4. Kiểm tra, đánh giá , sửa lỗi, bổ sung kiến thức. ThÕ nhng kÕt qu¶ hiÖn nay cho thÊy chÊt lîng bµi lµm v¨n cña häc sinh cha cao. Qua theo dâi c¸c bµi viÕt cña häc sinh kÕt qu¶ cha nh m[r]
Trang 1A- Đặt vấn đề :
I Lời mở đầu :
Hiện nay học sinh có xu hớng xem nhẹ việc học những môn xã hội nói chung môn Ngữ văn nói riêng Cũng chính vì thế mà chất lợng học văn có chiều hứng giảm sút Học sinh không say mê yêu thích môn học mà say mê vào những môn mang xu hớng thời cuộc nh tiếng Anh, Điện tử , Tin học có vẻ nh không còn hứng thú với những vần thơ lục bát truyền thống , những vâu tục ngữ ca dao dễ thuộc dễ hiểu đi sâu vào lòng ngời.Chính vì thế lại càng đòi hỏi ngời giáo viên đặc biệt là giáo viên Ngữ văn phải tạo đợc giờ học thu hút học sinh, làm cho học sinh mong chờ đến giờ học, điều này không phải dễ nhất là trong thời
kỳ hiện nay nền kinh tế thị trờng đã chi phối khá nhiều đến đời sống của ngời giáo viên
Đòi hỏi ngời giáo viên phải có tâm huyết với nghề nghiệp Tìm ra đợc những thuận lợi – khó khăn trong giờ học để kịp thời uốn nắn và sửa sai cho học sinh Bằng khả năng của mình để đẩy cao chất lợng bài làm văn cho học sinh Cũng chính vì những thực trạng hiện nay của học sinh lớp 9 trờng THCS Hà Lan nên tôi mạnh dạn đa ra một số giải pháp của bản thân nhằm nâng cao chất lợng cho bài văn
II thực trạng vấn đề nghiên cứu:
1 Thực trạng:
Trong năm học 2009 - 2010, tôi đang trực tiếp giảng dạy Ngữ văn lớp 9A, 9D, tôi thấy học sinh có khả năng tiếp thu bài giữa các em không đồng đều Một số em có tinh thần học tập và ham học hỏi, hăng say phát biểu ý kiến xây dựng bài, chuẩn bị bài tơng đối đầy đủ khi lên lớp Bản thân tôi nhận đợc sự giúp đỡ tận tình của đồng nghiệp khi nghỉ các đồng chí đã dạy thay cho tôi không để học sinh nghỉ tiết Hiện nay tài liệu tham khảo nhiều giúp ích rất nhiều trong công tác giảng dạy của giáo viên, các lớp học nâng cao trình độ tạo điều kiện để giáo tham gia học tập để nâng cao trình độ nghiệp vụ theo kịp với xu thế đổi mới hiện nay
Tuy nhiên học sinh lớp 9A, 9D cũng còn tỉ lệ học sinh chuẩn bị bài cũ, học bài khi đến lớp không đầy đủ, ảnh hởng rất lớn đến giờ học Môn Ngữ văn các trang thiết bị nh tranh
ảnh, một số tác phẩm có đoạn trích đợc học th viện không có, do đó giáo viên học sinh muốn tham khảo không có nên rất khó khăn học sinh khó hình dung đợc đoạn trích tác phẩm Học sinh hiện nay có xu thế xem nhẹ các môn xã hội trong đó có môn Ngữ văn dẫn
đến chất lợng học tập không cao
2 Kết quả, hiệu quả của thực trạng trên:
Trong kỳ thi khảo sát chất lợng đầu năm tỉ lệ học sinh yếu môn Ngữ văn khá cao
Học sinh đạt kết quả:
Giỏi : 2 em Khá: 8 em Trung bình: 36em Yếu : 36 em
Qua bảng thống kờ trờn đõy tụi thấy kết quả làm bài của học sinh chưa cao, nhiều bài cũn yếu Từ thực trạng đú, tụi đó đi tỡm giải phỏp giỳp học sinh nõng cao chất lượng làm bài làm văn
B Giải quyết vấn đề:
I Giải pháp thực hiện đề tài:
1 Điều tra, tập trung khảo sỏt việc viết bài văn của học sinh
Trang 2
2 Nghiờn cứu, ghi chộp, tớch luỹ tri thức về cỏch làm bài văn
3 Giảng dạy cung cấp tri thức về cỏch làm bài văn
4 Tổ chức cho HS luyện viết cỏc bài văn
5 Kiểm tra, đỏnh giỏ , sửa lỗi, bổ sung kiến thức
II Cỏc giải phỏp đ ể tổ chức thực hiện :
1 Đ iều tra, tập trung khảo sỏt việc viết bài v ă n của học sinh
Qua thực tế giảng dạy và học tập, nghiên cứu, tôi nhận thức dạy học văn đòi hỏi chúng ta phải nghiên cứu tìm hiểu, tiếp thu nó bằng cả trí óc lẫn tâm hồn, có khi cảm thụ đợc nhng lại trình bày sự hiểu biết của mình không đạt yêu cầu Một bài tập làm văn đòi hỏi kết quả của sự tổng hợp các kiến thức về lí thuyết làm văn, kiến thức văn hoá, kiến thức xã hội, kĩ năng diễn đạt Để biến những kiến thức đó của mình thì học sinh đó phải có một thời gian miệt mài rèn luyện, đặc biệt phải ham thích học văn Thế nhng kết quả hiện nay cho thấy chất lợng bài làm văn của học sinh cha cao Qua theo dõi các bài viết của học sinh kết quả cha nh mong muốn Thực tế nh sau:
* Bài viết số 1: Đề bài: Thuyết minh về cây lúa Việt Nam
Yêu cầu: - xác định đối tợng : cây lúa
- Xác định trình tự thuyết minh:
+ Theo thời kì sinh trởng
+ Theo đặc điểm từng bộ phận
+ Theo kết quả - hiệu quả của vật
- Xác định cấu trúc của văn bản định phân đoạn ( số lợng đoạn văn trong mỗi phần ) và cách trình bày các đoạn
- Xác định 4 bớc tạo lập văn bản, chú trọng bớc lập đề cơng
Lớp Sĩ số
Loại giỏi Loại Khá Trung bình Yếu
- Sau khi thu bài tôi đã chấm bài sữa lỗi cho học sinh và tìm ra nguyên nhân tại sao bài làm của học sinh lại cha cao nh vậy:
Đó là do thời gian trên lớp có hạn, kiến thức học sinh lĩnh hội cha đầy đủ cha sát từng đối tợng học sinh cha phân loại đợc đối tợng học sinh để có hình thức phơng pháp giảng dạy cho phù hợp
- Học sinh cha thực sự quan tâm đến môn học, về nhà học bài ôn bài cha đầy đủ Không chuẩn bị bài trớc khi đến lớp, cha đọc kĩ đề dẫn đến không hiểu đề, vốn từ nghèo nàn do
đọc ít, tài liệu tham khảo thiếu thốn, trình độ nhận thức hạn hẹp
- Trong quá trình giảng dạy số học sinh bị điểm yếu là do thiếu tập trung, khônng chịu học bài, đọc bài
Trên đây là một số nguyên nhân chủ yếu mà tôi nhận thấy ở bài viết số 1, dẫn đến tỉ lệ yếu nhiều Điểm khá giỏi có tỉ lệ tơng đối thấp
2 Giảng dạy cung cấp tri thức về cỏch làm bài v ă n
Bước 1: Tỡm hiểu đề, tỡm ý
Bước 2: Lập dàn ý
Trang 3
Bước 3: Viết bài
Bước 4: Đọc bài và sửa lỗi
3 Cho học sinh viết bài TLV số 2:
Đề bài : Hãy kể về một con vật đáng nhớ mà em yêu thích
Yêu cầu: Học sinh phải: Xác định sự việc chính và các chi tiết
Xác định nhân vật chính ( ngời kể và con vật nuôi ) và một số con vật khác
- Các yếu tố miêu tả biểu cảm xen kẽ
- Thời gian làm bài là 90 phút
sau khi chấm bài tỉ lệ nh sau:
Lớp sĩ số Loại giỏi Loại khá Trung bình Yếu
4 Xác định nguyên nhân bài làm văn chất l ợng ch a cao
Sau khi chấm hai bài làm văn của học sinh tôi thấy kết quả bài viết cha cao đó là do những nguyên nhân chủ yếu sau:
- Khả năng của ngời thầy có hạn, thời gian trên lớp có hạn Điều này cũng ảnh hởng không nhỏ đến chát lợng học tập của học sinh
- Các tranh ảnh phục vụ dạy học môn Ngữ văn còn thiếu, một số tác phẩm có đoạn trích đợc học còn thiếu học sinh không đợc đọc nên rất khó hình dung khi tiếp cận tác phẩm Học sinh cha có điều kiện để mua sách tham khảo để đọc nâng cao kiến thức, làm giàu vốn từ khi viết bài dẫn đến vốn từ nghèo nàn, bài viết quá sơ sài, không phong phú vốn từ nội dung
- Các em học sinh không tiến hành tuân thủ các bớc nh trên Do đó bài viết dẫn đến lạc đề, bài làm không đủ ý, bố cục bài làm lộn xộn thậm chí bố cục không đủ ba phần: mở bài, thân bài, kết luận
- Lỗi về chính tả:
- Học sinh cấp T.H C S không còn những tiết luyện viết, chữ viết xấu sai lỗi chính tả nh: viết hoa tuỳ tiện, lẫn lộn các từ gần âm, câu sai ngữ pháp, sử dụng dấu câu không hợp lí
- Thiếu cấu trúc văn bản và tính liên kết câu
5 Những giải pháp nhằm nâng cao chất l ợng bài làm văn
1 Đối với ng ời thầy :
a Các phẩm chất giáo viên cần có:
Do đặc điểm của nghề dạy học, ngời giáo viên nhất là giáo viên ngữ văn luôn tác động
đến sự phát triển nhân cách học sinh Sự tác động này thông qua trình độ và phẩm chất nhân cách của ngời thầy
- Ngời giáo viên phải có thế giới quan khoa học để làm nền tảng, định hớng thái độ, hành
vi ứng sử của giáo viên trớc các vấn đề thế giới tự nhiên, thực tiễn xã hội và thực tiễn nghề nghiệp
- Ngời giáo viên có lí tởng nghề nghiệp trong sáng, luôn luôn say xa học tập, rèn luyện để không ngừng nâng cao kiến thức, đặc điểm nghề nghiệp, có năng lực và trình độ tổ chức thành công các quá trình dạy học và giáo dục
- Ngời giáo viên ngữ văn luôn tiếp xúc hoạt đọng với thế hệ trẻ muốn hoạt đọng s phạm thu hút và có tác dụng cảm hoá, thuyết phục đợc các em, đòi hỏi bản thân nhà giáo dục phải có tâm hồn trong sáng, tơi trẻ, có tình cảm cao thợng, có thái độ khoan dung
Trang 4
Nhờ vậy nhà giáo dục mới có khả năng hiểu biết và có khả năng phát huy sở trờng của bản thân trong công tác giáo dục Đặc biệt là lòng yêu trẻ, yêu nghề, thái độ c xử công bằng
đầy tình thơng, biết tự kiềm chế bản thân, gơng mẫu để học sinh noi theo, tôn trọng nhân cách trẻ, biết hợp tác với trẻ trong quá trình dạy học và giáo dục, biết tạo dựng bầu không khí dân chủ trong lớp học
- Lòng thơng ngời, tình yêu trẻ là động lực mạnh mẽ giúp ngời giáo viên vợt qua thử thách khó khăn trong cuộc sống để thực hiện tốt chức năng ngời “kỹ s tâm hồn” với tinh thần trách nhiệm cao, với niềm vui say mê, sáng tạo, với ý chí không ngừng học hỏi vơn lênhoàn thiện mình để cống hiến cho sự nghiệp trồng ngời
b Năng lực s phạm của ngời giáo viên:
- Để giảng dạy và làm tốt chức năng của nhà giáo dục, ngời giáo viên phải học tập và tự rèn luyện để có năng lực s phậm cần thiết:
+) Để dạy tốt, ngời giáo viên phải nắm vững tri thức khoa học có liên quan đến môn học
mà mình phụ trách, đồng thời thờng xuyên tự học, tự nghiên cứu để bắt kịp nhu cầu đổi mới không ngừng trong nội dung và phơng pháp dạy học
+) Trong hoạt động s phạm hàn ngày, ngời giáo viên phải có kiến thức và kỹ năng giao tiếp ứng xử trong tình huốngtrong quan hệ gia đình nhà trờng xã hội
+) Ngời thầy phải rèn luyện cho mình có đợc những kỷ năng, kỷ xảocần thiết cho hoạt
động nông nghiệp: Các kỷ ngăng thiết kế, kỷ năng tổ chức, kỷ năng giao tiếp, kỷ năng nhận thức kỷ năng dạy học, kĩ năng dạy học, kĩ năng nghiên cứu khoa học, hoạt động xã hội
+) Ngời giáo viên cần khéo léo tế nhị, không nóng vội trong dạy học
+) Tận dụng tối đa các tiết dạy học trả bài
2 Đối với học sinh :
- Do sự thay đổi cơ bản nội dung, phơng pháp và hình thức tổ chức dạy học cũng nh thay
đổi các mối quan hệ xã hội nên học sinh T H C S nói chung, học sinh lớp 8 trờng THCS
Hà Lan nói riêng có những đặc đặc điểm nhận thức riêng so với học sinh tiểu học Nên
đòi hỏi ngời giáo viên phải hiểu biết đặc điểm phát triển trí tuệ của học sinh để làm cơ
sở thiết kế bài giảng, lựa chọn nội dung, phơng pháp dạy học có cơ sở khoa học phù hợp với sự phát triển trí tuệ của các em thực hiện nguyên tắc sát đối tợng Phân loại đối tợng học sinh trong quá trình dạy học
Tạo lập nhóm đối tợng:
+) Nhóm học sinh khá - giỏi: Giáo viên nên mở rộng, đào sâu, nâng cao những tri thức đã học trong chơng trình nội dung và phơng pháp dạy học chủ yếu là giới thiệu một
số vấn đề mới cha đợc học hoặc cha có diều kiện học kỹ học sâu
+) Nhóm học sinh trung bình – trung bình khá: Giáo viên phải giúp các em nắm vững đợc những kiến thức và kỹ năng đã đợc học phơng pháp dạy học chủ yếu là tổng kết,
hệ thống lại những vấn đề cần thiết Giáo viên đa ra những bài tập nhằm bổ sung, củng cố
và rèn luyện
+) ở THCS không còn tiết luyện viết nhng giáo viên cũng không thể bỏ qua mà vẫn phải tổ chức luyện viết cho học sinh; Giao bài luyện viết về nhà nhất là các em viét chữ xấu, giao thời gian cụ thể, kiểm tra, sữa chữa hoàn thiện dần cho các em
Trang 5
+ ở tiết trả bài học sinh có thể tự sữa lỗi cho nhau đó cũng là cách học bài tốt nhất
Học sinh nên đọc nhiều để làm giàu thêm vốn tri thức hiện có
Học sinh học bài, chuẩn bị bài đầy đủ khi đến lớp Đến lớp nên tận dụng tối đa qũy thời gian hiện có của một tiết học
- Không ngừng học hỏi bạn bè, thầy cô gia đình xã hội và tiếp thu làm giàu vốn tri thức
* Cho học sinh làm bài viết số 3:
Đề bài : Thuyết minh về chiếc nón lá Việt Nam
Kết quả:
Lớp sĩ số Loại giỏi Loại khá Trung bình Yếu
C Kết luận :
1 Kết quả nghiên cứu:
Sau một thời gian nhận thấy thực trạng bài làm văn của học sinh lớp 8A trờng THCS Hà Lan, tôi dã kịp thời tìm ra nguyên nhân bài làm văn của các em đạt kết quả ch a cao Tôi nhanh chóng tìm ra giải pháp của bản thân, tôi mong rằng chất lợng bài làm của các em từng bớc nâng cao dần lên so với chất lợng thi khảo sát đầu năm thì chất lợng thi học kỳ 1
đã có bớc chuyển biến đáng kể cụ thể giảm tối đa hoc sinh yếu kém
Tuy nhiên kết quả nh vậy cha phải là cao nhng đó cũng là một sự thay đổi chất lợng bài làm của các em
- Trên đây là một só giải pháp mà bản thân tôi thấy tự nên làm để nâng cao chất l ợng bài làm cho học sinh lớp 8A trờng THCS Hà Lan năm học 2009-2010 và tiếp tục tìm hiểu nghiên cứu trong những năm tiếp theo
- Mặc dù kết quả cha khả quan nhng có khả năng thực thi Nó đánh dấu trong quá trình học hỏi đúc rút kinh nghiệm của mình Để đạt đợc kết quả cao hơn nữa tôi nghĩ rằng mình còn phải cố gắng nhiều, học hỏi nhiều ở các đồng nghiệp
3 Đề xuất và kiến nghị :
- Th viện nhà trờng nên có thêm tranh ảnh phục vụ tốt cho quả trình dạy học bài giảng ngữ văn 8 Bổ xung các tác phẩm có đoạn trích đợc học Đặc biệt là các tác phẩm nớc ngoài, chân dung của một số nhà thơ lớn các tài liệu nâng cao cho giáo viên học sinh
- Thời gian nghiên cứu cha nhiều nên tôi rất mong có sự nhận xét, đóng góp của đồng nghiệp để đề tài của tôi có chất lợng hơn Tôi xin chân thành cảm ơn
Hà Lan, ngày 18 tháng 3 năm 2010
Trần Thị Nga