Giáo trình Văn hóa ẩm thực: Phần 1

Giáo trình môn học Văn hóa ẩm thực được sử dụng nội bộ Khoa Công Nghệ May và Thời Trang, là môn học chuyên ngành cho nghề Nghiệp vụ nhà hàng. Trong giáo trình gồm có 4 chương và được chia thành 2 phần, phần 1 gồm các nội dung sau: Chương 1 - Khái quát chung về các nền văn hoá, văn hoá ẩm thực lớn trên thế giới; chương 2 - Văn hoá ẩm thực Việt Nam. Mời các bạn cùng tham khảo.

BỘ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ NGHỆ II KHOA DU LỊCH – NHÀ HÀNG – KHÁCH SẠN

GIÁO TRÌNH VĂN HÓA ẨM THỰC

TP HCM – 05/2019

LỜI GIỚI THIỆU

Giáo trình môn học VĂN HÓA ẨM THỰC được sử dụng nội bộ Khoa Công

Nghệ May và Thời Trang, là môn học chuyên ngành cho nghề Nghiệp vụ nhà hàng

Trong giáo trình gồm có 4 chương:

Chương 1: Khái quát chung về các nền văn hoá, văn hoá ẩm thực lớn trên thế

giới

Chương 2: Văn hoá ẩm thực Việt nam

Chương 3: Một số nền văn hoá ẩm thực quan trọng đối với du lịch Việt Nam

Chương 4: Ẩm thực và tôn giáo

Trong quá trình giảng dạy và học tập giáo trình môn VĂN HÓA ẨM THỰC có

gì chưa rõ hoặc cần thêm hoặc bớt nội dung, mong quý Thầy Cô và các Em sinh viên góp ý để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn

Biên soạn

BÙI XUÂN THẮNG

MỤC LỤC

ĐỀ MỤC TRANG

LỜI GIỚI THIỆU 1

CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÁC NỀN VĂN HOÁ,VĂN HOÁ ẨM THỰC LỚN TRÊN THẾ GIỚI 7

1 Khái quát chung về các nền văn hoá lớn trên thế giới 7

1.1 Một số khái niệm chính 7

1.2 Các nền văn hoá lớn trên thế giới 8

2 Khái quát về văn hoá ẩm thực 9

2.1 Các nền văn hoá ẩm thực lớn trên thế giới 9

2.2 Các yếu tố ảnh hưởng tới văn hoá ẩm thực 31

2.2.1 Vị trí, địa lý 31

2.2.2 Khí hậu 33

2.2.3 Lịch sử 34

2.2.4 Kinh tế 34

2.2.5 Tôn giáo 35

2.2.6 Ảnh hưởng của sự phát triển du lịch 35

3 Ẩm thực trong xu hướng hội nhập 36

3.1 Hội nhập ẩm thực Á - Âu 36

3.2 Xu hướng chung 38

CHƯƠNG II: VĂN HOÁ ẨM THỰC VIỆT NAM 40

1 Khái quát về Việt Nam 40

1.1 Điều kiện tự nhiên 40

1.2 Điều kiện xã hội 41

2 Văn hoá ẩm thực Việt Nam 41

2.1 Văn hoá ẩm thực truyền thống 43

2.1.1 Một số nét văn hoá ẩm thực truyền thống tiêu biểu 43

2.1.2 Một số nét văn hoá ẩm thực của dân tộc thiểu số tiêu biểu 52

2.2 Văn hoá ẩm thực đương đại 55

2.2.1 Một số nét văn hoá ẩm thực chung 55

2.2.2 Tập quán khẩu vị ăn uống ba miền (Bắc, Trung, Nam) 57

CHƯƠNG III: MỘT SỐ NỀN VĂN HOÁ ẨM THỰC QUAN TRỌNG ĐỐI VỚI DU LỊCH VIỆT NAM 73

1 Trung Quốc 73

1.1 Khái quát chung 73

1.2 Văn hoá ẩm thực Trung Quốc 74

2 Nhật Bản 80

2.1 Khái quát chung 80

2.2 Văn hoá ẩm thực Nhật Bản 81

3 Hàn Quốc 84

3.1 Khái quát chung 84

3.2 Văn hoá ẩm thực Hàn Quốc 85

4 Các nước Đông Nam Á 87

4.1 Khái quát chung 87

4.2 Văn hoá ẩm thực các nước Đông Nam Á 88

5 Các nước khu vực Tây Á 90

5.1 Khái quát chung 90

5.2 Văn hoá ẩm thực các nước khu vực Tây Á 91

6 Pháp 91

6.1 Khái quát chung 91

6.2 Văn hoá ẩm thực Pháp 91

7 Anh 95

7.1 Khái quát chung 95

7.2 Văn hoá ẩm thực Anh 96

8 Mỹ 97

8.1 Khái quát chung 97

8.2 Văn hoá ẩm thực Mỹ 98

9 Nga 100

9.1 Khái quát chung 100

9.2 Văn hoá ẩm thực Nga 101

CHƯƠNG IV: ẨM THỰC VÀ TÔN GIÁO 104

1 Khái quát chung 104

1.1 Một số tôn giáo lớn trên thế giới 104

1.2 Một số quan niệm tôn giáo về ẩm thực 104

2 Một số hình thức ẩm thực tôn giáo 105

2.1 Ẩm thực Phật giáo 105

2.2 Ẩm thực Hồi giáo 110

2.3 Ẩm thực Do thái giáo 113

2.4 Ẩm thực Hindu giáo 114

2.5 Ẩm thực Thiên chúa giáo 115

TÀI LIỆU THAM KHẢO 117

MÔN HỌC VĂN HÓA ẨM THỰC

+ Văn hóa ẩm thực là môn học kết hợp giữa lý thuyết và thực hành

+ Đánh giá kết quả bằng kiểm tra hết môn

II MỤC TIÊU MÔN HỌC:

- Trình bày được những kiến thức khái quát về văn hoá, văn hoá ẩm thực Việt Nam và một số nước trên thế giới

- Nhận biết được những yếu tố ảnh hưởng tới văn hoá ẩm thực, văn hoá

ẩm thực của Việt Nam và một số nước trên thế giới

- Ứng dụng được kiến thức về văn hóa ẩm thực vào việc xây dựng thực đơn cũng như thực hành chế biến, phục vụ món ăn cho từng loại đối tượng khách của nhà hàng và khách sạn du lịch

- Chấp nhận những khác biệt về văn hóa ẩm thực của các vùng, miền, quốc gia khác nhau

- Nhận thức đúng đắn về văn hóa ẩm thực Việt Nam và một số nước trên thế giới, mối liên hệ giữa ẩm thực và tôn giáo

III NỘI DUNG MÔN HỌC:

1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:

bài dạy

Địa điểm

Thời gian

Tổng

số

Lý thuyết

Thực hành, bài tập

Kiểm tra *

(LT hoặc TH)

Tự học

Lớp học

Lớp học

Mã bài Tên chương Loại

bài dạy

Địa điểm

Thời gian

Tổng

số

Lý thuyết

Thực hành, bài tập

Kiểm tra *

(LT hoặc TH)

Tự học

Lớp học

* Ghi chú: Thời gian kiểm tra lý thuyết được tính vào giờ lý thuyết, kiểm tra thực hành được tính vào giờ thực hành

YÊU CẦU HOÀN THÀNH VÀ ĐÁNH GIÁ MÔN HỌC

1.Kiến thức:

- Nắm được những kiến thức cơ bản về văn hóa ẩm thực nói chung

- Có kiến thức về văn hóa ẩm thực Việt Nam nói chung và và văn hóa

ẩm thực các vùng Bắc – Trung – Nam nói riêng

- Có kiến thức về văn hóa ẩm thực một số quốc gia trên thế giới

- Thực hiện tốt nội quy, quy chế của nhà trường

- Thái độ học tập cầu tiến, khả năng tự học hỏi

- Quan hệ tốt, đúng mực bạn bè với thầy cô

- Tác phong công nghiệp của một người làm quản lý chất lượng

- Tham gia ít nhất 80% thời lượng môn

CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÁC NỀN VĂN HOÁ,VĂN HOÁ

- Phân tích được đặc điểm của ẩm thực trong xu hướng hội nhập

- Ủng hộ các xu hướng chung trong hội nhập văn hóa ẩm thực

xã hội của con người Văn hóa là trình độ phát triển của con người và của xã hội được biểu hiện trong các kiểu và hình thức tổ chức đời sống và hành động của con người cũng như trong giá trị vật chất và tinh thần mà do con người tạo ra

Văn hóa – vô sở bất tại: Văn hóa - không nơi nào không có! Điều này

cho thấy tất cả những sáng tạo của con người trên nền của thế giới tự nhiên là văn hóa; nơi nào có con người nơi đó có văn hóa

Theo UNESCO: Văn hóa là tổng thể những nét riêng biệt về tinh thần và vật

chất, trí tuệ và cảm xúc, quyết định tính cách của một xã hội hay của một nhóm người trong xã hội Văn hóa bao gồm nghệ thuật và văn chương, những lối sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ thống và giá trị, tập tục và tín ngưỡng

 Văn hóa

Là bao gồm tất cả những sản phẩm của con người, và như vậy, văn hóa bao gồm cả hai khía cạnh: khía cạnh phi vật chất của xã hội như ngôn ngữ, tư tưởng, giá trị và các khía cạnh vật chất như nhà cửa, quần áo, các phương tiện, v.v Cả hai khía cạnh cần thiết để làm ra sản phẩm và đó là một phần của văn hóa

 Văn hóa tinh thần

Văn hóa tinh thần hay còn gọi là văn hóa phi vật chất là những ý niệm, tín ngưỡng, phong tục, tập quán, giá trị, chuẩn mực, tạo nên một hệ thống Hệ thống đó bị chi phối bởi trình độ của các giá trị, đôi khi có thể phân biệt một giá trị bản chất Chính giá trị này mang lại cho văn hóa sự thống nhất và khả năng tiến hóa nội tại của nó

 Văn hóa vật chất

Ngoài các yếu tố phi vật chất như giá trị, tiêu chuẩn, nền văn hóa còn bao gồm tất cả những sáng tạo hữu hình của con người mà trong xã hội học gọi chung là đồ tạo tác Những con đường, tòa cao ốc, đền đài, phương tiện giao thông, máy móc thiết bị đều là đồ tạo tác

Văn hóa vật chất và phi vật chất liên quan chặt chẽ với nhau Khảo sát một nền văn hóa có thể thấy văn hóa vật chất phản ánh những giá trị văn hóa mà nền văn hóa đó coi là quan trọng Ở các nước Hồi giáo, công trình kiến trúc đẹp nhất

và hoành tráng nhất thường là thánh đường trong khi ở Mỹ, nó lại là trung tâm thương mại Văn hóa vật chất còn phản ánh công nghệ hiểu theo khái niệm xã hội học là sự áp dụng kiến thức văn hóa vào sinh hoạt trong môi trường tự nhiên Tháp Eiffel phản ánh công nghệ cao hơn tháp truyền hình Hà Nội Ngược lại, văn hóa vật chất cũng làm thay đổi những thành phần văn hóa phi vật chất

Là những tập quán và khẩu vị ăn uống của con người; những ứng xử của con người trong ăn uống;những tập tục kiêng kỵ trong ăn uống; những phương thức chế biến, bày biện món ăn thể hiện giá trị nghệ thuật, thẩm mỹ trong các món ăn; cách thưởng thức món ăn

VD: Đạo hồi thì ko ăn thịt lợn, đạo phật kiêng thịt chó, vùng có khí hậu nóng thì ăn những món có nhiều nước, có tính mát; những vùng lạnh thì ăn những món đặc nóng; vùng gần biển sông hồ thì ăn cá tôm, hải sản nhiều hơn

1.2 Các nền văn hoá lớn trên thế giới

 Nền văn hóa dưới đáy Đại dương

 Nền văn hóa sông Nil - Ai Cập

 Nền văn hóa Hy Lạp

 Nền văn hóa La Mã

 Nền văn hóa Tây Á (bao gồm: văn hóa Lưỡng Hà, văn hóa Babilon, văn hóa Assyria và Tây Babilon, văn hóa Phénicia, văn hóa Palestine)

 Nền văn hóa sông Hằng - Ấn Độ

 Nền văn hóa Trung Hoa

 Nền văn hóa Maya

 Nền văn hóa Aztec

Nền văn hóa Andes

2 Khái quát về văn hoá ẩm thực

2.1 Các nền văn hoá ẩm thực lớn trên thế giới

Bất cứ văn hóa nước nào cũng có nền ẩm thực riêng mang những đặc trưng khác biệt Tuy nhiên, nền ẩm thực ấy có tầm ảnh hưởng thế nào, được thế giới đón nhận và nổi tiếng ra sao thì lại là câu chuyện khác Đôi khi việc đi du lich cũng là một quyết định khó khăn với nhiều người, bởi sự khác biệt về ẩm thực Đặc biệt đối với những người đam mê ăn uống, thì chắc chắn sẽ phải tìm được những nơi thỏa mãn khẩu vị của mình Với họ, đầu bếp luôn là Vua Sau đây là

10 quốc gia có nền ẩm thực đặc sắc - có món ăn hấp dẫn nhất thế giới

1 Italy

Không chỉ nằm trong top 10 quốc gia có các điểm đến hấp dẫn được khách

du lịch yêu thích nhất năm 2013, ẩm thực Italy đã nổi tiếng hàng thế kỷ nay với nhiều món ăn tinh tế đặc sắc, không một ai trên thế giới không biết đến những món cơ bản như spaghetty, pasta, pizza, café cappuccino, pho mát thơm ngon Ý…

Món ăn nổi tiếng nhất của Italia là mỳ Italia với hơn 400 loại khác nhau Cũng có rất nhiều loại nước sốt khác nhau và chính điều đó làm cho món mỳ Italia khác với món mỳ ở nơi khác Mỗi loại nước sốt, kem, cà chua, phô mai, thịt hay cá đều có công thức kết hợp với mỳ Món Pizza cũng là một món ăn rất nổi tiếng trong nghệ thuật ẩm thực của Italia Hầu hết các món ăn tuyệt vời của Italia đều có đặc điểm chung nhất là có thể chuẩn bị rất nhanh chóng và kinh tế Hầu như tất cả các món ăn Italia đều chú trọng đến rau, hyđrat-cacbon và hàm lượng mỡ động vật trong thức ăn thấp Đặc biệt, bữa ăn sẽ trở nên tuyệt vời khi

đi kèm với một chai vang đỏ của Italia

Hai món ăn của Italia được nhiều người nhắc đến đó là bánh pizza và mì ống spaghetti Theo người dân Italia, pizza có nghĩa là "điểm tròn" Chiếc bánh tròn này ra đời tại tỉnh Naples, thuộc miền Nam nước Italia, vào thế kỷ 18 Lúc đầu, bánh pizza được bán trên các cửa hàng ven đường và có tên là pizzerie Ngoài ra, Italia còn nổi tiếng với mì spaghetti – một loại mì có hương vị rất đặc trưng, sợi mì thơm và dai Mì ống luộc chín vừa phải, trộn với nước xốt cùng các loại gia vị khác Spaghetti có ngon hay không phụ thuộc rất nhiều vào nước xốt Nước xốt truyền thống được nấu từ thịt bò, cà chua, thêm ngò tây, phô mai… nên có hương vị rất đặc biệt

Về thức uống, Italia có hai loại nổi tiếng là rượu và cà phê Người Italia thường uống rượu nho trong các bữa ăn, nhất là bữa ăn tối Đặc biệt, Italia đã đóng góp vào nền văn hóa ẩm thực thế giới một loại thức uống cực kỳ đặc sắc

đó là cà phê

Mỗi loại cà phê của Italia đều có hương vị riêng và tất cả đều khác hẳn với

cà phê đen hay cà phê sữa của người Việt chúng ta Cà phê Espresso xuất hiện ở Italia vào năm 1930 Cà phê Espresso đơn giản là cà phê đen, thường được pha rất đậm, chủ yếu uống với đường, không pha thêm sữa Còn cà phê Latte và Cappuccino đều uống với sữa tươi Cà phê Latte là cà phê sữa, gồm sữa pha với

Espresso Loại cà phê này thường được uống vào lúc ăn sáng Cà phê Latte rất ít khi được sữa sủi bọt kèm theo

Riêng Cappuccino thì cầu kỳ hơn Cappuccino được xem là một nét đặc trưng trong văn hóa ẩm thực của Italia Một tách cà phê Cappuccino bao gồm ba phần chính: cà phê Espresso, sữa nóng và sữa sủi bọt Khi uống Cappuccino, người ta thưởng thức được vị đắng của cà phê hòa tan với vị ngọt của sôcôla và

vị béo của sữa Trong tách cà phê Cappuccino, phần bọt sữa đặc biệt được chăm chút rất đẹp mắt Để tăng thêm hương vị cho Cappuccino, người ta thường rải lên trên mặt ly một ít bột ca cao hay bột quế Tách dùng để uống cà phê Cappuccino phải là tách bằng đá hoặc sứ Cà phê Cappuccino chỉ ngon khi uống nóng Hiện nay, cà phê Cappuccino đã

trở thành loại nước uống nổi tiếng trên

thế giới, được mọi người yêu thích

Một số món ăn nổi tiếng của Ý

Khi nhắc đến ẩm thực Ý, người ta

nghĩ ngay đến hai món ăn quốc hồn

quốc túy là pizza và mì Ý Ngoài ra còn

phải kể đến cơm risotto, phô mai, café

Ý, bánh tiramisu và những nguyên liệu

không thể thiếu như đã nói ở trên là cà

chua, tỏi, dầu ô liu Hình_01: Bánh pizza nổi tiếng của Ý

Bánh pizza Ý ngày nay đã được nhiều nước trên thế giới biết đến Theo tìm hiểu được biết, chiếc bánh pizza đầu tiên ra đời ở Napoli vào năm 1889 và trở thành món ăn tiêu biểu cho phong cách pha trộn độc đáo Đó là sự kết hợp hoàn hảo giữa lớp bột bánh mịn được nướng giòn tan, lớp phô mai béo ngậy vàng óng phủ lên trên bề mặt cùng nước sốt cà chua bắt mắt Có rất nhiều loại pizza khác nhau nhưng phổ biến nhất vẫn là pizza với jambon, xúc xích tiêu cay, pizza hải sản, pizza rau củ

Mì Spaghetti cũng là một món ăn góp phần làm nên tên tuổi của ẩm thực

Ý Mì Ý có hơn 400 loại khác nhau, sợi mì hình ống, có mùi thơm và dai Chính nước sốt là yếu tố làm nên khác biệt cho món ăn này Có khá nhiều loại nước sốt như nước sốt kem, cà chua, phô mai; chế biến kèm thịt bò, rau củ hoặc cá

Hình_02: Mì Spaghetti

Cơm risotto với măng tây là món cơm đặc trưng của Ý được nấu từ loại gạo hạt ngắn cùng rượu trắng, dầu, bơ, pho mát và hạt tiêu Măng tây là nguyên liệu kết hợp hoàn hảo nhất cho món ăn

này Nó vừa giúp tăng hàm lượng dinh

dưỡng, vừa tăng tính thẩm mỹ rất cao

Lasagna cũng là món ăn phổ biến ở

Ý Đây là một loại mì phẳng rất rộng

thường được xếp chồng lên nhau xen kẽ

với pho mát, nước sốt và các thành phần

khác như thịt hoặc rau quả Đặc trưng

của món ăn này là vị béo ngậy của pho

mát, chua dịu của nước sốt cà chua , mùi

thơm của các loại rau húng quế với tiêu

đen và vị ngọt của đường Hình_03: Cơm risotto

Phô mai là một đặc sản của Ý và được xem là “nàng thơ” của ẩm thực Ý khi góp mặt vào vô số các món ăn Với sự cải tiến về công nghệ, ngành công nghiệp chế biến phô mai phát triển mạnh

mẽ Hiện nay, ở Ý có hơn 400 loại phô

mai khác nhau trong đó có nhiều cái tên

nổi tiếng như Mozzarella, Gorgonzola,

Ricotta…

Ngoài các món ăn kể trên, nước Ý

còn được biết đến với nhiều loại thức

uống ngon và nổi tiếng, nhất là rượu và

café Người ta thường dùng rượu nho

trong các bữa ăn và đặc biệt là café Ý nó

khác hẳn với café đen hay café sữa đá của

người Việt Thơm ngon và được người

dân ưa chuộng là café capuchino, latte và

espresso

Hình_04: Phô mai Ý

2 Trung Quốc

nghĩ, sự kết hợp tinh tế giữa hương, sắc, vị và cả trong cách bày biện

Trung Hoa cũng như đa phần các nước phương Đông khác, là một đất nước thiên về nông nghiệp nên hai thành phần chính trong ẩm thực Trung Hoa

là "Chủ thực" (gạo, mì hay màn thầu) và "Cải thực" ( là các món cung cấp các chất dinh dưỡng khác như rau, thịt, cá, hoặc những món bổ sung)

Người Trung Quốc rất coi trọng sự toàn vẹn, nên ngay cả trong các món

ăn cũng phải thể hiện sự đầy đủ, nếu thiếu sẽ là điều chẳng lành, vì sự việc không được “đầu xuôi đuôi lọt” Các món ăn từ cá thường được chế biến nguyên con, gà được chặt miếng rồi xếp đầy đủ lên đĩa…

Sự tinh tế trong các món ăn chính là sự hội tụ đầy đủ từ hương, sắc, vị đến cách bày biện, trang trí Món ăn ngon phải đảm bảo có màu sắc đẹp mắt, có hương thơm ngào ngạt làm say lòng thực khách, có vị ngon của đồ ăn được chế biến từ nguyên liệu tươi, và cách trình bày thật thu hút và ấn tượng Các món ăn không chỉ ngon, đẹp mắt mà còn bổ dưỡng bởi sự kết hợp tài tình giữa các thực phẩm và các vị thuốc như hải sâm, thuốc bắc…

Có đến mười mấy cách chế biến

như hâm, nấu, ninh, xào, hấp, rang,

luộc, om, nhúng, mỗi một cách chế

biến đem lại những dư vị và cảm nhận

khác nhau trong lòng thực khách Để có

được các món ăn hấp dẫn đó không chỉ

có khâu chọn thực phẩm, cách chế biến

mà quan trọng hơn nữa chính là việc

nắm vững được độ lửa, điều chỉnh lửa

to, nhỏ sao cho phù hợp, và thời gian

nấu là dài hay ngắn Hình_04: Ẩm thực Trung Quốc

Cũng giống như Việt Nam, người Trung thường dùng đũa để gắp thức ăn Điều này thể hiện sự điềm đạm, lịch sự và khoan thai khi ăn Đối với họ thì dao

và dĩa được xem là vũ khí gây thương tích

3 Pháp

Ai cũng biết người Pháp vốn đã rất sành ăn và đặc biệt cẩn trọng trong việc ăn uống, chế biến và chi tiết đến

cả tư thế ngồi sao cho thoải mái, nghệ

thuật Vì vậy cũng thật dễ hiểu khi

đất nước này có nền ẩm thực nằm

trong top 10 quốc gia nấu nướng

ngon nhất thế giới

Trong đó nổi tiếng nhất phải kể

đến các loại rượu vang của Pháp,

món gan ngỗng béo, đây là món ăn

mà họ rất tự hào Gan ngỗng béo

được chế biến thành món pa tê và có

mặt trong thực đơn của những nhà

hàng cao cấp đạt chuẩn quốc tế tại Pháp Hình_05: Ẩm thực Pháp

Tuy nhiên, giờ đây nhiều người có xu hướng ăn kiêng, họ cho rằng món gan ngỗng béo là món đáng quở trách nhất vì việc chăm sóc rất tàn bạo của chủ trang trại để vỗ béo chúng, sau đó là giết chúng chỉ vì miếng gan để lên bàn ăn

Ẩm thực Pháp cũng nổi tiếng với những món tráng miệng đặc sắc, đặc biệt nhất

là các loại bánh ngọt tuyệt hảo về chất lượng: bánh trái cây, bánh su, bánh flan, bánh chocolate, bánh mì …

4 Tây Ban Nha

Ẩm thực Tây Ban Nha rất đa dạng và phong phú Do là một quốc gia với đường bờ biển dài nên “Xứ sở bò tót” có rất nhiều các món hải sản Sự đa dạng

về văn hóa gốc Địa Trung Hải cũng được thể hiện rõ trong các món ăn của nước này với hàng ngàn cách chế biến và

hương vị khác nhau

Hai thành phần cơ bản được sử

dụng trong các món ăn của Tây Ban

Nha là dầu ôliu và tỏi (Quốc gia này

sản xuất 44% sản lượng dầu ôliu trên

thế giới) Các món ăn đa dạng từ

hương vị đến các loại nguyên liệu, từ

vùng núi xuống đồng bằng, đến miền

biển Thông thường, các món ăn của

Tây Ban Nha được chế biến với khoai

tây, cà chua, ớt xanh và hạt đậu Hình _06: Ham (giăm bông) Tây Ban Nha

Ham (giăm bông) theo tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là một thực phẩm có giá trị cao Người Tây Ban Nha lựa chọn giăm bông rất nghiêm túc và sẵn sàng trả giá cao cho giăm bông chất lượng hàng đầu Người Tây Ban Nha rất tự hào

về giăm bông của họ, bởi có hẳn một số viện bảo tàng giăm bông, (museo de Jamón) Bạn sẽ thấy các loại giăm bông khác nhau trong các menu hoặc trong siêu thị, nhưng thường là jamón Serrano hoặc giăm bông từ dãy núi dài có sườn dốc

Hình _07: Xúc xích Tây Ban Nha

Người Tây Ban Nha thích, đặc biệt là chorizo của họ, một xúc xích thịt lợn được làm bằng paprika Có rất nhiều loại chorizo, xúc xích tươi, mềm cho đến xúc xích hun khói và để lâu Mùa đông, các gia đình thường làm chorizo và treo chúng trong hầm rượu hoặc để khô trên các căn gác

Thịt bò, cừu và thịt lợn đều phổ biến, có thể được chế biến bằng cách quay, nướng trên than hoặc sa-tế cho các món sốt Thường thì người Tây Ban Nha dùng thịt quay trong các dịp lễ, hội

Trứng được ăn hàng ngày Nó có mặt khắp nơi, từ các nhà hàng sang trọng cho đến những hàng ăn bình dân hay tại nhà Trứng đúc khoai tây, ăn

nguội hay để lạnh là món phổ biến Huevos flamencos - món trứng chiên với thịt hun khói, cà chua và rau, vốn là món ăn truyền thống của Seville, nhưng giờ đây đã thành món ăn của cả Tây Ban Nha Nhưng dù có chế biến thế nào, món trứng Tây Ban Nha luôn ngon lành và khoái khẩu Trứng cũng được dùng trong các món tráng miệng

Món Cocidos cũng là một món rất phổ biến Đó là món hầm truyền thống của Tây Ban Nha Món này thường gồm rau tươi, rau khô với các loại thịt, và mỗi vùng đều có sự sáng tạo riêng và có tên

gọi riêng: người Catalan gọi nó là

Escudella, người Andalusia lại gọi nó là

Potaje

Bacalao là món cá tuyết muối phơi

khô, là tinh túy của ẩm thực Tây Ban Nha

Có thể nấu cá với hành và tiêu, trộn với

kem, dầu ô liu, tỏi và các gia vị khác hoặc

là rim với tỏi để làm thành một thứ nước

xốt sền sệt Cocido, olla, pote, guiso,

estofado hay escudella cũng là những món

ăn đặc trưng của Tây Ban Nha Hình_08: Món trứng đúc khoai tây

Bên cạnh những bữa chính và món chính nhiều đạm và tinh bột thì bữa sáng với người Tây Ban Nha khá nhẹ nhàng Thông thường chỉ gồm một tách

cà phê đậm, có thể pha thêm sữa nếu thích hoặc một ly sô-cô-la nóng, đặc và một vài lát bánh mì chiên hoặc nướng Họ ưa thích một số món ăn sáng truyền thống sau:

Cà phê và sô-cô-la nóng

Bữa ăn sáng của người Tây Ban Nha sẽ không trọn vẹn nếu thiếu tách cà phê Là loại thức uống chính

trong bữa sáng Cà phê Tây Ban

Nha có hương vị thơm ngon và

khá đậm đặc.Ly sô-cô-la nóng đi

kèm với bữa sáng thường rất đặc

và có dạng kem vì được pha trộn

giữa ca cao nguyên chất với

đường Món đồ uống đặc và béo

này nổi tiếng khắp thế giới vì

mùi vị thơm ngon và đậm đặc

hương vị sô-cô-la

Bánh ngô Tây Ban Nha Hình_09: Món cá tuyết muối phơi khô

Món bánh ngô Tây Ban Nha thật ra là một loại trứng tráng, thường không chứa phó mát hay lớp kem bơ phủ trên bề mặt Với các nguyên liệu như tiêu, hành, thảo mộc và gia vị, món ăn sáng có thành phần chính từ trứng này được phục vụ như là một bữa ăn sáng muộn giàu năng lượng hoặc làm bữa ăn giữa buổi, gộp cho cả bữa sáng và bữa trưa

Thông thường, món này thích hợp với những bữa ăn gia đình trong những ngày cuối tuần hoặc những kỳ nghỉ, khi mọi người không phải dậy thật sớm để đến công sở hay trường học

Chorros

Chorros là phiên bản bánh rán của Mỹ ở Tây Ban Nha Những chiếc bánh

mì chiên hình tròn, xoắn ốc hay que thẳng được chế biến từ loại bột nhào thông thường hoặc bột khoai tây Món bánh ngọt này được chiên vàng và phủ một lớp đường trên bề mặt

Bánh chorros thường được bán dạo trên phố hoặc trong những tiệm bánh

mì vào lúc sáng sớm Những chiếc bánh này có thể ăn ở bất kỳ thời điểm nào trong ngày Tuy nhiên, thưởng thức món ăn sáng được yêu thích này khi chúng vừa được chiên xong vẫn là điều tuyệt vời nhất

Torrija

Về cơ bản, Torrija là món ăn

mà người Tây Ban Nha học hỏi

được từ một món ăn sáng phổ biến

của người Pháp là bánh mì nướng

Dễ làm và được yêu thích bởi mùi vị

ngọt ngào, người Tây Ban Nha chế

biến torrija bằng cách ngâm bánh mì

cứng vào trong trứng, sữa và đường,

rồi phết mật ong hoặc si-rô, đem

nướng Hình_10: Bánh chorros

Món ăn này thường được phục vụ trong những ngày nghỉ của lễ Phục Sinh Rắc thêm đường hoặc quế lên bề mặt, torrija được dọn kèm với ly sô-cô-la nóng, là bữa ăn sáng hấp dẫn và đầy đủ chất dinh dưỡng

5 Nhật Bản

Ẩm thực Nhật Bản không lạm dụng quá nhiều gia vị mà chú trọng làm nổi bật hương vị tươi

ngon, tinh khiết tự nhiên

của món ăn Hương vị

bốn bề bao quanh đều là

biển, hải sản và rong

biển chiếm phần lớn

trong khẩu phần ăn của

người Nhật Hình_11: Ẩm thực Nhật Bản

Và món ăn nổi tiếng nhất mà ai cũng biết, đó là món Sushi Đây quả thực

là một trong những món quà ẩm thực mà Nhật Bản dành tặng thế giới Hầu hết

những gì thơ mộng nhất lại nằm ở những thứ bình dị mà bạn không hề nghĩ tới Sushi ngon dựa vào hai điều: sự tươi mới của nguyên liệu và kĩ thuật dùng dao điêu luyện của người đầu bếp Ngoài ra, Nhật Bản còn có những món nổi tiếng khác như Tempura, mì xào Ramen, mỳ te-uchi soba, Chirashi-don…

6 Ấn Độ

Nét đặc trưng của ẩm thực Ấn Độ trước tiên thể hiện ở việc kết hợp hài hòa các loại gia vị Mỗi khu vực, mỗi vùng miền ở Ấn Độ lại có những món ăn

sử dụng các loại gia vị khác nhau với đặc trưng và kỹ thuật chế biến riêng

Sự đặc sắc trong các món ăn của miền Bắc Ấn Độ được thể hiện qua việc

sử dụng một cách hài hòa các nguyên liệu thực phẩm như: sữa, bỡ sữa, sữa chua Các món ăn ở đây thường không thể thiếu nước sốt Bên cạnh đó, còn có một số các thành phần nguyên liệu khác được sử dụng thường xuyên như: ớt, nghệ và quả hạch…

Hình _12: Các món ăn của miền Bắc Ấn thường không thể thiếu nước sốt

Ở miền Đông Ấn Độ, nổi bật là những món ăn của vùng Orissa, Bengal và Assam với cách pha chế gia vị vào món ăn một cách tinh tế Các món ăn tại những vùng này thường sử dụng mù tạc, cây thì là Ai Cập, ớt xanh, sốt thì là

Hình_13: Súp gà miền Đông Ấn Độ với hương vị mù tạc rất rõ rệt

Trong khi đó, các món ăn của miền Nam Ấn Độ có thành phần chủ yếu là cơm, thịt nai, đồ chua, dừa và đặc biệt là nước cốt dừa, cà ri Và những món ăn của miền Nam Ấn Độ thường chứa nhiều hương vị do sử dụng các gia vị như

me, quả dừa, đậu lăng, cơm và một số loại rau

Hình_14: Một bữa ăn của người dân miền Nam Ấn Độ

Các món ăn của miền Tây Ấn Độ chịu ảnh hưởng bởi các món ăn Bồ Đào Nha còn các món ăn của Đông Bắc Ấn Độ thì lại chịu ảnh hưởng của các nước lân cận như: Burma, Trung Quốc

Hình_15: Món ăn miền Tây Ấn Độ chịu ảnh hưởng nhiều từ các nước lân cận

Với người dân Ấn Độ, gia vị được xem là yếu tố không thể thiếu để tạo ra một món ăn ngon Ví như các loại bột làm từ ngô, lúa mạch, đậu có tác dụng làm sánh đặc thức ăn, lá cà ri (thường ở dạng lá tươi, sấy khô hoặc xay nhuyễn thành bột) tạo hương thơm đặc trưng cho món ăn của người Ấn Ngoài ra, còn

có nhiều loại gia vị ở dạng nước cũng có tác dụng tạo mùi thơm, được chiết xuất từ các loại thảo mộc như nguyệt quế, tiểu hồi, đại hồi, thảo quả, hồ trăn, đinh hương Các loại gia vị ở dạng bột làm từ trái cây như dừa, me, xoài… thường được dùng để tạo ra các vị chua, cay, béo Một điểm lưu ý trong khâu chế biến món ăn của người Ấn là trước khi dùng để nêm vào thức ăn, gia vị luôn được rang cho khô, như thế thì hương thơm mới đậm đà, lâu tan

Hình_16: Cơm Ấn Độ với cách chế biến độc đáo

Xuất phát từ cách ăn bằng tay mà ẩm thực Ấn Độ càng trở nên độc đáo hơn, từ

đó dẫn tới sự khác biệt rõ nét trong cách chế biến các món ăn Gạo và bột mì là hai thực phẩm chính của Ấn và được coi là món chính trong các bữa cơm Người Ấn Độ thường chế biến món cơm như sau: Gạo được xào với dầu hoặc

bơ trước khi cho nước vào để nấu và khi cơm sắp chín còn cho thêm một chút tiêu, hạt thì là hay quế…

Hình_17:Thịt cừu nấu hạnh nhân – món ăn đặc sắc của Ấn Độ

Ẩm thực Ấn Độ chịu nhiều ảnh hưởng từ các quốc gia lân cận và tôn giáo Nếu như người Hồi giáo kiêng khem thịt heo thì người Ấn Độ giáo lại không dùng thịt bò, do đó thịt gà, dê, cừu và các loại thủy hải sản vẫn thường được sử dụng nhiều nhất Các món thịt cũng được chế biến hết sức độc đáo Theo phong tục của người Ấn Độ, trong các bữa tiệc cưới hỏi hay những ngày

lễ lớn thì món ăn không thể thiếu là cừu nấu với hạnh nhân Thịt cừu nướng cũng là một món ăn được yêu thích ở Ấn Độ và có nhiều cách chế biến khá lạ Thịt cừu được đặt trong nồi đất nấu trên bếp than hay bếp củi và trên nắp nồi đặt than hồng để thịt cừu vừa thơm vừa giữ được vị ngọt nguyên thủy

Hình_18: Thịt cừu nướng cũng là một món ăn được yêu thích ở Ấn Độ và có

nhiều cách chế biến khá lạ

Một trong những món ăn đặc trưng của ẩm thực Ấn Độ là gà Tandoori, người Ấn Độ ăn gà Tandoori ở “mọi lúc, mọi nơi, mọi thời điểm” Có thể nói, Tandoori là món ăn vừa bình dân nhưng cũng vừa sang trọng bởi nó xuất hiện trong những bữa ăn hàng ngày đến những bữa tiệc quan trọng, thịnh soạn Gà Tandoori được ưa thích bởi vị ngon và màu sắc rất bắt mắt của nó, một đĩa gà Tandoori có thể biến một bữa ăn bình thường thành bữa ăn khá hấp dẫn và được

ăn kèm với hành tây sống Món gà này ngon nhất khi vừa nướng xong và sẽ ngon hơn nếu trước khi ăn bạn vắt chanh lên miếng gà bởi vị chua của chanh sẽ làm bớt đi phần nào độ cay

Hình_19: Người Ấn Độ ăn gà Tandoori ở “mọi lúc, mọi nơi, mọi thời điểm”

Để làm được món gà Tandoori, người ta phải lột toàn bộ da gà, để nguyên con Mùi vị của món gà Tandoori được quyết định bởi sự kết hợp nhiều loại gia vị: sữa chua, nước chanh nguyên chất, tỏi, gừng, rau mùi, hạt tiêu sẽ làm gia tăng mùi vị cho gà Tandoori… Sau khi trộn tất cả các loại gia vị trên với nhau thì cho gà vào ướp cùng hỗn hợp rồi để trong tủ lạnh khoảng 8 giờ cho gia vị ngấm

vào thân gà Tiếp đó, lấy gà ra khỏi tủ lạnh 30 phút trước khi nướng Sau khi nướng lên, món gà có sắc màu vàng trông rất hấp dẫn

7 Hy Lạp

Ẩm thực Hy Lạp chịu ảnh hưởng của

nhiều dòng ẩm thực khác nhau như của

miền nam nước Pháp, Ý và Trung Đông

nên rất đa dạng và phong phú

Bữa sáng (proceno) là bữa ăn nhẹ

thường vào lúc 7 giờ Nhiều người chỉ

uống cà phê Hy Lạp, loại cà phê rất đặc

pha thêm đường Đôi khi người ta uống cà

phê cùng với một lát bánh mì phết bơ, mật

ong hoặc mứt Hình_20: Ẩm thực Hy Lạp

Bữa trưa (yevma) là bữa chính, người dân nơi đây ăn tại nhà khoảng 2 đến

3 giờ chiều Bữa ăn gồm món khai vị, thịt hoặc cá, xà lách, sữa chua với mật ong và trái cây tráng miệng Rượu vang, bia và nước khoáng cũng thường được uống vào bữa trưa Cà phê theo tập quán được uống sau bữa ăn

Bữa tối theo kiểu Hy Lạp (deipnon) được ăn khá muộn, khoảng 10 giờ đêm Phần lớn mọi người đều lót dạ vào bữa chiều Nhiều loại đồ ăn như ô liu, pho mát, bánh mì mới nướng, một ít thịt cừu hoặc cá nướng được khai vị cho bữa tối trước đó, vì vậy không ai bị quá đói cả Các bữa tối ở gia đình có thể có các món như bữa trưa nhưng bánh ngọt thường được dọn ra sau trái cây Người

Hy Lạp thường ra ngoài ăn tối Có nhiều món cho họ lựa chọn và khách ăn có thể vào tận nhà bếp để quan sát việc nấu nướng

Người Hy Lạp có nhiều món khai vị ngon được dọn lên trước khi vào món chính Thường là bánh mì và rượu Pho mát feta được làm từ sữa cừu và sữa dê

là một món khai vị truyền thống Món khai vị nổi tiếng nhất trong số đó là taramasalata, một món dầm làm từ trứng cá Một món khác là tzaiziki, làm từ dưa chuột và tỏi trộn với sữa chua Các món này ăn với bánh mì hoặc rau Hy Lạp cũng có rất nhiều món súp như avgolemono (một món nấu từ nước luộc gà với gạo, trứng và chanh), psarosoupa (món canh cá)

Baklava là món bánh ngọt phổ biến

tại đây, bên cạnh đó có món bánh mì

tsoureki được ăn vào dịp Lễ phục sinh Có

rất nhiều món ăn truyền thống của Hy Lạp

có nguồn gốc từ nước ngoài Trong số các

món thịt nổi tiếng có souvláki (thịt cừu

nướng nguyên con) và keftedes (thịt viên)

Mousaka là bánh nhân thịt băm, lá húng và

pho mát Dolmádes là món lá nho bọc thịt

bằm và gạo, còn styphasdo là món thịt hầm Hình_21: Bánh Baklava

Các món hải sản như tôm panda, tôm hùm, bạch tuộc và mực ống thường đựơc ăn với chanh và nước sốt dầu ô liu Cá thường được nướng hoặc làm chả Món râu bạch tuộc nướng ăn kèm với salad truyền thống kiểu địa trung hải gồm vài lát cà tím nướng, suchini nướng và trộn đủ các loại salad rau xanh với nhau, cộng thêm nước sốt

8 Thái Lan

Ẩm thực Thái Lan là sự hòa trộn tinh tế của thảo dược, gia vị và thực phẩm tươi sống với những phong cách nấu nướng đặc biệt Mỗi món ăn hay toàn thể bữa ăn đều có sự phối trộn tinh tế giữa vị cay, chua, ngọt và đắng Ẩm thực Thái Lan là một phần của văn hóa Thái Lan và trở thành một trong những yếu tố thu hút khách du lịch

Người Thái Lan quan niệm bữa ăn là nơi giao tiếp thân mật của mọi người Trong bữa ăn, món ăn chính là cơm tẻ hoặc xôi, ăn cùng với nhiều món được chế biến theo các cách khác nhau, theo khẩu vị của mỗi vùng Đó là các món súp, cà ri, các món hầm hoặc rán, salad và thêm một hay nhiều thứ nước chấm cơ bản như nước mắm và ớt Người Thái Lan ăn tráng miệng bằng hoa quả tươi hay những loại bánh truyền thống Đặc biệt, người Thái Lan coi thú ẩm thực là cách giải trí ưa thích nhất Mỗi miền có một cách ăn và chế biến món ăn riêng Khi chúng ta nói đến “Ẩm thực Thái Lan”, thực tế là chúng ta đang nói đến 4 vùng miền ẩm thực khác biệt của Thái, mỗi vùng miền lại có một nét đặc trưng riêng trong cách chế biến truyền thống của họ

Ngoài ra khi nhắc đến ẩm thực Thái Lan chúng ta cũng phải nhắc đến ẩm thực cung đình Xiêm trước kia, ban đầu chỉ phổ biến trong hoàng tộc , ngày nay nó được lưu truyền rộng rãi

Những nét chung về văn hóa ẩm thực Thái

Nét văn hóa ẩm thực Thái chính là sự kết hợp giữa ẩm thực phương Đông và phương Tây, đặc biệt là các nước lân cận như Ấn Độ, Indonesia, Myanma, Trung Quốc… Đó là sự hòa trộn tinh tế của thảo dược, gia vị và thực phẩm tươi sống để tạo nên một phong cách ẩm thực riêng biệt, độc đáo được kết tinh qua nhiều thế kỷ Người Thái sử dụng các loại rau thơm hay còn gọi là thảo mộc (đinh hương, nghệ tây, rau mùi, húng quế, lá bạc hà, gừng, ớt, sả, lá chanh…) để chế biến món

ăn, vừa làm tăng thêm mùi vị cho món ăn vừa có lợi cho sức khỏe

Hương vị món ăn đậm đà, là sự kết hợp giữa độ chua, mặn, ngọt và đặc biệt là

độ cay Tuy món ăn được chế biến từ rất nhiều gia vị nóng nhưng lại phối hợp cùng nhiều loại rau quả, thực phẩm tươi, ngon, hàm lượng chất béo thấp khiến cho món ăn có sự hài hòa, hấp dẫn Đôi khi món ăn nóng bỏng, cay xé lưỡi, khi lại là một món chua chua, mằn mặn… Các món thường không thể thiếu mùi sả và mùi chanh, đó dường như là món quà thiên nhiên dành cho họ, vừa giúp ích cho hệ tiêu hóa vừa làm sảng khoái tinh thần

Màu sắc món ăn vô cùng hấp dẫn và bắt mắt nhờ màu sắc từ rau củ, quả Đó

là sự kết hợp các loại rau củ và gia vị có màu sắc khác nhau trong một món ăn nên trông bắt mắt Màu đỏ của ớt, màu vàng của nghệ, màu tím củ dền, màu xanh của

lá dứa, của rau và trái

Truyền Thống Ẩm Thực Thái Lan

Trước năm 1939, đất nước Thái Lan được biết đến là Siam Đây là quốc gia Đông Nam Á duy nhất chưa bao giờ là thuộc địa của phương Tây Điều này giúp Thái Lan duy trì được phong cách nấu ăn riêng Tuy nhiên, các món ăn đó đã bị ảnh hưởng các nước láng giềng châu Á của Thái Lan

Người Thái di cư đến quê hương hiện tại của họ từ miền nam Trung Quốc khoảng 2.000 năm trước Họ mang theo chế độ ăn uống và cách nấu cay của tỉnh Vân Nam Ngoài ra ẩm thực Thái còn ảnh hưởng của Trung Quốc gồm việc sử dụng mì, bánh báo, xì dầu và các sản phẩm đậu nành khác như đậu hũ…

Ấn Độ cũng có ảnh hưởng tới phong cách ẩm thực Thái Lan qua các gia vị như rau thì là, bạch đậu khấu và rau mùi và các món cà ri Malaysia cũng chia sẻ các món gia vị như dừa và sa tế Từ năm 1970 trở đi, các món Thái cũng như khẩu

vị Thái đã trở nên rất phổ biến ở Mỹ và Châu Âu

Cũng như Việt Nam, gạo là lương thực chính của Thái Lan, hiện Thái Lan

và Việt Nam là 2 nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới Ở Đông Bắc Thái Lan, người ta ăn gạo được cuộn vào một quả bóng, nó cũng được sử dụng như món tráng miệng trong cả nước

Hầu hết các món ăn chính người Thái dùng với thịt bò, thịt heo, thịt gà, hải sản Tuy nhiên, với một đất nước có Phật Giáo là quốc đạo, các món chay cũng rất độc đáo

Các món ăn Thái được biết đến với sự kết hợp độc đáo của gia vị Mặc dù nóng và cay cay nhưng vẫn có một sự kết hợp cẩn thận giữa các gia vị để tạo ra các hương vị khác nhau trong một món ăn

Các món cà ri (sử dụng bột cà ri) là các món đặc biệt trong phong cách ẩm thực Thái

Ớt cay la nguyên liệu chính xuất hiện trong nhiều món Thái Trong các món

ăn, ơt được kết hợp với các hương liệu khác như: nước mắm, tôm khô, lá chanh, các loại rau mùi, húng quế, tỏi, gừng, thì là, bach đậu khấu và quế Món canh được

ăn hầu hết trong các bữa ăn, giúp giảm cay và nóng Nhiều món ăn cũng được dùng với nước chấm, đặc biệt kể đến Nam Pla Prig (nước mắm ớt, gồm ớt xanh và

ớt chín cắt nhỏ, cho vào nước mắm)

Dừa đóng một vai trò quan trọng trong chế độ ăn của người Thái Nước cốt dừa và dừa cắt nhỏ được sử dụng trong nhiều các món ăn đặc biệt là món tráng miệng Người thái sử dụng món tráng miệng gồm nhiều loại trái cây nhiệt đới như xoài, đu đủ, mít vv

Ẩm thực Thái Lan có một chút thay đổi từ vùng này sang vùng khác Các vùng ven biển phía Nam phổ biến với hải sản Vị ớt cay nhất là từ các quả ớt ở phía đông bắc Thái Lan

Một số ẩm thực nổi tiếng của Thái Lan

1 Món Cháo Thái Lan

Một trong những món ăn có thể nghĩ ngay tới là món cháo (tiếng Thái được gọi là joke) Cháo được nấu từ những hạt gạo ngắn, chắc, ninh nhừ lên Cháo được ăn nóng với một quả trứng gà, vài miếng thịt lợn và vài lát gừng, rau mùi trang trí Một tô cháo tương đương với một chiếc bánh ngô và một ly sữa theo thực đơn của người phương Tây

Món cháo này khá phổ biến, bạn có thể ăn ở nhiều nhà hàng xung quanh thủ đô Bangkok

2 Khao Tom Thái Lan

Khao tom là một biến thể khác của món cháo nhưng thay vì sử dụng những hạt gạo ngắn, món này sử dụng những hạt gạo dài bình thường Gạo được đun sôi trong nhiều nước cho đến khi nó trở nên mềm và nổi ở trong nước (không đặc như cháo) Cũng như cháo, khao tom ăn kèm với trứng, thịt lợn, rau mùi, hành và cả hải sản

3 Khao Neow Moo Pin Thái Lan

Khao Neow Moo Pin là món thịt xiên nướng Thịt lợn sau khi được ướp cùng mắm, rau mùi và nước cốt dừa cho ngấm gia vị sẽ được quay trên bếp than hồng cho dậy mùi thơm Đây là món ăn giàu năng lượng, bạn có thể dễ dàng ăn trên đường đi và là một cách tuyệt vời để bắt đầu một ngày mới đầy hối hả ở Thái Lan Món này thường được bán ở trong các khu chợ và các hàng ăn bình dân

4 Patongo Thái Lan

Patongo là một phiên bản Thái của món bánh rán, được làm từ lớp bột mỏng nhẹ chiên vàng cho đến khi bên trong bông lên, bên ngoài tạo thành lớp mỏng vàng giòn Pantongo ăn không hoặc đơn giản bằng cách nhúng với sữa như là nước sốt

5 Nam Tao Hu Thái Lan

Trong thời tiết khá nóng của Thái Lan, một bữa sáng mát lạnh, đủ no mà không sợ béo thì món Nam Tao Hu sẽ là lựa chọn đúng đắn cho bạn Món này

cũng khá quen thuộc với người Việt Nam, đặc biệt là trong quán chè Thái Lan Thành phần bao gồm sữa đậu nành, đậu phụ với nước đường và thạch

6 Salapao Thái Lan

Đây là món bánh bao của Thái Lan Loại bánh này có nguồn gốc từ Trung Quốc và hiện rất phổ biến ở cả Thái Lan và Việt Nam Có rất nhiều biến thể của món này, nhưng phổ biến nhất là bánh bao hấp với đủ loại nhân bên trong Từ nhân thịt lợn, nhân thịt bò, đến nhân trứng, nhân thập cẩm hoặc cũng có thể là nhân đậu đỏ hoặc sốt kem

Món ăn này thường được bán trên các xe hàng lưu động Bữa sáng của bạn sẽ thật no bụng với 1-2 chiếc bánh bao hấp nóng hổi

7 Khao Neow Dam Sang Kaya

Đây là một món xôi rất đặc trưng của xứ sở trái cây Thái Lan Món ăn này được làm từ loại gạo nếp ngon nhất cùng với một miếng mãng cầu bọc trong lá chuối xanh hấp lên Có rất nhiều biến thể của món xôi này Nhưng với những du khách tới Thái Lan thì món xôi làm thừ gạo nếp cẩm, ở trên là mãng cầu, tưới ít nước cốt dừa được ưa chuộng nhất

Món ăn này chủ yếu bán trong các khu chợ ẩm thực hay các nhà hàng bình dân khắp đất Thái

8 Kai Luak Thái Lan

Nếu như ở Việt Nam, món cafe trứng rất được thực khách ưa chuộng bởi

sự thơm ngon, bổ dưỡng của nó thì ở Thái Lan, món kai luak có hương vị tương

tự Kailuak là món trứng được trần với nước sôi nhưng không để chín kỹ (để lòng đào), sau đó cho vào với cafe

Đây là món sáng cực hấp dân, giàu protein và năng lượng Và mặc dù nó phù hợp với cả đàn ông và phụ nữ nhưng với cánh đàn ông nó còn được coi là một “bài thuốc” thiên nhiên tuyệt vời để tăng cường sinh lực

9 Mỳ Tôm Mama Thái Lan

Mama chính là món mỳ tôm Mỳ tôm rất phổ biến ở Thái Lan Nó được dùng trong mọi thời điểm và rất phổ biến cho bữa sáng Và nổi tiếng nhất của

mỳ Thái đó là vị tôm chua cay Nếu đã mê mẩn với món lẩu Thái, ăn được cay thì đây chính là bữa sáng với 3 tiêu chí ngon-bổ-rẻ khi bạn tới du lịch tại đây Bất cứ quán ăn nào, từ bình dân tới sang trọng đều sẵn sàng phục vụ bạn món

mì này

10 Cua Xào Cà Ri Với Trứng

Cua xào cà ri với trứng: là món ăn hết sức cầu kỳ với những màu sắc bắt mắt, thịt cua chắc ngọt quyện với vị béo của trứng, hương cà ri quen quen, là lạ

11 Cá Chình Nướng

Cá chình nướng: cá được ướp với hàng chục loại gia vị cho thấm trước khi được bọc giấy bạc nướng cùng húng quế Từng miếng cá nướng vàng ươm, mùi thơm phưng phức của gia vị, lá quế xanh, xả trắng, ớt đỏ tươi khiết ai cũng phải xuýt xoa khen ngợi

12 Món Gỏi Của Thái

Các món gỏi của Thái ngon tuyệt

với vị chua, cay, mặn như món gỏi xoài

cá trê, từng sợi thịt cá trê chiên giòn thấm

đẫm trong nước sốt xoài xanh, điểm thêm

vị béo giòn của những hạt đậu phộng, vị

đậm đà của tôm khô Món gỏi miến tôm

thịt chua chua cay cay, gỏi đu đủ cùng

mắm ruốc hay tôm khô hoặc ba khía đều

“ghiền” Những thành phần không thể

thiếu trong món lẩu là tôm sú bóc vỏ,

nấm rơm, cà chua, ớt tươi, ngò, tỏi,

hành, lá chanh, sả, riềng, rau

muống…Ngoài ra còn có lẩu hải sản

với cua biển, mực tươi, sò điệp, tôm

sú, cá chẻm, hỗn hợp hải sản, hành, lá

chanh, cà chua, húng quế, nấm rơm,

ớt tươi, gừng, đường, nước chanh

14 Xôi Thái Lan Hình_23: Lẩu Thái

Món xôi Thái Lan có thể ăn kèm các loại trái cây như xoài, sầu riêng… không hề làm mất hương vị xôi mà còn dậy lên mùi trái cây ngon tuyệt Xôi cùng với cơm gạo tẻ được xem như là món ăn chính trong bữa ăn của người Thái Lan Người dân nơi đây rất thích ăn xôi và cũng có những cách chế biến món xôi rất độc đáo Hương vị nếp thơm lừng hòa tan trong vị béo ngậy của nước cốt dừa làm bất

cứ ai cũng phải chảy nước miếng Món xôi Thái Lan có thể ăn kèm các loại trái cây như xoài, sầu riêng… không hề làm mất hương vị xôi mà còn dậy lên mùi trái cây ngon tuyệt

15 Xôi Sầu Riêng Kiểu Thái

Sầu riêng là một loại trái cây rất đặc biệt, mang đến cho người dùng một hương thơm và mùi vị khó quên, và sẽ càng khó quên hơn khi thực khách thưởng thức món Xôi Sầu Riêng kiểu Thái

Mùi sầu riêng hòa cùng mùi béo thơm của dừa và gạo nếp đem đến cho bạn cảm nhận rất đặc biệt

Được xếp hạng bởi CNN trong danh sách ”50 món ăn ngon nhất thế giới ”!

16 Xôi Xoài Thái Lan

Xôi xoài là một trong những món ăn “đường phố” rất nổi tiếng ở Thái Lan Người Thái Lan ăn xôi xoài như một món ngọt tráng miệng Vị chua nhẹ của xoài

sẽ trung hòa vị ngọt và béo của nước cốt dừa, tạo nên hương vị khó quên cho món

ăn này

Hình_24: Xôi Xoài Thái Lan

17 Canh Chua Tom Yam Gung Thái Lan

Canh chua Tom Yam Gung là một trong những món ăn rất đặc sắc của người dân Thái Lan Nó là đặc sản nức danh ở vùng Đông Bắc Thái Vị canh chua miền này dịu hơn chua miền Nam (với chua me), mạnh hơn chua miền Trung và gắt hơn chua miền Bắc một chút

Được nấu với tôm hoặc hải sản, vị chính là lá chanh, cộng với nước cốt dừa làm món canh có vị chua dịu dàng, gắt nhẹ, kèm với hương thơm ngát của nồi cơm gạo tẻ làm người ăn không thể nào quên

18 Gỏi Song Tằm Thái Lan

Ở Thái Lan, mỗi miền có một cách ăn và chế biến món ăn riêng Nhiều món

ăn của miền đông bắc Thái Lan thể hiện những ảnh hưởng của nước láng giềng Lào Theo đó, xôi là món ăn chính, thường được ăn cùng với thịt, tiết lợn, cá nướng, gà nướng… và kết hợp với món gỏi Song Tầm (Olive Spicy Som Tam Salad), hay còn gọi là gỏi đu đủ ba khía Thái Lan

19 Cari Thái Lan

Không quá nồng mùi quế hồi, cà ri Thái có vị béo và thơm nhẹ của nước cốt dừa với nhiều loại rau như măng tre, cà pháo,

cà tím, lá chanh, ớt xanh, riềng nấu với hải

sản, gà hoặc bò Sự đa dạng về nguyên liệu

khiến cho món cà ri có mùi thơm nồng nàn

rất lạ mà vẫn giữ được nguyên hương vị

nguyên thủy của các món rau

Nếu thích ăn cay bạn có thể chọn cà ri

đỏ, cà ri xanh dành cho những người ăn ít

cay Hai loại cà ri này được làm dưới dạng

xốt Cà ri vàng cũng cay và có vị nồng gần

giống cà ri Ấn có cả dạng xốt và dạng bột

Đây là món ăn đặc trưng của miền Bắc Thái Lan Hình_25: Cari Thái Lan

20 Gỏi Miến Hải Sản Thái Lan

Gỏi miến hải sản có thể được coi là món ăn đặc trưng cho nền ẩm thực Thái Lan Nếu bạn là người yêu thích hương vị cay nồng nàn, kết hợp với một chút chua, một chút đậm đà của ẩm thực Thái Lan, bạn sẽ không thể bỏ qua món gỏi miến hải sản này

Gỏi miến hay còn gọi là Talay Woon Sen được dùng như món khai vị và thường xuyên xuất hiện trong các bữa ăn gia đình của các gia đình người Thái Theo truyền thống, đây còn là món ăn được dùng trong các bữa ăn hoàng tộc Đơn giản và dễ làm, lại rất thơm ngon

Khi đi du lich Thái Lan, chúng ta không thể bỏ qua các món ăn rất đặc sắc của người Thái Đúng vậy, người Thái có một phong cách nấu ăn đặc trưng mà không nơi nào trên thế giới có được

Các món ăn Thái Lan mang đặc trưng của dân tộc Nó phản ánh lối sống, cách nghĩ cũng như tâm tưởng của người Thái Từ thời tiền sử, ở Thái Lan đã có nhiều loại cây cối, hoa màu Điều này góp phần tạo nên sự đa dạng, phong phú của các món ăn của người Thái Đồ ăn Chao Wang nổi tiếng cả về hương vị lẫn phong cách trang trí Ban đầu, các món ăn này được chế biến để phục vụ trong cung đình hay trong các lễ hội quan trọng Các móng ăn Chao Wang mang nhiều nét khác so với các món ăn dân dã hàng ngày về sự chuẩn bị công phu, sự hài hòa trong khâu lựa chọn chất liệu, chuẩn bị và trong quá trình chế biến

9 Mexico

Ẩm thực Mexico cũng như con người Mexico vậy, đầy màu sắc và hấp dẫn Đa phần các món ăn ở đây gắn liền với vị cay của ớt, mùi thơm nồng của gia vị Các món ăn Mêxico có hương vị phong phú Ẩm thực Mêxico là sự pha trộn giữa ẩm thực bản xứ truyền thống của bộ tộc Aztec, bộ tộc Maya, và ẩm thực Tây Ban Nha Các món ăn của đất nước ngày cơ bản có ngô - đậu - ớt được coi là bộ ba quan trọng trong việc chế biến thức ăn Ngoài ra, chocolate cũng được đánh giá cao

Món ăn của Mexico có sự khác nhau giữa các vùng do ảnh hưởng bởi tính chất khí hậu, địa lý và các tộc người khác nhau Trong khi người ở miền Bắc thích ăn thịt bò, dê, đà điểu với món ăn đặc trưng là Arrachera – là các món thịt nướng, thì người miền Đông Nam chuộng các món rau và gà Do tính chất địa

lý, món ăn ở miền này cũng chịu ảnh hưởng đôi chút của cư dân vùng biển Caribe với các món tôm, cá… Món đặc trưng của họ là a la veracruzana, là sự kết hợp của cá chỉ vàng trộn lẫn với sốt cà chua

Hình_27: Món ăn Mexico

Hầu như mỗi vùng Mexico đều có phong cách ăn uống riêng Ví dụ tại Yucatan, vị ngọt là gia vị được sử dụng nhiều, còn vùng Oaxacan nổi tiếng với món rau húng nghiền chung với thịt và ớt Tại vùng Jalisco, được biết đến nhiều nhất là các món dê ăn kèm với sốt cà chua

Ngày nay, người dân Mexico thường kết hợp một số món ăn của thế giới vào các món ăn của mình Chẳng hạn món sushi được họ ăn kèm với các loại nước sốt chế biến từ xoài hoặc me Họ cũng tìm cách đưa ẩm thực của mình ra thế giới bên ngoài Đặc biệt tại nước láng giềng Mỹ, nhiều món ăn Mexico, từ món truyền thống đến món chế biến theo kiểu hiện đại, đã có mặt tại các nhà hàng ở Texas, Arizona, California…

10 Mỹ

Nuớc Mỹ là một hợp chủng

quốc với đa sắc tộc, đa văn hóa, do

vậy ẩm thực ở đây rất đa dạng và có

nguồn gốc từ nhiều nơi khác nhau

Mặc dù vậy nhưng các món ăn của

người Mỹ vẫn mang những nét đặc

trưng, phong cách riêng

Khi những người định cư đầu

tiên tới Mỹ, họ đã đem theo những

cây trồng và gia súc tương tự với quê

hương để sản xuât lương thực và nhu

yếu phẩm vào Mỹ Hình_28: Bánh mỳ - Thực phẩm

chính của người Mỹ

Trải qua những khó khăn ban đầu, cho đến khi thông thương được với Anh Quốc, những người định cư này cuối cũng cũng thích nghi đươc với vùng đất mới với một thực đơn ăn uống mới tương tự với mẫu quốc Mặc dù có những ngoại lệ với những loài rau và động vật bản địa nhưng những người định cư vẫn nấu những món ăn cũ và cố gắng coi đó như phần thay thế cho những nguyên liệu của cố quốc Phong cách nấu ăn ở các bang của Mỹ bị ảnh hưởng mạnh mẽ

bởi những người Anh di cư bắt đầu tại thời điểm này Thực đơn của người Mỹ trong thay đổi theo từng vùng bắt đầu từ giữa thế kỉ 18 Trong khi những bang miền Nam có thể trồng trọt hầu như quanh năm thì những bang miền Bắc lại không thể Lúa mỳ là một sự lựa chọn được ưu tiên Họ thường dùng lúa mỳ làm bánh quy cho bữa ăn sáng với thịt heo Thịt lợn ướp muối là thành phần không thể thiếu trong bất kỳ bữa ăn

nào, nó được dùng với rau và là thực

phẩm cung cấp nhiều protein

Trong khi đó thì những vụ mùa ở

phía Bắc thì rất ít Lúa mỳ, đã từng

dùng để làm bánh mỳ hầu như không

còn có thể phát triển được nữa mà chỉ

nhập khẩu từ nơi khác với chi phí cao

Do đó đã xuất hiện những thức ăn

thay thế như ngô và bánh kếp Johnny

Một số rau củ được trồng ở thuộc địa miền Bắc bao gồm cây cải, hành, cải bắp,

cà rốt, cây phòng phong cùng với một số họ đậu, hạt mè Trong những tháng mùa hè, quả bí, bầu phát triển tốt

Từ thế kỉ thứ XX-XXI, một trong những đặc trưng của nền ẩm thực Mỹ là phong cách chế biến hoàn toàn mới, kết quả của sự hợp nhất văn hóa từ nhiều dân tộc và vùng miền khác nhau Một vài món được xem là những món đặc trưng của người Mỹ thì thực chất lại có nguồn gốc từ nhiều khu vực khác, những đầu bếp và bếp trưởng người Mỹ đã biến đổi về căn bản qua năm tháng

để đến bây giờ chúng hòa nhập vào thế giới ẩm thực như những món thuần Mỹ Hot dog và hamburger là những ví dụ điển hình cho lối dung hòa này Chúng được mang vào Mỹ qua những người nhập cư đến từ Đức và hẳn nhiên trong cuộc sống hiện đại của chúng ta ngày nay ,hai món này đựoc coi là món ăn của người Mỹ

Những món ăn châu Á cũng đóng vai trò quan trọng trong phong cách nấu nướng của người Mỹ Châu Á là một trong những châu lục có dân nhập cư ở

Mỹ khá nhiều Đến Mỹ họ đã đem đến

nhiều nét đăc trưng văn hóa của từng

vùng miền ở mỗi đất nước Nét đặc trưng

dễ thấy nhất ở đây là thức ăn của những

nước Châu Á, đã ảnh hưởng không nhỏ

đến đời sống ẩm thực của cư dân Mỹ

Thức ăn nhanh là thức ăn thông dụng ở

Mỹ nhưng hiện nay trong khẩu vị của

người Mỹ ngày càng có xu hướng khám

phá các món ăn khác nhau ở châu Á

Bữa sáng Hình_29: Bữa sáng của người Mỹ

Trong thực tế thì phần lớn người Mỹ xem thường bữa ăn sáng, phần thì họ bận rộn, phần thì họ muốn ăn kiêng Những người trưởng thành dùng bữa sáng

rất qua loa, chỉ một ly nước cam ép với bánh nướng quết món peanut butter( một loại mứt bơ làm từ hạt dẻ ) rất ngon nhưng hơi mặn hoặc với loại nước uống truyền thống là cà phê Bữa sáng thịnh soạn hơn sẽ gồm trứng rán, bánh

mỳ nướng, nước hoa quả và trái cây nhưng thường chỉ có vào sáng chủ nhật Vào những sáng làm việc vội vã trong tuần, người Mỹ thường chỉ uống cà phê

Bữa trưa

Hầu hết người Mỹ ăn trưa từ giữa trưa đến 2h chiều Bữa ăn giữa ngày này thường không ăn ở nhà Người lớn ít khi về nhà ăn trưa và trẻ em cũng ăn tại trường Một vài người mang cơm được chuẩn bị ở nhà và đựng trong các túi giấy Chính vì điều này, họ cần một buổi ăn trưa gọn nhẹ Thường thấy trong buổi ăn trưa là bánh mỳ sandwich Nó vừa

rẻ và làm nhanh Bánh mỳ sandwich chỉ có

hai miếng bánh mỳ kẹp lại với nhau, được

phết với bơ, nước sốt, mù tạc và kẹp ở

giữa là thit, phomat, cá, gà Có những món

sandwich lạnh được làm từ giămbông và

phomat, đậu phụng, bơ, mứt và những lát

Bữa ăn quan trọng nhất trong ngày là bữa tối, thường vào lúc 6h tối Bữa

ăn tối có thể có nhiều món : món khai vị ( bao gồm trái cây tươi, nước ép trái cây hoặc ít cá), món soup, salad trộn, món chính có thịt gà hoặc cá, bên cạnh đó còn có các món canh, cơm hoặc mì sợi Người ta uống trà hoặc cà phê trước khi kết thúc bữa ăn Hầu hết người Mỹ đều thích tráng miệng với bánh ngọt, bánh pa-tê hoặc kem Kem táo được dùng với một ít phomat là món rất phổ biến Trong bữa ăn trưa và ăn tối, người Mỹ thường uống nước lọc, nước ép trái cây, bia, café, trà hoặc nước uống có

ga mà người ta quen gọi là soda

Rượu vang được coi là thức uống

sang trọng được dùng chiêu đãi trong

các buổi tiệc, các buổi lễ hoặc khi đi

ăn ngoài nhà hàng

Bởi vì bữa ăn tối thường được

ăn khá sớm, nên nhiều người Mỹ

trước khi đi ngủ có thói quen ăn nhẹ

Trẻ em trước khi đi ngủ thường uống

sữa, ăn bánh ngọt Những người lớn

thường ăn trái cây hoặc bánh ngọt Hình_31: Bữa tối của Người Mỹ

Vào ngày chủ nhật và những ngày lễ, khi thời tiết đẹp, người Mỹ thường đi

ra bên ngoài Họ thích đi tản bộ ở công viên hoặc những cuộc liên hoan ngoài

trời với những món bit-tết, hotdog và hamburger Hoặc tản bộ nơi biển và ăn hải sản

2.2 Các yếu tố ảnh hưởng tới văn hoá ẩm thực

Ví Dụ: Thái Lan là một nước Đông Nam Á, nằm ở vị trí giao thông thuận lợi đường thủy với các nước như Bồ Đào Nha, Pháp, Đan Mạch, Nhật Nên khẩu

vị ăn uống của Thái Lan cũng vị ảnh hưởng bởi các nước trên

- Vị trí địa lý ảnh hưởng đến sử dụng nguyên liệu để chế biến nón ăn và kết cấu bữa ăn, nguyên nhân là những vùng địa lý khác nhau sẽ nuôi trồng và sản xuất

ra các loại nguyên liệu chế biến cũng khác nhau

+ Ở những vùng biển, sông: món ăn nhiều cá và hải sản khác

Ví dụ: Nhật Bản là quốc gia bốn phía là biển, các món ăn của Nhật chủ yếu là hải sản và bữa ăn của họ không bao giờ thiếu món cá Và đây là nước tiêu thụ lượng cá lớn nhất trên thế giới

+ Ở những vùng nằm sâu trong lục địa(đồng bằng), vùng rừng núi, người dân ở

đó sử dụng ít thủy sản Ngược lại thì họ sử dụng nhiều món ăn chế biến từ động vật, thực vật trên cạn

Vùng đồng bằng chiêm trũng ăn cua, ốc, gia cầm, heo

Vùng rừng ăn thịt thú rừng, dê, hưu, heo

* Vị trí địa lý ảnh hưởng sâu sắc tới văn hóa ăn uống của 3 miền Bắc – Trung –Nam Việt Nam

Vị trí địa lí có ảnh hưởng sâu sắc đến văn hóa ẩm thực của từng vùng miền, Ở những nơi có thiên nhiên ưu đãi, thuận lợi, mưu sinh dễ dang thuận lợi, con người trở nên phóng khoáng, thực phẩm cũng dồi dào nên ăn uống thải mái Những nợi có điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt, cuộc sống khó khăn, con người chắt chiu, cần kiệm, thực phẩm cũng nghèo nàn nên ăn uống đơn giản, tiết kiệm mặt khác, văn hóa ẩm thực còn chịu ảnh hưởng của văn hóa ẩm thực của “ láng giềng “ Chúng ta hãy xem xét ẩm thực 3 miền : Bắc, Trun, Nam ở nước ta các bạn sẽ thấy điều này rất rõ nét :

- Miền Nam được thiên nhiên ưu đãi đủ đường nên cách sống & suy

nghĩ của người Nam cũng thường cởi mở,phóng khoáng “ăn to nói lớn” Món

ăn miền Nam cũng phần nào phản ánh văn hoá sống tự nhiên & khoáng đạt của con người Ẩm thực miền Nam là nơi chịu ảnh hưởng của ẩm thực Pháp ,Campuchia &Thái Lan vị ngọt đường chiếm ưu thế, hay sử dụng thêm sữa dừa(nước cốt dừa) gia giảm táo bạo sẵn sàng cho thêm các phụ gia mới mẻ để chiều lòng “ông thần khẩu” Sài Gòn-trung tâm của phương Nam trù phú, là nơi hội tụ của cư dân mọi miền đất nước & cửa ngõ tiếp xúc bốn phương Ngày nay

người ta dễ dàng tìm thấy ở SG vô số đặc sản Bắc, Trung, Nam hay quốc

tế, theo đúng nguyên bản cũng có,nhưng phổ biến hơn vẫn là những món

ăn đã được “SG hoá”.Chẳng hạn món canh chua SG đã kết hợp cả cái chua-mặn của miền Bắc,cái cay nồng của ớt tươi miền Trung & cái ngọt xởi lởi của miền Nam Món bún bò Huế được “cải biên” để bớt cay, thêm ngọt, thêm béo & thêm rau.Món bò bít tết của phương Tây thì mỏng hơn, chín hơn, nhiều gia vị hơn & kèm rau sống, đồ chua nhiều hơn Khuynh hướng gần đây tìm về những món ăn dân dã chốn đồng quê, món ăn của thời “khẩn hoang mở cõi”.Kể cả thực đơn của các nhà hàng sang trọng cũng có cả món chuột đồng rôti,châu chấu chiên giòn,lươn hấp trái bầu, ếch xào lăn,cá rô kho tộ,cá bống dừa kho tiêu Món lẩu “sành điệu” phải

đủ hai mươi mấy thứ rau động nội như cù nèo,tai tượng,càng cua,bông so đũa,bông điên điển Món nướng thì nào là nướng than hồng,nướng trui, nướng mọi, nướng lu, nướng đất sét Và người SG vẫn không ngừng sưu tầm để bổ sung vào thực đơn của mình những món ăn đã 1 thời bị quên lãng cũng như những món mới từ 4 phương trời

- Miền trung :Thiên nhiên miền Trung giống như một “mụ dì ghẻ độc ác” trong truyện cổ tích lúc nào cũng nhăm nhe hãm hại “con chồng” Chịu ảnh hưởng của gió biển, gió núi, khí hậu khắc nghiệt, đất đai cằn cỗi các sản vật miền Trung không thể phong phú bằng 2 miền Nam, Bắc Người miền Trung khắc khổ & giàu nghị lực những con người có bề ngoài sạm đen trong gió Lào cát trắng nhưng lại mang trong tâm hồn 1 khát vọng sống & vươn lên thật mãnh liệt Món ăn miền Trung rất cay, rất cay-nóng, tính dương(để chống lại cái lạnh khi phải ngâm mình trong nước biển cũng như kháng lại mùi tanh của các loại hải sản vốn mang tính hàn - âm) & rất mặn (để tằn tiện ” ăn chắc mặc bền”) .nguyên liệu thường đơn giản nhưng nếu bạn đã từng có dịp được thưởng thức thì hẳn sẽ không bao giờ quên được Đặc biệt là các món ăn nơi cố đô Huế nghèo mà vẫn sang Có khi chỉ một đĩa rau sống bình dị mà đã chứa đựng hình ảnh vũ trụ thu nhỏ: Lát cà chua đỏ xếp xung quanh như mặt trời rực rỡ,những lát khế vàng dịu hình ngôi sao, lát vả hình trăng khuyết màu phớt tím hay vàng ngà,lát chuối chát hình tròn điểm những hột gồ ghề tượng trưng cho mặt đất bao la - một chút rau thơm & vài sợi rau muống, ớt tươi xoắn xuýt phía trước như những mảng mây xanh, mây hồng đang bồng bềnh trên nền trời với các màu xanh đỏ tím vàng rất được người Huế ưa chuộng Rồi biết bao món ăn nức tiếng gần xa như bún bò Huế, cơm hến, tôm chua-thịt luộc, nem Huế, bánh khoái, bánh bèo, bánh nậm, bánh ít, bánh bột lọc, bánh lá chả tôm, bánh ram ít Các loại bánh Huế thường được làm bằng bột gạo hoặc nếp dẻo, rắc tôm chấy mỗi loại bánh chấm một loại nước chấm khác nhau Bánh bèo ăn với nước mắm ngọt,hợp với người già & trẻ nhỏ Bánh bột lọc là loại bánh được giới trẻ ưa chuộng,vừa dai vừa dẻo lại vừa mềm, làm bằng bột lọc bọc nhuỵ tôm thịt ăn với nước mắm biển,càng cay càng

nổi vị Bánh lá ăn kèm chả tôm mang hương vị ngọt ngào của dòng sông Hương thơ mộng Bánh khoái ăn với nước lèo, rau sống,vả,chuối,khế ăn vào là lòng

đã thấy “rung rinh" Các món bánh Huế thường được làm nhỏ & mỏng Dọn ra mâm bao giờ người ăn bao giờ cũng có cảm giác sẽ ăn hết, tức là món ăn không

áp đảo, chế ngự con người Ngay đến bát đĩa đựng món ăn của Huế cũng không

to quá, không “lấn” thức ăn.Các món bánh thường được bầy trên những chiếc lá sen thơm nồng mùi nắng hoặc những chiếc đĩa mỏng manh Triết lí sống hài hoà , khiêm nhường, chừng mực & giàu lòng tự trọng được thể hiện ngay trong những món ăn dân dã & cách bày biện, thưởng thức

- Miền Bắc là vùng đất “địa linh nhân kiệt” với thủ đô Hà Nội cổ

kính,hào hoa Người miền Bắc thâm trầm, kín đáo luôn đề cao văn hoá & tự hào

về sự thanh lịch trong cách thưởng thức các lạc thú mà cuộc sống đem lại Thiên nhiên miền Bắc không trù phú giàu có như miền Nam nhưng cũng không đến nỗi nghiệt ngã như miền Trung Người Bắc không hối hả, tất bật làm ăn buôn bán như người Nam cũng không “đầu tắt mặt tối” chống chọi với thiên tai tìm đường mưu sinh như người Trung Nhịp sống của người Bắc dù có bận rộn đến mấy vẫn toát lên một vẻ ung dung nhàn nhã kì lạ ”Cuộc sống trôi đi nhẹ tựa như 1 vạt áo lụa ” Ăn Bắc, mặc Nam” Ẩm thực miền Bắc không đậm các vị cay,ngọt bằng các vùng khác, chủ yếu sử dụng nước mắm Ẩm thực miền Bắc(Hà Nội)xưa nay vẫn được xem là biểu tượng của sự tao nhã, tinh tế, hài hoà

từ màu sắc đến mùi vị, từ sự kết hợp, gia giảm nguyên liệu, các phụ gia & các loại rau ăn kèm Ăn không chỉ để cho no mà “ăn hương ăn hoa” Sự phong phú,

đa dạng của món ăn miền Bắc một phần chính là hệ quả của thời tiết ” mùa nào thức ấy” ”mùa hè cá sông, mùa đông cá bể; chim ngói mùa thu,chim cu mùa hè ” ăn cái hồn cốt & tinh tuý của 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông Bánh cuốn Thanh Trì, bánh gì (giầy) Quán gánh , bánh giầy làng Kẻ, bánh tẻ làng So, giò Chèm ,nem Vẽ, dưa La, cà Láng, nem Báng, tương Bần, nước mắm Vạn Vân, cá rô Đầm Sét, cháo Dương, tương Sủi Phở, bún chả, bún ốc, nem cuốn, chả cá Lã Vọng, thịt chó, cốm Vòng những món ăn đặc trưng cho miền Bắc đã vượt ra khỏi biên giới cộng đồng người Việt trong & ngoài nước trở thành

“khoái khẩu” của rất nhiều bè bạn quốc tế có dịp đến & thưởng thức (những người nước ngoài mà mình từng tiếp xúc đều “nghiện” đồ ăn Việt, đặc biệt là phở, phở cuốn, nem rán & bún chả

2.2.2 Khí hậu

Khí hậu có ảnh hưởng rất lớn đến văn hóa ẩm thực Mỗi vùng có khí hậu khác nhau thì có tập quán, khẩu vị ăn uống khác nhau Sự khác nhau này thể hiện ở việc sử dụng nguồn nguyên liệu chế biến, phương pháp chế biến các nguồn nguyên liệu đó

Các nước nhiệt đới, mưa nhiều, cây cối quanh năm tươi tốt, nguồn rau,

củ quả phong phú đa dạng là một nguồn thực phẩm dồi dào để chế biến các món ăn, thức uống Khí hậu nhiệt đới giúp có nhiều sông rạch chằng chịt, nguồn thủy hải sản dồi dào, có thể chế biến ra nhiều món ăn đặc sắc Núi đồi, đồng bằng, song, biển, có điều kiện chăn nuôi gia súc, gia cầm …

* Vùng khí hậu lạnh:

- Thường sử dụng nhiều thực phẩm từ động vật nhiều chất béo, nhiều tinh bột

- Phương pháp chế biến là xào, quay, hầm, rán…

- Các món ăn thường đặc, nóng, ít nước

* Vùng khí hậu nóng:

- Dùng nhiều món ăn có nguồn gốc từ thực vật Tỷ lệ chất béo trong món ăn ít hơn

- Phương pháp chế biến chủ yếu là luộc, nhúng, trần, nấu…

- Các món ăn thường luộc, ăn nhiều rau, nhiều nước

Trong lịch sử, dân tộc nào mạnh, hùng cường thì món ăn phong phú, chế biến cầu kỳ pha chất huyền bí nhưng lại có tính bảo thủ cao

Ví du như Trung Quốc, là quốc gia có bề dày lịch sử hàng chục nghìn năm với nhiều sự kiện lẫy lừng, món ăn Trung Quốc nổi tiếng là ngon, cầu kỳ, khó học hỏi Mặt khác họ ít du nhập tập quán và khẩu vị ăn uống của các quốc gia khác Chính sách cai trị của nhà nước trong lịch sử càng bảo thủ thì tập quán ăn uống càng ít bị lai tạp

Vì dụ: Nhật Bản là một nước thực hiện chính sách bế quan tỏa cảng và đến năm

1868 mới thực hiện chính sách cách tân Các món ăn của Nhật ít bị lai căng

- Ảnh hưởng của văn hóa đến tập quán và khẩu vị ăn uống

+ Văn hóa càng cao thì khẩu vị ăn uống càng tinh tế và đòi hỏi sự cầu kỳ, cẩn thận từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến kỹ thuật chế biến, phục vụ

Ví dụ: Uống trà của nhà nho khác với cách uống trà của những người tầng lớp khác cùng thời

+ Sự giao lưu văn hóa càng nhiều thì kéo theo cả sự giao lưu văn hóa ăn uống,

vì giao lưu văn hóa nói chung không thể tách rời giao lưu văn hóa ăn uống

Ví dụ: Vùng Châu Á cũng bị ảnh hưởng của nền văn hóa Trung Hoa Các nước trong khu vực như Việt Nam, Nhật Bản, Triều tiên trong khi ăn đều dùng đũa gắp và dùng gạo để nấu thành cơm

2.2.4 Kinh tế

Điều kiện kinh tế ảnh hưởng đến văn hóa ẩm thực rất rõ ràng Tục

ngữ dân gian có câu :

“ Khó thì mắng nhau, giàu thì ăn uống “

Hay :

“ Phú quí sinh lễ nghĩa “

Khi khó khăn về kinh tế, con người chỉ lo nghĩ đến những nhu cầu thiết yếu là ăn chắc mặc bền , khi kinh tế khá giả con người mới có điều kiện nghĩ đến ăn ngon, mặc đẹp

Ví dụ : Do điều kiện kinh tế xã hội trong thời kì sau chiến tranh và bắt đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội trên miền Bắc nên nhân dâ miền Bắc trong những ngày này phải sống trong điều kiện “thắt lưng buộc bụng” và “giành tất

cả cho tiền tuyến chống Mỹ” Thời kì cơm không đủ ăn với mọi nhà, nên hầu như việc ăn của người Hà Nội chỉ dừng lại ở chỗ cố gắng có đủ lương thực để

mà sống để sản xuất và chiến đấu Mọi ăn uống thông thường vốn có từ xưa như chế biến bún, bánh, các loại quà đặc sản đều bị cấm đoán hoặc hạn chế Nghệ thuật ẩm thực bị kìm hãm không có đất phát triển, nhiều giá trị di sản văn hóa

ẩm thực bị mai một

Về cách ăn, món ăn, người giầu thì phừa phứa, mâm cao đĩa đầy; còn người nghèo thì vài món thanh đạm, một cút rượu quốc lủi, một gói lạc rang, dăm chiếc bánh đa cũng gọi tạm đủ Nhưng dù cho nghèo “rớt mùng tơi,” ngày giỗ, ngày lễ cũng không thể để bếp tro lạnh lẽo Lòng thành được biết qua những món ăn Không có một quy định rõ ràng phải bao nhiêu món, nhưng ai

cũng biết là, càng sang càng trọng càng nhiều, càng yêu càng qúy càng đắt Thế

nên nhìn vào mâm cỗ có thể đoán biết điều kiện kinh tế của gia đình, dòng tộc

2.2.5 Tôn giáo

Có thể nói tôn giáo là một trong những yếu tố khá quan trọng và quyết định tới tập quán và khẩu vị ăn uống của mỗi quốc gia

Sự ảnh hưởng này thể hiện ở một số quy luật sau:

- Tôn giáo nào sử dụng thức ăn làm vật thờ cúng thì việc sử dụng nguồn nguyên liệu chế biến trong ăn uống cũng bị ảnh hưởng, từ đó ảnh hưởng đến nhiều tập quán và khẩu vị ăn uống

Ví dụ: Đạo Hidu thờ con bò nên đạo này không ăn thịt bò và các sản phẩm chế biến từ bò

+ Đạo Thiên chúa không thì không thờ cúng con vật nào nên trong ăn uống họ không kiêng kỵ bất kỳ món ăn nào

- Tôn giáo càng nghiêm ngặt thì ảnh hưởng càng nhiều và nếu tôn giáo đó dùng thức ăn làm vật thờ thờ cúng thì trong ăn uống càng có nhiều điều cấm kỵ, từ đó tạo ra tính ra tính đặc thù riêng của tôn giáo và những tín đồ theo đạo đó

Ví dụ: Đối với những người theo Đạo Hồi thì họ kiêng thịt heo và chất kích thích mạnh Những người Đạo Phật thì thường ăn chay một vài ngày trong tháng

- Tôn giáo càng mạnh thì phạm vi ảnh hưởng của nó càng lớn và sâu sắc

Ví dụ: Đạo Hồi có khoảng hơn 1 tỷ tín đồ trên khắp thế giới, và nhiều quốc gia coi đọa Hồi là Quốc đọa Điều cấm kỵ của đọa hồi là cấm dân chúng buôn bán,

sử dụng rượu bia, thuốc lá, chất gây kích thích, gây nghiện

2.2.6 Ảnh hưởng của sự phát triển du lịch

Du lịch và hội nhập làm cho ẩm thực có nhiều thay đổi trong chế biến

Để đáp ứng với khẩu vị của các thực khách nước ngoài, những nhà hàng, quán