Để tạo được nền móng vững chắc ngay từ bậc tiểu học, người lãnh đạo phải chú trọng đến việc lãnh đạo hoạt động giảng dạy nhằm để nâng cao hiệu quả học tập của học sinh.[r]
Trang 1Họ & tên : Trần Văn Bình
Đơn vị : Trường Tiểu học Liên Đầm 1 – Huyện Di Linh – Lâm Đồng
BÀI THU HOẠCH v/v “Lãnh đạo và quản lý phát triển giáo dục toàn diện học sinh phổ thông ”
Các quốc gia trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang có sự chuyển đổi nhanh từ nền văn minh vật chất sang nền văn minh tinh thần , từ nền kinh tế hậu công nghiệp sang nền kinh tế tri thức với sự phát triển như vũ bão của KH & CN đặc biệt là xu thế toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế vừa tạo ra quá trình hợp tác để phát triển và vừa là quá trình đấu tranh gay gắt của các nước đang phát triển để bảo vệ lợi ích quốc gia bảo tồn bản sắc văn hoá và truyền thống của các dân tộc Từ những đặc điểm chủ yếu nêu trên đã đặt ra cho hoạt động giáo dục phải xây dựng được những nhân cách thích ứng với một thế giới tri thức ; một thế giới hòa nhập xã hội ; một thế giới mà mỗi con người luôn phải phát huy bản sắc văn hóa dân tộc , nhưng lại bị ảnh hưởng bởi sự giao lưu văn hóa , khoa học cộng nghệ giữa các cộng đồng , các dân tộc , các Quốc gia ; Một thế giới đang có nguy cơ khủng hoảng về giá trị con người , về bùng nổ dân số và ô nhiễm môi trường
Hiện nay các Quốc gia trên thế giới đang đứng trước những cơ hội phát triển và những thách thức phải vượt qua Đó là phải giải quyết có hiệu quả các mối quan hệ gữa toàn cầu và cục bộ , phổ biến và riêng lẻ , truyền thống và hiện đại , dài hạn và ngắn hạn , cần thiết cạnh tranh và bình đẳng về cơ may , trình độ phát triển phi thường về kiến thức và khả năng con người tiếp thu nó , giữa trí tuệ và vật chất
Đòi hỏi quá trình giáo dục phải hướng tới người học , thực hiện có hiệu quả các trụ cột của giáo dục và thực hiện được triết lý học suốt đời : Học để biết , học để làm , học để chung sống , học để làm người , học suốt đời
Những xu thế chung nêu trên đã tạo ra những yêu cầu mới và tạo ra sự biến đổi nhanh chóng, sâu sắc đến tất cả các lĩnh vực hoạt động xã hội toàn cầu, trong đó có giáo dục Từ các yêu cầu mới về phát triển kinh tế xã hội toàn cầu dẫn đến những yêu cầu mới về mẫu hình nhân cách người lao động mới (người công dân toàn cầu), tiếp tục dẫn đến những yêu cầu mới về chất lượng và hiệu qủa giáo dục Quản lý giáo dục và quản lý nhà trường đóng vai trò định hướng, là một trong những yếu tố mang tính đột phá và quyết định đến chất lượng và hiệu quả giáo dục Vì vậy đổi mới lãnh đạo và quản lý giáo dục nói chung và Lãnh đạo , quản lý phát triển giáo dục toàn diện là một tất yếu khách quan và cũng là sự đòi hỏi sự cấp thiết của xã hội trong giai đoạn hiện nay nhất là trong bối cảnh nước ta đã gia nhập tổ chức thương mại thế giới (WTO)
Đảng và nhà nước nhận thức rõ tính tất yếu và sự cần thiết phải đổi mới giáo dục nói chung và giáo dục phổ thông nói riêng Đảng và nhà nước đã quyết tâm đổi mới giáo dục và sự đổi mới đó thể hiện không những ở các quan điểm chỉ đạo mà
Trang 2còn thể hiện tại các mục tiêu và đặc biệt tại các giải pháp (11 giải pháp) phát triển giáo dục Từ các nội dung của dự thảo chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2020 Hiệu trưởng trường phổ thông đã có tầm nhìn tổng thể về phát triển giáo dục, phát triển giáo dục phổ thông có các điều kiện để đảm bảo cho tiến trình đổi mới lãnh đạo và quản lý nhà trường
Thực tiễn giáo dục phổ thông Việt Nam cho thấy , người Hiệu trưởng lãnh đạo và quản lý nhà trường thực chất là lãnh đạo và quản lý toàn diện mọi hoạt động giáo dục trong nhà trường Đây là quá trình giáo dục tổng thể nhằm giáo dục toàn diện học sinh phổ thông Theo đó , hướng tới sự phát triển nhân cách học sinh
Lãnh đạo và quản lý phát triển giáo dục toàn diện học sinh là lãnh đạo và quản lý các hoạt động dạy học – giáo dục trong trường phổ thông giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức , trí tuệ , thể chất , thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản , phát triển năng lực cá nhân , tính năng động và sáng tạo , hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa , xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân , chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống , tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Lãnh đạo và quản lý hoạt động dạy học là lãnh đạo và quản lý hoạt động dạy của giáo viên và lãnh đạo , quản lý hoạt động học của học sinh Tuy nhiên , việc lãnh đạo và quản lý hoạt động học của học sinh là quản lý gián tiếp thông qua giáo viên Chính giáo viên là người quản lý trực tiếp việc học của học sinh Trong một nhà trường , tất cả các chủ thể ( học sinh , giáo viên , hiệu trưởng ) đều có chức năng , vai trò riêng mang tính đặc thù Việc thực hiện vai trò của từng chủ thể sẽ tạo nên thành công chung của nhà trường Hiệu trưởng trong việc lãnh đạo và quản lý hoạt động dạy học cần thể hiện vai trò : Tạo lập , triển khai , đổi mới , kết hợp Bốn vai trò trên đây có quan hệ gắn bó , quan hệ hữu cơ , đan xen nhau , bởi vậy trong quá trình quản lý , tùy theo từng hoàn cảnh cụ thể , người hiệu trưởng cần bảo đảm tính cân đối , hài hỏa trong việc thực hiện bốn vai trò trên Đôi khi một vai trò nào đó nổi lên với tư cách chủ đạo , các vai trò còn lại hỗ trợ cho nó để tạo thành sức mạnh tổng hợp đưa đến hiệu quả hoạt động dạy học – giáo dục nói chung cũng như lãnh đạo và quản lý trong nhà trường nói riêng
Đổi mới lãnh đạo và quản lý phát triển toàn diện học sinh thực chất là lãnh đạo và quản lý các hoạt động dạy – học , đổi mới phương pháp dạy học , lãnh đạo và quản lý đổi mới thiết kế bài học theo hướng tích cực , lãnh đạo và quản lý các hoạt động ngoài giờ lên lớp đồng thời phát triển năng lực lãnh đạo của học sinh nhằm hướng tới mục tiêu giáo dục phổ thông Để đạt mục tiêu đề ra người Hiệu trưởng cần đổi mới trong phong cách lãnh đạo , xác định sứ mạng ,tầm nhìn , giá trị , xác định mục tiêu , giải pháp chiến lược và định hình những giá trị văn hóa đích thực , cốt lõi có tính đặc trưng của nhà trường tạo nên sự khác biệt về bản sắc với các đơn vị khác đồng thời phát triển đội ngũ trong nhà trường có hiệu quả
Trang 3Giáo dục Tiểu học giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức và trí tuệ, phẩm chất, thẩm mỹ và các kỹ năng
cơ bản, để học sinh tiếp tục học lên lớp cao hơn Để tạo được nền móng vững chắc ngay từ bậc tiểu học, người lãnh đạo phải chú trọng đến việc lãnh đạo hoạt động giảng dạy nhằm để nâng cao hiệu quả học tập của học sinh Muốn đạt được điều này, bản thân người lãnh đạo phải tạo điều kiện lắng nghe ý kiến của giáo viên để tham vấn hỗ trợ tạo cơ hội phát triển chuyên môn và kịp thời khen ngợi các thành tích mà giáo viên đạt được, tăng cường bồi dưỡng cho giáo viên về những lĩnh vực mà họ chưa đạt được Từ đó định hướng đổi mới phương pháp dạy học, coi trọng việc tổ chức hoạt động học tập, tạo điều kiện cho học sinh tham gia hoạt động nhằm phát huy tính tích cực cho học sinh tự giác Đối với giáo viên phải biết lựa chọn phương pháp dạy học phù hợp với hình thức tổ chức dạy học “ Lấy học sinh làm trung tâm “ Nhưng phải tạo sự say mê học tập cho học sinh Để phát huy tốt việc lấy học sinh làm trung tâm, bản thân giáo viên phải có chiến lược tổ chức quản lý các hoạt động dạy học, phải có tính khoa học và nghệ thuật đồng thời cần quan tâm đến nhu cầu học tập, cách học của học sinh Vì vậy, giáo viên thực hiện giảng dạy với sự phân hóa đối tượng học sinh kết hợp ý tưởng học sinh theo thực tế, phát triển tư duy độc lập Ngoài ra môi trường học tập cũng chiếm phần quan trọng, nó giúp học sinh cảm thấy thoải mái, cởi mở và tham gia học tập tích cực hơn Nội dung học tập cần phải lôi cuốn học sinh, bài giảng phù hợp, chân thật Bên cạnh đó, cũng không thiếu phần đánh giá của giáo viên thường xuyên, dựa trên kết quả học tập hàng ngày của học sinh Đối với giáo viên cũng vậy người lãnh đạo phải dựa trên chuẩn đánh giá tiết dạy theo hướng đổi mới hiện nay với nhiều hình thức tổ chức khác nhau như thi
đua, khen thường, khuyến khích Tóm lại: Lãnh đạo và quản lý phát triển toàn diện
trong trường phổ thông với vai trò người lãnh đạo tư cách là cán bộ quản lý hành chính, chuyên môn Với những nghiên cứu phát triển, để trường đạt được hiệu quả cao, người lãnh đạo chú trọng đến tầm quan trọng của việc lãnh đạo hoạt động dạy nhằm nâng cao hiệu quả học tập, coi chất lượng giáo dục toàn diện là ưu tiên hàng đầu của nhà trường và nỗ lực biến tầm nhìn thành hiện thực bao gồm :
-Xây dựng mục tiêu
-Phân bổ nguồn lực phù hợp
-Quản lý chương trình theo định hướng đổi mới
-Theo dõi kế hoạch giảng dạy
-Đánh giá giáo viên
Với công việc đảm nhiệm là Hiệu trưởng nhà trường, bản thân sẽ tập trung thực hiện tốt hơn các chức năng quản lý bao gồm lập kế koạch , tổ chức thực hiện , chỉ đạo thực hiện , kiểm tra đánh giá , đồng thời huy động các nguồn lực :
Trang 4Nguồn nhân lực , tài lực , vật lực , tin lực góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh giúp các em phát triển cả về Đức ,Trí ,Thể, Mĩ, Lao ,
* Nhân lực là nguồn lực quan trọng nhất , là vốn quý nhất để phát triển nhà
trường bởi vậy cần tạo cơ hội cho mọi thành viên phát huy hết khả năng của mình Muốn vậy cần phải :
- Tôn trọng mọi thành viên trong nhà trường
- Đảm bảo công bằng trong đối xử , quyền lợi , nghĩa vụ
- Quan tâm hiểu rõ tính cách , hoàn cảnh của từng người , luôn quan tâm giúp
đỡ , chia sẽ
- Quyết đoán trong công việc
- Khen thưởng kịp thời , chín xác
- Góp ý thẳng thắn
- Quan tâm bồi dưỡng chuyên môn ,nghiệp vụ
- Tạo mọi cơ hội cho các thành viên phát huy sở trường
- Luôn lắng nghe
- Tạo niềm tin cho đội ngũ : Tin vào lãnh đạo , tin vào đồng nghiệp , tin vào chính mình
- Đặt lợi ích của nhà trường lên trên hết
* Tài lực , vật lực :
- Sử dụng có hiệu quả nguồn ngân sách đã được phân cấp
- Khai thác tối đa hiệu quả CSVC – thiết bị dạy học hiện có
- Có kế hoạch huy động nguồn tài chính ngoài ngân sách được pháp luật cho phép để tăng cường CSVC – TB theo hướng hiện đại hóa
* Tin lực :
- Tạo uy tín nhà trường đối với địa phương bằng cách tập trung nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
- Khai thác tối đa hiệu quả intenet
* Chất lượng giáo dục:
Trang 5Chú trọng đến giáo dục toàn diện, xây dựng có hiệu quả môi trường giáo dục thân thiện tại đơn vị
Xây dựng và phối hợp có hiệu quả các lực lượng giáo dục, tạo chất xúc tác để Chương trình giáo dục toàn diện sớm đạt hiệu quả cao
Trong giáo dục cần chú ý đến việc rèn kĩ năng sống, kĩ năng giao tiếp và điều kiện cọ sát thực tế của các em trong quá trình học Đồng thời không ngừng nắm bắt theo dõi để kịp thời điều chỉnh, can thiệp, tác động đến các em khi cần thiết
* Về quản lí:
Xây dựng kế hoạch chiến lược , đưa ra được mục tiêu phải đạt ở từng giai đoạn trong kế hoạch phát triển giáo dục
Không ngừng học tập và hoàn thiện phương pháp quản lí giáo dục ngày một khoa học và hiệu quả hơn
Thường xuyên đánh giá, phát huy những ưu điểm, khắc phục những hạn chế trong quá trình quản lí để phát huy có hiệu quả công tác quản lí giáo dục tại đơn vị
Các hoạt động giáo dục toàn diện, giáo dục ngoài giờ ngày càng được chú trọng, kĩ năng giao tiếp và vốn sống của các em dần được nâng lên sau mỗi hoạt động giáo dục thiết thực như : Hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt, giúp bạn vui tết, Thăm và tặng quà Mẹ Việt Nam Anh Hùng, viếng nghĩa trang liệt sĩ, các buổi cắm trại v.v Qua đó, giúp các em hình thành tốt chuẩn hành vi đạo đức, kĩ năng giao tiếp
Trên đây là ý kiến nhận thức của bản thân về nội dung chuyên đề “Lãnh đạo và quản lý phát triển giáo dục toàn diện học sinh phổ thông ”
Đà Lạt , ngày 26 tháng 8 năm 2010
Người viết
Trần Văn Bình