GV : Mỗi cộng đồng đều có những chuẩn mực đạo đức, quy tắc xử sự riêng mà mỗi cá nhân sống trong đó phải có nghĩa vụ tuân theo .Đối với tập thể lớp học, nhà trường và cộng đồng dân [r]
Trang 1GIÁO ÁN SỐ 3
Bài 13: CÔNG DÂN VỚI CỘNG ĐỒNG ( Tiết 1)
I Mục tiêu bài học :
Học xong bài này học sinh cần đạt được
1 Kiến thức
- Biết được cộng đồng là gì và vai trò của cộng đồng đối với cuộc sống của con người
- Nêu được thế nào là nhân nghĩa, hòa nhập, hợp tác
- Nêu được các biểu hiện đặc trưng của nhân nghĩa, hòa nhập, hợp tác
- Hiểu được nhân nghĩa, hòa nhập, hợp tác là những yêu cầu đạo đức của người công dân hiện nay trong mối quan hệ với cộng đồng nơi ở, tập thể lớp học, trường học
2 Kỹ năng
- Biết sống nhân nghĩa, hòa nhập, hợp tác với mọi người xung quanh
3 Thái độ
- Yêu quý, gắn bó với lớp, với trường, với cộng đồng nơi ở
II. Nội dung
Bài này có 04 đơn vị kiến thức
- Cộng đồng và vai trò của cộng đồng đối với cuộc sống của con người
- Nhân nghĩa
- Hòa nhập
- Hợp tác
Kiến thức trọng tâm:
Hiểu được nhân nghĩa, hòa nhập và hợp tác là những giá trị đạo đức của con người Việt Nam trong quan hệ với cộng đồng
III Phương pháp dạy học
Sử dụng kết hợp các phương pháp thảo luận nhóm, đàm thoại, thuyết trình, liên hệ thực tiễn và một sô phương pháp khác
IV Phương tiện dạy học
- Sách giáo khoa, sách giáo viên GDCD lớp 10
- Phiếu học tập, tranh ảnh…
Trang 2V Tiến trình tổ chức dạy học
1 Ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ ( Do hôm trước kiểm tra nên không kiểm tra bài cũ)
3 Tổ chức học bài mới
Lời vào bài
Theo Các Mác :“Bản chất con người không phải là cái gì trừu tượng, cố hữu của cá nhân riêng biệt Trong tính hiện thực của nó bản chất con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội ” Quan hệ xã hội đó là hệ thống các quan hệ rất đa dạng và phức tạp bao gồm quan hệ giữa cá nhân với
cá nhân, giữa cá nhân với xã hội Thật vậy con người ai cũng sống, học tập, làm việc trong những cộng đồng, xã hội nhất định, khônh ai sống có thể tách khỏi cộng đồng Vậy cộng đồng là gì ? Cộng động có vai trò như thế nào đối với cuộc sống của con người ? Trách nhiệm của công dân đối với cộng đồng như thế nao ? Hôm nay chúnh ta sẽ tìm hiểu tiết 1 bài 13: Công dân với cộng đồng
Hoạt động của giáo viên và học
sinh
Nội dung ghi bảng
Trang 3Hoạt động 1: Làm việc theo lớp và
cá nhân
GV hỏi : Các em hãy phân tích
nghĩa của cụm từ cộng đồng
HS trả lời:
GV kết luận :
Cộng là cộng vào, thêm vào, góp lại
…
Đồng là cùng nhau, cùng một nơi,
cùng một lúc, cùng sống với nhau…
GV hỏi : Vậy qua đây các em hãy
lấy ví dụ về cộng đồng ?
HS trả lời:
GV kết luận : Cộng đồng gia đình,
nhà trường và lớp học…là nơi tập
trung của các cá nhân và diễn ra
những hoạt động nhất định nào đó
GV hỏi : Vậy theo các em cộng
đồng là gì ?
HS trả lời:
GV kết luận: Vừa đọc vừa ghi khái
niệm lên bảng
Cộng đồng là toàn thể những người
cùng sống, có những điểm giống
nhau, gắn bó thành một khối sinh
hoạt xã hội
GV đặt vấn đề và hỏi: : Như chúng
ta đã biết nông thôn Việt Nam dưới
chế độ phong kiến bên cạnh tính tự
trị thì tính cộng đồng rât cao Vậy
theo các em biểu hiện của tính cộng
đồng nông thôn Việt Nam là gì ?
HS trả lời :
GV kết luận : Đó là sân đình, bến
nước, cây đa
Sân đình vừa là trung tâm hành
chính, nơi diễn ra các công việc quan
trọng, nơi hội họp, thu sưu thuế …nó
còn là trung tâm văn hóa, nơi tổ chức
hội hè, ăn uống.Đình cũng là một
1 Cộng đồng và vai trò của cộng đồng đối với cuộc sống của con người
a Cộng đồng là gì?
Cộng đồng là toàn thể những người cùng sống, có những điểm giống nhau, gắn bó thành một khối sinh hoạt xã hội
Trang 4trung tâm về tình cảm, nơi mà tình
cảm được găn bó, yêu thương “Qua
đình ngả nón trông đình Đình bao
nhiêu ngói thương mình bấy nhiêu ”
Bến nước là nơi quần tụ của phụ nữ
.Chỗ hằng ngày chị em gặp nhau
cùng rửa rau, vo gạo, giặt giũ
Cây đa là nơi con người nghỉ ngơi
sau những giờ làm việc mệt nhọc, họ
gặp nhau nói chuyện tâm tình, cùng
uông nước, hút thuốc …
GV hỏi: Vậy theo các em mỗi cá
nhân có thể tham gia vào những cộng
đồng nào?
HS trả lời :
GV kết luận : Tùy thuộc vào hoàn
cảnh sống, vào vị trí địa lý, trách
nhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ mà mỗi
cá nhân có thể tham gia vào những
cộng đòng khác nhau
Ví dụ : Các em đang là học sinh có
thể tham gia vào cộng đồng lớp học,
trường học, nơi cư trú…
GV chuyển ý : Vậy thì khi tham gia
vào các cộng đồng khác nhau đó nó
đã đóng góp vai trò gì đối với cuộc
sống của con người chúng ta qua
mục b
Hoạt động 2: Làm việc theo lớp và
cá nhân
GV hỏi : Vì sao cần phải tham gia
vào cộng đồng ?
HStrả lời:
GV kết luận : Vì mỗi người là một
cá nhân riêng lẻ nên để xây dựng các
mối quan hệ và tiến hành các hoạt
động chung thì cần phải tham gia vào
cộng động – cộng đồng là môi
trường, là điều kiện để mỗi cá nhân
b Vai trò của cộng đồng đối với cuộc sống của con người
Trang 5thực hiện sự liên kết, hợp tác với cá
nhân, với nhóm…
Hơn nữa mỗi cá nhân, mỗi thành
viên là một tế bào của cộng đồng có
trách nhiệm thực hiện những nghĩa
vụ mà cộng đồng giao phó, tuân thủ
những quan điểm, quy tắc của cộng
đồng
GV hỏi : Vậy theo các em cộng
đồng có vai trò như thế nào đối với
mỗi cá nhân?
HS trả lời :
GV kết luận :
Cộng đồng chăm lo cuộc sống cho
cá nhân, đảm bảo cho mỗi người có
những điều kiện để phát triển Đời
sống của cộng đồng chỉ lành mạnh
nếu nó được tổ chức và hoạt động
theo nguyên tắc công bằng, dân chủ,
kỹ luật
Ví dụ : Khi tham gia vào cộng
đồng gia đình các em được gia đình
tạo điều kiện để học tập, sinh hoạt …
Nếu như các thành viên trong gia
đình tôn trọng nhau, không phân biệt
đối xử thì bầu không khí gia đình
lành mạnh thì các thành viên sẽ sống
vui vẻ, hài hòa
Mỗi cá nhân trong cộng đồng có
những lợi ích và trách nhiệm khác
nhau Vì vậy cộng đồng giải quyết
hợp lý mối quan hệ giữa lợi ích riêng
và lợi ích chung, giữa quyền và
nghĩa vụ …Cá nhân phát triển trong
cộng đồng và nhờ đó mà cộng đồng
lớn mạnh
GV hỏi: Cộng đồng có vai trò quan
trọng như vậy cho nên khi tham gia
vào lớp học các em phải làm gì ?
HS trả lời
- Cộng đồng chăm lo cho cuộc sống
cá nhân, tạo điều kiện cho cá nhân phát triển
- Cộng đồng giải quyết hợp lý mối quan hệ giữa lợi ích chung và lợi ích riêng , giũa quyền và nghĩa vụ, giữa lợi ích và trách nhiệm
Trang 6GV kết luận : Trong lớp học các em
phải tuân theo những nội quy, quy
định chung của lớp đồng thời để góp
phần xây dựng tập thể lớp vững
mạnh các em cần phải thi đua học
tập, rèn luyện đạo đức …
GV hỏi : Vậy khi tham gia vào
cộng đồng lớp học các em cần tránh
những biểu hiện nào ?
HS trả lời :
GV kết luận : Đó là thói dựa dẫm,
cào bằng, đố kị
GV chuyển ý : Con người có thể
tham gia vào nhiều cộng đồng khác
nhau, vậy chúng ta phải sống và ứng
như thế nào trong cộng đồng lớp
học,trường học và cộng đồng nơi cư
trú chúng ta qua mục 2
GV : Mỗi cộng đồng đều có những
chuẩn mực đạo đức, quy tắc xử sự
riêng mà mỗi cá nhân sống trong đó
phải có nghĩa vụ tuân theo Đối với
tập thể lớp học, nhà trường và cộng
đồng dân cưnơi cư trú nhân nghĩa,
hòa nhập, hợp tác là những chuẩn
mực đạo đức quan trọng mà công
dân hiện nay cần phải có Vậy thế
nào là nhân nghĩa? Biểu hiện của
truyền thống nhân nghĩa? Chúng ta
cần phải làm gì để thực hiện chuẩn
mực đó ? chúng ta cùng tìm hiểu
mục a
GV : Cho học sinh đọc hai câu tục
ngữ SGK trang 88 và trả lời câu hỏi
HS trả lời
GV kết luận : Nó thể hiện tình yêu
thương con người, sự đùm bọc, gắn
bó trong đối nhân xử thế của người
Việt Nam Nhân ở đây là lòng
thương người, nghĩa là đối xử với
2 Trách nhiệm của công dân đối với cộng đồng
a Nhân nghĩa
Trang 7người theo lẽ phải
GV hỏi : Vậy các em hãy cho biết
nhân nghĩa là gì ?
HS trả lời :
GV vừa đọc khái niện vừa ghi lên
bảng
Nhân nghĩa là lòng thương người và
đối xử với người theo lẽ phải
GV chuyển ý : Để lý giải nhân nghĩa
là mặt đạo đức của công dân trong
quan hệ với cộng đồng , những biểu
hiện của truyền thống nhân nghĩa và
việc phát huy truyền thống đó như
thế nào ? Chúng ta cùng thảo luận
nhóm
Hoạt động 3: Thảo luận nhóm
Câu 1: Vì sao nhân nghĩa là yêu
cầu về mặt đạo đức của người công
dân trong quan hệ với cộng đồng ?
Câu2: Hãy trình bày những biểu
hiện của truyền thống nhân nghĩa của
dân tộc Việt Nam
Câu 3: Chúng ta cần phải làm gì để
kế thừa và phát huy truyền thống
nhân nghĩa của dân tộc
GV chia lớp lam 3 nhóm
Thời gian thảo luận 3 phút
Đại diện các nhóm trình bày , nhóm
khác bổ sung
GV kết luận :
Nhóm 1: Nhân nghĩa là một yêu
cầu về mặt đạo đức vì nhân nghĩa là
một giá trị đạo đức cơ bản của con
ngừời thể hiện ở suy nghĩ, tình cảm,
hành động cao đẹp của quan hệ giữa
người với người
Nhân nghĩa giúp cho cuộc sống của
con người trở nên tốt đẹp hơn, ý
nghĩa hơn ,con người có thêm sức
mạnh để vượt qua những khó khăn
Nhân nghĩa là lòng thương người và đối xử với người theo lẽ phải
* Ý nghĩa :
- Nhân nghĩa là một yêu cầu về mặt đạo đức
Trang 8trong cuộc sống
Nhóm 2: Nhân nghĩa là truyền thống
đại đức cao đẹp của dân tộc ta
* Biểu hiện :