Biện phỏp khắc phục hoặc phỏt huy Kết bài: Khẳng định tầm quan trọng của vấn đề Nờu suy nghĩ về vấn đề đó nghị luận và bài học cho bản thõn Chỳ ý: Bài nghị luận quan trọng nhõt là hệ t
Trang 1A/ Lớ thuyết:
Mở bài:
- Dẫn nhập
- Nờu vấn đề, nhận định
- Hướng làm
Phần mở bài cần nờu lờn được tớnh cấp thiết của vấn đề cần nghị luận
Thõn bài:
1 Giai thích rừ bản chất vấn đờ nghị luận (Nghĩa là gỡ?)
2 Thực trạng của vấn đề cần nghị luận (biểu hiện ra sao? Phải - trỏi; Xưa - nay; Văn học - cuộc sống )
3 Nguyờn nhõn dẫn đến thực trạng trờn
4 Hậu quả, kết quả hoặc ý nghĩa của vấn đề
5 Biện phỏp khắc phục hoặc phỏt huy
Kết bài:
Khẳng định tầm quan trọng của vấn đề
Nờu suy nghĩ về vấn đề đó nghị luận và bài học cho bản thõn
Chỳ ý:
Bài nghị luận quan trọng nhõt là hệ thống lớ lẽ, việc ban luận phải gắn liền thực tế
Học sinh có thể trình bày những cách khác nhau nhng cần nêu đựoc như trờn
B/ Vận dụng:
Đề 1: í nghĩa của tỡnh yờu thương
- Tỡnh yờu thương: tỡnh cảm tốt đẹp nhất của con người Theo nghĩa hẹp (là tỡnh cảm gia đỡnh, thầy cụ, bố bạn…); theo nghĩa rộng (là tỡnh yờu đồng bào, quờ hương, đất nước)
- Những biểu hiện của tỡnh yờu thương: sự quan tõm, chở che, đựm bọc, sự dạy dỗ, ý thức trỏch nhiệm đối với mọi người, với quờ hương, đất nước
- í nghĩa to lớn của tỡnh yờu thương (ý chớnh): con người khụng thể sống mà khụng cú tỡnh yờu thương Tỡnh yờu thương tạo nờn sự thõn ỏi, đoàn kết trong cộng đồng
- Nờu phương hướng, trỏch nhiệm của bản thõn
Trong bài viết, học sinh cú thể so sỏnh, liờn hệ với thực tế (đặc biệt là liờn hệ ý nghĩa của tỡnh yờu thương với truyền thống nhõn đạo của dõn tộc) để bài viết thờm sõu sắc và
thuyết phục
Đề 2:
Đề bài 1: Suy nghĩ của anh chị về bệnh “ vô cảm” trong đời sống hiện nay
I/ Mở bài: Trong thời đại mở ca hội nhập, đất nơc đang co nhiêu thay đổi lớn lao Nhng
trong những thay đổi đó đã nảy sinh lối sống không lành mạnh, ảnh hởng nghiêm trọng
đến đạo đức xã hội Đó là bênh vô cảm
II Thân bài:
a Giải thích: Bệnh vô cảm là gì?
Trang 2Bệnh vô cảm là sự thờ ơ, dửng dng, không quan tâm đến xung quanh, chỉ biết đến bản thân, thỏa mãn lòng ích kỉ Vô cảm là căn bệnh có ảnh hởng sâu sắc đến đời sống hôm nay
b Phân tích, bình luận: Nguyên nhân do đâu? Biêu hiện ntn? Tác haị ra sao? Phải làm
gì?
b1/ Nguyên nhân do:
+ Xu thế xã hội chuyển sang nhịp sống công nghiệp rất gấp gáp, vội vàng, mọi ngừơi ít
có thời gian quan tâm đến nhau
+ Phân công xã hội đi vào chuyên môn hoá cao nên hiểu biết mỗi ngời sâu nhng hẹp, chỉ
lo chuyên môn sâu của mình, ít cơ hội hợp tác
+ Thời buổi mở cửa, lối sống gấp gáp, nghiêng về thụ hởng du nhập ổ ạt, lấn át đạo đức truyên thống
+ Nhiêu ngời chạy theo đồng tiền, khoảng cách giàu nghèo ngày một tăng
b2/ Biêu hiện ntn?
Bênh vô cảm có nhiều biểu hiện phức tạp
Khi đời sống vật chất, tinh thần hiện nay có nhiều cải thiện, khoảng cách giàu nghèo càng cách xa thì thái độ sống thờ ơ lạnh nhạt với ngòi khác là điều khó tránh khỏi
Lòng ích kỉ nhỏ nhen, lòng tham của con ngời chỉ lo vun vén cho quyền lợi của mình, cho gia đình mình và bằng mọi giá bảo vệ lợi ích của bản thân
Những ngời thị thành hay giàu có thờng ít quan tâm đến hàng xóm, ít chú ý đến ngời khác cho dù họ đang trong tình cảnh khó khăn cùng quẫn.(Ví dụ: nhờng ghế trên tàu xe; cho ngời ăn mày; giúp ngời họan nạn trên đờng ) …
Có ngời còn tỏ vẻ khinh thờng, hoặc không mảy may xúc động tr ớc bất hạnh của đồng loại bỏ mặc bọn cớp hoành hành, thờ ơ với biêu hiện trân lột )…
Đâu đâu ta cũng thấy những biểu hiện thói vô cảm
b3/ Tác haị ra sao?
+ Bệnh vô cảm tác động rất nhiều đến đời sống hiện nay
- Trong xã hội: Đạo lí truyền thống “thơng ngời nh thể thơng thân” và sự đồng cảm chia
sẻ có nguy cơ bị căn bệnh vô cảm phá vỡ
Bệnh vô cảm có tác hại ghê gớm, làm cho đạo đức con ngời bị mai một, tình ngời không còn trong sáng và thiêng liêng cao quý Nó làm cho con ngời thờ ơ, đôi khi dẫn đến hậu quả nghiêm trọng
- Trong nhà trờng, nếu vô cảm có thể mất bạn bè, thầy bỏ rơi học trò, có khi đẩy học trò vào bất hạnh nếu không chú ý lắng nghe, thấu hiểu Lòng tin và những điều tốt đẹp sẽ
đến với ngời dân khi chính quyền hiểu dân, chia sẻ với dân trong gian khổ
+ Bệnh vô cảm giết chết tình ngời và biến con ngơi thành tàn độc, thành bất nhân, bất nghĩa Ngời vô cảm cần phải lên án
b4/ Phải làm gì?
- Mỗi ngời cần tự tin và luôn biết lắng nghe và thấu hiểu để sẵn sàng chia sẻ với
n-ời khác những gì có thể đợc
- Sống cần tình thơng và đồng cảm, sống gắn bó và chan hòa với mọi ngời
- Sống cần vị tha và lạc quan giữa cộng đồng nhân ái
- Tăng thêm các chơng trình từ thiện, biểu dơng ngời tốt…
Trang 3III KÕt bµi:
V« c¶m lµ mét thãi xÊu, ®ang trë thµnh c¨n bÖnh x· héi, t¸c h¹i kh«ng thÓ lêng
tr-íc Phª ph¸n h¹n chÕ bªnh v« c¶m lµ trach nhiÖm cña mâi chóng ta, cña toµn x· héi La nhiÖm vô ph¶i lµm ngay, lµm cµng sím cµng tèt
Đề 4: Tuổi trẻ học đường suy nghĩ và hành động như thế nào để góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông
Mở bài: Nêu sự cấp bách và tầm quan trọng hàng đầu của việc phải giải quyết vấn đề
giảm thiểu tai nạn giao thông đang có chiều hướng gia tăng như hiện nay
Thân bài:
+ Tai nạn giao thông là gì?
Tai nạn giao thông là thiệt hại mất mát do các phương tiện tham gia giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt gây nên, trong đó phần lớn các vụ tai nạn đường bộ
Hiện nay nó đang lan tràn khăp thế giới:
Theo số liệu thống kê của WHO ( Tổ chức y tế thế giới) : Trung bình mỗi năm, thế giới có trên 10 triệu người chết vì tai nạn giao thông
Năm 2006, riêng Trung Quốc có tới 89.455 người chết vì các vụ tai nạn giao thông
Ở Việt Nam con số này là 12,300 Năm 2007, WHO đặt Việt Nam vào Quốc gia
có tỉ lệ các vụ tử vong vì tai nạn giao thông cao nhất thế giới với 33 trường hợp tử vong mỗi ngày
+Nguyên nhân dẫn đến Tai nạn giao thông:
- Khách quan: cơ sở vật chất, hạ tầng còn yếu kém; phương tiện tham gia giao thông
tăng nhanh; do thiên tai gây nên
- Chủ quan:
Ý thức tham gia giao thông ở một số bộ phận người dân còn hạn chế, đặc biệt là giới trẻ, trong đó không ít đối tượng là học sinh
Xử lí chưa nghiêm minh, chưa thỏa đáng Ngoài ra còn xảy ra hiện tượng tiêu cực trong xử lí
+ Hậu quả:
TNGT gây tổn thương nghiêm trọng: tử vong, tàn phế, chấn thương sọ
não dẫn đến tử vong
TNGT Ảnh hưởng lâu dài đến đời sống tâm lý: Gia đình có người thân chết
hoặc bị di chứng nặng nề vì TNGT ảnh hưởng rất lớn tới tinh thần, tình cảm; TNGT tăng nhanh gây tâm lí hoang mang, bất an cho người tham gia giao thông
TNGT gây rối loạn an ninh trật tự: kẹt xe, ùn tắc giao thông; kẻ xấu lợi dụng
móc túi, cướp giật
TNGT gây thiệt hại khổng lồ về kinh tế bao gồm: chi phí mai táng cho người
chết, chi phí y tế cho người bị thương, thiệt hại về phương tiện giao thông về hạ tầng, chi phí khắc phục, chi phí điều tra
TNGT làm tiêu tốn thời gian lao động, nhân lực lao động: TNGT làm kẹt xe,
ùn tắc GT dẫn đến trễ giờ làm, giảm năng suất lao động; TNGT làm chết hoặc bị
thương ảnh hưởng đến nguồn lực lao động xã hội
Trang 4+ Biện phỏp:
Nhận thức:
- Giảm thiểu tai nạn giao thụng là là yờu cầu bức thiết, cú ý nghĩa lớn đối với
toàn xó hội
- Tuổi trẻ là đối tượng tham gia giao thụng thường xuyờn nhất, phức tạp nhất
MỘT SỐ BIỆN PHÁP:
Thanh niờn, học sinh cần làm những gỡ để gúp phần giảm thiểu TNGT ?
Tuổi trẻ, cú nhiều sỏng tạo và năng động nhất cú thể gúp phần giảm thiểu tai nạn giao thụng
Tuyờn truyền cho mọi người biết tỏc hại và hậu quả nghiờm trọng của TNGT
Tự giỏc nghiờm chỉnh chấp hành luật lệ ATGT khi tham gia giao thụng
Tổ chức cỏc cuộc thi tỡm hiểu về Luật giao thụng Cựng giương cao khẩu hiệu
"Núi khụng với phúng nhanh vượt ẩu", " An toàn là bạn, tai nạn là thự"
Thành lập cỏc đội thanh niờn tỡnh nguyện xuống đường làm nhiệm vụ
Phỏt hiện và bỏo cỏo kịp thời với cỏc cơ quan đoàn thể nơi gần nhất những
trường hợp vi phạm ATGT
Về phớa trường học, cần phỏt động và giỏo dục kịp thời những trường hợp học sinh vi phạm
Về phớa chớnh quyền, cần xử lớ thật nghiờm minh hơn nữa những trường hợp vi phạm
Kết bài:
- Tai nạn giao thụng đang là một quốc nạn, tỏc động xấu tới nhiều mặt trong cuộc sống
- Ngăn ngừa, hạn chế nạn giao thụng la nhiệm vụ cấp bach của toàn xó hội, đặc biệt là với tuỏi trẻ học đường chỳng ta
Đề 5: Về chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới, ông Vũ Khoan viết:
“Sự chuẩn bị bản thân con ngời là quan trọng nhất.”
(Sách Ngữ văn lớp 9, tập hai-NXB Giáo dục, 2006, tr.27)
Viết một bài văn ngắn trình bày ý kiến của em về vấn đề trên
Gợi ý:
1 Yờu cầu: Học sinh biết viết một bài văn Nghị luận xó hội ngắn trỡnh bày suy nghĩ của mỡnh về một vấn đề trong cuộc sống Cỏc ý cần cú:
a/ Giải thớch:
Giới thiệu xuất xứ: cõu núi trớch trong bài bỏo “Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới” của Vũ Khoan Đối tượng đối thoại của tỏc giả là lớp trẻ Việt Nam, chủ nhõn của đất nước ta trong thế kỉ XXI
Sự chuẩn bị bản thõn con người (hành trang vào thế kỉ mới) ở đõy được dựng với nghĩa là hành trang tinh thần như tri thức, kĩ năng, nhõn cỏch, thúi quen lối sống
để đi vào một thế kỉ mới
b Tại sao bước vào thế kỉ mới, hành trang quan trọng nhất là sự chuẩn bị bản thõn con người?
Vỡ con người là động lực phỏt triển của lịch sử
Trang 5Vai trò con người càng nổi trội trong thế kỉ XXI, khi nền kinh tế tri thức sẽ phát triển mạnh mẽ, sự hội nhập kinh tế, văn hoá toàn cầu diễn ra là cơ hội, thách thức sự khẳng định mỗi cá nhân, dân tộc
c Làm gì cho việc chuẩn bị bản thân con người trong thế kỉ mới:
Tích cực học tập tiếp thu tri thức
Rèn luyện đạo đức, lối sống đẹp, có nhân cách, kĩ năng sống chuẩn mực
Phát huy điểm mạnh, từ bỏ thói xấu, điểm yếu
Thấy được trách nhiệm, bổn phận của cá nhân đối với việc chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới
Đề bài 6: Tình thương là hạnh phúc của con người
Thể loại: Văn nghị luận (thao tác nghị luận: Phân tích , tổng hợp, giải thích, chứng minh và bình luận)
Ta chia ra làm ba luận điểm:
Luận điểm 1: Giải thích khái niệm
- Tình thương là gì? Hạnh phúc là gì?
- Quan hệ giữa tình thương và hạnh phúc?
Luận điểm 2: Những biểu hiện cụ thể của tình thương
- Thái độ:
Yêu ông bà cha mẹ, người thân, yêu mọi người xung quanh, yêu bản thân;
Biết quan tâm , chia sẻ , cảm thông với những người bất hạnh; mong muốn cho con người được hạnh phúc; căm ghét những kẻ hại người;
yêu cuộc sống, yêu thiên nhiên, vạn vật, yêu tổ quốc
bảo vệ giữ gìn trong sach môi trường sống
- Hành động:
Hiếu kính với ông bà cha mẹ, quan tâm giúp đỡ, làm những công việc nhà,
học tập trở thành con ngoan trò giỏi báo đáp công ơn; rèn luyện đạo đức trở thành con ngoan trong gia đình , công dân tốt trong xã hội để xây dựng đất nước thêm giàu mạnh văn minh
Sẵn sàng giúp đõ người cơ nhỡ, giúp đỡ đồng bào thiên tai lũ lụt, tàn tật,
Thể hiện một lời nói nhã nhặn, một thái độ lịch sự không làm người tàn tật bị tổn
thương; quyên góp sách vở quần áo trắng cho hoc sinh ngheo vùng sâu vùng xa;
Phê phán những kẻ ích kỉ, chỉ biết giữ cho riêng mình , giàu có về của cải vậy chất nhưng nghèo nàn về tình thương, chỉ biết lo cho hạnh phuc cá nhân
Luận điểm 3: Ý nghĩa
Tình thương làm cho người gần người hơn Cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn, nhân bản hơn khi xã hội có tình thương
Khi xã hội càng văn minh, càng giàu có thì càng cần có tình thương
Đề 7: Viết một đoạn văn đạt yêu cầu về dung lượng khoảng 4 - 6 câu Trình bày theo
hình thức diễn dịch, vị trí câu chủ đề “Được sống trong tình yêu thương là một hạnh phúc lớn” đặt ở đầu đoạn văn
Gợi ý:
- Tùy chọn phép liên kết: phép lặp hoặc phép thế
Trang 6Cho 1,5 điểm khi HS phát triển được nội dung câu chủ đề theo các ý sau (chú ý: Không hẳn mỗi ý chứa trong một câu văn).
+ tình yêu thương là một khía cạnh quan trọng, nói lên bản chất đời sống của
con người, 0,5 đ
+ sống trong tình yêu thương mỗi người sẽ hiểu thấu những nét đẹp đẽ của gia đình, người thân, đồng loại và của chính mình; được sống trong tình yêu thương cũng
là động lực giúp mỗi người sống đẹp hơn, có thêm niềm tin, sức mạnh và khát khao
+ sống thiếu tình thương con người sẽ trở nên đơn độc, thiếu tự tin và mất phương hướng; thật bất hạnh biết bao nếu ai đó trong chúng ta không được sống trong tình yêu thương 0,5 đ