Nó sẽ giúp chúng ta biết thời gian ấp để kịp thời chuyển khay ấp ra thùng nuôi (khoảng 7 - 8 ngày thì chuyển khay ấp ra thùng nuôi dế con), tránh trường hợp dế nở ngay trong thùng ấp.. K[r]
Trang 1VIỆN SINH THÁI RỪNG VÀ MÔI TRƯỜNG
TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU CỨU HỘ VÀ PHÁT TRIỂN ĐỘNG VẬT RỪNG
KỸ THUẬT NUÔI DẾ
Nhiều nước trên thế giới nhất là các nước Châu Á coi một số loại côn trùng là món ăn ngon Ở nước ta các loại côn trùng như cào cào, châu chấu, tằm, sâu chít là các loại côn trùng được dùng khá phổ biến để chế biến các món ăn, một số nơi còn được coi là món ăn quý Nhằm mục đích phát triển nghề nuôi dế chúng tôi xin cung cấp một số kỹ thuật trong quy trình nuôi dế sinh sản và dế thịt
1 Chuẩn bị trước khi nuôi
1.1 Thùng nuôi
Chuồng nuôi có thể làm từ nhiều loại khác nhau như xô, chậu, thùng gỗ nhưng phổ biến hơn cả là thùng xốp, thùng nhựa và chậu nhựa
* Nuôi bằng thùng xốp:
Chọn loại thùng xốp có kích thức 50x30x30cm Tùy mục đích và số lượng nuôi mà cũng có thể chọn các thùng có kích thức lớn hơn
Trước khi nuôi cần phải rửa sạch thùng bằng nước lã, tuyệt đối không dùng hóa chất
để rửa Sau đó phơi khô, tránh ẩm mốc
Dán băng dính (loại có chiều rộng 3 - 5cm) xung quanh mép trong của thùng để tránh
dế bò ra ngoài hạn chế thất thoát trong quá trình nuôi Trên nắp thùng tạo một lỗ thoáng có kích thước 8x4cm Sau đó cắt miếng màn tuyn dán lên (nuôi dế con) hoặc miếng lưới có kích thước nhỏ hơn dế trưởng thành (để nuôi dế đẻ và dế thịt)
* Nuôi bằng thùng nhựa, chậu nhựa
Có rất nhiều loại thùng, chậu có thể dùng để nuôi dế, tuy nhiên loại phổi biến là chậu
có đường kính khoảng 60cm, chiều cao 20 - 25cm Nên chọn loại chậu nhẵn để tránh dế có thể leo trèo ra ngoài
Nắp đậy chậu nuôi có thể bằng lồng bàn hoặc những tấm gỗ phẳng có khoét lỗ phía trên Ngoài ra có thể dùng những tấm lưới bằng sắt, mắt lưới to hay nhỏ phụ thuộc vào kích
cỡ của dế nuôi
* Kết hợp 2 loại
Dế có đặc tính là thường cắn thùng khi trưởng thành Do vậy chúng ta có thể dùng thùng xốp để nuôi dế con, dế bố mẹ Khi dế lớn (trên 25 ngày tuổi) thì chuyển sang nuôi
bằng chậu (để tận dụng thùng xốp giá thành thấp).
1.2 Giá và nhà nuôi dế
* Giá để thùng dế
Trang 2Đóng bằng gỗ hoặc hàn bằng kim loại Chiều rộng 30 - 40cm, đóng từ 3 - 4 tầng, mỗi tầng cách nhau 45 - 50cm Chiều dài giá phụ thuộc vào diện tích nhà nuôi
Nếu nuôi bằng hộp xốp thì thường cần phái có giá đỡ Chân của giá đỡ để vào bát nước nhằm tránh kiến xâm hại
Nuôi bằng chậu nhựa thông thường không cần giá đỡ Chúng ta có thể để trực tiếp chậu lên sàn nhà Tuy nhiên cũng nên bôi chất chống kiến bên ngoài xung quanh đáy chậu
* Nhà nuôi
Diện tích nhà nuôi phụ thuộc và số lượng dế nuôi, số thùng dế
Chọn nơi thoáng mát, khô ráo, không dột nát, hạn chế côn trùng và một số loại thiên địch, đặc biệt là chuột và thạch sùng
2 Kỹ thuật nuôi
2.1 Nuôi dế bố mẹ
Dế bố mẹ ghép theo tỷ lệ 2 cái -1 đực Một chuồng nuôi từ 60 - 100 con, tuy nhiên có thể điều chỉnh tùy thuộc vào kích thước thùng nuôi Dế bố mẹ được chọn từ dế con khi trưởng thành Nên chọn các con dế to, khỏe, độ đồng đều cao
Đồng thời với quá trình nuôi chúng ta cần chuẩn bị khay đẻ cho dế Khay đẻ cho dế
có thể dùng gạt tàn thuốc lá, hộp kem, sữa chua chứa cát đen ẩm có độ dày 1,5cm
Khi dế gáy là lúc dế cái bắt đầu đẻ Khi đó ta cho khay đẻ vào thùng dế bố mẹ Mỗi ngày một con dế cái đẻ từ 12 - 15 trứng Khi khay đẻ khoảng 500 trứng thì chúng ta đưa ra thùng ấp (Thường mỗi ngày thay khay đẻ một lần)
2.2 Ấp trứng.
Khay đẻ cho dế được lấy ra đưa đi ấp Trước khi đưa vào thùng ấp cần chuẩn bị 2 khăn bông vuông (loại dùng trong các nhà hàng, hặc khăn mặt mỏng) nhúng qua nước cho
ẩm Cho một khăn lót xuống đáy thùng, đặt khay trứng vào, sau đó đậy khăn thứ 2 lên trên
để giữ độ ẩm Cuối cùng đậy nắp thùng lại
Nhiệt độ cần cho trứng nở khoảng 25 - 280C Cứ 3 đến 4 ngày thay khăn ướt một lần
để giữ độ ẩm Khi ấp được 4 - 5 ngày thì đảo đều cát trong khay lên cho thoáng khí, nhiệt độ đồng đều hơn và thuận lợi cho dề nở
Sau 8 - 10 ngày thì dế trong khay bắt đầu nở
Chú ý: Nên ghi ngày ấp của từng khay vào thành phía ngoài khay Nó sẽ giúp chúng
ta biết thời gian ấp để kịp thời chuyển khay ấp ra thùng nuôi (khoảng 7 - 8 ngày thì chuyển khay ấp ra thùng nuôi dế con), tránh trường hợp dế nở ngay trong thùng ấp Khi đó sẽ khó khăn để chuyển dế con ra thùng nuôi Khi chuyển khay ra thì thùng nuôi cần giữ nhiệt độ như thùng ấp để dế nở
2.3 Kỹ thuật nuôi dế con đến trưởng thành
Trước khi nuôi mỗi thùng cần chuẩn bị một ít rơm khô (vào mùa đông để giữ ấm), một chiếc rế để tạo thêm không gian cho dế leo trèo Trong quá trình nuôi đảm bảo đủ thức
ăn, nước uống cho dế
Trang 3* Nước uống cho dế
Nước là một trong những nhân tố không thể thiếu trong quá trình nuôi dế Do vậy luôn luôn đảm bảo đủ nước, sạch cho dế uống
Với dế còn nhỏ thì nước được thấm vào một miếng xốp (bọt biển cắm hoa) cho dế
uống Với dế trên 25 ngày tuổi thì có thể dùng khay nước (cao 1cm, cắt từ đáy lon bia hoặc đáy hộp kem), có rải thêm sỏi nhỏ đế tránh dế tắm Hàng ngày theo dõi để cung cấp đủ nước cho dế
* Thức ăn
Thức ăn cho dế là rau xanh và cám công nghiệp
- Rau: Dế là loại ăn tạp vì vậy có rất nhiều loại rau có thể làm thức ăn cho dế như bắp cải, xu hào, xà lách, rau muống, rau lang, các loại cỏ
- Cám công nghiệp: Cám dành cho chim, nghiền nhỏ Ngoài ra có thể dùng cám đậm đặc cho lợn
Chú ý: Rau phải rửa sạch, để ráo nước trước khi cho ăn Cung cấp rau và cám hàng
ngày đảm bảo đủ thức ăn cho dế sinh trưởng, phát triển
* Chăm sóc
- Trong quá trình nuôi cần đảm bảo an toàn cho dế tránh các thiên địch như chuột, kiến, thạch sùng
- Đảm bảo thùng nuôi luôn khô ráo, đủ ấm về mùa đông và mát mẻ về mùa hè
- Vệ sinh theo định kỳ chuồng nuôi hoặc khi thấy thùng nuôi bẩn, ẩm
- Theo dõi quá trình sinh trưởng và phát triển của dế, kịp thời có những điều chỉnh khi cần thiết Theo dõi bệnh để có biện pháp xử lý
* Thu hoạch
- Dế sau khi nở từ 40 đến 45 ngày tuổi có thể thu hoạch, trong số đó tuyển chọn những con khỏe mạnh, không gãy chân càng để làm dế bố mẹ
- Phân loại dế: Lưới mắt cáo loại nhỏ 0,5x0,5cm lắp vào đáy thùng xốp, đổ dế vào, thu hoạch những con ở trên, con nhỏ lọt xuống nuôi tiếp Quý vị cũng có thể sử dụng lưới
kích thước nhỏ hơn làm như trên để vệ sinh chuồng cho dế (Phân lọt xuống - dế ở lại)
Trang 4MỘT SỐ MÓN ĂN CHẾ BIẾN TỪ DẾ MÈN
Cũng như một số món ăn được chế biến từ một số loaị côn trùng như Bọ cạp, Châu chấu, Bọ xít thì Dế mèn đang trở thành "hàng độc" của dân nhậu hiện nay Các món ăn từ
Dế mèn rất phong phú, đa dạng có thể đáp ứng nhu cầu của nhiều thực khách Sau đây chúng tôi xin gửi tới cách chế biến một số món ăn từ Dế mèn, phục vụ nhu cầu ẩm thực của tất cả mọi người
I Sơ chế Dế mèn
Tất cả các món ăn trước khi chế biền từ Dế mèn đều phải trải qua quá trình sơ chế, bao gồm các bước:
- Dế trước khi mang thịt phải ngừng cho ăn 24h để tiện cho việc sơ chế
- Ngâm dế còn sống vào nước muối loãng từ 10 - 15 phút cho dế chết
- Ngắt phần đuôi dế, bóp bụng Để nguyên phần đầu, chân và càng dế
- Rửa sạch lại, để ráo nước
II Chế biến món ăn
1 Dế chiên giòn
Cho chảo dầu lên bếp, đun lửa to để chảo dầu sôi Sau đó cho dế đã qua sơ chế vào, giảm lửa để từ 2 - 3 phút cho dế chín giòn Dế vẫn còn nguyên hình, gắp ra đĩa Nên trang trí thêm rau thơm cho món ăn hấp dẫn hơn
Ngoài ra, để làm tăng hương vị cho món ăn thì trước khi chiên Dế nên nhét vào 1 hạt lạc vào bụng dế
Món này ăn cùng muối tiêu chanh
2 Gỏi Dế (Nộm dế)
Nguyên liệu:
- Dế chiên giòn
- Rau thơm: Mùi tàu, rau răm, rau mùi, rau húng đỏ
- Lạc rang
- Ớt quả, cà rốt, dưa chuột
- Xoài xanh hoặc cóc xanh
Cách chế biến:
Dế chiên giòn vớt ra cho ráo dầu rồi trộn với xoài xanh ( hoặc cóc xanh) thái chỉ, ớt,
cà rốt, dưa chuột thái chỉ, lạc rang và rau thơm Sau đó pha chế nước mắm gồm mắm, tỏi, chanh (dấm), đường rồi đổ vào trộn đều như làm món nộm Trang trí thêm cho món ăn đẹp mắt Món này ăn cùng bánh phồng tôm
3 Dế lăn bột
Nhét hạt lạc vào bụng dế sau khi đã sơ chế Có thể thực hiện món ăn bằng bột chiên mịn hoặc chiên xù
Với bột chiên mịn thì hòa bột với nước cho dẻo, sau đó lăn dế qua bột Cho chảo dầu lên bếp, khi dầu sôi cho dế lên chiên Khi nào thấy bột chuyển màu vàng thì vớt ra
Với bột chiên xù thì trước hết cần nhúng vào lòng đỏ trứng gà, sau đó lăn qua bột xù
để chừng 3 - 4 phút cho bột bám chặt vào dế Sau đó thực hiện tương tự như trên
Món này ăn cùng mắm ớt hoặc tương ớt, rau sống
4 Dế sữa chiên bơ
Nguyên liệu: Dế, nước cốt dừa, nước vôi, muối, bột mì
Cách chế biến:
Dế cho lên hấp sau đó nghiền mịn
Trang 5Trộn bột mì, muối, dế nghiền mịn, nước vôi, nước dừa rồi nhào lên, vo thành cục sau
đó in qua khuôn đúc
Cho chảo dầu lên bếp, để vừa lửa rồi cho món ăn lên chiên giòn
Món này ăn cùng tương ớt, rau sống
5 Dế dán bơ
Nguyên liệu: Dế, bột chiên giòn, trứng gà, bột nêm, súp bơ.
Cách chế biến:
Để trứng gà vào bát, đánh tan với chút bột nêm, cho Dế vào hỗn hợp trứng, để khoảng
5 phút cho ngấm gia vị
Đun bơ nóng chảy, gắp dế từ hỗn hợp trứng, lăn qua bột chiên giòn khô rồi thả vào chảo bơ rán vàng Khi nào bột chuyển màu vàng thì vớt ra
Mòn này ăn kèm tương ớt, rau thơm
5 Dế rang muối ớt
Cho muối ớt vào chảo rang khoảng 5 phút, sau đó bỏ dế đã qua sơ chế vào rang cho đến khi dế chín Sau đó đưa ra đĩa trình bày
Món này ăn kèm với dưa chuột, Cóc, xà lách, rau thơm
6 Dế cuốn thịt ba rọi nướng
Dế sau khi sơ chế được quấn quanh bằng thịt ba rọi (bachỉ) Sau đó dùng que xiên và nướng trên lửa than hoa Đến khi thịt vàng, thơm là được
Mòn này ăn kèm bún, rau sống
7.Dế kho tiêu
Dế ướp bằng tiêu, tỏi, mắm, ớt, bột nêm khoảng 10 phút Sau đó cho vào một ít nước
để kho Khi nước cạn tiếp tục cho dầu ăn vào chảo và chiên nhỏ lửa cho đến lúc giòn là được
Mòn này ăn cùng cơm nóng, dưa chuột, cà chua
Mọi chi tiết liên hệ:
Số điện thoại: 0977.613688 ( A Thành), 0989.556698 ( A Văn)
Địa chỉ: Trung tâm cứu hộ và phát triển Động vật rừng, Viện sinh thái rừng và Môi trường, Xuân Mai, Chương Mỹ, Hà Nội.
Chúng tôi chuyên cung cấp dế giống và dế thịt đảm bảo chất lượng, giá cả hợp lý.