Từ tư thế chuẩn bị cơ bản, bật nhảy lò cò bằng chân trái, đến bước thứ ba rơi xuống nhanh bằng chân phải và bật nhanh đưa người về phía trước, kết hợp với kỹ thuật đánh cầu trên lưới Hìn
Trang 1CHƯƠNG I
VỊ TRÍ TÁC DỤNG VÀ LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN MÔN CẦU LÔNG.
A VỊ TRÍ CỦA MÔN CẦU LÔNG.
Cầu lông là môn thể thao phát triển trên thế giới, ở Châu Á và đặc biệt làvùng Đông Nam Á Nó có vị trí quan trọng như các môn thể thao khác Thi đấucầu lông được tổ chức trong phạm vi từng nước đến khu vực và trên toàn thếgiới Ngoài việc tập luyện để nâng cao thành tích, tăng cường khả năng thi đấu,
nó còn được phổ biến rộng rãi trong quần chúng để vui chơi giải trí, nâng caosức khỏe cho người tập
Ở Việt Nam cho đến nay môn cầu lông đang được phát triển mạnh mẽtrong quần chúng lao động Thi đấu cầu lông ở nước ta cũng được tổ chức theo
hệ thống từ cơ sở đến giải toàn quốc theo chu kỳ hàng năm Các đại hội thể dụcthể thao toàn quốc môn cầu lông cũng đã nằm trong chương trình thi đấu chínhthức của đại hội Trên thế giới cầu lông cũng được tổ chức thi đấu theo từngkhu vực cho đến giải vô địch thế giới Tại thế vạn hội mùa hè năm 1992 ởBacelona (Tây Ban Nha), cầu lông đã được đưa vào chương trình thi đấu củađại hội Cho đến nay cầu lông là một trong số 23 môn thể thao nằm trongchương trình thi đấu chính thức của thế vận hội
B TÁC DỤNG.
Cầu lông là một môn thể thao phù hợp với mọi tầng lớp, lứa tuổi và giớitính Đối với thanh niên, tập luyện môn cầu lông nhằm nâng cao sức khỏe, pháttriển tốt các cơ chất vận động của cơ thể, rèn luyện các yếu tố tâm lý, góp phầnphát triển con người toàn diện Thông qua hình thức thi đấu, cầu lông cũng nhưcác môn thể thao khác còn góp phần tăng cường tình đoàn kết, hiểu biết lẫnnhau giữa con người với con người, giữa các dân tộc anh em trên toàn thế giới
Đối với những người cao tuổi tập luyện cầu lông có tác dụng duy trì vàbảo vệ sức khỏe, thông qua đó để phòng chống một số bệnh thường xuất hiện ởlứa tuổi này như: suy nhược cơ thể, cao huyết áp.v.v Chính vì vậy, hiện naytrong một số bệnh viện, trại điều dưỡng, tập luyện cầu lông được dưa vào nhưmột phương pháp chữa bệnh có hiệu quả để phục hồi chức năng cơ thể củangười bệnh, củng cổ và tăng cường sức khỏe cho người cao tuổi
Cầu lông còn phù hợp với mọi tầng lớp nhân dân lao động, trước hết ởdụng cụ thi đấu đơn giản, sân bãi thuận tiện Chính vì vậy ở nước ta cầu lông
Trang 2hoạt động bình thường Đối với những người lao động chân tay tập luyện cầulông có tác dụng củng cố sức khỏe cơ bắp, hoạt động nhanh nhẹn khéo léo,chuẩn bị hồi phục sức khỏe cho cơ thể để bước vào lao động với hiệu quả cao.
C LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN MÔN CẦU LÔNG.
Vào năm 1872, tại vùng Batmintơn nước Anh, nhân dân vùng này đãnghĩ ra một trò chơi đánh quả cầu được làm bằng lông gia cầm Trò chơi nàyphát triển nhanh chóng ở trong vùng và lan ra toàn nước Anh vào những nămsau đó, nên cho đến nay trên thế giới người ta gọi môn thể thao này làBatmintơn Ở nước ta hiện nay được gọi là môn cầu lông
Hai năm sau, vào năm 1874 ở Anh, người ta bắt đầu sạon thảo ra nhữngluật cầu lông đầu tiên và đến năm 1887 những luật này mới được hoàn thiện
Năm 1883, hội cầu lông nước Anh được thành lập và đến năm 1903 mớidiễn ra trận thi đấu quốc tế đầu tiên của môn cầu lông giữa đội Anh và độiSotlen tại Luân Đôn
Năm 1934, Liên đoàn cầu lông thế giới được thành lập gọi tắt là IBF gồm
có 7 nước tham gia và luật cầu lông chính thức được ban hành
Từ năm 1949 trở lại đây cứ 3 năm một lần IBF lại tổ chức thi đấu quốc tếcầu lông tranh cúp Tomat của nam và Ube của nữ IBF đã chia thế giới thành 4khu vực thi đấu là Châu Âu, Châu Á, Châu Úc và Châu Mỹ và vào chung kếttoàn thế giới
Từ năm 1968, cứ 2 năm một lần IBF lại tổ chức thêm các giải đơn nam,đơn nữ, đôi nam, đôi nữ, đôi nam - nữ phối hợp
Hiện nay IBF có 54 thành viên chính thức và 148 nước dự bị Thông qua
sự phát triển của môn cầu lông và thành tích thi đấu của các giải hiện nay có 2khu vực được phát triển mạnh nhất là Châu Âu và Châu Á trong đó có các nướcđạt thành tích cao như Anh, Thụy điển, Đan Mạch, Trung Quốc, Indonexia,Malayxia
Ngoài ra, các giải thế giới do IBF tổ chức, ở một số nước môn cầu lôngphát triển mạnh đã thường xuyên tổ chức thêm các giải mở rộng của nước mình
và rất nhiều giải có qui mô lớn được đông đảo các nước tham gia
Do tác dụng và sự phát triển của môn thể thao này, ngày càng có ảnhhưởng đến nhiều nước trên thế giới nên đến năm 1992 Ủy Ban Olimpic thế giới
đã đưa môn cầu lông vào thi đấu chính thức trong thế vận hội mùa hè ởBacelona (Tây Ban Nha)
Trang 3Ở Việt Nam, cầu lông là môn thể thao phát triển muộn hơn so với cácmôn thể thao khác Phong trào tập luyện môn này ở Miền Nam phát triển sớmhơn và mạnh hơn ở Miền Bắc kể từ trước năm 1975 Năm 1961 ở Miền Bắc có
tổ chức thi đấu giao hữu cầu lông đầu tiên tại vườn Bách Thảo - Hà Nội Song,chất lượng chưa cao, hơn nữa phong trào cũng không được nhân rộng ra, nênlại bị lắng xuống, số người tham gia tập luyện ít trình độ còn lại non kém
Từ năm 1975, sau khi đất nước hoàn toàn thống nhất, phong trào tậpluyện cầu lông mới thực sự phát triển cả về bề rộng lẫn bề sâu trong phạm vi cảnước Một số địa phương có phong trào phát triển mạnh và tiêu biểu trong cảnước như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, An Giang, Cửu Long, Hải Phòng,
Hà Bắc, Lai Châu,.v.v
Để đáp ứng phong trào ngày càng phát triển sâu rộng, liên Đoàn lao độngViệt Nam, Tổng cục TDTT đã thành lập bộ môn cầu lông và trường Đại họcTDTT cũng chính thức thành lập bộ môn nầy để giảng dạy và đào tạo học sinh,sinh viên làm nòng cốt cho phong trào (1977) Đến năm 1980 giải cầu lông toànquốc lần thứ nhất được tổ chức thi đấu tại Hà Nội và từ đó đến nay cứ mỗi năm
1 lần, Tổng cục TDTT lại tổ chức giải nầy để đánh giá tình hình phát triểnphong trào cầu lông trong cả nước Ngoài giải vô địch hiện nay hàng năm còn
tổ chức thêm các giải trẻ, giải học sinh phổ thông (Hội khỏe Phù Đổng) Giảivới những người cao tuổi được tổ chức để động viên phong trào
Năm 1990, Liên Đoàn cầu lông Việt Nam được thành lập đăng ký làthành viên của Liên đoàn cầu lông Châu Á, đánh dấu một bước phát triển quantrọng trong phong trào tập luyện và phát triển môn cầu lông ở nước ta
Trang 4CHƯƠNG II NGUYÊN LÝ KỸ THUẬT
A QUI LUẬT BAY CỦA CẦU LÔNG TRONG KHÔNG GIAN:
Để thực hiện tốt các kỹ thuật cơ bản, ta cần phải tìm hiểu quy luật baycủa cầu trong không gian, để từ đó cho vợt tiếp xúc với cầu được chính xác
Cầu bay trong không gian luôn theo một qui luật nhất định là phần đầucầu luôn luôn bay trước, phần cánh cầu bay sau
Trong trường hợp cầu bay có hướng đi chếch (không vuông góc với mặtđất) thì ta mở góc độ mặt vợt từ 130o - 135o tùy theo ý đồ đánh cầu đi xa haygần mà góc độ của cánh tay và mặt vợt được mở cho hợp lý (Hình 1)
130 - 135o o
Khi cầu rơi ở dạng tự do có xu hướng vuông góc với mặt đất (nhữngđường cầu cao sâu) thì góc độ mặt vượt khi tiếp xúc được mở từ 160o - 175o.Tùy theo ý đồ đánh trả xa hay gần mà góc độ mặt vợt và thân người mở chohợp lý (Hình 2)
160 - 175o o
Trong trường hợp cầu bay ngang (song song với mặt đất) thì góc độ mặtvợt khi tiếp xúc với cầu từ 85o - 95o Tùy theo ý đồ đánh trả theo đường thẳnghay đường chéo mà mở góc độ cánh tay và thân người cho phù hợp (Hình 3)
90o+_ 5o
Trang 5B CÁC YẾU TỐ ĐÁNH CẦU:
Trong cầu lông các yếu tố đánh cầu cơ bản bao gồm: sức mạnh, tốc độ,điểm rơi
Muốn đánh cầu tốt ta phải nắm vững và giải quyết tốt cả 3 yếu tố nầy Cả
3 yếu tố trên luôn luôn tồn tại độc lập, song lại cùng được thể hiện trong rấtnhiều kỹ thuật cơ bản của cầu lông Giải quyết tốt 3 yếu tố nầy nghĩa là phốihợp, sử dụng được cả 3 yếu tố một cách hợp lý trong quá trình thực hiện kỹthuật lúc tập luyện cũng như khi thi đấu
1 Sức mạnh : là yếu tố quan trọng trong tập luyện và thi đấu cầu
lông Nếu sử dụng sức mạnh tốt ta có thể giành điểm trực tiếp hoặc làm cho đốiphương bị động để tạo cơ hội giành điểm Trong cầu lông sức mạnh thườngđược thể hiện ở các quả đập cầu, đánh cao tay và đặc biệt ở sử dụng di chuyểncủa chân trong các động tác bật nhảy đánh cầu
Theo công thức thính: F = ma thì ta thấy sức mạnh phụ thuộc vào gia tốcđộng tác và khối lượng của vật thể bị động Do vậy để tăng sức mạnh ta có thểgiải quyết bằng 2 cách sau:
- Tăng khối lượng vật thể bị động để tăng sức mạnh
- Tăng tốc độ co duỗi của các cơ (tốc độ động tác)
Đặc điểm của môn cầu lông là trọng lượng của vợt và cầu không thayđổi (m) cho nên sức mạnh đánh cầu chủ yếu phụ thuộc vào gia tốc động tác.Biên độ động tác lớn hay nhỏ, gia tốc nhanh hay chậm sẽ ảnh hưởng trực tiếpđến đường bay của cầu Để tăng sức mạnh đánh cầu cần chú ý:
- Phối hợp được lực của toàn thân khi thực hiện động tác đánh cầu
- Biên độ động tác lớn Để thực hiện được vấn đề nầy cần phải rút ngắnthời gian chuẩn bị
- Tốc độ co cơ nhanh khi thực hiện động tác
- Phán đoán cầu tốt để lựa chọn điểm tiếp xúc thích hợp, phát huy toànlực đánh cầu
- Tăng cường tập luyện phát triển sức mạnh cơ bắp hổ trợ cho động tácđánh cầu
Trang 62 Yếu tố thứ hai trong kỹ thuật của cầu lông là tốc độ.
Đây cũng là yếu tố rất quan trọng, góp phần nâng cao thành tích tậpluyện và thi đấu Nếu đánh cầu với tốc độ nhanh ta sẽ làm cho đối phương lúngtúng, bị động, ta có nhiều thời gian chuẩn bị để tạo cơ hội tấn công tốt Bởi vậytrong thi đấu cầu lông, ai giải quyết tốt yếu tố nầy sẽ chiếm được ưu thế trênsân
Theo công thức: V =Ġ ta có thể xác định tốc độ nhanh hay chậm theo 2cách sau:
- Trong một thời gian nhất định, vật thể chuyển động về trước với cự lydài tốc độ nhanh
- Trong một cự ly nhất định vật thể chuyển động về trước với thời gianngắn hơn thì tốc độ nhanh
Dựa vào nguyên lý trên kết hợp với đặc điểm của môn cầu lông để tăngnhanh tốc độ đánh cầu thì cần phải:
- Rút ngắn thời gian đánh cầu bằng cách rút ngắn cự ly Tranh thủ đánhcầu sớm ở gần lưới hoặc sử dụng các động tác bật nhảy đánh cầu ở trên cao.Không đứng tại chỗ để chờ cầu đến mới đánh
- Trong một cự ly đánh cầu nhất định, phải tăng nhanh tốc độ động tác,tăng nhanh tốc độ co duỗi cơ, sử dụng nhiều lực cổ tay, hạn chế biên độ cánhtay khi thực hiện kỹ thuật động tác
3 Điểm rơi: trong cầu lông điểm rơi là điểm tiếp xúc giữa cầu và mặt
vợt trong phạm vi toàn sân Sử dụng tốt yếu tố điểm rơi sẽ luôn tạo cho đốiphương những tình huống bất ngờ bị động, luôn luôn di chuyển trong phạm vicủa sân mình để đỡ cầu Sử dụng tốt điểm rơi cũng là yếu tố có thể ăn điểm trựctiếp trong thi đấu
Để vận dụng tốt yếu tố điểm rơi, vận động viên (VĐV) thường thực hiệncác chiến thuật linh hoạt, biến hóa, sử dụng những đường cầu dài, ngắn, thẳng,hoặc chéo với tốc độ nhanh để đánh cầu Để vận dụng tốt yếu điểm rơi cần chúý:
- Áp dụng biến hóa các đường cầu dài, ngắn, thẳng hoặc chéo Đặc biệtchú ý đến 2 góc gần lưới và 2 góc cuối sân
- Đánh cầu vào nơi xa vị trí chuẩn bị của đối phương Trong tập luyệnkhông nên chú trọng một đường cơ bản nào, mà cần phải phối hợp hài hòa cácđường cầu một cách linh hoạt, kết hợp giữa các yếu tố sức mạnh và tốc độ đểgiành điểm trong thi đấu
Trang 7CHƯƠNG III
KỸ THUẬT CƠ BẢN
Để tập luyện và thi đấu cầu lông được tốt, người tập cầu lông phải nắmđược đầy đủ, chính xác các kỹ thuật cơ bản môn nầy Từ đó ngày càng nâng caotrình độ tập luyện của mình, đưa các động tác kỹ thuật được hoàn thiện đếnmức tự động hóa, để làm tiền đề cho việc áp dụng các chiến thuật trong thi đấumột cách có hiệu quả
A CÁCH CẦM VỢT , CẦM CẦU VÀ CÁC TƯ THỂ CHUẨN BỊ.
Động tác cầm cầu đúng sẽ giúp cho kỹ thuật phát cầu được tốt và không
bị mắc lỗi Có 2 kiểu cầm cầu cơ bản sau:
- Cầm cầu phần ở cánh cầu: Dùng 2 ngón tay, ngón trỏ vàvà ngón cáicầm nhẹ ngay phần trên của cánh cầu, cầm sâu vào từ 1 đến 2 cm Các ngónkhác nắm lại tự nhiên (hình 5a)
- Cầm cầu ở phần đầu của quả cầu: cũng bằng ngón trỏ và ngón tay cầm
ở hai bên gần đầu cầu, ngón giữa đỡ nhẹ ở phía dưới Các ngón khác nối nhau
để tự nhiên
Trong tập luyện cầu lông có rất
nhiều cách cầm vợt khác nhau Song, một
kiểu cơ bản nhất đối với người tập đánh
cầu
Trước hết để vợt theo chiều nằm
ngang, tay không thuận cầm lấy cổ vợt,
tay nhuận xòe ra (như lúc bắt tay) đặt sát
mặt vợt (hình 5a) Tiếp đó vuốt nhẹ từ
giữa mặt rơi xuống cán và dừng lại ở gần
cuối cán vợt Ngón cái và ngón trỏ tạo
thành góc nhọn nắm lấy hai má trái và
phải của cán vợt
(a)
(b)
Trang 8phẳng không gian Tay cầm vợt phải thoải
mái để điều khiển vợt linh hoạt Không
nên cầm quá gò bó sẽ làm cản trở động
tác đánh cầu, hoặc cầm vợt quá cao sẽ
cản trở đến động tác của cổ tay
(c)Trong tập luyện và thi đấu cầu lông, tư thế chuẩn bị đỡ cầu giữ vai tròquan trọng, vì tất cả các chuyển động sau đó có nhanh và chính xác hay khôngđều phụ thuộc vào tư thế chuẩn bị Di chuyển nhanh hay chậm, động tác đánhcầu mạnh, chính xác hay không đều do nguyên nhân công tác chuẩn bị của vậnđộng viên tốt hay chưa tốt Bởi vậy, sau bất cứ động tác nào, công việc đầu tiêncủa vận động viên là phải trở về tư thế chuẩn bị
Trong cầu lông thường có 3 tư thế đứng chính là:
1 Đứng trọng tâm cao 2 Đứng trọng tâm trung bình 3 Đứng trọng
tâm thấp
Ở cả 3 tư thế này đều có thế chân trước chân sau, hoặc hai chân songsong mở rộng bằng vai Ở tư thế đứng cao, thì gối hơi khụy; ở tư thế đứng trungbình thì gối khụy; và ở tư thế đứng thấp thì gối rất khụy Tư thế thường được sửdụng nhiều nhất là tư thế trung bình
Ở tư thế trung bình, nếu vận động viên đứng cao chân song song thì trọngtâm ở giữa hai chân, nếu chân trước sau thì trọng tâm dồn vào chân trước, lưngcong tự nhiên, đầu ngửa, mắt theo dõi cầu, tay thuận cầm vợt luôn ở phía trướccủa tư thế, thân vợt để ngang Còn ở tư thế đứng chân trước chân sau thì chânthuận với tay cvầm vợt luôn ở phía sau Tay cầm vợt đưa về trước trên cao, mặtvợt hơi cao hơn trán
Trong tập luyện cầu lông tư thế 2 chân song song thường sử dụng, còntrong thi đấu thì tư thế chân trước, chân sau lại được dùng nhiều hơn Đặc biệttrong khi chuẩn bị đỡ cầu ở tư thế đấu đôi, vì tư thế nầy khi đối phương phátcầu gần vẫn nhô lên để tấn công nhanh được hoặc nếu họ phát cap sâu thì vẫnđạp chân bật nhảy lùi để đập được kịp thời
B TẬP LUYỆN KỸ THUẬT DI CHUYỂN BƯỚC CHÂN
1 Những bước chân cơ bản trong di chuyển đánh cầu
Mục đích: Luyện những bước chân di chuyển cơ bản trong cầu lông.
Cách tiến hành:
Từ tư thế chuẩn bị cơ bản ở cuối sân, người tập hướng mặt về phía
Trang 9lưới và tập các bước di chuyển theo đường thẳng ở các dạng sau:
Dạng thứ 1:
Bước như bước chân bình
thường, nghĩa là bước luân phiên
hai chân, chân phải, chân trái
Chú ý khi bước, hoặc chạy nhảy phải theo hướng di chuyển trên một đườngthẳng (Hình 21)
Dạng thứ 2:
Từ tư thế chuẩn bị nhảy lò cò trên
một chân.Đầu tiên nhảy lò cò bằng
chân phải, hai bước, chuyển chân trái
lò cò hai bước cứ như vậy hai chân
luân phiên nhau (hình 22)
Chú ý phải nhảy theo đường thẳng các bước chân ngắn vừa phải
Dạng thứ 3:
Từ tư thế chuẩn bị nhảy lò cò
bằng chân trái 4 bước, đến bước
thứ 5 bật bằng chân phải vươn
người lên cao, khi rơi xuống bằng
chân trái lại tiếp tục nhảy 1-2-3-4-5
bật yêu cầu theo đường thẳng
(hình 23 )
Dạng thứ 4:
Từ tư thế chuẩn bị nhảy lò cò
bằng chân trái 2 bước, đến bước
thứ ba bật nhảy bằng chân phải
nâng vươn cao cơ thể khi rơi xuống
bằng chân trái, sau đó tiếp tục nhảy
bước 1 , bước 2 , bước 3 bật
Trang 10Cách tiến hành:
Dạng thứ 1:
Từ tư thế chuẩn bị bật dích
dắc bằng chân phải, rơi xuống
bằng chân trái, sau đó bước đệm
nhỏ bằng chân phải, bật theo thứ
tự 1 - 2 - bật - 4 (Hình 25)
Dạng thứ 2:
Bật dích dắc bằng chân trái,
rơi xuống bằng mũi chân phải
bước đệm nhỏ bằng chân trái; tiếp
theo bật bằng chân trái rơi xuống
bằng chân phải (Hình 26)
Dạng thứ 3:
Từ tư thế ban đầu hai chân
luân phiên thay nhau bật dích dắc
trên đường thẳng
Chú ý chân nào bật thì mũi bàn
chân đó tiếp xúc đất trước theo
trình tự 1 (bật) - 2 (chân phải bật)
- 2 - (chân trái) (hình 27)
3 Một số dạng di chuyển tiến lùi trong tập luyện và thi đấu cầu lông.
Mục đích: Rèn luyện kỹ năng bước chân di chuyển tiến, lùi đánh cầu.
Yêu cầu: Kết hợp với các bước di chuyển là thực hiện các động tác đánh cầu
ở bước thứ ba
Cách tiến hành:
Dạng thứ 1: (tiến đánh cầu bên
phải)
Từ tư thế chuẩn bị cơ bản, bật nhảy lò cò
bằng chân trái, đến bước thứ ba rơi xuống
nhanh bằng chân phải và bật nhanh đưa
người về phía trước, kết hợp với kỹ thuật
đánh cầu trên lưới (Hình 28)
Trang 11 Dạng thứ 2: (Tiến đánh cầu bên
trái)
Từ tư thế chuẩn bị cơ bản (1) ;nhảy lò cò
tiến về phía trước bên trái bằng chân phải
đến bước thứ ba rơi xuống nhẹ bằng chân
trái, sau đó dùng lực bộc phát của chân
trái bật nhanh đưa người vươn cao về
phía trước, kết hợp với kỹ thuật đánh cầu
trên lưới Kết thúc đánh cầu rơi xuống
bằng chân trái (Hình 29)
Dạng thứ 3: (Lùi bên phải)
Từ tư thế chuẩn bị cơ bản bước lùi hai
chân luân phiên; bắt đầu là chân phải, trái
đến bước thứ ba xuống chạm đất bằng
chân phải; sau đó dùng lực bộc phát bật
mạnh đưa trọng tâm cơ thế nâng cao- Kết
hợp với kỹ thuật đánh cầu trên đầu, đánh
trả các đường cầu cao xa bên phải- Kết
thúc động tác rơi xuống chạm đất trước
bằng chân trái (4) (Hình 30)
Dạng thứ 4: (Lùi bên trái)
Từ tư thế chuẩn bị bật nhảy lò cò lùi bên
trái, bắt đầu là chân phải; đến bước thứ 3;
thì chuyển chân trái đến bước thứ 4 sử
dụng lực bộc phát của chân trái bật đưa
trọng tâm cơ thể vươn lên cao, kết hợp
với kỹ thuật đánh cầu cao bên trái (bằng
mặt phải của vợt) đánh trả đường cầu cao
- xa bên trái (hình 31)
4 Các bài tập phối hợp tiến lùi
Mục đích:
Trang 12Từ tư thế chuẩn bị Bước chân phải
tiến theo 1 - 2 - 3 khi đến bước 3 chân
phải vừa chạm đất dùng lực bộc phát
đạp mạnh đưa cơ thể lùi về vị trí
phòng thủ ở trung tâm sân (4) (Hình
32)
Dạng thứ 2: Lùi phản công
cuối sân, kết hợp với phòng thủ
giữa sân
Từ tư thế chuẩn bị cơ bản (1) , bước
lùi lò cò bằng chân phải, đến bước thứ
3 kết hợp sử dụng lực bộc phát của
chân phải (3) bật mạnh đưa cơ thể về
phía trước (bước 4) giữa sân để phòng
thủ (Hình 33)
Dạng thứ 3: Tiến phòng thủ
góc trái lưới; bật về phòng thủ ở
giữa sân
Từ tư thế chuẩn bị, nhảy bật bước đệm
bằng chân trái phòng thủ từ góc trái
lưới, đến bước thứ ba khi chân phải
chạm đất, dùng lực bộc phát của chân
phải đẩy cơ thể lùi trở lại vị trí giữa
sân (bước 4) để phòng thủ (Hình 34)
Trang 13 Dạng thứ 4: Lùi phản công
-tiến lên phòng thủ giữa sân
Từ tư thế chuẩn bị (1) bật lùi bằng
bước đệm chân phải; đến bước thứ ba
tiếp tục dùng lực bộc phát của chân
phải đạp mạnh đưa cơ thể tiến về vị trí
giữa sân để phòng thủ (bước 4) Kết
thúc bước di chuyển ở tư thế phòng
thủ cơ bản (2 - 4) (Hình 35)
5 Các bài tập di chuyển chéo nửa sân
Mục đích: Thực hiện bài tập này với mục đích rèn luyện kỹ năng các bước di
chuyển chéo nửa sân để đánh cầu ở một góc cuối sân và một góc lưới
Yêu cầu: Người tập thuần thục các bước chân di chuyển đích bắc chéo, kết
hợp với các kỹ thuật khác thực hiện mô phỏng động tác
Cách tiến hành:
Dạng thứ 1: Di chuyển chéo bên phải
Từ tư thế chuẩn bị cơ bản (1) bước
bằng chân phải (2) đến bước thứ 3, khi
mũi bàn chân phải chạm đất, sử dụng
lực bộc phát của chân phải bật nhanh
đưa cơ thể về vị trí đánh quả cầu trên
lưới bên phải Kết thúc động tác thì rơi
xuống chạm đất bằng chân trái (bước
4) (Hình 36)
Dạng thứ 2: Di chuyển chéo bên trái
Từ tư thế chuẩn bị cơ bản (1) bước
bằng chân trái đến bước thứ 3 lấy chân
phải làm trụ, bước đệm bằng chân trái
sang góc lưới bên trái thực hiện đánh
quả phòng thủ sát lưới (bước 4) (Hình
Trang 14Dạng thứ 3: Di chuyển lùi chéo bên
phải
Từ tư thế chuẩn bị (1) sử dụng mũi
của hai bàn chân bật lùi cả hai chân
(bước 1 , bước 2) đến bước thứ ba hạ
thấp người, trọng tâm cơ thể dồn vào
chân phải, lúc này sử dụng lực bộc
phát đạp mạnh đưa cơ thể lùi về góc
cuối sân bên phải để đánh trả các
đường cầu cuối sân (bước 4) Kết thúc
động tác chân trái chạm đất trước để
giữa thăng bằng (Hình 38)
Dạng thứ 4: Di chuyển lùi phòng thủ
chéo bên trái
Từ tư thế chuẩn bị (1) bật lùi lò cò
bằng chân phải về giữa sân (bước 1,
bước 2) đến bước thứ 3 khi cả 2 đã
tiếp xúc đất sử dụng lực bộc phát của
chân trái bật đổi hướng di chuyển của
cơ thể về phía cuối góc sân bên trái
đánh trả các quả cầu cuối sân bên trái
bằng mặt phải của vợt (bước 4) Kết
thúc động tác trở về vị trí số (3) (Hình
39)
6 Các bài tập phối hợp di chuyển bước chân đổi hướng di chuyển
Mục đích: Rèn luyện kỹ năng di chuyển cho người tập ở tình huống thi đấu Yêu cầu: Vận dụng các bước di chuyển cơ bản vào thực tế tình huống thi đấu Cách tiến hành:
Trang 15Dạng thứ 1: Di chuyển lùi - tiến trái
Từ tư thế chuẩn bị (1) bật lùi bằng
chân phải; đến bước 3 khi hai chân
chạm đất, dùng chân phải làm trụ bật
nhanh đưa cơ thể tiến về bên trái để
đánh trả đối phương (bước 4) (Hình
40)
Dạng thứ 2: Di chuyển tiến phải - lùi
phải
Từ tư thế chuẩn bị (1) bước tiến bằng
chân trái (bước 1 , bước 2) đến bước
thứ 3 hạ thấp trọng tâm dồn vào chân
phải nhanh chóng đạp mạnh chân phải
nâng trọng tâm cơ thể vươn cao lùi về
phía sau, kết hợp với kỹ thuật đập cầu
hoặc đánh cầu cao xa Kết thúc (bước
4) trở về động tác ở tư thế chuẩn bị cơ
bản (Hình 41)
Dạng thứ 3: D i chuyển tiến trái, lùi
trái
Từ tư thế chuẩn bị (1) bước chân trái
lên (2) chân phải (3) , ở bước thứ 3 khi
chân trái chạm đất, sử dụng lực bộc
phát của chân trái đạp nhanh đưa cơ
thể bên cao, lùi về góc sân bên trái,
kết hợp với kỹ thuật đánh trả cầu đối
phương bằng mặt phải của vợt đường
cầu cao xa (Hình 42)
Trang 16Dạngthứ 4: Di chuyển lùi phải - tiến
phải
Từ vị trí ban đầu (l) bật lò cò lùi bằng
chân phải bước 1, 2, bước thứ 3 khi
hai chân vừa chạm đất hạ thấp trọng
tâm đạp mạnh bằng chân phải đưa cơ
thể sang phải về phía trước thực hiện
quả đập cầu Kết thúc động tác (bước
4) cơ thể về tư thế chuẩn bị (Hình 43)
7 Xác định vị trí đứng và các hướng di chuyển đánh cầu
Mục đích: Xác định cho người tập vị
trí đứng phòng thủ chủ yếu trong thi
đấu đơn và các hướng di chuyển đánh
cầu
Yêu cầu: Người tập phải thuần thục
các bước di chuyển cơ bản để vận
dụng vào di chuyển đánh cầu tại các vị
trí
Cách tiến hành:
Tại vị trí giữa sân sử dụng các bước di
chuyển đơn bước theo các hướng tới
vị trí đánh cầu Người tập dùng chân
trái làm trụ, bước
chân phải một bước tới vị trí để đánh
cầu (Hình 44)
Di chuyển đơn bước là bước di chuyển
phòng thủ cơ bản nhất trong tập luyện
và thi đấu cầu lông Vì vậy cần thực
hiện nó ở mức thuần thục nhất (Hình
45)
8 Các bài tập di chuyển bật nhảy cơ bản của cầu lông
Mục đích: Giới thiệu một số bài tập di chuyển một, hai, ba bước chân cơ bản
của cầu lông
Cách tiến hành:
Trang 17Dạng thứ 1: Di chuyển bật nhảy một
bước sang phải đánh cầu
Từ tư thế chuẩn bị ở giữa sân hạ thấp
trọng tâm, dùng lực bộc phát của chân
phải đạp mạnh nâng trọng tâm cơ thể
sang bên phải một bước, kết hợp với kỹ
thuật đánh cầu phải cao tay; kỹ thuật đập
cầu đánh trả đối phương các đường cầu
dọc biên (hình 46)
Dạng thứ 2: Di chuyển bật nhảy một
bước sang trái
Từ tư thế chuẩn bị giữa sân hạ thấp trọng
tâm, dùng lực bộc phát của chân trái đạp
mạnh nâng trọng tâm đưa cơ thể di
chuyển sang bên trái, kết hợp với kỹ thuật
đánh cầu cao bên trái sang sân đối
phương ( hình 47)
Dạng thứ 3: Di chuyển hai bước tiến
sang trái sát lưới
Từ tư thế ban đầu ở giữa sân, bước chân
trái lên trước sang trái một bước ngắn,
đồng thời bước hân phải một bước dài
sang trái sát lưới phối hợp với kỹ thuật
đánh cầu trái thấp tay, thực hiện phòng
thủ cầu sát lưới (hình 48)
Dạng thứ 4: Di chuyển hai bước lùi bên
trái
Từ tư thế chuẩn bị ban đầu dùng gót hai
chân làm trụ xoay người sang trái, đồng
thời bước chân trái một bước ngắn, rồi
bước chân phải một bước dài về cuối sân
bên trái kết hợp với kỹ thuật đánh cầu trái
cao tay (tiếp xúc bằng mặt trái của vợt)
đánh trả các đường cầu dọc biên của đối
phương (Hình 49)
Trang 18Dạng thứ 5: Di chuyển ba bước tiến lên
lưới bên phải
Từ tư thế chuẩn bị ban đầu ( 1) bước chân
phải lên trước một bước ngắn rồi bước
tiếp chân trái một bước dài đồng thời bật
nhanh chân phải một bước dài (3) sát lưới
bên phải, phối hợp với kỹ thuật phòng thủ
sát lưới (Hình 50)
Dạng thứ 6: Di chuyển lùi ba bước sang
bên phải
Từ tư thế chuẩn bị giữa sân hạ thấp trọng
tâm; bật lùi lò cò bằng chân phải, sang
phải, đến bước thứ 3 hạ thấp trọng tâm
bật mạnh nâng trọng tâm cơ thể vươn cao
phối hợp với kỹ thuật đánh cầu trên đầu,
đánh trả đối phương bằng đường cầu cao
xa (Hình 51)
Dạng thứ 7: Di chuyển lùi ba bước sang
trái
Từ tư thế chuẩn bị ban đầu, dùng gót hai
bàn chân làm trụ, xoay người sang trái rồi
bước tiếp chân trái một bước (2) đồng
thời chân phải bước tiếp một bước chéo
(3) kết hợp với đánh trả đối phương bằng
đường cầu dọc biên trái cao tay (hình 52)
Kỹ thuật phát cầu được chia thành 2 nhóm chính là:
- Phát thuận tay (phát bằng mặt vợt phải của vợt)
Trang 19- Phát tay trái (phát bằng mặt trái của vợt )
1 Kỹ thuật phát cầu thuận tay : Kỹ thuật này thường được sử dụng trong thi đấu đơn với những đường cầu phát dài.
Tư thế chuẩn bị: chân trái đứng trước,
chân phải đứng sau, hai chân cách nhau khoảng
1 bàn chân Bàn chân trước thẳng với hướng
phát cầu, bàn chân sau xoay ngang 900so với
hướng phát Trọng tâm dồn vào chân sau, vai
trái cầm cầu đặt ngang ngực Tay phải cầm vợt
ở phía sau hơi cao hơn vai
90o
Cách thực hiện : Khi phát cầu đồng thời với tay trái dời cầu, hoặc
tung cầu, thì tay phải nhanh chóng đưa vợt từ trên xuống dưới ra trước Lúc nầytrọng tâm chuyển từ chân sau lên chân trước Điểm tiếp xúc giữa cầu và vợt ởchếch trước bên phải cách thân người từ 60 - 70 cm, nhưng không được cao quáthắt lưng, góc độ mặt vợt khi tiếp xúc mở tùy theo ý đồ chiến thuật phát cầu
Kết thúc động tác : Khi phát cầu xong, nhanh chóng dừng cổ tay và
về tư thế chuẩn bị đề đánh tiếp quả cầu sau khi đối phương đánh trả
2 Phát cầu bằng mặt trái của vợt (phát trái tay) :là một kỹ thuật khó,
thường chỉ thấy ở vận động viên đã tập lâu năm Kỹ thuật nầy thường được ápdụng trong thi đấu đôi để phát những quả cầu thấp gần khống chế sự tấn côngcủa đối phương
Tư thế chuẩn bị : Chân phải đứng trước, chân trái đứng sau hai chân
cách nhau khoảng 1 bàn chân, trọng tâm cao dồn vào chân trước thân ngườiquay thẳng theo hướng phát cầu Tay trái cầm cầu ở phần cánh, tay phải cầmvợt đặt hơi trút xuống ở phía trước, mặt vợt ở bên trái sau quả cầu, cẳng tay vàcánh tay tạo thành 1 góc 900, khủyu tay nâng cao đưa ra trước
Cách thực hiện : Đồng thời với tay trái thả cầu thì tay phải kéo vợt từ
trái qua phải ra trước Điểm tiếp xúc cầu ở phía trước thân người cách khoảng
40 cm Điểm tiếp xúc ngang thắt lưng Khi tiếp xúc cầu dùng lực cổ tay, đồngthời mở góc độ vợt tùy theo ý đồ phát cầu để điều khiển cầu đi đúng hướng.Phát cầu xong nhanh chóng trở về tư chuẩn bị để đỡ những quả cầu đối phươngđánh trả
Trang 20Trong cả hai nhóm phát cầu thuận
tay và trái tay, căn cứ vào các đường cầu
bay, sau khi phát, ta có thể chia làm 04
D KỸ THUẬT PHÒNG THỦ
Mặc dù trong thi đấu cầu lông, phương châm "lấy tấn công là chính",song, phòng thủ lại vẫn là một khâu không thể thiếu được Phòng thủ tốt, tíchcực sẽ là điều kiện để chuyển sang tấn công hoặc phản công lại đối phương.Đặc biệt, những trường hợp phòng thủ chủ động đôi khi còn là cơ hội giànhđiểm cho bản thân trong quá trình thi đấu Kỹ thuật phòng thủ cầu lông gồm 02loại chính là:
- Kỹ thuật đánh cầu thấp tay bên phải
- Kỹ thuật đánh cầu thấp tay bên trái
1 Kỹ thuật đánh cầu phải thấp tay : là kỹ thuật phòng thủ chủ yếu
của cầu lông được sử dụng khi đối phương đánh cầu cầu sang bên phải sânmình, mà đường bay của cầu thấp
Tư thế chuẩn bị của kỹ thuật này giống như tư thế chuẩn bị cơ bản Khithấy đối phương đánh cầu sang bên phải, thì lấy chân trái làm trụ, chân phảibước một bước về hướng đánh cầu, độ dài bước tùy thuộc vào điểm rơi của cầu.Song, thông thường là 80 - 100cm Đồng thời, với bước chân tay phải đưa vợt
từ trước sang phải, ra sau, lên trên Khi chân đã cố định thì lại nhanh chóng đưavợt từ trên xuống dưới, ra trước Điểm tiếp xúc cầu ở trước mũi chân phải vàngang tầm với gối Sử dụng lực của toàn thân (trọng tâm chuyển từ sau ratrước) để đánh cầu, trong đó đặc biệt quan trọng là sử dụng lực của cổ tay đểtăng lực, đồng thời điều khiển cầu đi theo ý muốn
Sau khi tiếp xúc cầu, cần có động tác dừng cổ tay và cơ thể nhanh chóng
về tư thế chuẩn bị cơ bản tiếp tục đánh quả cầu sau
Trang 212 Kỹ thuật đánh cầu trái thấp tay : là động tác phòng thủ bên trái khi
đối phương đánh sang đường cầu thấp phía dưới thắt lưng Động tác nầythường sử dụng đánh trả lại sân đối phương bằng những đường cầu ngắn
Tư thế chuẩn bị cơ bản: Ta lấy chân trái làm trụ, chân phải bước lên trướcvòng sang trái một bước từ 80 - 100 cm Đồng thời với động tác xoay thân trái,
ra sau Góc tạo bởi cánh tay và cẳng tay từ 1000- 1100, giữa cẳng tay và vợtkhoảng 1350 Trọng tâm lúc nầy dồn vào chân sau Khi đánh cầu (cầu gần đếnđiểm tiếp xúc thì vợt nhanh chóng đưa từ sau xuống dưới, ra trước Điểm tiếpxúc cầu thẳng mũi bàn chân trước và ngang tầm đầu gối
Khi tiếp xúc cầu sử dụng linh hoạt cổ tay bằng cách gập người để tănglực và điều chỉnh hướng đi của cầu Tiếp xúc xong cần có động tác dừng cổ tay
và nhanh chóng về tư thế chuẩn bị cơ bản để đánh tiếp quả sau
E KỸ THUẬT ĐÁNH CẦU.
Trong cầu lông các kỹ thuật tấn công rất phong phú và đa dạng Trên cơ
sở dựa vào các đường bay của cầu sau khi tiếp xúc ta có thể phân chia thànhcác loại như: đánh cầu cao, sâu, đánh lao xa, đánh góc nhỏ, v.v Song, trongphạm vi tài liệu này chúng tôi phân loại dựa trên đặc điểm các hình thái của taytrong khi thực hiện động tác kỹ thuật, trong đó gồm có:
- Kỹ thuật đánh cầu phải cao tay
- Kỹ thuật đánh cầu trái cao tay
- Kỹ thuật đập cầu
- Kỹ thuật đánh cầu trên đầu
- Kỹ thuật bỏ nhỏ
- Kỹ thuật chặn đẩy
1 Kỹ thuật đánh cầu phải cao tay : là một kỹ thuật tấn công quan trọng
được sử dụng khi cầu đối phương đánh sang ở trên cao bên phải ( H 54 )
Trang 22trước, chân phải đứng chếch ở phía sau, khoảng cách giữa hai chân rộng từ 40 60cm Khoảng cảnh từ thân người đến điểm đánh cầu từ 80 - 100cm Trọng tâmdồn vào chân sau, quá trình di chuyển vợt được đưa từ dưới lên cao sang phải,đầu vợt hướng ra phái sau, góc được tạo bởi giữa cẳng tay và cánh tay khoảng90o Khi hai chân cố định thì đồng thời vợt lại được chuyển động từ sau lêntrên ra trước để đánh cầu, lúc này cánh tay duổi gần hết Điểm tiếp xúc giữa cầu
-và vợt chếch trên cao sang phía bên phải, cách xa đầu khoảng 1,5m Ở kỹ thuậtnày chủ yếu dùng lực của cẳng tay và cổ tay để đánh cầu đi Quá trình đánh cầutrọng tâm được chuyển từ chân sau ra chân trước, tùy theo ý đồ đánh cầu màxoay mặt vợt cho phù hợp khi tiếp xúc (hình 54 )
Sau khi tiếp xúc xong, có động tác dừng tay và cổ tay trên không, rồinhanh chóng trở về tư thế chuẩn bị cơ bản để đánh quả tiếp theo
2 Kỹ thuật đánh cầu trái cao tay : là kỹ thuật tấn công được sử dụng
khi đánh trả những quả cầu đối phương đánh sang cao ở phía bên trái Đây làmột kỹ thuật khó mà hiệu quả lại không cao, nên trong thi đấu vận động viênthường hạn chế sử dụng kỹ thuật này
Ở tư thế chuẩn bị cơ bản, khi thấy cầu đối phương đánh sang cao bên trái,thì lấy chân trái làm trụ, chân phải bước lên trước sang trái (góc bước từ 160 -180o) một bước Thân trên cũng quay vòng 180o, lưng hướng về hướng đánhcầu Đồng thời tay phải cầm vợt đưa từ trước sang trái lên cao đầu vợt chúcxuống, khủy tay cao hơn vai Góc tạo thành giữa cẳng tay và cánh tay là 90O.Khi hai chân đã cố định thì nhanh chóng lăng vợt từ sau ra trước lên cao Cánhtay gần như duỗi thẳng, thân người cũng xoay nhanh từ trái sang phải để phốihợp lực đánh cầu Điểm tiếp xúc cầu ở trên cao chếch bên phải, cách đầukhoảng 1m Ra sức cuối cùng là lực đập cổ tay Sau khi tiếp xúc cầu, cần cóđộng tác dừng ở cánh tay, đồng thời thân người lại xoay nhanh ra trước sangphải 180o để về tư thế chuẩn bị đánh quả tiếp theo
Như trên đã nói, do kỹ thuật đánh không hiệu quả nhiều trong thi đấu, vìvậy vận động viên ít khi sử dụng Để bù lại, vận động viên thường sử dụngđánh cao tay bên trái bằng mặt phải của vợt Song, đây là kỹ thuật có độ khócao, đòi hỏi phải có trình độ tập luyện cao mới có hiệu quả ( H 55 )
Trang 23( H 55 )
3 Kỹ thuật đập cầu : Sử dụng kỹ thuật này có thể ăn điểm trực tiếp
hoặc tạo cơ hội tốt để ăn điểm ở quả sau Tư thế chuẩn bị của kỹ thuật này làchân trái đứng trước, chân phải đứng sau, trọng tâm cao dồn vào chân trước,lưng hơi cong, mắt theo dõi cầu, tay phải cầm vợt ở phía trước, mặt vợt caongang trán, góc giữa cẳng tay và cánh tay khoảng 90o
Khi thấy đối phương đánh cầu sang cao trên đầu thì thân trên nhanhchóng quay sang phải, trọng tâm chuyển từ chân trước sang chân sau Tay phảicầm vợt đưa từ trước lên cao, ra sau Đầu vợt chúc xuống, lúc nay vai trái hơicao hướng về hướng đánh cầu, vai phải hạ thấp ở phía sau Sau đó nhanh chóngđạp mạnh mủi chân phải, kiễng gót duỗi thẳng khớp gối, xoay hông, lệch vai.Tay phải đưa vợt từ dưới lên trên ra trước Lúc này toàn thân ưỡn cong hìnhcánh cung Khi tiếp xúc cầu cơ thể vươn cao hết sức, điểm tiếp xúc ở trướctrán, khoảng cách bằng chiều dài của tay cộng với vợt Quá trình thực hiệnđộng tác trọng tâm lại chuyển từ chân sau ra chân trước, đồng thời gập nhanhthân người để phối hợp lúc đập cầu Chú ý sử dụng động tác gập cổ tay khi tiếpcầu để cầu đi cắm hơn
Sau khi tiếp xúc vợt theo đà đưa từ trên xuống dưới, sang trái thân người
có xu hướng lao về trước thì nhanh chóng bước chân phải lên một bước nhỏ đểgiữ thăng bằng Sau đó lại về tư thế chuẩn bị đánh quả cầu sau
Phối hợp với kỹ thuật đập cầu là kỹ thuật nhảy lên cao trong di chuyểnnhảy bước ta sẽ có động tác nhảy đập cầu Trong đó, sử dụng kỹ thuật bậc nhảytrước, còn toàn bộ kỹ thuật đập cầu được thực hiện ở trên không với tốc độnhanh nhất, đánh cầu tiếp xúc ở điểm cao nhất mà có thể với tới
4 Kỹ thuật đánh cầu trên đầu : là kỹ thuật tấn công thường được sử
dụng khi đối phương đánh cầu cao, xa xuống cuối sân mà nếu ta lùi đập cầukhông kịp thì phải sử dụng kỹ thuật này để đánh trả
Trang 24( H 56 )Toàn bộ động tác kỹ thuật đều giống như kỹ thuật đập cầu, nhưng giữa hai kỹthuật này chỉ khác nhau ở chỗ điểm tiếp xúc của kỹ thuật đánh trên đầu ở phíasau hơn Nghĩa là ở ngay trên đỉnh đầu thẳng lên hoặc hơi ở phía sau đầu Khitiếp xúc mặt vợt ngửa Kết thúc động tác vợt không đưa xuống dưới mà cóđộdừng của cánh tay và cổ tay rồi lại về vị trí chuẩn bị cơ bản ( H 56 )
5 Kỹ thuật bỏ nhỏ trong cầu lông : được coi là một kỹ thuật tấn công.
Nếu như ta đã biết sử dụng kỹ thuật này một cách linh hoạt, khéo léo, thì ta cóthể ăn điểm trực tiếp hoặc ít ra cũng tạo thời cơ để ăn điểm Bỏ nhỏ trong cầulông hiểu cho đúng là tất cả những quả đánh sang sân đối phương mà đườngcầu bay thấp sát lưới và rơi ở khu vực gần lưới Chúng ta có thể sử dụng tất cảcác động tác kỹ thuật trong đánh cầu để thực hiện quả bỏ nhỏ Quá trình thựchiện các kỹ thuật này trong quả bỏ nhỏ không có gì thay đổi, chỉ khác là khitiếp xúc toàn bộ lực phát ra của thân người hay cánh tay, cẳng tay, đều đượcdừng lại mà chỉ sử dụng đến lực của cổ tay để điều khiển cầu mà thôi Khi thựchiện động tác này cần chú ý đến độ nghiêng của mặt vợt lúc tiếp xúc với cầu đểđiều khiển cầu đi theo ý muốn
Hiện nay trong kỹ thuật hiện đại người ta còn dùng bỏ nhỏ bằng cắt cầu,nghĩa là vợt được đặt gần như nằm ngang và đưa từ sau ra trước chạm vào phầnđầu của cầu, làm cho quả cầu lộn nhiều vòng trước khi rơi sang sân đối phương.Trường hợp này áp dụng khi muốn thực hiện một khoảng cách gần, hai bên bỏnhỏ lẫn nhau ở khu vực sát lưới
6 Kỹ thuật chặn cầu : là một dạng biến hóa của kỹ thuật bỏ nhỏ,
thường sử dụng khi đối phương đánh cầu sang nhanh, mạnh Ưu điểm động tácnày là có độ chính xác cao, thời gian ngắn, số lần ăn điểm trực tiếp nhiều hơn
so với một số kỹ thuật khác mà lại tiết kiệm được sức
Nếu đối phương dùng quả đập hoặc đánh cầu lao nhanh sang sân mình,thì có thể sử dụng kỹ thuật chặn cầu Ở tư thế chuẩn bị cơ bản nhanh chóng dichuyển tới hướng cầu đến, đưa thẳng vợt lên hoặc sang ngang Mặt vợt vuông
Trang 25góc với mặt đất khi tiếp xúc với cầu lợi dụng lực phản lại của quả cầu đốiphương đánh sang, ta dùng lực của cẳng tay và cổ tay đẩy nhẹ cầu về sân đốiphương Tùy theo ý đồ đánh cầu mà góc độ mặt vợt nghiêng sang phải hoặc tráiđểí điều khiển cầu Với kỹ thuật chặn cầu này ta chỉ sử dụng để chặn những quả
ở gần lưới Đặc biệt, trong đánh đôi nếu có sự phân chia trên lưới giữa 2 đấïuthủ, thì đấu thủ đứng trên sử dụng kỹ thuật này có hiệu quả nhất Sau khi tiếpxúc xong thì nhanh chóng về tư thế chuẩn bị
Trang 26CHƯƠNG IV CHIẾN THUẬT THI ĐẤU.
A NHỮNG NGUYÊN TẮC KHI VẬN DỤNG CHIẾN THUẬT.
Chiến thuật là những biện pháp hoạt động có chủ định trong thi đấu,trong đó có tính đến những điều kiện cụ thể của từng trận để giành được thắnglợi
Trong thi đấu cầu lông, các yếu tố quyết định sự thắng lợi của từng trậnđấu bao gồm:
- Tư tưởng chỉ đạo
- Trình độ kỹ thuật
- Chiến thuật thi đấu
- Thể lực
- Trạng thái tâm lý thi đấu
Mỗi yếu tố trên có tầm quan trọng khác nhau, song lại liên quan mật thiếtvới nhau để tạo nên thắng lợi cuối cùng của từng trận đấu Trong đó chiến thuậtthi đấu là một nhân tố không thể thiếu được Mỗi trận đấu khác nhau, phươngpháp vận dụng chiến thuật cũng không giống nhau Song, để thi đấu một cách
có hiệu quả, giành thắng lợi tốt nhất thì phải biết kết hợp giữa sức mạnh, tốc độ
và điểm rơi một cách hợp lý Tư tưởng chỉ đạo là phải tích cực, chủ động, tấncông nhanh và liên tục để giành điểm Để áp dụng chiến thuật một cách có hiệuquả, giành thắng lợi tốt nhất trong thi đấu thì cần phải nắm được các nguyên tắcvận dụng chiến thuật như sau:
Vận động viên phải có cơ sở mục đích phát huy ưu điểm, che giấu nhượcđiểm của bản thân, để tấn công vào yếu điểm của đối phương và hạn chế ưuđiểm của họ Với phương châm lấy tấn công là chính, kết hợp với phòng thủtích cực, chủ động để tạo điều kiện giành thắng lợi phải bình tỉnh, dùng lốiđánh chuẩn, chắc từng quả, dần dần tìm cơ hội để giành lại thế chủ động Khivận dụng nguyên tắc nầy chú ý:
- Nguyên tắc thứ nhất : Vận động viên phải chuẩn bị tốt về các mặt kỹ
thuật, thể lực và tâm lý thi đấu
- Nguyên tắc thứ hai : Trong điều kiện cho phép phải tìm hiểu cặn kẽ
về đối phương, để đặt ra cho mình một chiến thuật thi đấu hợp lý Những điềutrong đó cần tìm hiểu ở đối phương là: loại vợt sử dụng, cách đánh, trình độ kỹthuật, những ưu, nhược điểm của họ v.v
Trang 27- Nguyên tắc thứ ba : là vận dụng chiến thuật có sự thống nhất giữa
chỉ đạo viên và vận động viên Trung thành với chiến thuật đã đặt ra trong cáctình huống của trận đấu Để áp dụng tốt các nguyên tắc này, trước mỗi trận đấuHLV và chỉ đạo viên cần có thời gian để thống nhất cả về ký, ám hiệu để làmsao hiểu nhau một cách chính xác và nhanh nhất Quá trình thi đấu, vận độngviên luôn tìm cách liên lạc với chỉ đạo viên để nắm được những thông tin cầnthiết cho trận đấu và một điều quan trọng là người chỉ đạo viện phải thấu hiểusâu sắc vận động viên của mình về mọi mặt như: trình độ kỹ thuật, chiến thuật,thể lực, tâm lý đồng thời vận động viên lại phải luôn tin tưởng vào chỉ đạoviên và tuân thủ theo ý kiến của chỉ đạo viên trong quá trình thi đấu
Để giúp cho việc nghiên cứu và tập luyện được dễ dàng và kết hợp giữachiến thuật cho phù hợp với những lối đánh khác nhau, có thể chia toàn bộchiến thuật cầu lông ra làm 4 nhóm chính như sau:
- Chiến thuật phát cầu trong đánh đơn
- Chiến thuật phát cầu trong đánh đôi
- Chiến thuật đánh cầu trong đánh đơn
- Chiến thuật đánh cầu trong đánh đôi
B CHIẾN THUẬT PHÁT CẦU TRONG ĐÁNH ĐƠN:
Thực hiện chiến thuật phát cầu là nhằm hạn chế khả năng tấn công củađối phương, tạo thế chủ động cho bản thân để dứt điểm ở các quả đánh cầu sau.Nếu áp dụng chiến thuật phát cầu tốt sẽ tạo nên những tình huống có lợi chobản thân ngay từ những giây phút đầu tiên của trận đấu Ngược lại, nếu phátcầu xấu, sẽ dễ bị đối phương tấn công áp đảo ngay từ quả đầu
Trong thi đấu đơn, vị trí đứng phát cầu thông thường là bám sát đườngtrung tâm ở hai bên ô phát cầu, cách vạch phát cầu từ 1 - 1,5 m Ở vị trí này saukhi phát xong ta có thể di chuyển một cách nhanh chóng nhất đến bất kỳ vị trínào trên sân để đỡ cầu khi đối phương đánh trả sang
Thông thường trong thi đấu thường sử dụng kỹ thuật phát thuận tay vớiphương châm chỉ đạo phát cầu cao xa, tức là càng gần đường biên ngang càngtốt (hình 57) kiểu phát này nhằm mục đích đẩy đối phương lùi xuống cuối sân,đánh cầu hạn chế khả năng tấn công của họ Với đường cầu bay cao xa ta sẽ cóthời gian dài để chuẩn bị và phán đoán hướng đánh trả của đối phương, tạo thếchủ động dứt điểm ở quả sau Ngược lại, với cách phát cầu này nên đối phương