Thông qua những buổi nói chuyện vui vẻ trong gia đình, giữa cha mẹ với con, bạn có thể hiểu được con bạn đang suy nghĩ gì, nhận thức, quan điểm của trẻ ra sao, để kịp thời uốn nắn nhữn[r]
Trang 7Một số phương pháp cơ bản
trong gia đình
Giáo dục trẻ trong gia đình là một quá trình tổ chức
cho trẻ hoạt động
Nền tảng vững chắc của mọi
phương pháp trong gia đình
là sự gương mẫu của cha mẹ.
• Khuyên bảo, thuyết phục
• Rèn kuyện thĩi quen
• Khen thưởng
• Trách phạt
Trang 9 Giáo dục trẻ trong gia đình là một quá trình tổ chức cho trẻ hoạt động
Từ đơn giản đến phức tạp, tuỳ theo độ tuổi, trình độ nhận thức và mức độ tiếp nhận, áp dụng tốt của trẻ mà chúng ta cĩ các Lịch hoạt
động khác nhau:
Lịch nhận ra các vật giống nhau
( trên ảnh ) Lịch nhận ra vật thật và ảnh chụp
Lịch các trị chơi lắp ráp Logo hay xếp các con chữ và số trên một bảng từ ( các con số cĩ nam châm
sẽ dính vào bảng thiếc )
Lịch xếp các con số dưới ảnh chụp (hình vẽ) các đồ vật cĩ số tương đương xếp các mẫu tự phù hợp
với ảnh
Lịch hoạt động vệ sinh cá nhân và
Trang 13• Như vậy, Lịch hoạt động thực chất là một loạt các bài tập hướng dẫn, giúp trẻ biết thực hiện các hoạt động thường ngày, biết nhận ra các mối liên hệ giữa các vật ( giống nhau/khác nhau – Lớn hơn/nhỏ hơn)
sự liên hệ giữa con số và hình ảnh ( Số lượng)
•
• Lịch hoạt động cĩ thể phối hợp với Bảng giao tiếp để việc giúp trẻ
hình dung cũng như tiến hành các hoạt động một cách dễ dàng hơn.
• Giáo dục trong gia đình, bản chất của nó là việc tổ chức, hướng dẫn cho trẻ họat động.Các bậc cha mẹ cần lưu ý 1 số vấn đề sau:
• _ Lựa chọn và tổ chức khoa học những họat động nào có chứa đựng
những quan hệ xã hội thuận lợi, nó sẽ giúp các em bộc lộ hết những năng lực tích cực nhất và những hạn chế còn tồn đọng.
Trang 14_Từ việc tổ chức, hướng dẫn, chuyển dần sang ý thức lao động tự giác do nhu cầu,hứng thú vì sự phát triển cá nhân.
-Mọi họat động dù là đơn giản cần
phái hướng dẫn cụ thể tỉ mỉ cho trẻ.
_ Theo dõi và đánh giá quá trình hoạt động để uốn nắn những lệch lạc, sai sót,khích lệ nhựng kết quả
sáng tạo tích cực.
_ Tổ chức các loại họat động cân bằng nhằm giáo dục toàn vẹn cho
trẻ.
Trang 17 Việc rèn luyện cho trẻ có những thói quen
tốt và xấu rất cần thiết cho mọi lứa tuổi,
đặc biệt là trẻ nhỏ trong gia đình.
Phương pháp này được tiến hành dưới
nhiều hình thức khác nhau, tùy theo lứa
tuổi,hòan cảnh và điều kiện sống trong mỗi
gia đình.
Việc rèn luyện nhất thiết phải ngay từ lúc
đầu,thực hiện một cách chính xác,có hệ
thống,vì sau nà kho đã trở thành thói quen
tức là thuộc tính bền vững.
Việc hình thành 1 thói quen tốt là 1 quá
trình khắc phục rất nhiều khó khăn,cha me
ïphải kiềm cặp,kiểm tra không chỉ giúp các
em về mặt kĩ thuật bên ngoài mà còn phát
triển những phẩm chất bên trong.
Rè n l
uy ện
th ĩi
qu en
Trang 18• Vì vậy, các bậc cha mẹ phải rèn luyện thói quen tốt- được coi như những yếu tố nhân cách gốc để trẻ có thế phát triển một cách thuận lợi:
• + Gọn gàng, trật tự ngăn nắp trong nếp sống
• + Nếp sống văn minh-lành mạnh…
Trang 192/ MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC CƠ BẢN TRONG GIA ĐÌNH:
a Nền tảng vững chắc của mọi phương pháp trong gia đình là sự
gương mẫu của cha mẹ:
- Thực tế cho thấy, cha mẹ là những người đầu tiên có ảnh hưởng đến quá trình hình thành hành vi, đạo đức của con trẻ Tấm gương của cha mẹ trong việc lựa chọn các mục tiêu sống, tổ chức cuộc sống hay trong quá trình nuôi dạy con trở thành những mẫu mực
và hình thành nên nhân cách cùa trẻ Sự gương mẫu của cha mẹ được thể hiện ở lối sống, nếp sống và những thói quen hàng
ngày.
Clarence Budington Kellan đã từng nói: "Cha tôi không dạy cho
tôi phải sống như thế nào Ông sống cuộc đời của mình và để cho
tôi nhìn vào đó"
Trang 20• Dường như những ông bố, bà mẹ nào cũng lo lắng
khi làm cha mẹ , bởi vì họ phải "đương đầu với thử thách" khi muốn trở thành một tấm gương mẫu mực cho con cái mình Tất nhiên, để có thể trở thành một ông bố ,bà mẹ hoàn hảo trong mắt trẻ không phải là điều đơn giản, và nó đòi hỏi một thái độ thực sự
nghiêm túc.
Trang 21• Lũ trẻ không bỏ qua bất kỳ một cử chỉ nhỏ nào của người lớn Chúng theo dõi và bắt
có phải là những bậc cha,mẹ tốt hay không phụ thuộc vào việc sử dụng những hành vi, thái độ như thế nào trong cuộc sống
Trang 22• Quan sát hành vi: Giống như mọi khía cạnh
khác trong quá trình làm cha mẹ, việc tạo
nên một hình mẫu không cho phép có bất kỳ
sự khiên cưỡng nào Một câu thành ngữ
từng nói " Hãy làm như tôi nói, đừng làm như tôi làm" đó chỉ là một lời biện hộ không
thuyết phục, bởi những gì người ta nhìn
bằng trực quan chắc chắn gây nên ấn tượng
Trang 23• Lời nói: Cha mẹ có thể trao đổi với nhau
bằng những ngôn từ mà con trẻ không hiểu hết được ý nghĩa Tuy nhiên, họ không thể cấm chúng bắt chước lại những từ ngữ đó
Có thể đó là khi cha mẹ nóng giận, buồn bã với những ngữ điệu không hay cho lắm và thật là tai hại nếu trẻ cứ thế mà áp dụng
trong những trường hợp khác.
Trang 24• Hành động: Con trẻ luôn luôn để mắt quan sát cha mẹ và bắt chước lại bằng cái cách
mà có khi các bậc cha mẹ không thể tưởng tượng ra được ví dụ trẻ cũng sẽ ngủ nướng vào những ngày cuối tuần, hay chơi những trò điện tử suốt ngày giống như cha mẹ đã làm Những thói quen xấu này sẽ ghi lại
những hình ảnh và tạo nên một thói quen
Trang 25•Bạn bè: Những người bạn của cha mẹ hiện diện trong ngôi nhà của trẻ cũng là những tấm gương cho trẻ bắt chước Vì vậy những người bạn của các bậc cha mẹ phải cư xử sao cho đúng mực để trẻ có thể học hỏi những cái tốt trong mối quan hệ với bạn bè và người
thân.
Trang 26• Cách xưng hô: Nhiều cha mẹ thường có thói quen gọi con bằng mày và xưng tao
Thói quen này khá phổ biến trong một số gia đình, đặc biệt là ở vùng nông thôn Điều này khiến trẻ không nhận thức được phép lịch
sự trong cách xưng hô ngoài xã hội Ngoài
ra, cách xưng hô trên có thể làm tổn thương
Trang 27• Thói quen giữ lời hứa: Vì nhiều lý do,
các cha mẹ phải về nhà trễ, không thể thực hiện lời hứa dẫn trẻ đi chơi hoặc xem phim Việc đó không chỉ làm trẻ tủi thân và có cảm giác bị bỏ rơi mà còn
khiến trẻ không học được cách giữ chữ tín, không biết cách sắp xếp và quý
trọng thời gian Thói quen này sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến tính cách của trẻ Khi lớn lên, trẻ sẽ làm việc theo cảm
hứng Việc tập cho con thói quen đúng giờ khi hẹn với ai đó, tôn trọng thời gian của mình và người khác là điều cần
Trang 28• Muốn vậy, bố mẹ hãy là tấm gương về việc tuân thủ giờ giấc, giữ chữ tín trong các cuộc hẹn với con, người thân và các mối quan hệ
xã hội khác Nếu không thể tránh được việc trễ hẹn với con, cha mẹ cần gọi điện nói cho trẻ biết Và hãy nêu lý do thật rõ ràng để trẻ hiểu và thông cảm=>Tất nhiên, làm cha mẹ không có nghĩa là mọi thứ làm đều phải cực
kỳ hoàn hảo Nhiệm vụ của cha mẹ là chỉ bảo cho trẻ thấy đâu là đúng, đâu là sai thông qua
Trang 29• b Trong giáo dục gia đình đã từng có rất nhiếu phương
pháp:
• - Tùy vào điều kiện, hoàn cảnh, tùy vào đặc điểm tính nết, lứa
tuồi của trẻ mà các bậc cha mẹ phải sử dụng những phương pháp nào cho phù hợp Nhưng không có phương pháp nào là hoàn chỉnh, tuyệt đối khi vận dụng nó vào quá trình giáo dục Muốn giáo dục cho trẻ, các bậc cha mẹ phải sử dụng đến một
tổ hợp các phương pháp để hỗ trợ, bổ sung cho nhau, chỉ có như vậy mới giáo dục được.
• - Một số phương pháp cơ bản trong giáo dục gia đình là:
• Khuyên bảo, thuyết phục
• Rèn kuyện thói quen
Trang 30 Khuyên bảo, thuyết phục
• _ Dùng lời để diễn giải,phân tích nhằm khai sáng những tri thức đạo đức giúp cho trẻ nhận thức được ý nghĩa cá nhân,ý nghĩa xã hội,sự cần thiết phải thực hiện những hành vi đạo đức trong cuộc sống hằng ngày.
• _ Đồng thời,nhấn mạnh đến tác hại,sự nguy hiểm cho cá
nhân và xã hội nếu không thực hiện các hành vi đó theo 1 nguyên tắc chuẩn mực nhất định.
Trang 31• _Cha mẹ cần lưu ý:
• + Mọi phương pháp sử dụng bằng lời để
tác động ý thức trẻ nội dung cần ngắn gọn,súc tích.
• + Nội dung diễn giải thuyết phục phải
phù hợp với trình độ phát triển nhận thức của trẻ,phong cách và âm điệu của lời nói phải có sức thu hút sự chú ý của trẻ.
• + Để nâng cao hiệu quả diễn giải thuyết
phục,cha mẹ cần chọn những thời điểm thích hợp, tạo điều kiện gần gũi,thỏai
Trang 32• Phương pháp khen thưởng
• Là hình thức biểu thị sự đồng tình,sự đánh giá tốt đẹp về
những cố gắng,những thành tích đã đạt được của cá nhân hay tập thể.
• Mục đích: luôn luôn đòi hỏi trẻ phải cố gắng hơn, nổ lực hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ, nhiệm vụ của mình.
Trang 33• Phương pháp kỉ luật,trừng phạt
• _Nhằm uốn nắn những hành vi sai lạc đối với cá nhân,làm
tổn hại đến lợi ích chung của tập thể,cộng đồng dân tộc.
• _Là mức độ tác động đến nhân cách của trẻ,biểu hiện thái
độ không đồng tình,lên án phản đối phủ nhận.
• _Nó có khi dùng đến roi vọt chỉ vì mục đích là giúp trẻ
nhận thức đầy đủ sâu sắc các lỗi lầm,sai phạm của mình
Trang 34Lưu ý: Cha mẹ không nên thực hiện trong cơn bực tức,nóng giận nhầm trút len đầu con cái những trận sám sét lôi đình vì như vậy không có ý nghĩa giáo dục mà còn gây tai hại vô lường.
Không có PP nào là vạn năng: có khi chỉ cầ 1 vài lời giải thích nhẹ nhàng,tình cảm là các em có thể sửa chửa được những hành
vi lệc lạc của mình.
Trang 35Tóm lược
• 1.Cha mẹ phải thường xuyên cập nhật những tri thức
thơng qua các phương tiện thơng tin đại chúng như sách báo, tivi, đài phát thanh, để trang bị cho bản thân cha mẹ những kiến thức cần thiết nhất trong quá trình tiến hành giáo dục con cái mình.
2 Giữ liên lạc thường xuyên với nhà trường:
Các bậc làm cha làm mẹ nên thường xuyên đến trường học của con để nắm được tình hình học tập ở trường thơng qua những trao đổi với thầy cơ giáo chủ nhiệm lớp Qua đĩ, cha mẹ cĩ thể biết được
những ưu khuyết điểm của con, cùng kết hợp với thầy cơ, nhà trường để giáo dục con, nhằm đạt hiệu quả cao nhất.
3 Giúp con phân biệt tốt xấu:
Trong cuộc sống hàng ngày, cha mẹ cần dạy con mình biết phân biệt phải trái, xấu tốt, trắng đen, đúng sai Đĩ là những hành trang hết sức cần thiết và quý giá để con bạn trở thành những cơng dân tương lai hữu ích, để nhân cách con phát triển theo chiều hướng tích cực.
4 Cha mẹ làm gương:
Các bậc cha mẹ cần phải rèn luyện để chính bản thân mình cĩ được những đức tính tốt đẹp, để con cái bạn hàng ngày nhìn vào và học tập.
Phương pháp giáo dục tự thân được đánh giá là cĩ hiệu quả cao hơn hẳn những cách giáo dục lý
thuyết Vì vậy, các bậc cha mẹ phải là những tấm gương mẫu mực, dùng chính những hành động của mình để dạy con.
Trang 36• 6 Cùng trao đổi:
Cha mẹ nên thường xuyên cùng con suy luận, trao đổi những vấn đề của cuộc sống, trong học tập, bàn luận những vấn đề trên nhiều lĩnh vực như văn hoá, khoa học, xã hội, thể thao, nghệ thuật để kích thích hứng thú, để con bạn bày
tỏ quan điểm của mình.
Thông qua những buổi nói chuyện vui vẻ trong gia đình, giữa cha mẹ với con, bạn có thể hiểu được con bạn đang suy nghĩ gì, nhận thức, quan điểm của trẻ
ra sao, để kịp thời uốn nắn những suy nghĩ lệch lạc, không đúng ở lứa tuổi học đường Đồng thời kích thích trẻ suy nghĩ, động não và có được hứng thú với các môn khoa học, xã hội, nghệ thuật
7 Hợp tác hoà bình:
Để giáo dục trẻ thành công, các bậc cha mẹ cần phải thực sự gần gũi và có mối quan hệ hòa bình thân thiện với con Vì vậy, trong bất cứ hoàn cảnh nào, cha
mẹ nên giữ thái độ hợp tác hoà bình với trẻ.
Nếu để xảy ra mâu thuẫn, không những bạn không giáo dục được con mà còn đẩy khoảng cách giữa cha mẹ với trẻ ngày càng xa, khiến con bạn sẽ nảy sinh những tâm trạng tiêu cực không tốt.
8 Khen ngợi và biểu dương đúng lúc:
Khi thấy trẻ đạt được thành tích và tiến bộ thì cha mẹ nên kịp thời khen ngợi và biểu dương con Khen ngợi là liều thuốc tinh thần quý giá giúp con bạn tự tin
Trang 37• 9.Dạy con thói quen cần kiệm, phấn đấu lao động:
Đây là những kiến thức rất cần thiết mà các bậc cha mẹ cần trang
bị cho con mình Trong bất cứ hoàn cảnh nào, con người ta ai cũng phải lao động, phấn đấu làm việc, học tập hết mình để mong muốn gặt hái được những thành quả tốt đẹp.
Những đòi hỏi, mong ước của trẻ phải tuỳ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể của từng gia đình, không thể “được voi đòi tiên”, “con nhà lính tính nhà quan”
Đồng thời, dạy con biết trân trọng những thành quả lao động khó nhọc của cha mẹ, tránh việc đua đòi theo chúng bạn, mơ tưởng đến những điều quá cao so với hoàn cảnh gia đình.
Trang 3810 Cha mẹ hãy nói “không” khi cần thiết:
Trong cuộc sống hàng ngày, cha mẹ không nên nhân nhượng với những yêu cầu không hợp lý của con cái mình.
Khi từ chối yêu cầu của trẻ, cha mẹ phải có thái độ đối thoại bình đẳng, nghĩa là phải dùng sự yêu thương, giọng điệu nhẹ nhàng, cử chỉ chan hòa để giải thích vì sao yêu cầu, mong muốn của con
không được cha mẹ đáp ứng, đồng tình.
Một sự phân tích hợp lý, cụ thể rõ ràng sẽ giúp con bạn cảm nhận được sự tôn trọng, tình cảm yêu thương của cha mẹ dành cho
Trang 40• WEBSITE CUNG CẤP CÁC THÔNG TIN VỀ CHĂM SÓC GIÁO DỤC TRẺ EM
VÀ NHỮNG KIẾN THỨC TRONG CUỘC SỐNG VỢ CHỒNG
WEBSITE GIỚI THIỆU CÁC THÔNG TIN VỀ TRẺ KHUYẾT TẬT
Trang web chia sẻ các thông tin - kiến thức về trẻ khuyết tật, chủ yếu là trẻ
khiếm thính, trẻ chậm phát triển
<! [if !supportLineBreakNewLine] ><! [endif] >
http://caycautuonglai.net/vn/
THƯ VIỆN GIA ĐÌNH
Là nơi cung cấp thông tin, kỹ năng về việc chăm sóc giáo dục con cái, các kiến thức văn hóa xã hội - địa chỉ bệnh viện/phòng khám - Trung tâm tư
Trang 41• Trang web của BS Đỗ Hồng Ngọc - với những suy nghĩ đầy chất thơ và triết lý nhưng không kém tính khoa học trong lĩnh vực Tâm lý và Sức khỏe con người
•
CÁC TÀI LIỆU HỮU ÍCH
Trang 43Lê văn thanh tuấn
Lê hồ lệ hằng
Võ thị diệu hạnh
Vũ ngọc thảo