LỊCH SỬ VÀ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN MÔN BÓNG BÀN

 Nhiệm vụ của ITTF là giám sát việc tuân thủ các quy chế hiện hành trong các cuộc thi đấu bóng bàn, phát hiện và sửa đổi những vấn đề chưa họp lý, soạn thảo điều lệ và quy chế thi đấu b

LÝ THUYẾT BÓNG BÀN

LỊCH SỬ VÀ QUÁ TRÌNH

PHÁT TRIỂN MÔN BÓNG BÀN

NGUỒN GỐC CỦA MÔN BÓNG BÀN

Có nhiều ý kiến khác nhau về nguồn gốc và sự xuất hiện

của môn bóng bàn Có ý kiến cho rằng, bóng bàn dần dần được cải biên từ môn quần vợt Vào thế kỷ 19, do điều kiện thời tiết xấu các đấu thủ quần vợt trong lúc vào nhà chờ đợi;

họ đánh bóng với nhau bằng cách dùng hai bàn ghép lại với nhau lấy dây đan làm lưới và cột vào thành của hai ghế cao, nên bóng bàn có tên là Tennis de table

Khoảng năm 1985 cũng lối chơi như trên nhưng bóng đã

được thay thế bằng bóng nhựa và từ đó bóng nhựa dần dần phổ biến Tiếng bóng nẩy trên bàn kêu “ping – ping”, “pông – pông” từ đó bóng bàn có tên mới là “ping – pông”

Có ý kiến bóng bàn xuất hiện sớm hơn quần vợt Theo

Kêlen (Hungary), cách đây gần 2000 năm, trong cung đình của Nhật Bản có trò chơi đá cầu lông và bóng bàn là từ trò chơi này biến đổi thành Bóng bàn lần đầu tiên được lưu hành trong cung đình ở nước Anh và Đức Nữ hoàng Anh có lần tặng cho Vua Đức những dụng cụ chơi bóng bàn Dần dần thành trò chơi giải trí ở Châu Âu

 Theo Ivanốp (Liên xô) vào đầu thế kỷ 19 một số

trí thức ở Mátxcơva và Lêningrát đã chơi trò chơi với dụng cụ là vợt căng bằng dây và bóng bằng lie

có cắm lông Dùng gỗ đánh qua lại với nhau giữa 2 cái bàn, ở giữa có căng lưới và đó là tiền thân của môn bóng bàn

 Theo ông Mantagu – Chủ tịch danh dự Hiệp hội

bóng bàn Thế giới thì năm 1880 có công ty bán dụng cụ TDTT đã đăng quảng cáo bán các dụng cụ bóng bàn nên môn bóng bàn ra đời khoảng năm

1880 ở nước Anh là tương đối chính xác

 Trong tư liệu lịch sử TDTT của các nước không có

tư liệu nào nói bóng bàn ra đời sớm hơn năm 1880 Đồng thời theo sự phân tích về tình hình phát triển của môn bóng bàn trong các giai đoạn của các nước trên thế giới cũng thống nhất với ý kiến này

LIÊN ĐOÀN BÓNG BÀN THẾ GIỚI (ITTF:

INTERNATIONAL TABLE TENNIS

FEDERATION)

 Đầu thế kỷ 20, môn bóng bàn phát triển mạnh ở Châu

âu và lan rộng ra khắp các châu lục khác trên toàn thế giới Để có một tổ chức lãnh đạo thống nhất và điều hành các hoạt động môn bóng bàn trên thế giới, Georơgob Leman (người Đức) đã đề xuất ý kiến thành lập Liên đoàn bóng bàn thế giới

 Ngày 15 – 01 – 1926 tại thành phố Beclin (Đức) Liên đoàn bóng bàn thế giới được chính thức thành lập với

7 nước tham dự gồm các nước Anh, Đức, Áo, Hungary, Tiệp Khắc, Xứ Gan, Thụy Điển Đến năm

1939 có 28 nước tham gia Liên đoàn, năm 1975 có

128 nước tham gia và đến nay Liên đoàn bóng bàn thế giới đã có trên 150 nước tham gia

Liên đoàn bóng bàn thế giới viết tắt là ITTF, với phương

châm là đoàn kết hữu nghị, bình đẳng và không phân biệt chủng tộc Các thành viên của liên đoàn đều bình đẳng, có quyền dùng tiếng nói của nước mình làm tiếng nói chính thức đại diện cho liên đoàn bóng bàn quốc gia phát biểu trong các kỳ họp ITTF với điều kiện phải dịch ra 5 thứ tiếng: Anh, Đức, Ả Rập, Nga, Tây Ban Nha Trụ sở chính của ITTF hiện nay đặt tại (Thụy sỹ) ITTF công nhận một số liên đoàn bóng bàn của các Châu:

- Liên đoàn bóng bàn Châu Âu trụ sở tại Xứ Gan

- Liên đoàn bóng bàn Châu Á trụ sở tại Singapo

- Liên đoàn bóng bàn Châu Phi trụ sở tại Ai Cập

- Liên đoàn bóng bàn Nam Mỹ trụ sở tại Êquatê

- Liên đoàn bóng bàn Châu Úc trụ sở tại Úc

Điều lệ của Liên đoàn bóng bàn thế giới được thông qua

tháng 12/1926 tại Luân Đôn

 Nhiệm vụ của ITTF là giám sát việc tuân thủ các quy chế hiện hành trong các cuộc thi đấu bóng bàn, phát hiện và sửa đổi những vấn đề chưa họp lý, soạn thảo điều lệ và quy chế thi đấu (bằng tiếng Anh), giám sát việc dịch các điều lệ, luật thi đấu sang các thứ tiếng khác, tiến hành tổ chức thi đấu các giải vô địch thế giới và giúp việc mở rộng phát triển môn bóng bàn trên phạm vi toàn thế giới

 Đại hội Liên đoàn bóng bàn thế giới diễn ra 2 năm một lần vào thời gian diễn ra giải vô địch thế giới nhằm giải quyết các vấn

đề có liên quan và soạn phương hướng hoạt động cho thời gian tiếp theo Trong đại hội các đại diện chính thức có hai phiếu biểu quyết còn lại các đại diện tạm thời chỉ có một phiếu

 Hội đồng ITTF gồm có 1 chủ tịch (do đại hội bầu), các phó chủ tịch (mỗi châu cử 1 phó chủ tịch) và tổng thư ký và ban chuyên môn của ITTF gồm có:

 Nhiệm vụ của ITTF là giám sát việc tuân thủ các quy chế hiện hành trong các cuộc thi đấu bóng bàn, phát hiện và sửa đổi những vấn đề chưa họp lý, soạn thảo điều lệ và quy chế thi đấu (bằng tiếng Anh), giám sát việc dịch các điều lệ, luật thi đấu sang các thứ tiếng khác, tiến hành tổ chức thi đấu các giải vô địch thế giới và giúp việc mở rộng phát triển môn bóng bàn trên phạm vi toàn thế giới

 Đại hội Liên đoàn bóng bàn thế giới diễn ra 2 năm một lần vào thời gian diễn ra giải vô địch thế giới nhằm giải quyết các vấn

đề có liên quan và soạn phương hướng hoạt động cho thời gian tiếp theo Trong đại hội các đại diện chính thức có hai phiếu biểu quyết còn lại các đại diện tạm thời chỉ có một phiếu

 Hội đồng ITTF gồm có 1 chủ tịch (do đại hội bầu), các phó chủ tịch (mỗi châu cử 1 phó chủ tịch) và tổng thư ký và ban chuyên môn của ITTF gồm có:

 - Ban phân loại: có nhiệm vụ chuẩn bị các thủ tục cần thiết cho việc bốc thăm thi đấu nằm trong hệ thống thi đấu của ITTF

 - Ban thiết bị: có nhiệm vụ chuẩn bị cơ sở vật chất, dụng cụ cần sử dụng trong các cuộc thi đấu

- Ban kiểm tra: có nhiệm vụ xem xét những đơn xin gia nhập vào hiệp hội của các nước, đồng thời xem xét tư cách các nước tham gia thi đấu các giải do ITTF tổ chức

- Ban điều lệ: có nhiệm vụ giải quyết các vấn đề về qui chế, luật

lệ liên quan đến thi đấu

- Ban kỹ thuật: có nhiệm vụ tổ chức các giải thi đấu

- Ban thủ tục: có nhiệm vụ giải quyết các vấn đề mang tính thủ tục có liên quan đến thi đấu và thông báo các vấn đề cần thiết

ở giải tiếp theo

Trong ITTF còn có hai ủy ban do đại hội bầu ra:

- Ủy ban thanh niên: có nhiệm vụ theo dõi sự phát triển của các vận động viên trẻ trong các giải bóng bàn thế giới

- Ủy ban tuyên truyền, quảng cáo: có nhiệm vụ truyền bá rộng rãi

tư tưởng của môn bóng bàn (những thông tin về sự phát triển, các giải tổ chức thuộc ITTF), xuất bản các tài liệu của liên đoàn

Ngân sách của ITTF sử dụng trong các hoạt động

do sự đóng góp của các liên đoàn thành viên Mỗi năm mỗi liên đoàn thành viên đóng 250 Phơrăng Thụy Sĩ Các nước đăng cai các giải vô địch thế giới (nộp 10.000 fr Thụy Sĩ), mỗi liên đoàn tham gia thi đấu nộp 650 fr Thụy Sĩ

Hiện nay giải bóng bàn thế giới 2 năm tổ chức một lần, ngoài ra xen kẻ giải vô địch thế giới có giải Cup thế giới và các giải khác

Giải vô địch bóng bàn thế giới lần đầu tiên được tổ chức vào năm 1926 tại Luân Đôn (Anh) Sau đó đến giải Vô địch ở châu Âu, châu Mỹ, châu Phi và ở châu

Á lần đầu tiên giải vô địch bóng bàn được tổ chức vào năm 1952 tại Singapore

Trong các Đại hội thể thao quốc tế, môn bóng bàn được đưa vào chương trình thi đấu chính thức của Asian Games lần thứ 3 tại Tokyo – Nhật Bản năm 1958 Sau đó, môn bóng bàn được đưa vào chương trình thi đấu chính thức của Sea Games lần thứ 1 tại Bankok – Thái Lan năm 1959 Nhưng trong các cuộc tranh tài Thế vận hội, mãi đến năm

1988 môn bóng bàn mới được đưa vào chương trình thi đấu chính thức tại Olympic Games lần thứ 21 tại Seoul – Nam Triều Tiên

BÓNG BÀN THẾ GIỚI QUA CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN

Sự phát triển của môn bóng bàn có liên quan rất chặt

chẽ với sự phát triển của dụng cụ đánh bóng (vợt, bóng, bàn), kỹ thuật và chiến thuật của nó Mỗi khi xuất hiện một loại dụng cụ mới luôn kéo theo sự xuất hiện những kỹ thuật mới – chiến thuật mới Từ đó, căn cứ vào sự phát triển của dụng cụ và kỹ - chiến thuật người ta chia các giai đoạn phát

triển môn bóng bàn qua các giai đoạn sau:

1.3.1 Giai đoạn sơ khai (Châu Âu)

Từ khi xuất hiện người ta đánh bóng bàn bằng vợt gỗ

cán dài và bóng nhựa Vợt gỗ bề mặt cứng, trơn nhẵn, độ ma sát ít, năng lực khống chế bóng kém, nên hai đối thủ đứng gần bàn đánh bóng qua lại bằng kỹ thuật gò, chặn và đẩy bóng chủ yếu đưa bóng sang bàn của đối phương Giai đoạn này các đấu thủ cầm vợt theo hai cách là cầm vợt ngang và cầm vợt dọc

Vào đầu năm 1902, vợt gai cao su xuất hiện đã đưa trình độ kỹ, chiến thuật bóng bàn tiến lên những bước mới Vợt gai cao su có tính đàn hồi, biến dạng bên ngoài, có tác dụng làm tăng them ma sát khi vợt chạm bóng, nó còn nâng cao tác dụng đánh bóng Từ

đó, phát triển kỹ thuật cắt bóng và kỹ thuật tấn công bạt bóng, phạm vi đánh bóng được mở rộng Tuy nhiên, với chiếc vợt gai cao su, lối đánh tấn công thường thua lối đánh phòng thủ, nên các đấu thủ thường chơi “gò lì”

Trong giải vô địch thế giới lần đầu tiên vào năm

1926, hai đấu thủ Ehrlich (Ba Lan) và Paneth (Rumani) đã đẩy bóng qua lại 2 giờ 10 phút mới ghi được 1 điểm Trận đấu kéo dài nhất trong lịch sử bóng bàn thế giới là giữa Haguenauer (Pháp) và Holdberger (Rumani) thi đấu đến 7 giờ 30 phút

Giai đoạn của Nhật Bản (1950)

Trong quá trình phát triển từng bước lối đánh tấn công dần chiếm ưu thế trong cuối giai đoạn sơ khai, tiêu biểu với Victor Barna (Vô địch thế giới năm

1930, 1932, 1933, 1934, 1935) Trong khoảng thời gian này, các trận đấu bóng bàn đã có tấn công và phòng ngự, sử dụng thuận tay và trái tay với lối cầm vợt ngang khống chế tất cả Từ giai đoạn sơ khai đến

năm 1940 châu Âu là trung tâm của môn bóng bàn

Thập niên 1950 được xem là kỷ nguyên của làng bóng bàn Nhật Bản, các đấu thủ Nhật Bản đã sử dụng lối đánh thuận tay dũng mãnh phối hợp bước chân di chuyển đã giành thắng lợi hầu hết các giải vô địch bóng bàn thế giới trong thập niên 1950

Tại giải vô địch thế giới lần thứ 19 tại Bombay Ấn Độ năm 1952, các đấu thủ Nhật Bản cầm vợt dọc (cầm thìa) đã mang đến giải một loại cao su có muose lót (xuất hiện lần đầu tiên trong các giải bóng bàn quốc tế) và kỹ thuật tuyệt vời về di chuyển bước chân Với loại cao su có muose lót giúp cho các đấu thủ Nhật Bản đánh bóng có độ xoáy cao hơn, tốc

độ bóng đi nhanh hơn giúp các đấu thủ Nhật Bản sử dụng chiến thuật “phản công chống tấn công” và “tấn công” vượt trội chiến thuật

“phòng thủ” và “tấn công” của các đấu thủ Châu Âu

Với những ưu thế trên Nhật Bản thắng liên tiếp 5 giải đồng đội nam (1954 – 1955 – 1956 – 1957 – 1959) và với những tên tuổi nổi tiếng như: Ogimura (12 giải vô địch thế giới), Tanaka, Tomita, Murakami Trong thời gian này, các tuyển thủ châu Âu vẫn sử dụng lối cầm vợt ngang gai cao su và chiến thuật phòng thủ nên không theo kịp đà phát triển nhanh của bóng bàn thế giới, đứng đầu là Nhật Bản

Giai đoạn của Trung Quốc (1960)

Thập niên 1960 là thời vàng son của bóng bàn Trung Quốc, các đấu thủ Trung Quốc cầm vợt dọc đã kết hợp giữa lối đánh dài của Nhật Bản với lối đánh ngắn truyền thống tạo ra một lối đánh độc đáo cho riêng mình: sử dụng kỹ thuật chặn đẩy với chiến thuật phòng thủ và tấn công nhanh

Năm 1961 tại giải vô địch bóng bàn thế giới lần thứ 26 ở Bắc Kinh – Trung Quốc, đội tuyển Trung Quốc loại Nhật bản ở giải đồng đội nam và vô địch giải đồng đội nam, đơn nam và đơn nữ

Trong thập niên này, các đấu thủ bóng bàn châu Âu đã tìm ra một phương thức mới là lấy cái dũng mãnh của châu Á để áp dụng cho mình Từ đó, họ loại bỏ lối đánh cổ truyền và thay vào đó là lối đánh tấn công tới tấp giống như châu Á Đại diện cho châu Âu là Thụy Điển lần đầu tiên chủ trương áp dụng chiến thuật mới này và đã thành công với hai chức

vô địch đôi nam tại giải vô địch thế giới liên tiếp vào năm 1967 và 1969 Với chiến thuật này mở ra một xu hướng mới cho bóng bàn châu Âu

Giai đoạn hồi sinh của châu Âu (1970)

Các tay vợt châu Âu với lối đánh tấn công mới, điêu luyện sau khi tiếp thu lối đánh tấn công dũng mãnh của các tay vợt châu Á, đứng đầu là Nhật Bản

và Trung Quốc (hai quốc gia khai sinh ra lối đánh cầm thìa chống lại lối đánh cầm vợt ngang của châu Âu), bóng bàn châu Âu đã phục hồi năng lực và sự tự tin để đối đầu với châu Á Với lối đánh cầm vợt ngang và lấy tấn công làm chính, với lối đánh mới các vận động viên châu Âu đã giành thắng lợi hai giải đơn nam (Bengtsson – Thụy Điển) và đôi nam (Klampar – Joneyer của Hungary) trong giải vô địch thế giới lần thứ 31 tại Nagoya, Nhật Bản

Giai đoạn phát triển của bóng bàn hiện đại (1980)

Sau thập niên 1970, các hội viên bóng bàn ở Tây

Á, châu Mỹ, châu Phi đã có nhiều tiến bộ nhanh chóng, ngày càng có nhiều quốc gia tham gia liên đoàn bóng bàn thế giới Vào thời gian này, các kỹ thuật đơn giản chuyển thành các kỹ thuật phức tạp và phát triển thành một phong cách tập luyện cùng tập – cùng tiến Nhiều phong cách lối đánh khác nhau đã thành hình ở các lục địa và các quốc gia Về kỹ thuật, những đấu thủ cắt bóng từng chiến thắng ở giai đoạn

sơ khai đã mất dạng ở thập niên 1960, giờ đã hồi sinh chính yếu vì tài biến hóa xoay mặt vợt (cao su gai dài, cao su chống xoáy, cao su gai phản xoáy ) khi đánh bóng

Với sự phát triển của khoa học kỹ thuật ngày càng

có nhiều loại gai cao su khác nhau với các tính năng tạo ra các loại bóng xoáy khác nhau Từ đó, xuất hiện nhiều lối đánh phức tạp thay đổi tính năng xoáy của bóng làm cho chiến thuật bóng bàn ngày càng đa dạng và phong phú

Ngày nay, các vận động viên bóng bàn hiện đại đều có kỹ - chiến thuật tương đối toàn diện Các vận động viên có lối đánh tấn công khi gặp các tình huống phải phòng thủ họ cũng phòng thủ vững vàng

và ngược lại các vận động viên phòng thủ khi có điều kiện họ cũng tấn công rất sắc sảo để ăn điểm

Trong giai đoạn phát triển của bóng bàn hiện đại Trung Quốc là quốc gia tiêu biểu và đạt nhiều thành tích xuất sắc trong làng banh nhựa thế giới Bên cạnh Trung Quốc còn có các nước Triều Tiên, Nhật bản, Thụy Điển, Đức

XU THẾ PHÁT TRIỂN CỦA BÓNG BÀN HIỆN ĐẠI

Ngày nay bóng bàn thế giới phát triển rất đa dạng

và phong phú với các lối đánh, các phong cách kỹ thuật của đối thủ từng nước, từng khu vực đã chuyển biến mạnh mẽ và có nhiều sáng tạo Hầu hết các VĐV các nước đều có những tiến bộ lớn về kỹ – chiến thuật cũng như phong cách lối đánh

Bóng bàn hiện đại đòi hỏi vận động viên phải có

kỹ thuật toàn diện, kết hợp giữa xoáy, tốc độ, sức mạnh và điểm rơi một cách hợp lý cùng với tư tưởng chỉ đạo của chiến thuật là tích cực chủ động, tấn công toàn diện và nhanh chóng dứt điểm Bóng bàn là môn thể thao đối kháng cá nhân, cũng là môn thể thao có tính đa dạng, phong phú và luôn biến hóa Sự đa dạng, phong phú và luôn biến hóa thể hiện thông qua các động tác kỹ thuật trong môn bóng bàn Qua quan sát phong cách lối đánh của các vận động viên bóng bàn tiêu biểu trên thế giới, đại diện cho các trường phái khác nhau, xu thế phát triển của bóng bàn hiện đại có những đặc điểm tiêu biểu sau:

Nói đến bóng bàn hiện đại trước hết phải đề cập đến vấn đề bóng xoáy Trong bóng bàn, có thể coi yếu tố xoáy bóng như một yếu tố đặc trưng, có ảnh hưởng trực tiếp và mạnh mẽ đến các kỹ, chiến thuật của vận động viên Độ xoáy lớn có thể làm thay đổi quỹ đạo bay của bóng Nếu biết kết hợp giữa sức mạnh và sức xoáy tốt có thể cho phép đánh bất cứ đường bóng nào kể cả bóng xoáy lên, xoáy xuống, xoáy ngang, thậm chí các quả bóng gần lưới hoặc thấp hơn mặt bàn của đối phương đánh sang Việc sử dụng và điều khiển sức xoáy khi đánh bóng có vai trò

vô cùng quan trọng trong bóng bàn hiện đại

Với phương đánh bóng, lực tác dụng, độ ma sát và động tác đánh bóng khác nhau tạo ra bóng có chiều xoáy khác nhau Độ xoáy và sự biến hóa của bóng xoáy vô cùng phức tạp Do

đó, nắm rỏ nguyên nhân tạo nên bóng xoáy và các qui luật biến hóa của các loại xoáy, từ đó

có thể sử dụng tốt các loại xoáy gây khó khăn cho đối phương, giành thế chủ động tạo cơ hội dứt điểm