Rồi chàng lại cố rũ bỏ các ý nghĩ ấy và vừa đi vừa đếm: một, hai, ba… Song những mẩu sự việc cũ vẫn lần lượt hiện lên trong trí nhớ của Grigori: "Chúng mình ngồi dưới một đống cỏ ướ[r]
Trang 1Những tỏc phẩm kinh điển của thế giới Sông Đông êm đềm–Solokhop
Sông Đông êm đềm
Mikhail Solokhov
Chương 9
Lễ Lỏ đó qua, chỉ cũn để lại cho cỏc nhà trong thụn những nhỏnh bạc hà khụ vương vói trờn mặt đất, những cỏi lỏ nỏt vụn ra thành bụi và những cõy sồi hay tần bỡ chặt xuống cắm bờn cạnh cổng hay sõn thẻm đó quắt lại, khụng cũn sức sống
Lễ Lỏ mở đầu mựa cắt cỏ Từ sỏng tinh mơ, bói cỏ hoang ven rừng đó như nở hoa: những chiếc vỏy ngày hội của phụ nữ, những tấm tạp dề thờu sặc sỡ, những chiếc khăn bịt đầu muụn màu Toàn thụn ra cắt cỏ cựng một ngày Đàn ụng thỡ cắt, đàn bà thỡ cào, ai nấy quần lành ỏo tốt như để ăn tết đầu năm Tục lệ từ cổ vốn là như thế
Từ sụng Đụng cho tới những khu rừng xớch dương xa tớt, cả một bói cỏ mờnh mụng
bị tàn phỏ run lờn và thở dốc dưới những lưỡi hỏi
Nhà Melekhov ra đồng khỏ muộn Lỳc họ bắt đầu đi cắt cỏ thỡ gần nửa thụn đó cú mặt trờn bói
- ễng ngủ kỹ quỏ đấy, ụng Panteley Prokofievich? - Những người cắt cỏ mồ hụi đầm đỡa nhao nhao chào hỏi
- Khụng phải lỗi tại tụi đõu, tại bọn đàn bà đấy! - ễng già cười mỏt và giơ cỏi roi bện bằng tơ sống quất cho đụi bũ kộo nhanh hơn
- Chỳc ụng khỏe mạnh, ụng bạn đồng ngũ? Trưa mất rồi, người anh em ạ, trưa mất rồi đấy… - Một người Cụ-dắc cao lớn, đội mũ rơm đứng bờn đường, vừa lắc đầu vừa gói trấu cho cỏi hỏi
- Cỏ cú khụ mất đõu mà sợ?
- Phải tế nước đại lờn mới kịp, nếu khụng cỏ sẽ khụ mất thật đấy Phần của ụng ở chỗ nào thế
- Ở chỗ bờ Đất đỏ ụng ạ
- Thụi, ụng thỳc hai con bũ hoa đi nhanh lờn, kẻo hụm nay khụng tới nơi được đõu Acxinhia ngồi phớa sau xe với chiếc khăn bịt đầu kớn mặt để trỏnh nắng Qua cỏi kẽ
hở rất hẹp dành chũ hai con mắt, nàng nhỡn Grigori ngồi trước mặt với vẻ vừa lónh đạm vừa nghiờm khắc Daria ngồi thừng chõn giữa hai thành xe, đầu cũng trựm kớn, quần ỏo cũng chải chuốt như Acxinhia Thằng bộ nằm trong tay Daria đó thiu thiu ngủ nhưng vẫn bỳ cỏi vỳ dài dài cú những đường gõn xanh Dunhiaska nhỳn nhảy trờn tấm vỏn đặt ngang xe, cặp mắt sung sướng của cụ bộ hết nhỡn bói cỏ lại nhỡn những người gặp trờn đường Khuụn mặt vui tươi, hơi rỏm nắng, cú chỳt tàn hương quanh tinh mũi của Dunhiaska tựa như muốn núi: "Em cảm thấy vui và sảng khoỏi, trong lũng em cũng tràn ngập một màu xanh thanh thản và tinh khiết y hệt như bầu trời Em rất vui và khụng mong mỏi gỡ hơn" ễng Panteley Prokofievich kộo tay chiếc ỏo vải thụ xuống tới bàn tay để lau những giọt mồ hụi rũng rũng dưới mũ lưỡi trai, lưng ụng cũng xuống dớnh chặt vào cỏi ỏo sơ mi cú những đỏm mồ hụi nõu sẫm Mặt trời chiếu qua những đỏm mõy trắng như lụng cừu non Qua một làn khúi mụng lung, những tia nắng chiếu chệch đi toả ra như nan quạt xuống những trỏi nỳi xa bàng bạc bờn sụng Đụng, xuống đồng cỏ và bói cỏ hoang ven sụng, xuống thụn xúm
Trời mỗi lỳc một thờm oi bức Giú tải những đỏm mõy trụi thẫn thờ, khụng nhanh gỡ hơn hai con bũ của ụng Panteley Prokofievich đang lờ bước trờn đường ễng đó nặng nề giơ cỏi roi lờn, nhưng chỉ quay quay mấy cỏi trờn đầu, tựa như cũn trự trừ:
Trang 2Những tỏc phẩm kinh điển của thế giới Sông Đông êm đềm–Solokhop hụng bũ đó giơ xương như thế kia rồi thỡ cú nờn đỏnh hay khụng? Hỡnh như hai con
bũ cũng biết thế nờn chỳng chẳng buồn rảo bước, văn ve vẩy đuụi, đi dẫn rượu, dũ dẫm, chõn bước lũng khũng Đàn muỗi nhắt lấm tấm như làn bụi úng ỏnh da cam lượn trũn trờn hai con bũ
Gần mấy cỏi sõn phơi trong thụn, những chỗ đó cắt xong trờn bói, cỏ sỏng lờn với những đỏm màu xanh nhạt Ở những nơi cũn chưa chở cỏ về, làn giú nhẹ xới gợn lớp cỏ xanh rờn, mịn như lụa, úng ỏnh những đốm đen
- Phần nhà ta chỗ kia đấy - ễng Panteley Prokofievich vung roi
- Ta bắt đầu cắt từ ven rừng chứ? - Grigori hỏi
- Cắt từ đầu nầy cũng được Tao đó lấy xẻng đỏnh cỏi dấu chữ V vào đấy rồi
Hai con bũ mệt nhoài được Grigori thỏo ra khỏi càng xe ễng già đi tỡm cỏi dấu chữ
V chặt bằng xẻng ở mộp phần cỏ, vũng tai của ụng nhấp nhoỏng Chẳng mấy chốc
đó thấy ụng vung tay kờu lờn:
- Cầm lấy hỏi thụi!
Những bước chõn của Grigori dẫm nỏt cỏ Từ chỗ để xe, chàng đi đến đõu, đều để lại sau lưng những vết chõn trờn lớp cỏ rung rinh
ễng Panteley Prokofievich quay mặt về phớa cỏi gỏc chuụng trăng trắng hiện lờn đằng xa như một vỏ đậu, làm dấu phộp rồi cầm hỏi lờn Cỏi mũi khoằm của ụng búng nhoỏng như mới sơn quang dầu, mồ hụi lúng lỏnh trờn cặp mỏ hừm đen xạm ễng mỉm cười nhe hai hàm răng trắng loỏ, sỏt sin sớt, cơ man nào là răng sau chũm rõu đen lỏy Rồi ụng xoay cỏi cổ nhăn nheo sang phải, vung cỏi hỏi lờn Cỏ bị phạt đứt ngả rạp dưới chõn ụng thành một hỡnh bỏn nguyệt chừng một xa-gien
Grigori dim mắt vung cỏi hỏi cắt cỏ sỏt gút cha Phớa trước Grigori, mấy chiếc tạp dề của phụ nữ như nở hoa, tản ra thành hỡnh cầu vồng Nhưng Grigori chỉ đưa mắt tỡm một chiếc tạp dề trắng cú cạp viền Grigori nhỡn loỏng qua Acxinhia một cỏi rồi lại vung lưỡi hỏi, giúng bước theo bố
Hỡnh ảnh Acxinhia đó choỏn hết đầu úc Grigori Chàng dim mắt thầm nghĩ mỡnh đang hụn nàng, núi với nàng những lời sụi nổi, nựng nịu, khụng hiểu sao cứ tự nhiờn dồn lờn miệng chàng Rồi chàng lại cố rũ bỏ cỏc ý nghĩ ấy và vừa đi vừa đếm: một, hai, ba… Song những mẩu sự việc cũ vẫn lần lượt hiện lờn trong trớ nhớ của Grigori:
"Chỳng mỡnh ngồi dưới một đống cỏ ướt… cú tiếng dế kờu dưới đỏm đất lở ỏnh trăng trờn bói cỏ hoang… những giọt nước trờn bụi cõy cũng nhỏ xuống thưa thớt, đều đặn một, hai, ba… như thế nầy Khoỏi thật chà, thỳ vị thật!…"
Bỗng cú tiếng cười bờn chỗ xe đỗ Grigori ngoỏi nhỡn lại Acxinhia cỳi xuống núi khụng biết những gỡ với Daria nằm dưới gầm xe, Daria xua tay rồi cả hai lại cười Dunhiaska ngồi trờn càng xe, hỏt giọng rất thanh
- Mỡnh cắt tới bụi cõy nhỏ đằng kia thỡ phải gói trấu cho cỏi hỏi mới được, - Grigori đang nghĩ như thế thỡ cảm thấy lưỡi hỏi của chàng cắt qua một cỏi gỡ lầy nhầy, dớnh dớnh Chàng cỳi xuống nhỡn thỡ thấy dưới chõn cú một con vịt trời nhỏ xớu, lớu rớu khập khiễng chạy vào dưới cỏ Một con khỏc bị lưỡi hỏi phạt làm đụi nằm lăn dưới cỏi hố trước đú cũn là tổ vịt Những con cũn lại rớu rớt chạy toỏn loạn trờn cỏ Grigori đặt con vịt bị chộm đứt đụi lờn lũng bàn tay
Trong nắm lụng vàng vàng nõu nõu mới nở được vài ngày vẫn cũn lại chỳt hơi ấm của sự sống Mỏu sựi lờn thành một cỏi bong búng hồng hồng ở mộp cỏi mỏ dốn dẹt
mở to Hai con mắt nom như hai hạt cườm nheo lại một cỏch tinh quỏi, cặp chõn tớ hon run run và vẫn cũn ấm
Trang 3Những tỏc phẩm kinh điển của thế giới Sông Đông êm đềm–Solokhop Grigori nhỡn con vật nhỏ nhoi sắp chết nằm trong tay mỡnh, bất giỏc thấy thương nhúi trong tim
- Anh nhặt được cỏi gỡ thế, anh Griska?
Dunhiaska nhảy cỡn theo hàng cỏ vừa cắt, chạy tới bờn Grigori, hai cỏi đuụi sam nhỏ xớu lăn đi lăn lại trước ngực Grigori cau mày, để con vịt con rơi xuống rồi lại bực bội vung hỏi cắt cỏ
Mọi người ăn qua quớt bữa trưa Cả bữa ăn chỉ cú mỡ chài và cỏi mún quốc tuý của người Cụ-dắc là sữa chua, đựng trong tỳi dết, đem từ nhà đi
Trong bữa ăn, ụng Panteley Prokofievich núi:
- Thụi chẳng về làm gỡ Bũ cứ thả cho ăn cỏ trong rừng Đến mai, mặt trời mọc tan sương chỳng ta sẽ cắt nốt
Ăn xong cỏnh đàn bà bắt đầu cào cỏ Cỏ đó cắt hộo đi, bắt đầu khụ toả mựi hương nặng nề, ngõy ngất
Mọi người nghỉ tay thỡ búng chiều đó xuống Acxinhia cào xong mấy hàng cỏ cũn lại rồi đi tới chỗ xe đỗ để nấu chỏo Suốt ngày hụm ấy nàng cứ nhỡn Grigori với ỏnh mắt đầy căm ghột và tỡm hết lời cay độc để chế giễu Grigori, tựa như muốn bỏo thự
về một cỏi nhục lớn, khụng sao quờn được Grigori đuổi bũ ra sụng Đụng cho uống nước
Khuụn mặt nhăn như bị của chàng khụng hiểu sao nhợt ra ễng bố thỡ chẳng lỳc nào rời mắt khỏi Acxinhia và Grigori ễng nhỡn Grigori, con mắt đầy vẻ hằn học:
- Ăn tối xong thỡ đi mà coi bũ Chỳ ý đừng cho ra ăn cỏ đấy Lấy cỏi ỏo choàng của tao mà khoỏc vào người
Daria đặt con nằm ở dưới gầm xe rồi cựng với Đunhiasca vào rừng kiếm củỉ
Trờn bói cỏ hoang ven sụng, một vành trăng non lừng lững trụi trờn bầu trời tối đen, tối mự Những con bướm đờm bay tới tấp về phớa đống lửa như một trận bóo tuyết Mọi người ngồi trờn một tấm bạt trải bờn đống lửa, sắp sửa ăn tối Chỏo sụi sựng sục trong cỏi nồi dó chiến ỏm khúi Daria kộo gấu vỏy lút lờn lau những chiếc cựi dỡa rồi gọi Grigori
- Lại ăn đi, chỳ!
Grigori bước từ trong búng tối ra ngồi bờn đống lửa với chiếc ỏo choàng khoỏc trờn vai
- Cú gỡ mà chỳ cau cau, cú cú như thế? - Daria mỉm cười hỏi
- Cú lẽ sắp mưa đến nơi rồi, lưng đau như dần ấy, - Grigori pha trũ
- Anh ấy lại khụng muốn đi coi bũ rồi, đỳng như thế đấy - Đunhiasca mỉm cười đến ngồi bờn cạnh Grigori Cụ bộ chỉ muốn kiếm chuyện núi với anh, nhưng khụng sao bắt chuyện được
ễng Panteley Prokofievich hào hứng đưa bỏt chỏo lờn hỳp sựm sụp răng ụng nhai ngau ngỏu những hạt kờ chưa nhừ Acxinhia cỳi gầm mặt xuống ăn Nghe Daria pha trũ, nàng cũng chỉ cú được một nụ cười gắng gượng Mỏ nàng đỏ ửng lờn, cứ như đang cú một cỏi gỡ rạo rực xao xuyến thiờu đốt trong lũng
Grigori đứng dậy trước tất cả mọi người, bỏ ra chỗ thả bũ
- Chỳ ý đấy kẻo rồi lại cho bũ dẫm nỏt cỏ nhà người ta! - ễng bố núi to dặn với theo Nhưng ụng nghẹn chỏo, ho sặc sụa mói khụng thụi
Dunhiaska cười rũ rượi, hai mỏ cụ bộ đỏ bừng lờn Lửa đó gần tàn Củi chỏy õm ỉ toả lờn những người đang ngồi cỏi mựi ngọt ngọt của lỏ nướng
Lễ Lỏ đó qua, chỉ cũn để lại cho cỏc nhà trong thụn những nhỏnh bạc hà khụ
Trang 4Những tỏc phẩm kinh điển của thế giới Sông Đông êm đềm–Solokhop vương vói trờn mặt đất, những cỏi lỏ nỏt vụn ra thành bụi và những cõy sồi hay tần bỡ chặt xuống cắm bờn cạnh cổng hay sõn thẻm đó quắt lại, khụng cũn sức sống
Lễ Lỏ mở đầu mựa cắt cỏ Từ sỏng tinh mơ, bói cỏ hoang ven rừng đó như nở hoa: những chiếc vỏy ngày hội của phụ nữ, những tấm tạp dề thờu sặc sỡ, những chiếc khăn bịt đầu muụn màu Toàn thụn ra cắt cỏ cựng một ngày Đàn ụng thỡ cắt, đàn bà thỡ cào, ai nấy quần lành ỏo tốt như để ăn tết đầu năm Tục lệ từ cổ vốn là như thế
Từ sụng Đụng cho tới những khu rừng xớch dương xa tớt, cả một bói cỏ mờnh mụng
bị tàn phỏ run lờn và thở dốc dưới những lưỡi hỏi
Nhà Melekhov ra đồng khỏ muộn Lỳc họ bắt đầu đi cắt cỏ thỡ gần nửa thụn đó cú mặt trờn bói
- ễng ngủ kỹ quỏ đấy, ụng Panteley Prokofievich? - Những người cắt cỏ mồ hụi đầm đỡa nhao nhao chào hỏi
- Khụng phải lỗi tại tụi đõu, tại bọn đàn bà đấy! - ễng già cười mỏt và giơ cỏi roi bện bằng tơ sống quất cho đụi bũ kộo nhanh hơn
- Chỳc ụng khỏe mạnh, ụng bạn đồng ngũ? Trưa mất rồi, người anh em ạ, trưa mất rồi đấy… - Một người Cụ-dắc cao lớn, đội mũ rơm đứng bờn đường, vừa lắc đầu vừa gói trấu cho cỏi hỏi
- Cỏ cú khụ mất đõu mà sợ?
- Phải tế nước đại lờn mới kịp, nếu khụng cỏ sẽ khụ mất thật đấy Phần của ụng ở chỗ nào thế
- Ở chỗ bờ Đất đỏ ụng ạ
- Thụi, ụng thỳc hai con bũ hoa đi nhanh lờn, kẻo hụm nay khụng tới nơi được đõu Acxinhia ngồi phớa sau xe với chiếc khăn bịt đầu kớn mặt để trỏnh nắng Qua cỏi kẽ
hở rất hẹp dành chũ hai con mắt, nàng nhỡn Grigori ngồi trước mặt với vẻ vừa lónh đạm vừa nghiờm khắc Daria ngồi thừng chõn giữa hai thành xe, đầu cũng trựm kớn, quần ỏo cũng chải chuốt như Acxinhia Thằng bộ nằm trong tay Daria đó thiu thiu ngủ nhưng vẫn bỳ cỏi vỳ dài dài cú những đường gõn xanh Dunhiaska nhỳn nhảy trờn tấm vỏn đặt ngang xe, cặp mắt sung sướng của cụ bộ hết nhỡn bói cỏ lại nhỡn những người gặp trờn đường Khuụn mặt vui tươi, hơi rỏm nắng, cú chỳt tàn hương quanh tinh mũi của Dunhiaska tựa như muốn núi: "Em cảm thấy vui và sảng khoỏi, trong lũng em cũng tràn ngập một màu xanh thanh thản và tinh khiết y hệt như bầu trời Em rất vui và khụng mong mỏi gỡ hơn" ễng Panteley Prokofievich kộo tay chiếc ỏo vải thụ xuống tới bàn tay để lau những giọt mồ hụi rũng rũng dưới mũ lưỡi trai, lưng ụng cũng xuống dớnh chặt vào cỏi ỏo sơ mi cú những đỏm mồ hụi nõu sẫm Mặt trời chiếu qua những đỏm mõy trắng như lụng cừu non Qua một làn khúi mụng lung, những tia nắng chiếu chệch đi toả ra như nan quạt xuống những trỏi nỳi xa bàng bạc bờn sụng Đụng, xuống đồng cỏ và bói cỏ hoang ven sụng, xuống thụn xúm
Trời mỗi lỳc một thờm oi bức Giú tải những đỏm mõy trụi thẫn thờ, khụng nhanh gỡ hơn hai con bũ của ụng Panteley Prokofievich đang lờ bước trờn đường ễng đó nặng nề giơ cỏi roi lờn, nhưng chỉ quay quay mấy cỏi trờn đầu, tựa như cũn trự trừ: hụng bũ đó giơ xương như thế kia rồi thỡ cú nờn đỏnh hay khụng? Hỡnh như hai con
bũ cũng biết thế nờn chỳng chẳng buồn rảo bước, văn ve vẩy đuụi, đi dẫn rượu, dũ dẫm, chõn bước lũng khũng Đàn muỗi nhắt lấm tấm như làn bụi úng ỏnh da cam lượn trũn trờn hai con bũ
Gần mấy cỏi sõn phơi trong thụn, những chỗ đó cắt xong trờn bói, cỏ sỏng lờn với
Trang 5Những tỏc phẩm kinh điển của thế giới Sông Đông êm đềm–Solokhop những đỏm màu xanh nhạt Ở những nơi cũn chưa chở cỏ về, làn giú nhẹ xới gợn lớp cỏ xanh rờn, mịn như lụa, úng ỏnh những đốm đen
- Phần nhà ta chỗ kia đấy - ễng Panteley Prokofievich vung roi
- Ta bắt đầu cắt từ ven rừng chứ? - Grigori hỏi
- Cắt từ đầu nầy cũng được Tao đó lấy xẻng đỏnh cỏi dấu chữ V vào đấy rồi
Hai con bũ mệt nhoài được Grigori thỏo ra khỏi càng xe ễng già đi tỡm cỏi dấu chữ
V chặt bằng xẻng ở mộp phần cỏ, vũng tai của ụng nhấp nhoỏng Chẳng mấy chốc
đó thấy ụng vung tay kờu lờn:
- Cầm lấy hỏi thụi!
Những bước chõn của Grigori dẫm nỏt cỏ Từ chỗ để xe, chàng đi đến đõu, đều để lại sau lưng những vết chõn trờn lớp cỏ rung rinh
ễng Panteley Prokofievich quay mặt về phớa cỏi gỏc chuụng trăng trắng hiện lờn đằng xa như một vỏ đậu, làm dấu phộp rồi cầm hỏi lờn Cỏi mũi khoằm của ụng búng nhoỏng như mới sơn quang dầu, mồ hụi lúng lỏnh trờn cặp mỏ hừm đen xạm ễng mỉm cười nhe hai hàm răng trắng loỏ, sỏt sin sớt, cơ man nào là răng sau chũm rõu đen lỏy Rồi ụng xoay cỏi cổ nhăn nheo sang phải, vung cỏi hỏi lờn Cỏ bị phạt đứt ngả rạp dưới chõn ụng thành một hỡnh bỏn nguyệt chừng một xa-gien
Grigori dim mắt vung cỏi hỏi cắt cỏ sỏt gút cha Phớa trước Grigori, mấy chiếc tạp dề của phụ nữ như nở hoa, tản ra thành hỡnh cầu vồng Nhưng Grigori chỉ đưa mắt tỡm một chiếc tạp dề trắng cú cạp viền Grigori nhỡn loỏng qua Acxinhia một cỏi rồi lại vung lưỡi hỏi, giúng bước theo bố
Hỡnh ảnh Acxinhia đó choỏn hết đầu úc Grigori Chàng dim mắt thầm nghĩ mỡnh đang hụn nàng, núi với nàng những lời sụi nổi, nựng nịu, khụng hiểu sao cứ tự nhiờn dồn lờn miệng chàng Rồi chàng lại cố rũ bỏ cỏc ý nghĩ ấy và vừa đi vừa đếm: một, hai, ba… Song những mẩu sự việc cũ vẫn lần lượt hiện lờn trong trớ nhớ của Grigori:
"Chỳng mỡnh ngồi dưới một đống cỏ ướt… cú tiếng dế kờu dưới đỏm đất lở ỏnh trăng trờn bói cỏ hoang… những giọt nước trờn bụi cõy cũng nhỏ xuống thưa thớt, đều đặn một, hai, ba… như thế nầy Khoỏi thật chà, thỳ vị thật!…"
Bỗng cú tiếng cười bờn chỗ xe đỗ Grigori ngoỏi nhỡn lại Acxinhia cỳi xuống núi khụng biết những gỡ với Daria nằm dưới gầm xe, Daria xua tay rồi cả hai lại cười Dunhiaska ngồi trờn càng xe, hỏt giọng rất thanh
- Mỡnh cắt tới bụi cõy nhỏ đằng kia thỡ phải gói trấu cho cỏi hỏi mới được, - Grigori đang nghĩ như thế thỡ cảm thấy lưỡi hỏi của chàng cắt qua một cỏi gỡ lầy nhầy, dớnh dớnh Chàng cỳi xuống nhỡn thỡ thấy dưới chõn cú một con vịt trời nhỏ xớu, lớu rớu khập khiễng chạy vào dưới cỏ Một con khỏc bị lưỡi hỏi phạt làm đụi nằm lăn dưới cỏi hố trước đú cũn là tổ vịt Những con cũn lại rớu rớt chạy toỏn loạn trờn cỏ Grigori đặt con vịt bị chộm đứt đụi lờn lũng bàn tay
Trong nắm lụng vàng vàng nõu nõu mới nở được vài ngày vẫn cũn lại chỳt hơi ấm của sự sống Mỏu sựi lờn thành một cỏi bong búng hồng hồng ở mộp cỏi mỏ dốn dẹt
mở to Hai con mắt nom như hai hạt cườm nheo lại một cỏch tinh quỏi, cặp chõn tớ hon run run và vẫn cũn ấm
Grigori nhỡn con vật nhỏ nhoi sắp chết nằm trong tay mỡnh, bất giỏc thấy thương nhúi trong tim
- Anh nhặt được cỏi gỡ thế, anh Griska?
Dunhiaska nhảy cỡn theo hàng cỏ vừa cắt, chạy tới bờn Grigori, hai cỏi đuụi sam nhỏ xớu lăn đi lăn lại trước ngực Grigori cau mày, để con vịt con rơi xuống rồi lại
Trang 6Những tỏc phẩm kinh điển của thế giới Sông Đông êm đềm–Solokhop bực bội vung hỏi cắt cỏ
Mọi người ăn qua quớt bữa trưa Cả bữa ăn chỉ cú mỡ chài và cỏi mún quốc tuý của người Cụ-dắc là sữa chua, đựng trong tỳi dết, đem từ nhà đi
Trong bữa ăn, ụng Panteley Prokofievich núi:
- Thụi chẳng về làm gỡ Bũ cứ thả cho ăn cỏ trong rừng Đến mai, mặt trời mọc tan sương chỳng ta sẽ cắt nốt
Ăn xong cỏnh đàn bà bắt đầu cào cỏ Cỏ đó cắt hộo đi, bắt đầu khụ toả mựi hương nặng nề, ngõy ngất
Mọi người nghỉ tay thỡ búng chiều đó xuống Acxinhia cào xong mấy hàng cỏ cũn lại rồi đi tới chỗ xe đỗ để nấu chỏo Suốt ngày hụm ấy nàng cứ nhỡn Grigori với ỏnh mắt đầy căm ghột và tỡm hết lời cay độc để chế giễu Grigori, tựa như muốn bỏo thự
về một cỏi nhục lớn, khụng sao quờn được Grigori đuổi bũ ra sụng Đụng cho uống nước
Khuụn mặt nhăn như bị của chàng khụng hiểu sao nhợt ra ễng bố thỡ chẳng lỳc nào rời mắt khỏi Acxinhia và Grigori ễng nhỡn Grigori, con mắt đầy vẻ hằn học:
- Ăn tối xong thỡ đi mà coi bũ Chỳ ý đừng cho ra ăn cỏ đấy Lấy cỏi ỏo choàng của tao mà khoỏc vào người
Daria đặt con nằm ở dưới gầm xe rồi cựng với Đunhiasca vào rừng kiếm củỉ
Trờn bói cỏ hoang ven sụng, một vành trăng non lừng lững trụi trờn bầu trời tối đen, tối mự Những con bướm đờm bay tới tấp về phớa đống lửa như một trận bóo tuyết Mọi người ngồi trờn một tấm bạt trải bờn đống lửa, sắp sửa ăn tối Chỏo sụi sựng sục trong cỏi nồi dó chiến ỏm khúi Daria kộo gấu vỏy lút lờn lau những chiếc cựi dỡa rồi gọi Grigori
- Lại ăn đi, chỳ!
Grigori bước từ trong búng tối ra ngồi bờn đống lửa với chiếc ỏo choàng khoỏc trờn vai
- Cú gỡ mà chỳ cau cau, cú cú như thế? - Daria mỉm cười hỏi
- Cú lẽ sắp mưa đến nơi rồi, lưng đau như dần ấy, - Grigori pha trũ
- Anh ấy lại khụng muốn đi coi bũ rồi, đỳng như thế đấy - Đunhiasca mỉm cười đến ngồi bờn cạnh Grigori Cụ bộ chỉ muốn kiếm chuyện núi với anh, nhưng khụng sao bắt chuyện được
ễng Panteley Prokofievich hào hứng đưa bỏt chỏo lờn hỳp sựm sụp răng ụng nhai ngau ngỏu những hạt kờ chưa nhừ Acxinhia cỳi gầm mặt xuống ăn Nghe Daria pha trũ, nàng cũng chỉ cú được một nụ cười gắng gượng Mỏ nàng đỏ ửng lờn, cứ như đang cú một cỏi gỡ rạo rực xao xuyến thiờu đốt trong lũng
Grigori đứng dậy trước tất cả mọi người, bỏ ra chỗ thả bũ
- Chỳ ý đấy kẻo rồi lại cho bũ dẫm nỏt cỏ nhà người ta! - ễng bố núi to dặn với theo Nhưng ụng nghẹn chỏo, ho sặc sụa mói khụng thụi
Dunhiaska cười rũ rượi, hai mỏ cụ bộ đỏ bừng lờn Lửa đó gần tàn Củi chỏy õm ỉ toả lờn những người đang ngồi cỏi mựi ngọt ngọt của lỏ nướng