Bài 18. Ví dụ về cách viết và sử dụng Chương Trình Con

• Ví dụ 1: Chương trình vẽ các hình chữ nhật có kích thước khác nhau bằng cách dùng thủ tục Ve_Hcn với các tham số chdai, chrong.. Cách viết và sử dụng thủ tục Khi đó phần đầu của thủ tụ

BỘ MÔN TIN HỌC 11 Người thực hiện: Châu Quốc Phong Giáo viên trường THPT Trà Cú

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRÀ VINH

Trường THPT Trà Cú

• 1 Cách viết và sử dụng thủ tục (tiết 1)

• a Cấu trúc của thủ tục

• b Ví dụ về thủ tục

a Cấu trúc của hàm

• b Ví dụ về hàm

Phân biệt giữa tham số giá trị và tham số biến ?

Phân loại chương

trình con ?

Điểm khác nhau cơ bản giữa hàm và thủ tục ?

Chương 6: CHƯƠNG TRÌNH CON VÀ

LẬP TRÌNH CÓ CẤU TRÚC

Phân biệt giữa tham số giá trị và tham số biến ?

Phân loại chương

trình con ?

Điểm khác nhau cơ bản giữa hàm và thủ tục ?

• Xét ví dụ vẽ hình chữ nhật có dạng sau:

• * * * * * * *

• * *

• * * * * * * *

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

Để vẽ hình chữ nhật trên,

ta cần sử dụng những câu

lệnh nào?

writeln(‘* * * * * * *’);

writeln(‘* *’);

writeln(‘* * * * * * *’);

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

{bắt đầu thủ tục}

{kết thúc thủ tục}

Cấu trúc của thủ tục gồm mấy phần?

procedure <tên thủ tục> [(<danh sách tham số>)];

• [<phần khai báo>]

begin

[<dãy các lệnh>]

end ;

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

•a Cấu trúc của thủ tục:

procedure

;

program VD_thutuc1;

procedure Ve_Hcn;

begin writeln('* * * * * * *');

writeln('* *');

writeln('* * * * * * *');

end;

begin Ve_Hcn;

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

Thủ tục Ve_Hcn (chương trình con Ve_Hcn)

Lệnh gọi chương trình con

có thực hiện được không ?

Để giải quyết bài toán trên, thủ tục Ve_Hcn được viết lại như thế nào ?

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

• Ví dụ 1: Chương trình vẽ các hình chữ nhật có kích thước khác nhau bằng cách dùng thủ

tục Ve_Hcn với các tham số chdai, chrong Giá trị của các tham số chdai, chrong là

nguyên (integer)

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

Khi đó phần đầu của thủ tục được viết như sau: procedure Ve_hcn(chdai, chrong: integer);

Khi đó phần đầu của thủ tục

Ve_Hcn được viết như thế nào?

1 procedure Ve_Hcn(chdai, chrong: integer);

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

Tham số hình thức

Vẽ cạnh trên của hình chữ nhật

Vẽ hai cạnh bên

Vẽ cạnh dưới

•Câu lệnh gọi thủ tục có dạng:

•<tên thủ tục>[(các tham số thực sự)];

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

• Ví dụ 2: Chương trình hoán đổi giá trị của hai

biến, bằng cách dùng thủ tục Hoan_doi.

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

Tham số hình thức là các tham số biến

Lệnh gọi thủ tục Hoan_doi với các tham số được thay bằng

các biến Thay đổi giá trị của các biến

chứa dữ liệu ra được gọi là

các tham số biến (tham biến).

•Để phân biệt tham biến và tham trị, Pascal sử dụng từ khóa var để khai báo cho

những tham số biến.

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

Khác nhau trong khai báo

•* Tham số biến được dùng để ghi lại

•dữ liệu kết quả của việc thực hiện

•thủ tục.

•* Tham số giá trị chỉ để đưa dữ liệu

•vào cho thủ tục khi bắt đầu thực hiện

•thủ tục.

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

procedure Hoan_doi(var x: integer; y: integer);

Kết quả nhận được (trên màn hình) như thế nào khi thực hiện chương trình ?

* Chú ý:

• - Khi khai báo các tham số hình thức, nếu có

kiểu khác nhau thì các tham số sẽ cách nhau

bằng dấu chấm phẩy, nếu có cùng kiểu thì cách nhau bằng dấu phẩy.

• Ví dụ:

• procedure CTC(x, y, z: integer; r: real);

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

* Chú ý:

• - Khi khai báo dữ liệu cho các tham số hình thức

chỉ được dùng tên kiểu Tên kiểu là tên chuẩn

hoặc tên do người lập trình đặt.

• Ví dụ:

Khai báo hợp lệ:

procedure Alpha(N: integer; var s: string);

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

-Khai báo không hợp lệ:

procedure Delta(M: array[1 10] of byte; var X: string[25]);

-Khai báo hợp lệ:

type mang = array[1 10] of byte; xau = string[25]; procedure Delta(M: mang; var X: xau);

•b Ví dụ về thủ tục

•1 Cách viết và sử dụng thủ tục

function <tên hàm> [(<danh sách tham số>)]:<kiểu dữ liệu>;

• [<phần khai báo>]

begin

[<dãy các lệnh>]

end;

•2 Cách viết và sử dụng hàm

•a Cấu trúc của hàm:

Trong đó: <kiểu dữ liệu> là kiểu dữ liệu của giá trị mà hàm trả về và chỉ có thể là các kiểu

integer, real, char, boolean, string.

•2 Cách viết và sử dụng hàm

 Cũng giống như thủ tục, nếu hàm không có tham số hình thức thì không cần danh sách

tham số

 Khác với thủ tục, trong thân hàm cần có lệnh gán giá trị cho tên hàm:

<tên hàm> := <biểu thức>;

•a Cấu trúc của hàm:

• Ví dụ 1: Chương trình thực hiện việc rút gọn một phân số, trong đó có sử dụng hàm tính ước chung lớn nhất (UCLN) của hai số nguyên.

Nêu ý tưởng giải bài toán ?

•2 Cách viết và sử dụng hàm

•b Ví dụ về hàm:

Ý tưởng: Lấy số lớn hơn trong 2 số trừ đi nhau Lặp lại thao tác đến khi nào 2 số bằng nhau  UCLN

•2 Cách viết và sử dụng hàm

•b Ví dụ về hàm:

1 function UCLN(x, y: integer): integer;

2 var sodu: integer;

•2 Cách viết và sử dụng hàm

•b Ví dụ về hàm:

• * Sử dụng hàm:

 Việc sử dụng hàm tương tự như sử dụng các hàm chuẩn

<tên hàm>(tham số)

ví dụ: UCLN(TuSo, MauSo);

 Lệnh gọi hàm có thể tham gia vào biểu thức như một toán hạng

ví dụ: A:= 6*UCLN(TuSo, MauSo) + 1;

•2 Cách viết và sử dụng hàm

•b Ví dụ về hàm:

•2 Cách viết và sử dụng hàm

•b Ví dụ về hàm:

• Ví dụ 2: Chương trình cho biết giá trị nhỏ nhất trong ba số được nhập từ bàn phím, trong đó có sử dụng hàm tìm số nhỏ nhất trong hai số

Muốn biết số nhỏ nhất trong hai số, làm cách

nào?

Cần nhớ:

giống một chương trình).

hiện hàm luôn trả về một giá trị thuộc kiểu xác định qua tên hàm.

và phần khai báo danh sách tham số (nếu có) phải chỉ

ra giá trị kết quả của hàm thuộc kiểu dữ liệu nào.

tên hàm.

1 Từ khóa để khai báo hàm là:

2 Sự khác nhau cơ bản giữa chương trình con

hàm và thủ tục là:

A Hàm khác thủ tục ở phần khai báo

B Hàm trả về giá trị còn thủ tục thì không

C Không có sự khác biệt

D Cả A và B đúng

Củng cố

3 Giả sử ta có hàm Max(A, B: integer):integer; để tìm số lớn hơn trong hai số A và B Cần sử dụng hàm Max trên như thế nào để tìm được số lớn nhất trong bốn số A,B,C,D?

4 Khẳng định nào sau đây là đúng?

A Các thủ tục và hàm đều có thể có tham

Tiết học đến đây là hết.

• Xin chúc quý Thầy (Cô)

cùng các em học sinh

• Vui - Khoẻ và Thành công.

• Xin cám ơn!

1 Từ khóa để khai báo thủ tục là:

A Program B Procedure

C Function D Processor

2 Muốn khai báo x, y là tham số giá trị (x, y thuộc

kiểu integer) trong thủ tục có tên là “ABC” thì khai báo nào sau đây là đúng?

A Procedure ABC(x, y: integer);

B Procedure ABC(var x, y: integer);

C Procedure ABC(x: integer; var y: integer);

D Procedure ABC(var x: integer; y: integer);

Củng cố

3 Muốn khai báo x là tham số giá trị, y và z là tham số biến (x, y, z thuộc kiểu integer) trong thủ tục có tên là “CTC” thì khai báo nào sau đây là đúng?

A Procedure CTC(x, y, z: integer);

B Procedure CTC(var x, y, z: integer);

C Procedure CTC(var x:integer; y, z: integer);

D Procedure CTC(x: integer; var y, z: integer);

Củng cố

4 Cho chöông trình sau: