo ấn tượng rõ rật và gây sự chú ý đặc biệt đến người đốt đềnC.Tạo mối hoài nghi hoang mang lớn trong lòng người đọc

D Góp phần khắc học tính cách nhân vật ngay từ đầu

2/ Vì sao Ngô Tử Văn đốt đền?

A.Vì muốn bày tỏ thái độ ngất ngưởng, khinh bạc của mình

B.Vì muốn bảo vệ quyền lợi và danh phận cho viên Thổ công

C.Vì muốn dịêt trừ kẻ đang làm yêu làm quái trong dân gianD.Vì xem thường thần thánh và không tin điều mê tín dị đoan.

IV/ Hướng dẫn học bài về nhà

Chiều tối, lại có một ông già, áo vải mũ đen, phong độ nhàn nhã,

xin đến để tỏ lời mừng.

…

Ông già chau mặt nói:

mà ngồi xó một nơi.

Tử Văn nói:

- Hắn có thực là tay hung hãn, có thể gieo vạ cho tôi không?

Ông già lại dặn Tử Văn :

-Hễ ở Minh ti có tra hỏi, thầy cứ khai ra những lời nói của tôi Nếu hắn chối, thầy kêu xin tư giấy đến đền Tản Viên, tôi sẽ khai trình rõ

mà thầy cũng khó lòng thoát nạn.

Tử Văn với các sự việc Thái độ và cách giải

quyết của chàng

*Gặp gỡ Bách hộ Thôi: Hắn giả danh cư

sĩ, lên giọng dạy bảo, trách mắng, đe

dọa

(sẽ gặp tai vạ, kiện chàng ở Minh ti)

Mục đích: đòi làm trả lại đền.

—>Bản chất: tham tàn, bạo ngược, quen

Tử Văn mặc kệ, cứ ngồi ngất ngưởng tự nhiên.

—>Thái độ của con người tự tin, tin vào việc làm và sức mạnh chính nghĩa của mình, coi thường những lời đe dọa của kẻ gian tà.

•Gặp Thổ thần: Thổ thần có phong độ nhàn

nhã, thủng thỉnh, đồng tình với việc làm

của Tử Văn.

-Kể lại toàn bộ sự việc bị chiếm mất đền

và thực trạng bị ngăn trở không đi kiện

được.

-Thái độ: khiếp đảm trước sự hung ác của

Bách hộ (lén đến đây); lo sợ cho việc làm

của Tử Văn (khỏi phải chết oan uổng, khó

lòng thoát nạn).

“ Hắn có thực là tay hung hãn , có thể gieo vạ cho tôi không?”

—>Thái độ muốn biết địch biết ta để giành chiến thắng.

Diêm Vương trách mắng Tử Văn rằng:- Kẻ kia là một cư sĩ, trung thuần lẫm liệt, có công với tiên triều, nên hoàng thiên cho được huyết thực ở một ngôi đền để đền công khó nhọc Mày là một kẻ hàn sĩ, sao dám hỗn láo, tội ác tự mình làm ra, còn trốn đi đằng nào?

Tử Văn bèn tâu trình đầu đuôi như lời Thổ công đã nói, lời rất cứng cỏi, không chịu nhún nhường chút nào Người đội mũ trụ nói:

-Ấy là ở trước vương phủ mà hắn còn ghê gớm như thế, mồm năm

miệng

mười, đơm đặt bịa tạc Huống hồ ở một nơi đền miếu quạnh hiu hắn sợ

gì mà không dám cho một mồi lửa.

Hai bên cãi cọ nhau mãi vẫn chưa phân phải trái, vì thế Diêm Vương

sinh nghi Tử Văn nói:

-Nếu nhà vua không tin lời tôi, xin đem tư giấy đến đền Tản Viên để hỏi;

không đúng như thế, tôi xin chịu thêm cái tội nói càn.

Bấy giờ người kia mới có vẻ sợ, quỳ xuống tâu rằng:

-Gã kia một kẻ học trò, thật là ngu bướng, quả đáng tội lắm Nhưng đã

trách mắng như vậy, cũng đủ răn đe rồi Xin đại vương khoan dung tha cho hắn để tỏ cái đức rộng rãi Chẳng cần đòi hỏi dây dưa.Nếu thẳng tay trị tội nó, sợ hại đến cái đức hiếu sinh

c/ Cuộc đối chất dưới Minh ti:

-Chàng không được dự vào hàng khoan giảm—>kêu oan quyết liệt.

-Vạch mặt kẻ ác với lẽ phải trong tay:

+ Tâu trình đầu đuôi với lời lẽ cứng cỏi, không chút nhún nhường.

+ Yêu cầu đem tư giấy đến đền Tản Viên để đối chứng.

+ Thắng kiện.

Ti u k tể ế

quyết chống gian tà, với lí tưởng vì nghĩa quên thân Qua đó cũng ca ngợi tinh thần yêu nước chính nghĩa của con người Việt Nam, vạch trần phê phán bản chất xấu xa của bọn cướp nước