Trong líp t«i thuéc mét trong sè con nhµ giµu, víi t«i mäi thø ®Òu dÔ dµng muèn ¸o quÇn míi t«i chØ cÇn nãi mét tiÕng lµ bè mÑ lËp tøc mua cho, muèn cã tiÒn mua s¸ch mÑ còng cho ngay, tã[r]
Trang 1Tuần 5- tiết: 13,14,15
rèn kĩ năng viết bài văn tự sự
kể chuyện đời thờng
Dạy 6a:…………
6b:………
I.Mục tiêu:
- Giúp HS củng cố kiến thc về văn tự sự và kĩ năng kể chuyện đời thờng theo ngôi kể thứ nhất ( hoặc thứ ba) và thứ tự kể
-rèn kĩ năng lập dàn ý, viết đoạn văn, bài văn hoàn chỉnh
- Có thái độ nhận thức đúng và yêu thích bộ môn
II Tiến trình thực hiện
Hoạt động 1: Hệ thống lí thuyết
GV: Gợi dẫn HS nhắc lại:
- Lời kể, ngôi kể, thứ tự kể trong văn tự sự
GV: Giải thích kháI niệm Kể chuyện đời
thờng
Họat động 2: Thực hành
GV: Hớng dẫn HS tự lập dàn ý ( 3 phần)
HS: Lập dàn ý, trình bày trớc lớp
GV+ HS: Nghe, nhận xét, hoàn thiện dàn ý
chung nhất
GV: Đọc cho HS nghe một bài văn tham
khảo về kể chuyện đời thờng
GV: Hớng dẫn HS viết bài ( theo đối tợng)
- HS yếu: Viết phần mở bài và kết
bài
- HS TB: Viết phần thân bài
- HS khá: Viết cả bài
GV: Gọi 1 số HS ( 3 đối tợng) trình bày
tr-ớc lớp , nhận xét, sửa chữa…
- Thu bài cả lớp về chấm
I Khái niệm Kể chuyên đời thờng:
- Là kể về những câu chuyện hằng ngày, từng gặp với những ngời quen hay lạ nhng để lại những ấn tợng, cảm xúc nhất
định nào đó
- Kể chuyện đời thờng là nhân vật và sự việc phải hết sức chân thực, không nên bịa đặt, thêm thắt tuỳ ý
II Thực hành
*Đề bài: Kể lại chuyện mình (hoặc một bạn) từng mắc lỗi
1 Yêu cầu:
- Đề bài: tự sự ( kể chuyện)
- Nội dung: mắc lỗi lầm
- Nhân vật : Mình ( tôi) hoặc 1 ngời bạn
- Ngôi kể: Thứ nhất hoặc thứ ba
2 Dàn ý:
a Mở bài: Giới thiệu chung về lỗi lầm đã mắc
b Thân bài: Diễn biến câu chuyện
- Truyện diễn ra trong hoàn cảnh nào? ở đâu?
- Nguyên nhân, diễn biến, hậu quả của lỗi lầm đó?
- Bài học rút ra sau lỗi lầm đó?
c Kết bài: cảm tởng chung
Hớng dẫn chuẩn bị buổi ôn tập tuần sau: Ôn tập Tiếng Việt: Từ và cấu tạo từ tiếng Việt, Từ mợn, Nghĩa
của từ, Từ nghiểu nghĩa và hiện tợng chuyển nghĩa của từ ( bài 1- 5)
Tuần 6- Tiết 16,17,18
6b:…………
Trang 2I Mục tiêu
– Giúp HS củng cố kiến thức tiếng Việt về cấu tạo từ, các lớp từ và nghĩa của từ
– Rèn kĩ năng nhận biết và hiểu đúng nghĩa khi dùng từ từ Sử dụng từ mợn đúng lúc đúng chỗ – Biết gữ gìn sự trong sáng của tiếng việt
II Hoạt động trên lớp
1 Tổ chức lớp
2 Tiến trình ôn tập
Hoạt động 1: Củng cố vầ cấu tạo từ
- GV? Từ là gì? Từ có vai trò trong câu? Từ khác tiếng nh
thế nào? ( Tiếng là đơn vị tạo nên từ)
- HS: lần lợt trả lời các câu hỏi
- GV? Trong Tiếng Việt có mấy loại từ? Đó là những loại
nào? Cho ví dụ
GV Ra bài tập cho HS xác định từ đơn, từ phức:
Truyền thuyết/ là/ một/ loại/ truyện/ cổ/ dân gian/ kể /về/
các/ sự việc/, nhân vật/ liên quan/ đến /Lịch sử/ thời /quá
khứ,/ thờng/ mang/ yếu tố/ tởng tợng /kì ảo
Hoạt động 2: Củng cố các lớp từ
* Bớc 1: Từ mợn
GV: - Phân biệt từ mợn vói từ thuần Việt?
VD: chúng ta phải xem xét sự vật toàn diện ( mọi mặt)
Thuần Việt Từ mợn ( T Hán)
GV? Việc mợn từ có u và nhợc điểm gì? Sử dụng từ mợc
nh thế nào cho hợp lý?
* Bớc 2 : Từ Hán Việt
GV: Hán Việt là bộ phân quan trọng nhất trong số các từ
mợn của tiếng Việt Muốn hiểu đợc nghĩa ta phảI tra cứu
các chú thích và Bảng tra cứu các yêu tố hán Việt ( Phần
phụ lục cuối SGK).
HS: Lấy một số ví dụ về từ Hán Việt, giải thích nghĩa các
từ đó.
Hoạt động 3: Củng cố về nghĩa của từ
* Bớc 1: Khái niệm và cách giải thích nghĩa của từ.
GV? Thế nào là nghĩa của từ? Làm thế nào để giả thích
đ-ợc nghĩa của từ?
HS: Trả lời, lấy VD để giải thích
GV: Nhận xét, củng cố, khắc sâu
I Cấu tạo của từ
1 Khái niệm: từ là đơn vị nhỏ hất dùng để
đặt câu
2 Từ đơn và từ phức
- Từ đơn: chỉ có 1 tiếng VD: ông, bà, cha, mẹ…
- Từ phức: 2 tiếng trở lên VD: Nhà máy, câu lạc bộ
+ Từ ghép: các tiếng có quan hệ về nghĩa
VD: Chăn nuôi, bánh chng, bánh giầy
+ Từ láy: Có quan hệ láy âm
VD: Trồng trọt, thoai thoải, đo đỏ …
III.Các lớp từ
1 Từ mợn:
- Khái niệm: ( SGK/ 25)
- Nguồn gốc mợn: Tiếng nớc ngoài
- Sử dụng từ mợn ( SGK/ 25)
2 Từ Hán Việt: Là từ mợn của tiếng Hán
( Trung Quốc) từ thời Đờng, đã đợc phiêm
âm sang tiếng Việt ( Việt hoá cao)
* VD: Quốc kì ( cờ tổ quốc), cờng quốc ( nớc mạnh), phu nhân ( vợ), đại diện
( thay mặt)…
III Nghĩa của từ
1 1 Khái niệm: Nghĩa của từ là nội dung ( sự
vật, hoạt động quan hệ… mà từ biểu thị)
Trang 3- Dùng từ đúng nghĩa trong nói và viết, biết sửa các lỗi
dùng từ
* Bớc 2: Củng cố về hiện tợng nhiều nghĩa, nghĩa gốc và
nghĩa chuyển
GV? Thế nào là từ nhiều nghĩa cho và hiện tợng chuyển
nghĩa của từ ? VD
Mũi: là bộ phân nhô ra phía trớc:
- mũi trên khuôn mặt ( nghĩa gốc)
- Mũi thuyền Nghĩa chuyển
- Mũi đất
* Bớc 3: Hớng dẫn HS đặt câu với nghĩa gốc, nghĩa
chuyển của từ nhiều nghĩa.
HS đặt câu ( 3 HS lên bảng thực hiện, còn lại làm vào
nháp)
GV+ HS nhận xét, sửa cho đúng ( nếu sai)
HS Đặt câu vào vở
2 Giải thích nghĩa của từ: Bằng từ đòng
nghĩa, từ tráI nghĩa và trình bày khái niệm VD:
- Cây: Một loại thực vật có rễ, thân canh,
la rõ rệt.
- Đi : Hoạt động rời chỗ bằng chân với tốc
độ bình thờng hai bàn chân thay nhau nhấc khỉ mặt đất.
- Dũng cảm: can đảm, quả cảm, không hèn
nhát.
2 Từ nhiều nghĩa và hiện tợng chuyển nghĩa của từ
a Từ nhiều nghĩa ( SGK/ 56)
b Hiện rợng chuyển nghĩa của từ ( SGK/ 56)
3 Đặt câu với nghĩa gốc, nghĩa chuyển của từ nhiều nghĩa.
VD: Cô ấy có cái mũi dọc dừa rất đẹp
Cô ấy đang đứng ở mũi thuyền
Cô ấy đi thăm mũi cà mau
3 Củng cố về Từ vựng tiếng Việt : Cấu tạo từ, các lớp từ, nghĩa của từ Cách sử dụng từ cho đúng khi nói, viết
4 Hớng dẫn chuẩn bị buổi ôn tập tuần sau: Danh từ và cụm danh từ
Tuần 7 ( tiết 19, 20, 21)
6b:………
Trang 4I Mục tiêu:
- Giúp HS củng cố, khắc sâu kiến thức về danh từ và cụm danh từ; biết viết danh từ cho đúng chính tả khi dùng từ đặt câu
- Rèn kĩ năng nhận bết, sử dụng danh từ, cụm danh từ, biết phânbiệt danh từ với các từ loại khác
- Tích hợp với phần văn bản và tập làm văn
II Tiế Hoạt động trên lớp
1 Tổ chức lớp
2 Tiến trình ôn tập
Hoạt động 1: Củng cố lý thuyết
* Bớc 1: Danh từ
HS Lên bảng vẽ sơ đồ danh từ và trình bày, Hs dới lớp vẽ vào
nháp
GV+ HS nhận xét, bổ sung ( Nếu cần)
GV? Thế nào là danh từ? Cho ví dụ ( HS yếu)
- Nêu đặc điểm của từng loại danh từ ? ( HS TB)
- Đặt câu với từng loại danh từ ( HS Khá)
HS Thực hiện cá nhân
GV+ HS lần lợt nhận xét , sửa chữa, chuẩn kiến thức
* Bớc 2: Cụm danh từ
GV? Cụm danh rtừ là gì? Nêu đặc điểm của cụm danh từ?
Cụm danh từ có cấu tạo nh thế nào? Cho VD minh hoạ
? Em có nhận xét gì về nghĩa của một cụm danh từ so với
nghĩa của một danh từ? )
- Cụm danh từ đóng vai trò ngữ pháp gì trong câu ?
Hoạt động 2: Thực hành
- HS yếu: Bài 1
I Lý thuyết
1 Đặc điểm ngữ pháp và các loại danh từ ( SGK/ 86+ 108)
a Danh từ chỉ đơn vị + Danh từ chỉ đơn vị tự nhiên + DT chỉ đơn vị qui ớc
- DT chỉ đơn vị qui ớc ớc chừng
b Dnh từ chỉ vật
- Danh từ chung
- Danh từ riêng
2 Cụm danh từ
- Cụm D T là 1 tổ hợp do danh từ và 1 số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành
VD: Ngày xa hai /vợ chồng/ ông lão đánh TPPT1 DTTT1 TPPS1 cá /sống trong một /túp lều/ nát trên bờ biển TPPT 2 DTTT2 TPPS2
- Nghĩa của một cụm danh từ cụ thể hơn nghiã của một danh từ
- Đặc điểm ngữ pháp của cụm danh từ: Cụm danh từ hoạt động nh một danh từ nhng đầy
đủ hơn, cụ thể hơn, làm chủ ngữ trong câu
II Thực hành
1 Xác định và phân tích cụm danh từ trong các câu sau:
a Vua ban cho làng ba/ thúng gạo/ nếp.
PT TT PS
b Vua muốn kén cho con
một/ ngời chồng/ thật xứng đáng
PT DTTT PS
Trang 5- HS TB: Bài 2
- HS Khá: Bài 3
Ba đối tợng cùng thực hiện trong 1 thời gian, trình bày trớc
lớp ( lên bảng, đọc)
GV+ HS nhận xét, sửa chữa, thống nhất đáp án đúng
2 Đặt câu có sử dụng cum danh từ và phân tích cụm danh từ đó
3 Viết 1 đoạn văn ngắn ( tự chọn đề tài) có
sử dụng cụm danh từ, xác định và phân tích cụm danh từ đó
3 Củng cố về danh từ, cụm danh từ ( đặc điểm,, cấu tạo, vai trò, qui tắc viết hoa danh từ riêng…)
4 Hớng dẫn: ôn tập buổi sau: Truyện Ngụ ngôn, Truyện cời
*Đề bài: Kể lại một kỷ niệm đáng nhớ thời thơ ấu của mình
*Bài viết
Năm nay tôi vào lớp sáu, còn bé Nhi thì bớc sang lớp bốn Bố mẹ Nhi cũng đã về sống với nhau sau hơn một năm sống ly thân Tôi và Nhi tuy chẳng phải họ hàng nhng thân thiết lắm! Tất cả bắt đầu từ lần ấy
Năm ấy, tôi học lớp bốn còn bé Nhi học lớp hai Tội nghiệp bé Nhi! Bố nó ham mê cờ bạc, r ợu chè đi suốt từ sáng đến tối mới về lại còn hay đánh vợ chửi con Mẹ nó không chịu đợc, quyết định đa nó về bà ngoại Nhà bà ngoại nó ở cuối xóm, cạnh nhà tôi Thế là anh em quen nhau từ đó
Một buổi chiều hè, tôi rủ bé đi chơi vì biết bé rất buồn Tôi hỏi:
Trang 6- Bây giờ em thích cái gì để anh làm cho?
Bé Nhi nói:
-Anh biết không! Ngày xa em mơ ớc nhà em nh một con thuyền lớn Bố là cột buồm vững chãi còn mẹ
là khoang thuyền che chở nắng ma Con thuyền nhà em sẽ chở những ớc mơ của em đến đích Vậy mà bây giờ nó chẳng bao giờ có thể thực hiện đợc
- Đừng buồn em ạ! Hãy cố gắng lên! Nào, đi! Đi với anh!
Tôi dắt bé Nhi đi hái những lá tre nghẹ thật to để gập thuyền lá thả trôi sông Tôi cọn lá to nhất gặp một con thuyền thật đẹp tặng bé Nhi Nhng Nhi không giữ đợc, bé thả ngay xuống nớc Nhng con thuyền lại không trôi Nó mắc cạn vào ngay đám rong đang bò lổm ngổm ở giữa dòng Bé Nhi nói:
- Đấy! Gia đình em bây giờ cũng nh con thuyền đó, chẳng thể nào nó đi đợc, chỉ có thể chìm thôi! Tôi vừa tiếc, lại vừa thơng Nhi, bèn cứ mang cả quần áo lội xuống sông vớt chiếc thuyền lên Nớc đến bụng rồi đến cổ Bỗng "sụt" chân tôi trợt phải một hố bùn giữa sông ngay lúc tôi vừa với đợc chiếc thuyền Tôi cố gắng chới với trong khi một tay vẫn dâng chiếc thuyền lên khỏi mặt nớc Mấy phút sau, tôi bò lên
đợc tới bờ khi bụng đã uống no nớc nhng rất may con thuyền không nát Bé Nhi mặt tái mét nhng rất ngoan ngoãn nghe tôi nói:
- Em hãy giữ nó làm kỷ niệm và tin rằng có ngày nó sẽ đợc bơi thoả thích trên sông
Hôm đó, vì sợ mẹ mắng, tôi và bé Nhi ngồi ở bờ sông cho đến khô quần áo mới dám về Đêm, tôi bị sốt cao nhng vẫn giấu chuyện ban chiều không nói Mẹ thì cứ tởng tôi dãi nắng nên bị sốt Cũng may sáng hôm sau, tôi đã đỡ nhiều
Ngay hôm bố mẹ nó hoà giải và về sống với nhau, nó rủ tôi đem chiếc thuyền ra sông thả Nh ng chiếc thuyền đã không không còn thả đợc Thế là anh em tôi mải miết gấp những chiếc thuyền tre khác Những chiếc thuyền gấp buổi chiều hôm ấy, chiếc nào cũng trôi về tận cuối dòng sôn
Điều bí mật giữa tôi và bé Nhi còn đến tận bây giờ Đó cũng là kỷ niệm sâu sắc nhất tuổi thơ tôi các bạn ạ!.
*Đề bài: Kể lại chuyện mình (hoặc một bạn) từng mắc lỗi
*Bài viết
Trong lớp tôi thuộc một trong số con nhà giàu, với tôi mọi thứ đều dễ dàng muốn áo quần mới tôi chỉ cần nói một tiếng là bố mẹ lập tức mua cho, muốn có tiền mua sách mẹ cũng cho ngay, tóm lại tôi chẳng bao giờ thiếu bất cứ thứ gì Và cũng bởi quá đầy đủ nên tôi chẳng bao giờ để ý đến nỗi khó khăn của các bạn xung quanh Cũng vì bản tính ích kỉ đó mà tôi đã gây ra một sai lầm mà đến tận bây giờ nghĩ lại tôi vẫn cảm thấy ân hận.
Tôi vốn là tổ trởng của tổ 1, nên tôi phải thờng xuyên báo cáo tình hình của lớp mình với cô giáo chủ nhiệm: nào ai đi muộn, nào ai ăn mặc không đúng quy định … Và điều đó ảnh hởng đến kết quả thi đua của toàn lớp Tổ tôi luôn dẫn đầu trong việc thực hiện nội quy, tổ tôi luôn đợc bầu là tổ xuất sắc.
Vào đầu học kì hai, lớp tôi có một bạn mới chuyển về tên là Nam, Nam mới chuyển về khu tôi ở Vừa bớc vào lớp tôi đã phì cời khi thấy Nam ăn mặc vô cùng tuềnh toàng, áo còn có mảnh vá Buổi đầu vào lớp cô giáo phân công Nam về tổ của tôi, dù chẳng nói ra nhng tôi không mấy hài lòng vì tôi cảm thấy Nam sẽ làm xấu đi bộ mặt sáng sủa của tổ tôi
Trang 7Tổ tôi vốn thờng dẫn đầu trong mọi phong trào thi đua, ấy vậy mà chỉ sau một thời gian Nam đã mấy lần làm ảnh hởng đến thành tích của tổ tôi Lần thì Nam đi học muộn, lần thì không mặc đồng phục, … Và cho đến một lần, buổi sáng hôm ấy chúng tôi đến lớp và ngồi bàn với nhau xem có cách nào khắc phục đợc tình trạng của tổ không Lúc đó tôi lên tiếng:
- Tất cả là do bạn Nam làm ảnh hởng đến phong trào thi đua của tổ mình, bạn ấy chuyên đi muộn,
vi phạm nội quy của lớp Theo tớ bạn ấy không xứng đáng làm thành viên tổ mình.
Đúng lúc đó Nam xuất hiện và có lẽ bạn đã nghe thấy lời nói của tôi, tôi cũng hơi ngại nh ng tôi tự nghĩ: Mặc kệ! Nói cho mà biết “ ”
Trớc sự phản ứng gay gắt của nhiều bạn tỏ ra không đồng tình nhng tôi vẫn khăng khăng giữ ý kiến của mình Xong đó, quay sang Nam tôi tiếp:
- Này tớ nói cho bạn biết, bạn làm ảnh hởng đến tổ quá nhiều đấy!
Nói xong câu đó tôi chợt nhận ra mình đã quá lời Nam im lặng cúi đầu, không nói đi nói lại câu nào Vừa lúc đó cô giáo chủ nhiệm bớc vào lớp Cô đa ánh mắt về phía Nam và nói:
- Trong lớp mình có bạn Nam hoàn cảnh vô cùng khó khăn, các em phải giúp đỡ bạn nhé! Bố bạn ấy mất sớm nhà chỉ có hai mẹ con, mẹ bạn ấy phải bán hàng rong để kiếm sống và nuôi bạn đi học Thế nh
-ng dạo này mẹ bạn ấy lại bị ốm phải nằm viện nên Nam đã có vài buổi đi học muộn Các em hãy thô-ng cảm cho bạn!
Suốt cả buổi học hôm đó, tôi ân hận và chỉ mong đến cuối buổi học để nói lời xin lỗi Nam Nh ng buổi học đó Nam phải nghỉ giữa chừng vì mẹ bạn ấy lại phải cấp cứu.
Sau đó bạn chuyển về quê học, thế là tôi vẫn không kịp nói ra lời xin lỗi với Nam Tôi mong rằng sau này sẽ có dịp về quê thăm bạn, và có lẽ lúc đó bạn đã tha lỗi cho tôi Và đây cũng là một bài học cho sự ích kỉ của tôi
*Đề bài: Kể lại một việc tốt mà em (hoặc bạn) đã làm
*Bài viết
Hôm đó, tan học tôi và Linh còn rủ nhau ở lại làm nốt mấy bài toán khó vì sợ về nhà không có ng ời trao đổi sẽ không làm đợc Bởi vậy ra khỏi trờng đã gần 12 giờ tra, vừa đói vừa mệt, tôi chỉ muốn mau chóng về đến nhà để đợc ngồi vào mâm đánh chén một bữa no nê, ngủ một giấc chiều còn đi học tiếp Buổi tra, trời nắng, nóng nên đờng vắng tanh, tôi mải miết đi về phía nhà mình Bỗng từ xa, tôi thấy một em bé đứng ở giữa đờng khóc và gọi mẹ Lúc đó quên cả mệt và đói tôi lại gần và hỏi:
- Làm sao mà em lại khóc? Sao em lại đứng ở giữa trời nắng nh vậy?
Đứa bé càng khóc to hơn, trong tiếng khóc nó nói:
- Em đi chơi nên bị lạc mất đờng về Em sợ lắm Em muốn về với mẹ cơ.
Tôi thấy thơng nó quá nhng biết nó là con nhà ai mà đa về bây giờ Tôi hỏi:
- Thế mẹ em tên gì? Nhà em ở đâu để chị đa về?
Nghe tôi nói vậy thằng bé mừng lắm nhng vẫn còn mếu máo:
- Chị nói thật đấy nhé! Mẹ em tên là Lan, nhà em ở mãi đằng kia kìa
- Thế em không nhớ nhà em ở xóm gì à?
Trang 8- Em không nhớ đâu.
Nói xong cậu bé lại oà khóc và gọi: Mẹ ơi! Mẹ ơi!
Tôi lại phải dỗ dành:
- Em nín đi, đừng khóc nữa chị sẽ đa em về với mẹ Chị em mình vừa đi vừa hỏi vậy.
Tôi dẫn em bé đi về phía em vừa chỉ, trong lòng lo lắng bởi biết nhà em ở đâu mà tìm
Hai chị em tôi đi lòng vòng mất gần một tiếng thì thấy một ng ời phụ nữ tất tả đi về phía tôi, dáng
nh tìm kiếm một ai đó, tôi hỏi em:
- Kia có phải mẹ em không?
Đúng lúc đó cô đã nhận ra con trai mình đang ở trớc mặt, cô mừng rỡ chạy lại ôm đứa bé vào lòng Thằng bé vui sớng reo lên:
- Mẹ! Mẹ ơi!
Nhìn hai mẹ con cô vui mừng tìm thấy nhau, tôi cũng cảm thấy vô cùng hạnh phúc Cô quay sang bảo tôi:
- May quá, cháu đã đa em về cho cô, cô cám ơn cháu Cháu hãy vào nhà cô chơi đã!
- Dạ, cháu xin phép cô cháu phải về để chiều còn đi học
Tạm biệt mẹ con cô tôi vội vã về nhà, đến bây giờ tôi mới thấy bụng đói thế nh ng tôi lại cảm thấy vui vì đã làm đợc một việc có ý nghĩa.
Về đến nhà, mẹ tôi chạy ra đón và hỏi:
- Sao con về muộn thế? Mẹ lo quá.
Tôi kể cho mẹ nghe câu chuyện xảy ra vừa rồi, mẹ ôm tôi vào lòng và nói:
- Con gái của mẹ ngoan quá Con đã biết giúp đỡ ngời khác lúc gặp khó khăn là điều rất tốt con ạ Chắc con đã đói lắm, hãy vào ăn cơm đi!
Các bạn có biết không, cha bao giờ tôi lại ăn một bữa cơm ngon nh hôm ấy.