-Khái niệm Du lịch: +Theo Luật DL nước CHXHCNVN: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan
Trang 1ĐỀ CƯƠNG VĂN HÓA DU LỊCH
Câu 1: Du lịch? Văn hóa du lich? Du lịch văn hóa? 1
Câu 2: Các yếu tố cấu thành văn hóa du lịch 4
Câu 3: sự khách biệt giữa VHDL và DLVH? 6
Câu 4: Biểu hiện của VHDL và DLVH 7
Câu 5: VHDL của đội ngũ du khách 9
Câu 6: Quy trình xây dựng VHDL ở VN 11
Câu 1: Du lịch? Văn hóa du lich? Du lịch văn hóa?
-Khái niệm Du lịch:
+Theo Luật DL nước CHXHCNVN: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan ,tìm hiểu, giải trí ,nghỉ dưỡng …trong 1 khoảng thời gian nhất định”
+Bản chất của hoạt động du lịch là sự cân đối cung cầu , đáp ứng và làm thỏa mãn các nhu cầu của du khách và kinh doanh du lịch
Bản chất của du lịch là văn hóa Trong du lịch, viêc truyền bá các giá trị của văn hóa VN tới các đối tượng khách khác nhau là công việc đbiệt quan trọng Muốn vậy, phải nghiên cứu, tìm hiểu về văn hóa Việt Nam
Trang 2-Khái niệm Văn hóa:
+theo PGSTS TNThêm: Văn hóa là 1 hệ thống hữu cơ các giá trị vc
và tinh thân đc con người sáng tạo và tích lũy qua quá trinhf thực tiễn và tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội của mình”
+theo ts DVS : Vh là toàn bộ những sáng tạo và tích lũy của con người ttrong sự tương tác giữa thế giới tự nhiên và xã hội của mình
-Văn hóa du lịch: là khoa học nghiên cứu,khai thác các giá trị văn hóa để phát triển du lịch
+Văn hóa du lịch nghiên cứu, đánh giá các tác động tương hỗ của các đối tượng hoạt động trong lĩnh vực du lịch Các đối tượng đó bao gồm : con người, phương tiện, thể chế điều tiết, kiểm soát hoạt động(gồm con người và hệ thống pháp luật)
+Văn hóa du lịch là khoa học tự nhiên nghiên cứu sự biến đổi của văn hóa trong phát triển du lịch để từ đó đưa ra những định hướng phù hợp cho phát triển du lịch bền vững ở việt nam
+Văn hóa du lịch là văn hóa của những người làm du lịch
+ VHDL là văn hóa kinh doanh trong trong hoạt động du lịch
+ VHDL là kinh doanh du lịch có văn hóa, giúp người kinh doanh
du lịch khai thác những giá trị văn hóa trong kinh doanh Muốn khai thác được phải nghiên cứu, tìm hiểu về văn hóa VN
Trang 3+VHDL là khoa học nghiên cứu ứng dụng, nghiên cứu triển khai, biến những kết quae nghiên cứu thành hoạt động đem về các chỉ số có lợi cho hoạt động du lịch
+VHDL chính là quá trình thẩm nhận và trải nghiệm những giá trị văn hóa việt nam đối với mọi đối tượng du khách khác nhau
+VHDL là khoa học nghiên cứu mối liên hệ phổ biến giữa các tiềm năng, nguồn lực du lịch của 1 địa phương, đất nước với bộ máy tổ chức, quản lý các hoạt động du lịch trên địa bàn đó
+VHDL cũng là khoa học nghiên cứu về các chủ thể và khách thể
du lịch, mối liên hệ phổ biến giữa các thành tố này Thông qua đó đánh giá các tác động tương hỗ của hoạt động du lịch đến mọi mặt của đời sống xã hội
→ Văn hóa du lịch chính là Hóa giải lịch sử
“VĂn là trí tuệ của ta
Hóa là biến đổi cho
ra bằng người
Du lịch đi một biết mười
Lịch sử đất nước con người năm châu”
TS Dương Văn Sáu
- Khái niệmDu lịch văn hóa :
+ theo Luật DL VN : Là hình thức du lịch dựa vào bản sắc văn hóa dân tộc với sự tham gia của cộng đồng nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống
Trang 4+Theo TS.DVS: Là loại hình du lịch khai thác giá trị các thành tố của văn hóa vnam nhằm bảo tồn và phát huy tốt nhất các giá trị của văn hóa dân tộc
Câu 2: Các yếu tố cấu thành văn hóa du lịch
-Khái niệm vhdl
- Các yêu tố
a Yếu tố thời đại
- Dl là xu hướng tất yếu của con người
-Quá trình giao thoa và hội nhập quốc tế diễn ra mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực trong đó có dlich
-Trong dlich, nhu cầu du khách ngày càng tăng, đòi hỏi phải đc đáp ứng, thỏa mãn cao
-Trình độ của người Cung và người Cầu tăng lên không ngừng
-Xu thế tìm về bản sắc văn hóa của đối tượng khách nội địa Xu hướng tìm hiều văn hóa mới, đương đại của khách quốc tế ngày càng tăng
b Yếu tố truyền thống
-Thân thiện vốn lf một điểm mạnh của con người việt nam Hiếu khách,trọng thị cũng là 1 đặc điểm đáng quý cảu người Việt
“ Nhịn miệng đãi khách” – đưa những gì tốt đẹp nhất ra tiếp khách:
là phương cách truyền thống việt
c Yếu tố con người
Trang 5-Những người hoạt động trong licnhs vực du lịch, do đặc thù công việc của mình mà học thường linh hoạt, năng động
- Du lịch là thích ứng cao, sự năng động thích nghi của những người làm du lịch là 1 yếu tố để cấu thành văn hóa du lịch
-Văn hóa là của con người, thuộc về con người, trong khi bản chất của du lịch là văn hóa→ con người có văn hóa là 1 yếu tố cấu thành quan trọng quyết định sư thành công cảu du lịch
d Yếu tố cơ sở vật chất kỹ thuật, hạ tầng du lịch
- Cư sở vật chất kỹ thuật du lịch là 1bieeur hiện quan trọng của sự phát triển du lịch
- Việc sử dụng cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch thể hiện văn hóa du lịch
- Hiện nay khi du lịch phát triển chúng ta phải sử dụng cơ sở vật chất kỹ thuật của quá khứ để lại Cơ sở vckt, hạ tầng ở các di sản văn hóa mang nặng yếu tố truyền thống Do vậy tài sản văn hóa của quá khứ trở thành phương tiện của hiện tại để phát triển du lịch ( “tay không bắt giặc”, “mài lịch sử để viết ra tiền” )
- Du lịch là 1 hoạt động kinh tế văn hóa Các yếu tố về cơ sở vật chất kỹ thuật, hạ tầng du lịch phải chứa đựng các yếu tố văn hóa nhiều hơn so với các yếu tố vckt khác vì nhu cầu của khách du lịch cao hơn nhu cầu thông thường của con ngươi
- Du lịch mang tính động ( gần như) tuyệt đối Do vậy việc chỉ dẫn trên hành trình du lịch là cần thiết và phải chứa đựng yếu tố văn hóa
Trang 6Ví dụ: treo biển ở đâu? Hình thức như thế nào? nội dung
e Sự tác động tương hỗ giữa tự nhiên và xã hội
- Khi hướng dẫn du lịch trong hang động, trên biển đảo, hướng về bầu trời…Hướng dẫn viên nên dẫn dắt du khách, định hướng du khách theo 3 hướng: tư duy thần tiên, tư duy linh vật tư duy phồn thực
- Việc đánh giá, nhìn nhận và chỉ ra sự tác động tương hỗ giữa tự nhiên và xã hội của người làm du lịch chính là biểu hiện của văn góa du lịch, biểu hiện này phụ thuộc vào môi cảnh, hiểu biết của người làm du lịch
- VHDL là sự kết nối tự nhiên và xã hội qua lăng kính văn hóa dành cho khách du lịch
Câu 3: sự khách biệt giữa VHDL và DLVH?
Văn hóa du lịch Du lịch văn hóa
-Là khoa học về du lịch
-LÀ cách khi thác tài nguyên
văn hóa
-Biểu hiện của vhdl là cách
thức thực hiện các chương trình du
lịch đó, là thể hiện nội dung, chất
lượng khai thác các tài nguyên du
lịch
- Là cái bên trong, nội dung,
nội hàm
-LÀ loại hình du lịch -Là khai thác tài nguyên du lịch
-Biểu hiện của DLVH là các chương trình du lịch văn hóa, thể hiện cách thức khai thác các tài nguyên du lịch
- LÀ cái bề ngoài, cái hình thức
Trang 7-LÀ Cầu du lịch
- LÀ Cung du lịch
Câu 4: Biểu hiện của VHDL và DLVH
a Biểu hiện của vhdl
- là cách thức thực hiện các chương trình du lịch đó
- là thể hiện nội dung, chất lượng khai thác các tài nguyên du lịch
- Biểu hiện và ứng dụng của vhdl trong xây dựng đường lối chính sách phát triển du lịch được thể hiện
+ Trong quy hoạch, đầu tư,xây dựng tuyến-điểm du lịch: Phải dựa vào tự nhiên, thành tựu của quá khứ; nắm chắc định hướng tương lai, dự báo cho tương lai
+Trong đào tạo nguồn nhân lực:
* Chuyên nghiệp hóa, chuyên môn hóa nghiệp vụ du lịch
* Tăng hàm lượng văn hóa trong tất cả các hoạt động
*Giúp người làm du lịch hiểu sâu sắc về văn hóa
*Kết nối các nguồn nhân lực lại với nhau,tạo ra sự liên kết đồng bộ giữa các cá nhân và tổ chức kinh doanh du lịch
+ Trong xây dựng sản phẩm du lịch
*chứa đựng đặc điểm tự nhiên, xã hội nơi đó
Trang 8*chứa đựng nguyện vọng của người cung nhằm thỏa mãn người Cầu
*Tạo ra sự khác biệt, phá đi sự nhàm chán, đơn điệu trong các chương trình du lịch truyền thống
- Biểu hiện và ứng dụng của VHDL trong hợp tác trong nước và quốc tế về du lịch
+Trong xây dựng các khu du lịch:
* Việc xdung các khu du lịch đều đc nhà đầu tư lựa chọn ví trí xdung để thuận lợi cho kinh doanh Muốn vậy phải đạt đc các yếu tố phong thủy truyền thống Áp dụng phong thủy truyền thống vào trong du lịch chính là biểu hiện của văn hóa du lịch
* Trong hợp tác trong nước và quốc tế: Phải bám sát nguyên tắc phù hợp với truyền thống bản địa và thông lệ quốc tế TRuyền thống bản địa
đc áp dụng trong du lịch là biểu hiện của văn hóa du lịch
+ Trong xây dựng các sản phẩm du lịch: Khi các công ty du lịch nước ngoài kinh doanh ở VN, họ sẽ phải nghiên cứu văn hóa bản địa để đưa ra các sản phẩm phù hợp với điều kiện vnam, với văn hóa vnam +Trong việc kết nối các chương trình du lịch: kết nối các tour
- Biểu hiện và ứng dụng trong quản lý nhà nước về du lịch:
+ Trong quản lí nhà nước, văn hóa ứng xử, giao tiếp trong quản lí dl
sẽ quyết định thành công của quá trình quản lí và chính là thể hiện, biểu hiện của VHDL
+Nguyên tắc trong quản lí dl thể hiện trong VHDL:
Trang 9* “Dĩ công vi thượng”: lấy cái lợi ích chung đặt lên trên lợi ích cá nhân
* Giữ vững các nguyên tắc nhưng uyển chuyển linh hoạt trong phương pháp
*Trong quản lí nhà nước phải phù hợp với luật pháp, lấy luật pháp làm chuẩn nhưng phải phù hợp với truyền thống, thói quen, phong tục
- Biểu hiện và ứng dụng của VHDL trong hoạt động kinh doanh dl: vận chuyển khách dl, kinh doanh lữ hành, kinh doanh lưu trú dl, kinh doanh các dịch vụ bổ sung, kinh donh khu dl, đô thị dl
b Biểu hiện của DLVH
là các chương trình du lịch văn hóa, thể hiện cách thức khai thác các tài nguyên du lịch
Câu 5: VHDL của đội ngũ du khách
a Tích cực
- Phần đa khách dl là những người có hiểu biết, ứng xử có văn hóa đối với người dân địa phương, với mtrg tự nhiên: thân thiện, k vứt rác bừa bãi, k làm hỏng mtrg sinh thái, k xâm hại đến các di sản, di tích lịch
sử vh,…
b Tiêu cực
- Những biểu hiện vô văn hóa của nhiều khách dl: vi phạm nội quy, phá hoại mtrg, xâm hại đến các di tích lịch sử vh, cảnh quan,…
Trang 10VD:+ Sự kiện khách dl làm cháy nhà Lang 100 năm tuổi của nhóm
du khách ở Hòa Bình đã khiến công trình, hiện vật được lưu giữ hàng thế kỉ bị phá hủy
+ Tình trạng xả rác bừa bãi tại các khu di tích là k hiếm, ngay cả
di sản và kì quan thế giới vịnh Hạ Long cũng bị khách dl xả rác xuống biển
+ Khu linh thiêng như khu tưởng niệm danh nhân, các anh hùng liệt
sĩ, các DTLS mang tính biểu tượng cũng bị du khách trèo bám, đánh đu, phô diễn hình thể, kí tên, vẽ bậy,…
+ Để có những bức ảnh đẹp, du khách đã leo lên các hiện vật trong bảo tàng, ngồi lên đầu rùa trong Văn Miếu, thậm chí xâm hại đến tự nhiên, lợi ích của người dân địa phương như: khách tham quan đến Hà Giang “tự ý” dẫm đạp lên các vạt nương tam giác mạch khiến bà con Đồng Văn khó chịu, bất bình
- Các lối sống mới được du khách du nhập sẽ có tác động nhiều mặt đến cộng đồng nhất là giới trẻ Các xung đột mới có thể nảy sinh và gây
ra chia rẽ cộng đồng Truyền thống văn hóa của địa phương có thể bị thương mại hóa để đáp ứng nhu cầu của du khách
c Giải pháp
- Tuyên truyền, giáo dục, cụ thể hóa các nội quy,…
d Kết luận
- Do trình độ phát triển nên VHDL của khách nội đại vẫn đậm chất mua bán và hưởng thụ, đang trong quá trình trải nghiệm và chia sẻ
Trang 11- VHDL tùy thuộc vào tâm lí dân tộc, phụ thuộc vào lịch sử văn minh cảu dân tộc đó
- VHDL còn tùy thuộc vào khả năng kinh tế, từ đó tạo thói quen dl
- VHDL của du khách quốc tế đến VN còn có sự khác biệt về văn hóa nên đã nảy sinh mâu thuẫn giữa truyền thống bản địa và thông lệ quốc tế Điều này đã gây ra xung đột, xu hướng của xung đột dẫn đến 2 trường hợp: 1 là cả 2 cùng hội nhập vào nhau (xu hướng chủ yếu), 2 là
cả 2 cùng xa nhau (xu hướng thứ yếu)
Câu 6: Quy trình xây dựng VHDL ở VN
- VHDL là 1 khoa học ứng dụng, khoa học nghiên cứu triển khai chứ k dừng ở tính lí thuyết Do vậy quy trình xây dựng VHDL k chỉ là quá trình xây dựng những lí thuyết nghiệp vụ mà còn là sự cụ thể hóa trong điều kiện thực tế ở nơi diễn ra các hoạt dộng dl đối với những người làm trong ngành dl
Chính vì vậy, quy trình xây dựng VHDL chính là xây dựng những điểm, tuyến dl, những sp dl và cách thức bán những sp dl ấy cho du khách Đó chính là phong cách dl
*Quy trình: gòm 10 bước
B1: Tổng hợp, nghiên cứu sự phát triển của dl trên thế giới trước
đây, hiện nay và xu thế phát triển
-Xu thế phát triển của dl thế giới vẫn là hướng vào khám phá những nét vh bản địa, những cái mà quê mình k có: “cái lạ = tạ cái quen” Xu thế này thường dành cho những nước đã phát triển, cư dân thành phố
Trang 12- Xu thế phát triển thứ 2 là tìm hiểu văn minh hiện đại của các quốc gia đã phát triển + mua sắm và hưởng thụ(Outbound) X u thế này thường dành cho những nước đang phát triển
- Xu thế thứ 3 là “nằm yên chờ địch tới”( những nước nghèo, đây là nơi mà khách dl muốn tới nhất, nơi đó cư dân chưa có ý niệm về dl)
- Ngoài ra còn có những xu hướng mang tính tổng hợp như: MICE, nghỉ dưỡng, chữa bệnh,…
Suy cho đến cùng, mọi xu thế dl là tìm kiếm sự khác biệt để trải nghiệm và chia sẻ Trên cơ sở đó đưa ra giải pháp phù hợp, đó chính là VHDL
B2: Khảo sát nghiên cứu, đánh giá thực trạng hoạt động dl ở VN 1
cách tổng thể khách quan (khảo sát về ứng xử của nhân viên dl,…)
B3: Nghiên cứu, xây dựng hệ thống lí thuyết tương ứng với từng
lĩnh vực, ngành nghề
B4: Trao đổi thông tin, hội thaot khoa học (để góp ý đúng sai thừa
thiếu nhằm bổ sung bước 3)
B5: Điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện li thuyết tương ứng với từng
lĩnh vực ngành nghề
B6: Triển khai đào tạo nhân lực, đáng giá kết quả(đào tạo hướng
dẫn viên, lễ tân khách sạn, bếp…)
B7: Đăng kí thương hiệu bản quyền và triển khai đồng bộ
B8: Tổng hợp, đánh giám điều chỉnh và phát triển quy mô
B9: Thanh -kiểm tra, giám sát các hoạt động
Trang 13B10: Khen thưởng và kỉ luật(nếu có), nhân rộng điển hình