C¶m nhËn cña em vÒ nh©n vËt chÝnh trong truyÖn?. 3..[r]
Trang 1Tiết 30, 31
Văn bản: Cây bút thần (Truyện cổ tích Trung Quốc)
A Mục tiêu cần đạt:
Sau bài học này HS cần đat:
- HS hiểu đợc nội dung , ý nghĩa của truyện ‘‘ Cây bút thần’’ và một số chi tiết nghệ thuật đặc sắc trong truyện
- Kể lại đợc truyện
B Chuẩn bị
- GV: Kế hoạch bài học
- HS: Bài soạn
C Tiến trình dạy - học
1 ổn định tổ chức.
Kiểm tra sĩ số
2 Bài cũ:
Kể diễn cảm truyện “Em bé thông minh” Cảm nhận của em về nhân vật chính trong truyện?
3 Bài mới:
Dân tộc ta có một kho tàng chuyện cổ tích đồ sộ và vô cùng quý báu.Ngoài
sự khác nhau về nội dung ta thấy chuyệ cổ tích Viẹt Nam cũng có nhiều nét
t-ơng đồng Hôn nay chúng ta sẽ đợc tìm hiêu về một câu chuyện cổ tích của dân tộc: “ Cây bút thần”
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
- GV hớng dẫn: Đọc
chậm, gợi không khí xa
xăm của cổ tích
- GV đọc mẫu, gọi HS
đọc tiếp cho đến hết
- Thế nào là “dốc lòng”,
“huyên náo”, “mách
lẻo” ?
- Lợc thuật các sự việc
chính trong văn bản? Có
thể sắp xếp các sự việc
đó vào mấy phần?
- Các SV trong truyện
- HS đọc, tóm tắt Nhận xét
- 4 phần:
+ P1: Từ đầu ->lấy làm lạ: ML học vẽ
+ P2: Tiếp -> thùng: ML
vẽ cho ngời nghèo
+ P3: Tiếp -> Nh bay:
ML dùng bút thần trừng trị tên địa chủ
+ P4: Còn lại: ML trừng trị tên vua độc ác
-> ML là nv chính
I Tìm hiểu chung văn bản.
1 Đọc - tóm tắt.
2 Từ khó.
3 Bố cục.
- 4 phần
4 Phơng thức biểu đạt.
- Tự sự
II Tìm hiểu chi tiết văn bản.
1 Mã Lơng học vẽ.
Trang 2xoay quanh những nhân
vật nào ? NV nào là
chính ?
- Tìm trong phần đầu
truyện những chi tiết kể
về ML ? Những chi tiết
ấy cho em hiểu gì về
nhân vật ? (Tính nết, số
phận, tài năng ?)
Trong các đặc điểm
trên đặc điểm nào nổi bật
nhất ?
- Cây bút thần đến với
ML trong hoàn cảnh
nào ?
- Vì sao ML đợc thần
th-ởng cho cây bút vẽ?
- Vì sao thần không cho
ML bút vẽ từ trớc?
- Vậy ML có tài vẽ phi
thờng là do tự bản thân
cậu hay do thần linh
giúp đỡ?
- Việc xd hình ảnh cây
bút thần có ý nghĩa gì?
- Qua việc ML học vẽ
thành tài, nhân dân
muốn thể hiện quan
niệm gì về khả năng kì
diệu của con ngời?
GV liên hệ: Trong c/s
không phải ai cũng có
đ-ợc số phận may mắn
Xung quanh ta còn có
bao nhiêu bất hạnh,
những con chẳng may
bị tàn tật, bị khuyếm
khuyết 1 phần cơ thể
nh-ng họ đã biết khắc phục
->Nv thông minh, tài giỏi
->ML mồ côi, nghèo khổ, có khiếu vẽ, cần cù, ham vẽ
=>ML có khiếu và rất say mê học vẽ Em mơ
-ớc có một cây bút vẽ
- HS tìm trong văn bản
->ML mồ côi, nghèo khổ nhng ham vẽ, có tài
vẽ, tài đức của ML có thể làm đợc điều tốt
->Mơ ớc của nh/d về phần thởng xứng đáng cho những con ngời tài
đức
->Tài năng không thể là thứ ban phát, tài năng do công sức rèn luyện mà
có Thần muốn thử thách
sự kiên trì của ML Cây bút thần là phần thởng xứng đáng giúp em phát triển tài năng
-> Cả hai Nguyên nhân chính thuộc về chủ quan
ML (cậu có khiếu, có lòng say mê, cần cù, kiên trì)
->Tô đậm thần kì hoá tài năng của ML khẳng định tài năng và lòng kiên trì
của con ngời
-> Con ngời có khả năng vơn tới khả năng thần kì
bằng tài năng và công phu rèn luyện
- Mồ côi, nghèo khổ
- Có khiếu vẽ
- Say mê học vẽ
-> Đợc thởng cây bút thần ->vẽ giỏi
=> Tài năng nghệ thuật chỉ thuộc về những ngời biết say mê, có tài, có chí, khổ công luyện tập
- Con ngời có thể vơn tới những khả năng thần kì bằng tài năng và sự khổ công rèn luyện
Trang 3khó khăn, vợt lên số phận
để ., để chiến thắng &
trở thành những con có
ích cho XH Đó là những
con có ích cho XH thật
đáng trân trọng & khâm
phục
- Khi đã trở thành tài, lại
có bút thần ML đã vẽ
những gì cho ngời
nghèo?
- Vì sao ML không vẽ
cho họ những tài sản sẵn
có mà lại vẽ công cụ lao
động?
- Nếu có cây bút thần
nh ML em sẽ vẽ những
gì để phục vụ cuộc
sống ?
- Qua SV trên, ngời xa
gợi cho em suy nghĩ gì
về mục đích của tài
năng?
- Tại sao em không vẽ
cho mình vàng bạc, của
cải?
- Qua SV trên, em hiểu
gì về phẩm chất của
ML?
- Bút thần đã gây tai hoạ
gì cho ML? Tại sao tên
địa chủ bắt ML ? tên địa
chủ bắt ML vẽ những gì?
- Thực tế ML chỉ vẽ
những gì, trong hoàn
cảnh nào? Điều đó có ý
nghĩa nh thế nào?
-> ML vẽ công cụ,
ph-ơng tiện cần thiết để
ng-ời dân sản xuất, sinh hoạt, tạo ra của cải
-> Của cải mà con ngời hởng thụ phải do con ngời làm ra (Lao động duy trì cuộc sống)
- ML là ngời lao động nên coi trọng lao động, tin tởng lao động sẽ làm
ra của cải
- HS tự bộc lộ
->Nghệ thuật chân chính phải thuộc về nh/d, tài năng phải phục vụ ngời nghèo, phục vụ nhân dân
-> Em chỉ vẽ cho mình những thứ cần thiết trong hoàn cảnh cần thiết ->
Em hiểu đợc giá trị của lao động (Chỉ có lao
động mới duy trì và phát triển sự sống)
-> Phẩm chất tốt đẹp của ngời lao động lơng thiện
-> Bị tên địa chủ bắt
- Muốn ML vẽ theo ý hắn
-> Vẽ bánh, thang, ngựa
để trốn, vẽ cung tên bắn chết tên địa chủ
-> Tài năng không phục
vụ cái ác, phải dùng để chống lại cái ác
-> ML vẽ tranh bán lấy tiền (Những bức tranh không hoàn chỉnh) ->
Không ỷ lại vào bút thần
mà vẫn ham sáng tạo
->Vẻ đẹp của con ngời
2 Mã Lơng vẽ cho ngời nghèo.
- Vẽ cho tất cả ngời nghèo công cụ lao động
->Tài năng nghệ thuật phải thuộc về nhân dân
3 Mã Lơng diệt trừ cái
ác.
* Tên địa chủ.
- Nhốt -> Mã Lơng vẽ những thứ cần thiết
- Vẽ cung tên bắn chết tên địa chủ
-> Tài năng không phục
vụ cái ác, phải dùng để chống lại cái ác
Trang 4- Sau khi trốn đi, ML đã
dùng cây bút thần nh thế
nào? Điều đó có ý nghĩa
gì?
- NV ML mang đến cho
em thêm những cảm
nhận gì? phản ánh ớc mơ
gì của nhân dân?
- Tại sao tên vua bắt
ML? Em đã thực hiện
lệnh của nhà vua nh thế
nào? Vì sao em làm nh
vậy?
- Tại sao ML lại đồng ý
vẽ biển, thuyền theo yêu
cầu của nhà vua?
- ML đã thực hiện ý
định diệt trừ bọn vua
quan một cách quyết
liệt Điều đó đợc thể
hiện nh thế nào? Qua đó
em suy nghĩ gì về thái
độ này của ML?
- Bộc lộ phẩm chất gì?
- Qua SV này, nhân dân
ta muốn thể hiện quan
niệm nào về mục đích
tài năng ?
- Em có nhận xét gì về 2
cuộc đt của ML?
- ML thuộc kiểu nv nào?
- Truyện “Cây bút thần”
thể hiện sâu sắc quan
niệm và mơ ớc của nhân
dân về tài năng của con
ngời? Theo em đó là
quan niệm và mơ ớc
nào?
với khả năng kì lạ, ham lao động, sáng tạo, say
mê nghệ thuật Ước mơ
vào khả năng kì diệu của con ngời Khẳng
định nghệ thuật chân chính phải thuộc về nhân dân
- Cậy quyền lực tham của cải -> vua bắt ML
- ML vẽ cóc ghẻ, gà trụi lông
-> ghét tên vua gian ác, không sợ quyền uy
-> Có ý định trừng trị tên vua cậy quyền tham lam
-> Vẽ sóng biển dữ dội
ập xuống dìm chết bọn vua quan -> Không khoan nhợng, quyết tâm diệt trừ cái ác
=> Mu trí, thông minh
=>Tài năng không phục
vụ các ác, phục vụ cho
kẻ có quyền, phải dùng
để trừng trị cái ác
- Thử thách ngày càng khó khăn, phức tạp ->
phẩm chất của nhân vật ngày càng bộc lộ rõ hơn
- Nhân vật có tài năng kì
lạ
- Truyện thể hiện quan niệm của nd về công lý xh: những chăm chỉ thông minh, tốt bụng sẽ
đợc phần thởng xứng
đáng; kẻ độc ác tham lam
bị trừng trị
- Khẳng định tài năng phải phục vụ nd, phục vụ chính nghĩa, chống lại cái ác
- Khẳng định nghệ thuật chân chính thuộc về nd,
về những ngời tốt bụng,
có tài và khổ công luyện tập Nghệ thuật ấy có khả
năng kỳ diệu
- Thể hiện mơ ớc và
* Tên vua độc ác.
- ML vẽ ngợc lại với yêu cầu của vua
- Vẽ biển, sóng bão, gió dìm chết tên vua độc ác -> Quyết tâm diệt trừ cái
ác
=> Mu trí, thông minh
=> Cái ác bị trả giá 1 cách khoái trá, hả hê
4 ý nghĩa:
-> Con ngời có thể vơn tới những khả năng thần kì, tài năng thuộc về nhân dân, thuộc về chính nghĩa, về con ngời tốt bụng, biết khổ công luyện tập
Trang 5- Truyện đợc xd bằng trí
tởng tợng kì diệu, tạo nên
những chi tiết kì ảo, bất
ngờ và lí thú Hãy chỉ ra
các chi tiết mà em cho là
lí thú nhất?
- GV cho HS so sánh
hình ảnh cây bút thần với
1 số báu vật, phơng tiện
thần kì khác
niềm tin về những khả năng kì diệu của con ng-ời
->HS thảo luận, bộc lộ,
bổ sung
D Củng cố – Dặn dò:
- Kể diễn cảm truyện
- Phát biểu cảm nghĩ về truyện
- Tởng tợng kết thúc mới cho câu chuyện