Ngoi ke va loi ke trong van tu su

ThØnh tho¶ng muèn thö sù lîi h¹i khoeo cø cøng dÇn vµ nhän ho¾t... §«i cµng.[r]

Ng«i kÓ vµ lêi kÓ trong v¨n tù sù

1 Ngôi kể

Tôi kể bạn nghe chuyện Mỵ Châu, Trái tim lầm chỗ để trên đầu.

Nỏ thần vô ý trao tay giặc, Nên nỗi cơ đồ đắm bể sâu.

- Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà ng ời kể sử dụng khi kể chuyện

- Ngôi kể

thứ nhất

thứ ba

x ng tôi

Ng ời kể dấu mình, gọi nhân vật bằng tên của chúng

Đoạn 1 Vua và đình thần chịu thằng bé là thông minh lỗi lạc

Nh ng vua vẫn còn muốn thử một lần nữa Qua hôm sau, khi hai cha con đang ăn cơm ở công quán, bỗng có sứ nhà vua mang tới một con chim sẻ, với lệnh bắt họ phải dọn thành

ba cỗ thức ăn Em bé nhờ cha lấy cho mình một cái kim

may rồi đ a cho sứ giả, bảo:

-Ông cầm lấy cái này về tâu đức vua xin rèn cho tôi thành một con dao để xẻ thịt chim.

Vua nghe nói, từ đó mới phục hẳn (Em bé thông minh)

2 Vai trò của ngôi kể trong văn tự sự

a) Ví dụ

 Ngôi kể thứ ba ưu: Kể tự do, linh hoạt, có tính khách quan

Hạn chế : Khó bộc lộ cảm xúc

2 Vai trò của ngôi kể trong văn tự sự

a) Ví dụ

Đoạn 2: Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi

chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên c ờng tráng Đôi càng tôi mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phành phạch vào các ngọn cỏ.Những ngọn cỏ gãy rạp, y nh có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh tôi, tr ớc kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã.

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu l u kí)

 Ngôi kể thứ nhất ưu: Dễ bộc lộ cảm xúc

Hạn chế : Mang tính chủ quan

2 Vai trò của ngôi kể trong văn tự sự

Chọn ngôI kể cho đề tập làm văn sau

Đề bài:

H y kể lại một truyền thuyết mà em yêu thích nhấtã

Nhận xét:

- Trong văn tự sự ngôI kể quyết định lời kể

2 Vai trò của ngôi kể trong văn tự sự

a) Ví dụ

Nhà văn Tô Hoài kể lại:

“Một lần kia tôi thăm tr ờng phổ thông số 5 ngoại thành

Mat-xcơ-va Các lớp ngồi nghe kể chuyện Việt Nam đánh đế quốc Mĩ Tôi hỏi:

- Bạn có quen Dế Mèn không?”

b) Nhận xét

-Ng ời kể x ng tôi không nhất thiết là chính tác giả

Thay tôI bằng Dế Mèn trong đoạn 2 lúc đó em có một đoạn văn nh thế nào?

Bởi Dế Mèn ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên

Mèn chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, Mèn đã trở thành một chàng dế thanh niên c ờng tráng Đôi càng Mèn mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt,

Mèn co cẳng lên, đạp phành phạch vào các ngọn cỏ.Những ngọn cỏ gãy rạp, y nh có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh Mèn

, tr ớc kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi Mèn vũ lên, đã nghe tiếng phành

phạch giòn giã.

2 Vai trò của ngôi kể trong văn tự sự

Đọc đoạn văn và phát hiện các ngôi kể ?

Nhận xét về cách sử dụng các ngôi kể ấy?

“Xuân đi dạy học đ ba năm nay, anh đ ợc Xuân đi dạy học đ ba năm nay, anh đ ợc ãã

các bạn đồng nghiệp và các em học sinh quý mến

Xuân đang trên đ ờng về nhà “ Sao hôm nay mình lại không tự kiềm chế đ ợc và đ mắng ã

mình lại không tự kiềm chế đ ợc và đ mắng ã

các em hơi quá lời nh vậy…”

2 Vai trò của ngôi kể trong văn tự sự

2 Vai trß cña ng«i kÓ

b) NhËn xÐt

- §Ó kÓ chuyÖn cho linh ho¹t, thó vÞ, ng êi kÓ cã thÓ lùa chän ng«i

kÓ cho thÝch hîp

c) Ghi nhí SGK/ trang 89–

II LuyÖn tËp

Bài tập 1:

Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn sau thành

ngôi thứ ba và nhận xét ngôi kể đem lại điều gì mới cho đoạn văn :

“Ngày nào cũng vậy, suốt buổi tôi chui vào trong cùng hang, hì hục đào đất đẻ khoét một cái ổ lớn làm thành một cái gi ờng ngủ sang

trọng Rồi cũng lo xa nh các cụ già trong họ

hàng dế, tôi đào hang sâu sang hai ngả làm

những con đ ờng tắt, những cửa sau, những

ngách th ợng, phòng khi gặp việc nguy hiểm,

có thể thoát thân ra lối khác đ ợc.”

•(Tô Hoài)

Đoạn văn mới mang tính khách quan

• Bài tập 2:

thứ nhất và nhận xét ngôi kể đem lại điều gì khác cho đoạn văn:

•“Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt ra, rơi xuống

mặt bàn.Thanh định thần nhìn rõ: Con mèo già

của bà chàng, con mèo già vẫn chơi đùa với

chàng ngày tr ớc Con vật nép chân vào mình khẽ phe phẩy cáI đuôi, rồi hai mắt ngọc thạch xanh gi

ơng lên nhìn ng ời Thanh mỉm c ời lại gần vuốt ve con mèo.”

(Thạch Lam, D ới bóng hoàng lan)

Đoạn văn mới mang tính chủ quan, dễ bộc lộ cảm xúc

Bài tập 3 :Dùng ngôi thứ nhất (đóng vai Mã L ơng)

kể lại nội dung bức tranh

Ng«i kÓ

Thø nhÊt

Ng êi kÓ x ng t«i“ ”

Ng êi kÓ x ng t«i“ ”

Thø ba

- Gäi c¸c nh©n vËt

b»ng tªn gäi cña chóng

- Ng êi kÓ tù dÊu m×nh

®i

¦u : TiÖn cho viÖc béc lé c¶m xóc

chñ quan

¦u : KÓ linh ho¹t, tù do

c¶m xóc

1 Lµm bµi tËp 5,6 (trang 90)

2 Dïng ng«i thø nhÊt kÓ l¹i néi dung bøc tranh