Giáo án Tin học 11 bài 18: Ví dụ về cách viết và sử dụng chương trình con

Hệ thống những giáo án Tin học lớp 11 bài Ví dụ về cách viết và sử dụng chương trình con giúp HS tìm hiểu trước bài học, giáo viên sử dụng làm tư liệu tham khảo. Thông qua những giáo án trong bộ sưu tập này các thầy cô giáo cũng thuận tiện hơn trong việc soạn giáo án. Nhờ đó học sinh có thể dễ dàng hiểu và nắm bắt được nội dung của bài học, biết cách viết chương trình con, qua đó có thể sử dụng được chương trình con. Chúc các bạn sẽ có những tiết học và dạy thật thú vị, đạt hiệu quả cao nhất.

Trang 1

Giáo án Tin học 11

VÍ DỤ VỀ CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH CON

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Biết được cấu trúc chung và vị trí của thủ tục trong chương trình chính

- Phân biệt được tham trị và tham biến

- Nắm được biến toàn cục và biến cục bộ

2 Kỹ năng

- Nhận biết được các thành phần trong phần đầu của thủ tục

- Nhận được hai loại tham số hình thức trong phần đầu của thủ tục

- Biết cách khai báo hai loại chương trình con cùng với tham số hình thức củachúng

- Sử dụng lời gọi chương tình con trong thân chương trình chính

- Phân biệt và sử dụng đúng biến toàn cục và biến cục bộ

3 Thái độ: Rèn luyện tinh thần hợp tác làm việc theo nhóm, tuân thủ yêu cầu vìmột công việc chung

II Đồ dùng dạy học

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Máy vi tính, máy chiếu Projector

Trang 2

2 Chuẩn bị của học sinh: tài liệu sách giáo khoa

III Hoạt động dạy và học

1 Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu trúc và vị trí của chương trình con trong chương trìnhchính

- Cấu trúc của thủ tục và vị trí của thủ tục trong thân chương trình chính:

Program <tên chương trình>;

Uses < tên thư viện sử dụng>;

Const khai báo hằng;

Type định_nghĩa_kiểu;

Var khai_báo_biến;

Trang 3

Procedure <tên thủ tục> [(<dang sách tham số>)];

+ Tham trị: Khi khai báo không có từ khoá VAR ở trước Khi gpọi chương trìnhcon, ác tham số hình thức là tham số giá trị sẽ được thay thế bằng các tham số thực

sự là giá trị hoặc biến

Trang 4

1 Giới thiệu ví dụ mở đầu

- Chiếu chương trình ví dụ lên bảng Giới

thiệu cho học sinh cấu trúc của thủ tục và

vị trí của thủ tục, lời gọi thủ tục trong

chương trình chính

2 Tìm hiểu cấu trúc chung

- Hỏi: Vị trí của thủ tục nằm trong phần

nào của chương trình chính?

- Phân biệt sự giống và khác nhau giữa

chương trình con và chương trình chính?

- Chiếu cấu trúc chung của thủ tục

- Giới thiệu cấu trúc chung của thủ tục

- Lời gọi thủ tục được viết ở phần nào

- Nắm trong phần khai báo củachương trình chính

- Giống: Cấu trúc chung

- Khác: Trong phần tên, từ khoákhai báo thủ tục là Procedure cótham số

- Lời gọi của thủ tục nằm trongphần thân của chương trình chính

3 Quan sát ví dụ

Trang 5

trình sử dụng thủ tục ở ví dụ này so với ví

dụ trước?

- Diễn giải: Thủ tục ve_HCN cho phép vẽ

hình chữ nhật với nhiều kích thước khác

nhau

- Hỏi: Quan sát chương trình cho biết,

trong chương trình chính ta có thể vẽ

được bao nhiêu hình CN?

- Tham số cd,cr được gọi là tham số hình

thức

- Trong lời gọi thủ tục các tham số hình

thức đsược thay bằng các tham số thực

sự

- So sánh lời gọi thủ tục: ve_hcn(5,10)

ve_hcn(a,b)?

4 Tìm hiểu tham, biến và tham trị

- Diễn giải: Tham số có hai chức năng:

Đưa dữ liệu vào cho chương trình con

hoặc đưa dữ liệu chương trình con tìm

được ra

- Hỏi: Các tham số trong ví dụ 2 thuộc

loại nào?

- Thủ tục ve_hcn ở ví dụ này cótham số là cd v à cr

- Vẽ dược 6 hình

- tham số thực sự trong thủ tụcve_hcn(5,10) là hằng số, còntham số thực sự của thủ tụcve_hcn(a,b) là biến

- Đưa dữ liệu vào cho chươngtrình con xử lý

- đưa dữ liệu sau khi chươngtrình con đã xử lý

Trang 6

- Chiếu chương trình ví dụ tham biến.

- Hỏi: các tham số x, y thuộc loại nào?

- Diễn giải: Trong lời gọi thủ tục, các

tham số hình thức được thay thế bằng các

tham số thực sự tương ứng là tên biến

chứa dữ liệu ra đợc gọi là các tham biến

- Hỏi: x, y là tham trị hay tham biến?

- Hỏi: Có nhận xét gì khi khai báo tham

số hình thức là tham trị và tham biến?

- Chiếu ví dụ tham biến và giải thích để

học sinh thấy được sự khác biệt giữa

tham trị và tham biến

- Là tham biến

- Có từ lkhoá Var trước tham sốhình thức

2 Hoạt động 2: Rèn luyện kỹ năng

a Mục tiêu: Sử dụng thủ tục để giải quyết một số bài toán

b Nội dung:

- Vẽ các hình chữ nhật với kích thước khác nhau

c Các bước thực hiện

15’ 1 Chiếu nội dung ví dụ lên màn hình

- Yêu cầu theo dõi nội dung ví dụ và suy - Quan sát nội dung ví dụ và suy

Trang 7

nghĩ trả lời câu hỏi

2 Viết chương trình trên máy

- Hai học sinh một máy, viết chương

trình trên máy

- Thực hiện chương trình và báo cáo kết

quả

nghĩ tgrả lời câu hỏi

- Cần có hai tham số lưu chiều dài

Trang 8

- Kái niệm về tham số hình thức và tham số thực sự, tham biến và tham trị.

- Khái niệm về biến cục bộ và biến toàn cục

2 Bài tập về nhà: sgk- sbt

Trang 9

VÍ DỤ VỀ CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH CON

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Biết được cấu trúc chung và vị trí của hàm trong chương trình chính

- Phân biệt được tham trị và tham biến trong hàm

- Nắm được biến toàn cục và biến cục bộ

2 Kỹ năng

- Nhận biết được các thành phần trong phần đầu của hàm

- Nhận được hai loại tham số hình thức trong phần đầu của hàm

- Biết cách khai báo hai loại chương trình con cùng với tham số hình thức củachúng

- Sử dụng lời gọi chương tình con trong thân chương trình chính

- Phân biệt được sự khác nhau giữa thủ tục và hàm, biết được khi nào thì dùng thủtục khi nào dùng hàm

- Phân biệt và sử dụng đúng biến toàn cục và biến cục bộ

3 Thái độ: Rèn luyện tinh thần hợp tác làm việc theo nhóm, tuân thủ yêu cầu vìmột công việc chung

II Đồ dùng dạy học

Trang 10

- Máy vi tính, máy chiếu Projector

2 Chuẩn bị của học sinh: tài liệu sách giáo khoa

III Hoạt động dạy và học

1 Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu trúc và vị trí của hàm trong chương trình chính

- Cấu trúc của hàm và vị trí của hàm trong thân chương trình chính:

Program <tên chương trình>;

Uses < tên thư viện sử dụng>;

Const khai báo hằng;

Type định_nghĩa_kiểu;

Var khai_báo_biến;

Function <tên hàm> (<dang sách tham số>) : <kiểu dữ liệu của hàm>;

Trang 11

Các câu lệnh trong thân chương trình chính;

Lời gọi thủ tục hoặc câu lệnh chứa lời gọi hàm;

Trang 12

- Chiếu chương trình ví dụ lên bảng Giới

thiệu cho học sinh cấu trúc của hàm và vị

trí của hàm, lời gọi của hàm trong

chương trình chính

2 Tìm hiểu cấu trúc chung

- Hỏi: Vị trí của thủ tục nằm trong phần

nào của chương trình chính?

- Phân biệt sự giống và khác nhau giữa

thủ tục và hàm?

- Chiếu cấu trúc chung của hàm

- Giới thiệu cấu trúc chung của hàm

- Lời gọi hàm được viết ở phần nào của

2 Quan sát cấu trúc chung

- Khai báo trong phần khai báocủa chương trình chính

- Giống: Có cấu trúc tương tự, cócác tham số…

- Khác nhau: Tên hàm phải quyđịnh kiểu dữ liệu; thân hàm phải

có lệnh <tên hàm> := <biểuthức>;

Khai báo hàm bằng từ khoáFunction

3 Quan sát và tìm hiểu ví dụ

- Quan sát ví dụ

- Tìm ước chung của x và y

Trang 13

- Diễn giải: Biến tuso, mauso, A có ảnh

hưởng trong toàn bộ chương trình

- Hỏi: Phân biệt biến toàn cục và biến

Trang 14

2 Hoạt động 2: Rèn luyện kỹ năng

a Mục tiêu: Sử dụng hàm để giải quyết một số bài toán

b Nội dung:

- Tìm số nhỏ nhất của bốn số a, b, c và d

c Các bước thực hiện

15’ 1 Chiếu nội dung ví dụ

- Chiếu ví dụ và gợi ý:

- Hỏi: Nêu cách tìm số nhỏ nhất của 4 số?

- Để tìm min của 4 số , chia thành hai cặp

một, tìm min của từng cặp, rồi so sánh 2

min đưa ra kết quả Có hai cặp, tương

ứng hai lần thực hiện tìm min của hai số

Sử dụng hàm hay thủ tục?

- Gọi đến hàm tìm min mấy lần?

- Dùng hàm tìm số nhỏ nhất của hai số,

cần mấy biến và kiểu trả về của hàm tìm

1 Quan sát nội dung ví dụ

- So sánh từng cặp số, tìm mincủa từng cặp số rồi so sánh 2 min

đó được min của 4 số

- Sử dụng hàm, ví có giá trị trả về

là kiểu số nguyên

- Gọi hai lần đến hàm tìm min

Trang 15

min là kiểu gì?

2 Viết chương trình

- Soạn thoả chương trình trên máy

- Kái niệm về tham số hình thức và tham số thực sự, tham biến và tham trị

- Khái niệm về biến cục bộ và biến toàn cục

2 Bài tập về nhà: sgk- sbt

Trang 16

BÀI TẬP VÀ THỰC HÀNH 6

I Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Khắc sâu thêm phần kiến thức về lý thuyết kiểu xâu kí tự, chương trình con

- Hiểu và vận dụng kiểu xâu, sử dụng chương trình con vào giải quyết một số bài toán đơn giản

- Phòng máy vi tính, máy chiếu Projector

2 Chuẩn bị của học sinh:

Sgk, kiến thức đã học

III Hoạt động dạy - học

1 Hoạt động 1: Rèn luyện kỹ năng phân tích và lập trình

a Mục tiêu:

Trang 17

- Học sinh biết phân tích bài toán và áp dụng kiểu xâu và sử dụng chương trình con vào giải quyết bài toán cụ thể

- yêu cầu: Tìm hiểu thủ tục catdan

thực hiện công việc gì?

mỗi nhóm 2 học sinh 1 máy tính

thực hiện trên máy và báo cáo kết

quả để kiểm nghiệm

- Quan sát nội dung bài tập và suy nghĩtrả lời câu hỏi

- sao chép length(s1)-1 kí tự liên tiếptrong xâu s1 từ vị trí số 2

- Tạo xâu s2 là xâu s1 sau khi đảo kí tựđầu tiên về vị trí cuối cùng

- Thực hiện chương trình trên máy và bóacáo kết quả thu được

2 Hoạt động 2: Rèn luyện kỹ năng lập trình

Trang 18

- Theo dõi nội dung chương trình

- Chức năng của chương trình: Nhập mộtxâu kí tự và đưa ra màn hình dòng chữ đóchạy trên màn hình

- Viết chương trình trên máy

- Thực hiện chương trình

- Các thủ tục thực hiện đưa con trỏ về vịtrí x, y và tốc độ của chữ chạy trên mànhình

Trang 19

3 Giới thiệu cho học sinh các thủ

tục chuẩn: goto(x,y); delay và

keypressed

- Thực hiện chương trình để học

sinh thấy được kết quả của

chương trình

- Theo dõi sự thực hiện của máy và nghe

gv phân tích chức năng của các thủ tục

IV Đánh giá cuối bài (5’)

1, Những kiến thức đã học

- Một số thuật toán đơn giản liên quan đến xâu áp dụng được các thủ tục và hàmliên quan đến vào giải quyết các bài toán

2 Bài tập về nhà: Bài tập sgk và sbt

Trang 20

BÀI TẬP VÀ THỰC HÀNH 6

I Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Khắc sâu thêm phần kiến thức về lý thuyết kiểu xâu kí tự, chương trình con

- Hiểu và vận dụng kiểu xâu, sử dụng chương trình con vào giải quyết một số bài toán đơn giản

a Mục tiêu:

Trang 21

- Học sinh biết phân tích bài toán và áp dụng chương trình con vào giải quyết bài toán cụ thể

20’ 1 Chiếu yêu cầu của bài tập

- Chiếu chương trình phần

b-sgk-tr.103, lên màn hình

- Hỏi: Yêu cầu của bài?

2 Cho học sinh viết chương trình

trên máy

- Thực hiện chương trình

- Trả lời kết quả của chương

- Yêu cầu của chương trình: Nhập mộtxâu kí tự và đưa ra màn hình dòng chữ đóchạy trên màn hình giống như phần b, chỉkhác là có thể chạy trên một dòng bất kỳ

do chương trình chính quy định Vì vậyphải truyền tham số quy định vị trí dòngchạy trên màn hình

Trang 22

trình và báo cáo kết quả của

20’ 1 Chiếu nội dung bài tập

+ Vậy phải khai báo n như thế

nào để tính được n! do chương

- N là số nhập từ bàn phím trong thânchương trình chính Vì vậy, phai khai báotrong chương hàm tính n! một tham số

Trang 23

2 Yêu cầu hs viết chương trình

Trang 24

BÀI TẬP

I Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Khắc sâu thêm phần kiến thức về lý thuyết chương trình con

- Hiểu và vận dụng chương trình con vào giải quyết một số bài toán đơn giản

a Mục tiêu:

Trang 25

- Học sinh biết phân tích bài toán và áp dụng chương trình con vào giải quyết bài toán cụ thể

b Nội dung:

Bài 4 – sgk –tr.117

c Các bước tiến hành

20’ 1 Chiếu yêu cầu của bài tập

- Hỏi: Yêu cầu của bài?

- Tìm được BCNN của hai số

- Yêu cầu của chương trình: Tìm bộichung nhỏ nhất của hai số nguyên dương

a, b có sử dụng hàm hoặc thủ tục So sánhcách dùng thủ tục và cách dùng hàm

- Tìm UCLN,

- BCNN= (a*b)/UCLN;

- Thực hiện chương trình và báo cáo kếtquả

Trang 26

2 Viết chương trình trên máy, thực hiệnchương trình và báo cáo kết quả

Trang 27

- Thực hiện chương trình và báo

Trang 28

a Mục tiêu:

Trang 29

- Tìm hiểu về cách xây dựng hàm và thủ tục và chương trình thực hiện liên quan đến tam giác.

b Nội dung:

- Tìm hiểu các hàm và thủ tục trong phần a – sgk –tr.105

c Các bước tiến hành

20’ 1 Tìm hiểu việc xây dựng

hàm và thủ tục

- Chiếu chương trình phần

a-sgk-tr.105, lên màn hình

- Chiếu khai báo kiểu dữ liệu

dem và tam giác Chiếu các

hàm và thủ tục lên

- Hỏi: Chức năng của mỗi

chương trình con?

1 Tìm hiểu thủ tục và hàm

- Chức năng của mỗi chương trình con:

+ Chương trình daicanh(): Tính độ dài ba cạnh

a, b, c của tam giác r

+ chuvi():real; cho giá trị là chu vi của tamgiác r

+ dientich():real; cho giá trị là diện tích củatam giác r

+ Tinhchat(); khẳng định tính chất của tam

Trang 30

- Có những tham số nào?

Tham số nào được khai báo

ở dạng tham biến và biến

chương trình

giác: đều hay cân hay vuông

+ hienthi(); hiển thị tọa độ ba đỉnh của mộttam giác trên màn hình

Kh_cach():real; cho giá trị là khoảng cáchgiữa hai điểm

- Tham biến?: r, a,b,c

- Tham trị: p và q

- Thực hiện chương trình và báo cáo kết quả

Trang 31

TG Hoạt động của GV Hoạt động của HS

- Chiếu chương trình câu b

- Hỏi: Chương trình thực hiện gì?

2 Yêu cầu hs viết chương trình

1 Quan sát yêu câu của bài tập

- Chương trình thực hiện: Nhập vào tọa độ

ba đỉnh của một tam giác và khảo sát tínhchất của tam giác và khảo sát tính chất củatam giác: Cân, đều hoặc vuông In ra chu

vi và diện tích của tam giác

2 Viết chương trình trên máy, thực hiệnchương trình và báo cáo kết quả

IV Đánh giá cuối bài (5’)

1, Những kiến thức đã học

- Một số thuật toán đơn giản, áp dụng được các thủ tục và hàm liên quan đến vàogiải quyết các bài toán

2 Bài tập về nhà: Bài tập sgk và sbt

Trang 32

Trang 33

20’ 1 Phân tích yêu cầu của đề

- Cách giải quyết bài toán?

2 Cho học sinh viết chương

trình trên máy

-

- Thuật toán đếm số lượng các loại tam giác

- Phải khai báo tệp, đọc dữ liệu trong tệp đểđếm số tam giác và lấy tọa độ của các đỉnhtrong tam giác

- Ba số nguyên dương là số lượng của ba loạihình tam giác ba số ghi trên ba dòng của mộttệp

Trang 34

- Thực hiện chương trình.

2 Viết chương trình trên máy

- Thực hiện chương trình và báo cáo kết quả

20’ 1 Tìm hiểu nội dung bài tập 1 Quan sát yêu cầu của bài tập

Trang 35

- Chiếu nội dung bài tập.

- Hỏi: Giải quyết bài toán ntn?

- Sử dụng hàm hay thủ tục?

- Kiểu trả về của hàm?

- Gọi hàm mấy lần?

- Hai lần gọi hàm là hai lần kiểm

tra với hai số khác nhau: 2 và 3

Tiêu đề	Ví dụ về cách viết và sử dụng chương trình con
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Tin học
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	117,5 KB