Nguoi lai do song Da

- Ông không thích lái đò trên những khúc. - Ông không thích lái đò trên những khúc[r]

1 Tùy bút “Sông Đà”

 Câu hỏi : Căn cứ vào phần tiểu dẫn, em hãy cho biết tùy bút “Sông Đà” ra đời trong hoàn cảnh nào?

a Hoàn cảnh sáng tác :

- Tùy bút “Sông Đà” được sáng tác năm 1960, gồm

15 tùy bút Đây là kết quả chuyến đi thực tế của

Nguyễn Tuân lên Tây Bắc vào năm 1958

b.Về thể loại tùy bút:

- Chủ quan, tự do, phóng túng, biến hóa linh hoạt,

giàu hình ảnh, nhạc điệu, từ ngữ phong phú, nhiều

cách so sánh liên tưởng…

- Thể loại giúp Nguyễn Tuân thăng hoa cảm xúc

và tư tưởng của mình

I.TIỂU DẪN

Bản đồ sông Đà

c Nội dung của tập tùy bút:

- Phong cảnh Tây Bắc vừa uy nghiêm hùng vĩ, vừa thơ mộng trữ tình.

- Con người Tây Bắc dũng cảm, lao động cần cù.

2 Đoạn trích: “ Người lái đò sông Đà”

- Xuất xứ : Trích từ tùy bút “Sông Đà” (1960)

Tác phẩm thể hiện tình cảm yêu mến thiên nhiên, đất

nước, con người và cuộc sống mới ở vùng cao Tây Bắc của nhà văn.

HÌNH ẢNH CON SÔNG ĐÀ TRÊN BẢN ĐỒ

Toàn cảnh sông Đà

từ trên máy bay nhìn xuống

Sông Đà

hùng vĩ

hang tối, sâu và lạnh

Vách đá hai bên bờ sông

Những hút nước lòng sông

- Con sông luôn hung hăng, “ưa gây sự”:

+” Nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè như muốn đòi nợ xuýt một chiếc thuyền nào qua đó ”.

“Nước xô đá, đá xô

- Những dòng thác lao dòng, những thạch trận

trên sông nhằm uy hiếp người lái đò.

 Sông Đà “thành ra diện mạo và tâm địa

mạng sống con người, có tâm địa ác độc

như dì ghẻ.

 Nguyễn Tuân dùng nhiều câu góc cạnh ,

tưởng đầy bất ngờ, chính xác, thú vị.

* Một dòng sông thơ mộng- trữ tình:

-Về hình dáng :

+ “Sông Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình…”

+ “Sông Đà như một áng tóc mun, dài ngàn ngàn vạn vạn sải”.

 Sông Đà như hình ảnh

của thiếu nữ Tây Bắc kiều diễm và man sơ

- Màu nước của dòng

sông thay đổi theo

-Hai bên bờ sông :

* Tóm lại :

- Bằng khả năng quan sát sắc sảo, trí tưởng

đã cung cấp những kiến thức hết sức chi tiết về một dòng sông nổi tiếng ở Tây Bắc của Tổ

quốc

tạo để nhiều dấu ấn cho những ai một lần biết đến.

Một số hình ảnh về sông Đà

Bình minh trên sông Đà Hoàng hôn trên sông Đà

2 Hình ảnh người lái đò trên

sông:

- Hình ảnh người lài đò chính

là đối tượng của cái đẹp,

lấp lánh ánh sáng của

người nghệ sĩ tài hoa.

 Bởi lẽ, ở đây, lái đò - chở

của ông lái

Minh họa cho hình ảnh

ông lái đò

a Ông lái đò:

* Về lai lịch :

- Ông đò là một ông già 70

tuổi Ông sinh ra và lớn lên

ngay bên bờ sông Đà

- Phần lớn cuộc đời ông dành

cho nghề lái đò dọc trên

sông Đà – một nghề đầy

gia khổ và hiểm nguy

“ Quê ông ở ngay chỗ ngã tư sông

sát tỉnh”.

“ Thời Tây , Tàu

…ông chở đò dọc tải chè mạn , chè cối từ Mường Lay cho đến hết cửa rừng hòa bình…”

ngoài mà cả nội tâm,

phong thái của một

người lao động có tâm

hồn

“ Tay ông lêu nghêu như cái sào, chân ông lúc nào cũng như kẹp lấy một cái cuống lái tưởng tượng Giọng ông ào ào như tiếng nước trước mặt gềnh… Nhỡn giới ông vòi vọi ….Cái đầu quắc

thước…đặt trên một thân hình cao to và gọn quánh như chất sừng, chất

mun.”

* Tài năng và tâm hồn:

- Trong thời gian hơn chục năm

“trên sông Đà, ông xuôi, ông

ngược hơn một trăm lần…chính

tay ông giữ lái độ sáu chục

lần”…

- Ông am hiểu tường tận về con

sông, về phương tiện đi lại, ông

dùng mắt “ mà nhớ tỉ mỉ như

đóng đanh vào lòng tất cả

những luồng nước của tất cả

những con thác hiểm trở”;

- Ông thuộc dòng sông như thuộc

“ một trường thiên anh hùng

ca…”

 Là người từng trải, hiểu biết

và rất thành thạo

trong nghề lài đò.

- Bình tĩnh, ung dung đối đầu

với những cơn cuồng bạo của

thác gềnh ( nén đau, giữ mái

chèo, tỉnh táo chỉ huy bạn chèo lần

lượt vượt qua các vòng vây của

thủy trận sông Đà).

- Xử lý các tình huống nguy

hiểm một cách tài tình, linh

hoạt “ nắm chắc binh pháp

của thần sông, thần núi…”.

- Động tác điêu luyện “ cỡi đúng

ngay lên bờm sóng luồng

nước, phóng thẳng thuyền vào

giữa thác…”

 Là người mưu trí,

dũng cảm; bản lĩnh cao cường

và tài ba.

Cảnh vượt thác sông Đà

- Ông không thích lái đò trên những khúc

sông bằng phẳng Ông bảo “Chạy thuyền

trên khúc sông không có thác, nó dễ dại

tay dại chân và buồn ngủ”.

- Ông thích chạy đò qua những khúc sông

có nhiều gềnh thác vì ông cảm nhận rằng

“ hết gềnh thác, hình như sông Đà hết

đậm đà với nhà đò”.

-Người lái đò coi việc chiến thắng thủy

trận sông Đà là chiến công mà chỉ là một

chuyện thường, là điều tất nhiên “ đêm

ấy nhà đò đốt lửa trong hang đá, nướng

ống cơm lam và toàn bàn về cá anh vũ

đầm xanh…”

Là một người nghệ sĩ tài hoa, yêu mến và

tự hào với công việc

Hình ảnh minh họa ông lái đò nghỉ ngơi

khi dừng chèo

*Tóm lại:

- Ông lái đò là hình ảnh tuyệt đẹp về người lao động

bình thường nhưng tài ba,trí dũng Nhân vật ông lái

được xây dựng trong mối tương quan với hoàn cảnh

( cuộc đối đầu dữ dội với sông Đà) để làm bật nổi phẩm chất và tính cách

- Nét độc đáo là NT đã sử dụng tri thức hội họa , điện

ảnh, võ thuật, quân sự một cách tài hoa – uyên bác để

diễn tả sinh động tài nghệ của nhân vật

Qua đó , nhà văn đã dành cho nhân vật những tình cảm yêu mến và trân trọng, ngợi ca

b.Cô lái đò Lai Châu:

- Trên sông Đà, không chỉ có ông lái đò,

mà còn có “cô lái đò dọc đưa gạo

kháng chiến từ Quỳnh Nhai về thác

Bà Hè đổ lên kho quân lương”.

- Qua lời tâm sự của cô…nhà văn giúp

ta cảm nhận được :

+ Tình yêu nương ruộng – bản mường,

yêu bộ đội, yêu kháng chiến của

người dân lao động Tây Bắc

+ Sự gian truân của người lao động trên

sông nước

 Vẻ đẹp tâm hồn và tiếng lòng của

một người phụ nữ Tây Bắc dịu hiền

Ảnh minh họa cho hình

ảnh cô lái đò

+ Cách nhìn và tả cảnh thiên nhiên thật đẹp

( thiên nhiên sông Đà vừa mang một vẻ đẹp dữ dội

“như thiên anh hùng ca”, vừa mang vẻ đẹp trữ tình, thơ mộng…)

 Tình yêu thiên nhiên, tâm hồn nhạy cảm, vốn ngôn ngữ cực kỳ phong phú của nhà văn.

-Phong cách nghệ thuật của NT qua bài đoạn

trích:

+ Cách nhìn và miêu tả con người lao động của

nhà văn chú trong vào vẻ đẹp trí tuệ , tài năng và

chất, đôn hậu ).

- Nghệ thuật viết tùy bút của Nguyễn Tuân thật đặc sắc :

+ Lối ví von độc đáo, bất ngờ, chính xác.

+ Chi tiết chân thực và hóm hỉnh.

+Cách viết phóng túng, ngôn ngữ điêu luyện.

+ Sự hiểu biết khoa học cặn kẽ, sức tưởng tượng phong phú, cảm xuc1 sâu lắng Đặc biệt là lòng yêu thương và tự hào về con người và đất nước