1. Bất phương trình và hệ bất phương trình.. Kiến thức cần nhớ: 1.. b) Viết phương trình tham số của đường thẳng d’’ đi qua M và vuông góc với đường thẳng d.[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT ĐĂKHÀ ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ II 2009-20010
Tổ : TOÁN - TIN MÔN :TOÁN - LỚP 10 – CƠ BẢN
Phần I : ĐẠI SỐ
A.ÔN TẬP CHƯƠNG IV
I.Kiến thức cần nhớ:
1 Bất phương trình và hệ bất phương trình.
2.Nhị thức bậc nhất : f(x) = ax + b (a0)
Bảng xét dấu nhị thức bậc nhất : x b
a
ax + b trái dấu với a 0 cùng dấu với a
3.Tam thức bậc hai : f(x) = ax 2 + bx + c (a0)
Định lý dấu của tam thức bậc hai:
* Nếu < 0 , ta có BXD: x
f(x) cùng dấu với a
* Nếu = 0, ta có BXD:
x
2
b a
f(x) cùng dấu với a 0 cùng dấu với a
* Nếu > 0, gọi x1, x2 là hai nghiệm của tam thức f(x), ta có BXD
x x1 x2
f(x) cùng dấu với a 0 trái dấu với a 0 cùng dấu với a
B.ÔN TẬP CHƯƠNG V(THỐNG KÊ)
C.ÔN TẬP CHƯƠNG VI:
I.Kiến thức cần nhớ:
1.Công thức lượng giác cơ bản :
1) sin2cos2 1 2) tan sin
cos
3) cot cos
sin
4) 2
2
1
1 tan
cos
2
1
1 cot
sin
( k k Z, )
6) tan cot 1 ,
2
k
,k Z
Chú ý: sin( k2 ) sin , k Z
cos(K2 ) cos , k Z
tan(k) tan ; cot(k) cot ; k Z
1 cos 1 ; 1 sin 1 ;
2.Giá trị lượng giác của các cung có liên quan đặc biệt:
Trang 2a) Với hai góc (cung) đối nhau: và - , ta có:
cos() cos sin() sin
tan() tan cot() cot
b) Với hai góc (cung) bù nhau: và , ta có:
sin( ) sin cos( ) cos
tan( ) tan cot( ) cot
c) Với hai góc (cung) hơn kém nhau : và Ta có:
sin() sin cos() cos
tan() tan cot() cot
d) Với hai góc (cung) phụ nhau : và (
2
), ta có:
sin( ) cos
2
2
tan( ) cot
2
2
3.Công thức cộng:
cos(a b ) cos cos a bsin sina b cos(a b ) cos cos a b sin sina b
sin(a b ) sin cos a b cos sina b sin(a b ) sin cos a bcos sina b
tan( ) t ana-tanb
1+tana.tanb
tan( )
1-tana.tanb
4.Công thức nhân đôi:
sin 2a2sin cosa a
cos 2acos2a sin2a2cos2a1 1 2sin 2a
tan2a= 2tana2
1-tan a
5.Công thức nhân ba:
sin 3 3sin 4sin , 3
cos 3 4 cos 3cos
6.Công thức hạ bậc:
2 1 cos 2
cos
2
a
sin
2
a
tan
1 cos 2
a a
a
7.Công thức biến đổi tích thành tổng:
cos cos 1cos( ) cos( )
2
a b a b a b sin sin 1cos( ) cos( )
2
sin cos 1sin( ) sin( )
2
2
1 sin cosa b ab a b
8.Công thức biến đổi tổng thành tích:
cos cos 2cos cos
sin sin 2sin cos
BÀI TẬP LUYỆN TẬP
Trang 3I DẤU NHỊ THỨC – TAM THỨC – BẤT PHƯƠNG TRÌNH.
Bài 1 Xét dấu các biểu thức sau:
a) ( ) ( 2 1 )( 3 2 4 )
x
4 6
2 4 ) (
x x
x x
f
c) ( ) ( 2)(3 62)
2
x x
x x x
3 5 2
) 3 6 )(
2 4 ( )
x x
x x
x f
Bài 2 Giải các bất phương trình sau:
a) ( 5 10 )( 2 7 12 ) 0
12 6
6 7
2 2
x
x x
1 3 4
) 2 )(
4 2 (
x x
x x
) 8 4 ( 2
4
x x
x
Bài 3 Giải các bất phương trình:
5 3
4
x b)
x
5 1
2
3 2
1 1
3 2
x
x x
x
Bài 4 Giải các hệ bất phương trình:
a)
9 6 3 4
5 3 1
2
x x
x
x
b)
8 3 3
10 2 2 4
x
x x
Bài 5 Cho phương trình: 2 2 2 4 3 0
x
a) Tìm m để phương trình có hai nghiệm phân biệt
b) Tìm m để phương trình có hai nghiệm trái dấu
Bài 6 Cho phương trình: ( 1 ) 2 2 2 0
m
a) Tìm m để phương trình có hai nghiệm phân biệt
b) Tìm m để phương trình có hai nghiệm trái dấu
II GIÁ TRỊ LƯỢNG GIÁC – CÔNG THỨC LƯỢNG GIÁC
Bài 1 Cho biết
3
2 sina và
2
0 a Tính các giá trị lượng giác còn lại của góc a
Bài 2 Cho biết
3
2 cos và
2 Tính các giá trị lượng giác còn lại của góc
Bài 3 Cho biết tan b 3 và
2
0 b Tính các giá trị lượng giác còn lại của góc
Bài 4 Cho biết
2
3 tan , tính giá trị các biểu thức:
a)
sin cos 2
cos 5 sin 2
Q
Bài 5 Tính giá trị các biểu thức:
a) A sin 15 0 cos 75 0 b)
12
5 sin 12 cos
B c) D
12
5 sin 12
d)
12
cos 24
cos 24 sin
16 sin 16 cos 8
E
2 cos 3 ) sin(
Rút gọn biểu thức P và tính giá trị biểu thức P khi x =
3
Q
2
3 sin 4 2
sin ) 2
Trang 4Rút gọn biểu thức Q và tính giá trị biểu thức Q khi a =
6
Bài 8 Chứng minh các hệ thức:
x x
x x
2 sin tan
2 tan
tan 2 tan
a
a a
a
tan 1
tan 1 2 sin 1
sin 2
Bài 9 Rút gọn các biểu thức :
a tan 2
tan 4 tan 2
3 4cos 2 cos 4
c sin sin 3 sin 5
cos cos3 cos5
2
cot
Bài 10 Chứng minh các đẳng thức:
a
sin cos
1 sin cos sin cos
1 2sin cos tan 1
c tan tan tan tan
cot cot
0 0
sin 530 1 tan100
1 sin 640 sin10
………
PHẦN II :HÌNH HỌC
A.ÔN TẬP CHƯƠNG II: TÍCH VÔ HƯỚNG CỦA 2 VECTƠ VÀ ỨNG DỤNG
I Kiến thức cần nhớ:
1 Định lý Côsin:
Trong tam giác ABC bất kỳ với BC = a; AB = c; CA = b, ta có:
a2 = b2 + c2 – 2b.c.cosA ; b2 = a2 + c2 – 2a.c.cosA ; c2 = a2 + b2 – 2a.b.cosA
* Hệ quả:
2 2 2
cosA=
2bc
2 2 2
cosB=
2ac
;
2 2 2
cosC=
2ab
* Công thức tính độ dài trung tuyến
2
a
m
4
2 b
m
4
; 2 2 2
2 c
m
4
2 Định lý sin:
Trong tam giác ABC bất kỳ với BC = a; CA = b; AB = c và R là bán kính đường tròn ngoại tiếp,
sinA sin Bsin C
3 Công thức tính diện tích tam giác:
* S 1ab sin C 1bcsin A 1ca sin B
* S abc
4R
* S = Pr
* S P P a P b P c (Công thức Hê rông)
II.BÀI TẬP:
Bài 1 Cho tam giác ABC có góc A = 600 ; góc B = 450 và cạnh AC = 4
a) Tính hai cạnh AB và BC
b) Tính diện tích tam giác ABC
Bài 2 Cho tam giác ABC có ba cạnh AB = 7; BC = 8; AC = 6
a) Tính diện tích tam giác ABC
Trang 5b) Tính Độ dài đường cao AH của tam giác ABC.
c) Tính bán kính R của đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC
Bài 3 Cho tam giác ABC có a = 12; b = 16; c = 20
a) Tính diện tích tam giác ABC
b) Tính bán kính r của đường tròn nội tiếp tam giác ABC
Bài 4 Cho tam giác ABC có góc B = 600, cạnh BA = 6, BC = 12
a) Tính diện tích tam giác ABC
b) Tính độ dài cạnh AC
c) Tính bán kính R của đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC
B – ÔN TẬP CHƯƠNG III: PHƯƠNG PHÁP TOẠ ĐỘ TRONG MẶT PHẲNG
I Kiến thức cần nhớ:
1 Đường thẳng d đi qua điểm M x y( ; )o o và nhận n( ; )a b làm VTPT có phương trình:
( o) ( o) 0
a x x b y y
2 Đường thẳng d đi qua điểm M x y( ; )o o và nhận u( ; )a b làm VTCP có Phương trình tham số:
o o
3 Trong mặt phẳng, mọi đường thẳng đều có PTTQ dạng ax + by + c = 0(a2b2 0),trong đó ( ; )
n a b là VTPT của đường thẳng
4 Nếu đường thẳng d có VTCP u (a;b) , (a 0 ) thì đường thẳng d có hệ số góc
a
b
k
5 Đường thẳng d có hệ số góc là k có phương trình y = kx + m
1.3 Vị trí tương đối của hai đường thẳng:
Cho hai đường thẳng:
∆1 : a1x + b1y + c1 = 0 ; ∆2 : a2x + b2y + c2 = 0
* Toạ độ giao điểm của ∆1 và ∆2 là nghiệm của hệ : 1 1 1
2 2 2
a x b y c 0 (I)
a x b y c 0
- Hệ (I) có nghiệm ∆1 cắt ∆2
- Hệ (I) có vô số nghiệm ∆1 trùng ∆2
- Hệ (I) vô nghiệm ∆1 song song ∆2
1.4 Góc giữa hai đường thẳng:
Cho hai đường thẳng : ∆1 : a1x + b1y + c1 = 0 và ∆2 : a2x + b2y + c2 = 0 có hai VTPT lần lượt là :n 1(a ; b )1 1
; n2 (a ;b )2 2
Gọi là góc giữa hai đường thẳng, ta có :
2 2 2 2
2 1 2 1 2
1
2 1
.
cos
b a b a
b b a a n
n
n n
1.5 Công thức tính khoảng cách từ một điểm đến một đường thẳng:
Khoảng cách từ điểm M0(x0; y0) đến đường thẳng ∆: ax + by + c = 0 là:
d(M0; ∆) = ax0 2by02 c
a b
2 Phương trình đường tròn:
* Đường tròn (C) tâm I(a; b) và bán kính R có phương trình là:
(x – a)2 + (y – b)2 = R2
* Phương trình 2 2 2 2 0
y ax by c
0
a b c ) là pt của đường tròn tâm I(a; b) và bán kính R a2b2 c
* Đường tròn tâm I(a; b), bán kính R, tiếp xúc với đường thẳng ∆: ax + by + c = 0 khi và chỉ khi
R I
d( , )
Trang 6* Phương trình tiếp tuyến của đường tròn:
* Tiếp tuyến tại điểm M0(x0; y0) của đường tròn tâm I(a; b) có phương trình là :
(x0 – a)(x – x0) + (y0 – b)(y – y0) =0
3 Phương trình đường Elip:
* Cho elip (E) có phương trình chính tắc :
2 2
2 2
1
a b (a >b >0 ; a
2 = b2 + c2)
Ta có :
+ Toạ độ tiêu điểm: F1(-c; 0); F2(c; 0)
+Toạ độ cácđỉnh: A1(-a; 0); A2(a; 0); B1(0; -b); B2(0; b)
+ Độ dài trục lớn: A1A2 = 2a
+ Độ dài trục nhỏ: B1B2 = 2b
+ Tiêu cự: F1F2 = 2c
II Ví dụ minh hoạ:
Bài 1 Cho tam giác ABC, biết A( 1; 4); B(5; 2); C(1; -4)
a) Viết phương trình đường cao AH
b) Viết phương trình đường thẳng d1 đi qua trung điểm cạnh AC và vuông góc với AH c) Tính khoảng cách từ điểm A đến đường thẳng d1
Giải:
a) Ta có BC ( 4; 6)
AH đi qua A(1; 4) và nhận BC ( 4; 6)
làm vectơ pháp tuyến có phương trình:
-4(x – 1) – 6(y – 4) = 0 2x + 3y – 14 = 0 b) Gọi M là trung điểm của AC, M(3; -2)
Vì d1 AH => BC ( 4; 6)
là vectơ pháp tuyến của d1 Phương trình đường thẳng d1: x 3 4t
y 2 6t
c) Phương trình tổng quát của d1 : 3x – 2y – 13 = 0
d(A,d1) =
18 13
Bài 2 Cho tam giác ABC với A(4; 3); B(1; 2); C(-4; 3)
a) Viết phương trình các đường thẳng AB, BC, CA
b) Tính góc giữa 2 đường thẳng AB, BC
Giải:
Ta có: AB ( 3; 1)
; BC ( 5;1)
; CA (8;0)
- Đường thẳng AB đi qua A(4; 3) và nhận AB ( 3; 1)
làm VTCP có pt tham số là:
x 4 3t
y 3 t
- Đường thẳng BC đi qua B(1; 2) và nhậnBC ( 5;1)
làm VTCP có pt tham số là: x 1 5t
y 3 t
- Đường thẳng CA đi qua c(-4; 3) và nhậnCA (8;0)
làm VTCP có pt tham số là:
x 4 8t
y 3 0t
Bài 3 Trong mặt phẳng toạ độ Oxy cho đường tròn (C) có phương trình:
x2 + y2 – 6x – 2y + 5 = 0 a) Tìm tâm và bán kính của đường tròn (C)
b) Viết phương trình tiếp tuyến với (C) đi qua điểm A(-1; 1)
Trang 7Giải:
a) Ta có I(3; 1); R = 3212 5 5
b) Tiếp tuyến với (C) đi qua điểm A(-1; 2) ;có tâm I(3;1) có pt là:
(-1 – 3)(x + 1) +(1 – 2)(y – 2) = 0
4x + y + 2 = 0
Bài 4 Cho (E):
2 2
1
9 4 Hãy xác định độ dài các trục, toạ độ các tiêu điểm, tiêu cự, toạ độ các đỉnh của (E)
Giải:
Ta có: a = 3; b = 2
c2 = a2 – b2 = 5 => c = 5
+ Độ dài trục lớn: 2a = 6
+ Độ dài trục nhỏ: 2b = 4
+ Toạ độ các đỉnh: A1(-3; 0); A2(3; 0); B1(0; -2); B2(0; 2)
+ Toạ độ các tiêu điểm: F1( 5; 0); F2( 5; 0)
+ Tiêu cự: 2c = 2 5
III Bài tập:
Bài 1 Viết phương trình tham số và tổng quát của đường thẳng d trong các trường hợp sau :
a) Đường thẳng d đi qua điểm M(2 ; -3) và có VTCP u ( 2 ; 1 )
b) Đường thẳng d đi qua điểm M(2 ; -3) và có VTPT u ( 4 ; 3 )
c) Đường thẳng d đi qua điểm M(2 ; -3) và có hệ số góc k =
5
1
Bài 2 Cho hai đường thẳng d1: x + 2y + 4 = 0 và cho d2: 2x – y + 6 = 0 Tính:
a) Số đo bởi góc tạo bởi hai được thẳng d1 và d2
b) Tìm tọa độ giao điểm của 2 đường thẳng d1 và d2
c) Tính khoảng cách từ điểm A(1; 3) đến đường thẳng d1
Bài 3 Cho tam giác ABC có A(1; 4); B(3; -1); C(6; 2)
a) Viết phương trình tổng quát của các đường thẳng AB, BC, CA
b) Viết phương trình tổng quát của đường cao AH và phương trình tham số của trung tuyến AM.
Bài 4 Cho đường thẳng d: 2x – y – 4 = 0 và điểm M(-1; 2).
a) Viết phương trình tổng quát của đường thẳng d’ đi qua M và song song với đường thẳng d b) Viết phương trình tham số của đường thẳng d’’ đi qua M và vuông góc với đường thẳng d Tìm tọa độ giao điểm của d và d’’
Bài 5 Lập phương trình đường tròn (C) trong các trường hợp sau:
a) (C) có tâm I(2; 3) và đi qua điểm M(3; 0)
b) (C) có tâm I(3; -2) và tiếp xúc với ∆: 6x – 8y – 17 = 0
c) (C) đi qua 3 điểm A(-1; -2); B(1; 3); C(2; 1)
d) (C) có đường kính AB với A(1; 1) và B(7; 5)
Bài 6 Tìm tâm và bán kính của các đường tròn sau:
a) x2 + y2 + 8x + 6y – 12 = 0
b) x2 + y2 – 2x – 4y – 3 = 0
c) x2 + y2 – 4x + 6y – 12 = 0
Bài 7 Cho đường tròn (C) : x2 + y2 – 4x + 2y = 0
a) Xác định tọa độ tâm I và tính bán kính R của đường tròn (C)
b) Viết phương trình tiếp tuyến của đường tròn (C) tại điểm M(3 ; 1)
Bài 8 Cho tam giác ABC có A(1; 3), B(-1 ;1), C(3; -1).
a) Viết phương trình tổng quát của đường thẳng BC
b) Viết phương trình của đường tròn có tâm là A biết đường tròn này tiếp xúc với đường thẳng BC
Bài 9 Xác định độ dài các trục, toạ độ các tiêu điểm, toạ độ các đỉnh, tiêu cự của các elip:
Trang 8a)
2 2
1
2 2
y x
Bài 10 Lập phương trình chính tắc của elip (E) trong các trường hợp sau:
a) (E) có độ dài trục lớn bằng 12 và tiêu cự bằng 8
b) (E) có độ dài trục lớn bằng 20 và độ dài trục bé bằng 4
c) (E) có độ dài trục lớn bằng 4 và (E) đi qua điểm
2
; 2
3
ĐỀ THAM KHẢO Câu 1: (3, 0 đ)
a) Giải phương trình: x2 5 x 1
b) Tính các giá trị lượng giác của α biết :
cosα = 4
13 và 0 < α < 2
c) Chứng minh đẳng thức tan2 α - sin2 α = tan2 α sin2 α (nếu cos α ≠ 0)
Câu 2: (2,0 đ) Cho f(x) = mx2 – 4mx + 3m + 2
a) Giải phương trình f(x) = 0 với m = 4
b) Với những giá trị nào của m thì đa thức f(x) luôn luôn dương?
Câu 3: (3,0 đ)
Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, cho đường tròn (C) có phương trình:
(x – 2)2 + (y – 1)2 = 5
a) Tìm tọa độ tâm và bán kính của đường tròn (C)
b) Viết phương trình tiếp tuyến với (C) song song với đường thẳng 2x – y + 3 = 0
Câu 4: (2,0 đ) Giải hệ bất phương trình sau:
3x 2 5x 2 2x 1 3x 4