Trả lời: Khái niệm: Lực lượng dự bị dự bị động viên gồm quân nhân dự bị và phương tiện kĩ thuật đã xếp trong kế hoạch bổ sung cho lực lượng thường trực của quân đội nhằm duy trì tiềm lự
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN GDQP
CÂU 1
Vị trí ý nghĩa của việc xây dựng lực lượng dự bị động viên
Trả lời:
Khái niệm: Lực lượng dự bị dự bị động viên gồm quân nhân dự bị và phương tiện kĩ thuật đã xếp trong kế hoạch bổ sung cho lực lượng thường trực của quân đội nhằm duy trì tiềm lực quân sự, là yếu tố góp phần quyết định sự thắng lợi trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc
Quân nhân dự bị gồm sĩ quan dự bị, quân nhân chuyên nghiệp dự bị và hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị Phương tiện kĩ thuật gồm phương tiện vận tải, làm đường, xếp
dỡ, thông tin liên lạc, y tế và một số phương tiện khác Danh mục phương tiện kĩ thuật do Chính phủ quy định
Quân nhân dự bị, phương tiện kĩ thuật trong kế hoạch biên chế cho lực lượng thường trực của quân đội, thông qua các đơn vị dự bị động viên Trong thời bình, lực lượng dự bị động viên được đăng kí, quản lí, huấn luyện theo chương trình quy định và sẵn sàng hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao
Vị trí, vai trò :
Công tác xây dựng và huy động lực lượng dự bị động viên giữ vị trí rất quan trọng trong chiến lược bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Là một trong những nhiệm vụ cơ bản nhất góp phần xây dựng tiềm lực, thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận chiến tranh nhân dân, bảo đảm nguồn nhân lực bổ sung, mở rộng lực lượng quân đội khi chuyển đất nước sang trạng thái chiến tranh
Lực lượng dự bị động viên phối hợp chặt chẽ với dân quân tự vệ, công an làm tăng thêm sức mạnh chiến đấu trên các địa bàn trong khu vực phòng thủ, bảo đảm sự vững chắc của thế trận quốc phòng ở địa phương, cơ sở
Công tác xây dựng lực lượng dự bị động viên là biểu hiện quán triệt quan điểm về
sự kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, sự kết hợp chặt chẽ giữa nhiệm vụ xây dựng, phát triển kinh tế với nhiệm vụ xây dựng
và củng cố quốc phòng, quốc phòng với kinh tế
Lực lượng dự bị động viên được xây dựng để bổ sung cho lực lượng thường trực của quân đội Lực lượng dự bị động viên được xây dựng tốt sẽ làm nòng cốt cho cả xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội và cả trong thực hiện chiến lược quốc phòng - an ninh, bảo vệ Tổ quốc
CÂU 2:
Trang 2Phân tích những quan điểm của Đảng về xây dựng lực lượng dự bị động viên
Trả lời: Đảng ta đã đưa ra một số quan điểm về xây dựng lực lượng dự bị động viên như sau:
Thứ nhất: Xây dựng lực lượng dự bị động viên(LLDBĐV) với số lượng đông, chất lượng cao, toàn diện, nhưng phải có trọng tâm, trọng điểm Bởi nếu với
số lượng đông trên khắp cả nước mà không có trọng tâm, tọng điểm thì không quản lý được chặt chẽ
Thứ hai: Luôn đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong từng giai đoạn chính trị Số lượng đông được chuẩn bị tích cực tỏng thời bình Đây là biện pháp tích cực
để phòng thủ đất nước Về chất lượng: Phải mạnh về chính trị, tư tưởng của tổ chức
Thứ ba: Phải có trình độ nhất định, có khoa học kĩ thuật
Thứ tư: Xây dựng LLDBĐV toàn diện trên cả nước Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị
Thứ năm: Xây dựng LLDBĐV phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng CS Việt Nam Đây là nọi dung quan trọng, khẳng định nguyên tắc Đảng lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối về mọi mặt
CÂU 3: Những biện pháp chủ yếu của việc xây dựng lực lượng dự bị động viên
+ Thường xuyên giáo dục sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân
về vị trí, nhiệm vụ của nhà nước đối với LLDBĐV
+ Thực hiện tốt cơ chế Đảng lãnh đạo, chính quyền điều hành cơ quan quân
sự và các cơ quan chức năng làm tham mưu tổ chức thực hiện
+ Thường xuyên củng cố, kiện toàn, bồi dưỡng cơ quan và đội ngũ cán bộ, làm công tác xây dựng lực lượng dự bị động viên
CÂU 4: Vị trí, ý nghĩa của việc động viên công nghiệp
Trang 3Trả lời: Động viên công nghiệp là nâng cao tiềm lực quốc phòng trong chiến tranh bảo vệ tổ quốc Động viên công nghiệp là yếu tố tạo nên sức mạnh vật chất
kế tiếp cho lực lượng quân đội, đáp ứng yêu cầu tại chỗ của chiến tranh Huy động nền công nghiệp quốc phòng là sự chuyển hoá tiềm lực kinh tế của đất nước thành thực lực
Động viên công nghiệp là một mặt quan trọng trong động viên nền kinh tế của đất nước, quốc phòng, nhất là khi đất nước có chiến tranh
Động viên công nghiệp nhằm sắp xếp một cách hợp lý nền kinh tế quốc dân, vừa phục vụ quốc phòng , vừa đảm bảo đời sống nhân dân
Chuyển đổi và mở rộng các doanh nghiệp, nhà máy, xí nghiệp của đất nước,
tư nhân ở Trung ương và địa phương sang phục vụ cho quốc phòng
Chuyển đổi, mở rộng và phát triển cơ sở, nghiên cứu thuộc ngành công nghiệp sang phục vụ cho quốc phòng
Do đó, động viên công nghiệp có một số nhiệm vụ như sau:
+ Xác định chỉ tiêu, nhu cầu của công nghiệp cần phải huy động vào sản xuất cho quốc phòng trong thời kì đầu của cuộc chiến tranh
+ Tổ chức đăng kí để nắm thực lực, tiềm năng của ngành công nghiệp, làm
cơ sở cho động viên công nghiệp trong thời chiến
+ Đăng kí đủ số lượng, chất lượng, chủng loại lực lượng dự bị động viên của ngành công nghiệp
+ Giao nhiệm vụ, chỉ tiêu, định mức công xuất cho các đơn vị sản xuất thuộc ngành công nghiệp vũ khí, trang bị phương tiện phục vụ cho chiến tranh
+ Xác định nhiệm vụ cho các đơn vị thuộc ngành công nghiệp để cải tiến, nâng cao tác dụng của các loại vũ khí
+ Tổ chức điều hành các doanh nghiệp, nhà máy, xí nghiệp để thực hiện chỉ tiêu, đảm bảo thích hợp cho việc sửa chữa vũ khí, thiết bị quân sự
+ Nghiên cứu, hoàn chỉnh các công trình công nghệ, đề tài khoa học, dây chuyền sản xuất
Trang 4+ Nghiệm thu, quản lý, đmả bảo chặt chẽ, bí mật, an toàn điều tiết sản xuất công nghiệp cho lực lượng vũ trang
CÂU 5: Vị trí, vai trò của lực lượng dân quân tự vệ trong chiến tranh nhân dân và trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Khái niệm về lực lượng dân quân tự vệ (DQTV): DQTV là lực lượng vũ trang quần chúng không thoát ly sản xuất và công tác Là một tỏng ba thứ quân của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam do Đảng lãnh đạo, cơ quan điều hành và cơ quan quân sự địa phương quản lý
Dân quân tự vệ là lực lượng chiến lược của chiến tranh nhân dân,quốc phòng toàn dân, là công cụ bạo lực để bảo vệ chính quyền nhân dân ở cơ sở Lực lượng dân quân là lực lượng quân sự ở xã, phường, thị trấn Lực lượng tự vệ là lực lượng quân sự ở các cơ quan đơn vị trên địa bàn, chiếm khoảng 20% nhân viên trong cơ quan ấy
LLDQTV có nhiệm vụ:
+ Sẵn sàng chiến đấu, tiêu hao sinh lực địch, làm nòng cốt cho phong trào toàn dân đánh giặc, bảo vệ địa phương và cơ sở
+ Phối hợp với các lực lượng vũ trang và nhân dân, bảo vệ chủ quyền thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ Bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Bảo vệ Đảng, nhà nước, nhân dân và các tổ chức cơ sở, mục tiêu thuộc các công trình quốc phòng an ninh
+ Vận động nhân dân thực hiện đường lối chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước Tích cực thực hiện các trương trình kinh tế xã hội ở địa phương, góp phần xây dựng cơ sở vững mạnh toàn diện
+ Xung kích trong bảo vệ sản xuất, phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai địch hoạ và các sự cố nghiêm trọng khác
+ Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật
CÂU 6: Quan điểm của Đảng về xây dựng LLDQTV
Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp, coi trọng chất lượng là chính
Trang 5Quán triệt quan điểm quốc phòng toàn dân và nguyên tắc công bằng xã hội, pháp chế hoá nghĩa vụ tổ chức tham gia dân quân tự vệ
Dân quân tự vệ phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, vì dân quân tự vệ là một trong ba thứ quân của lực lượng vũ trang Việt Nam Đây là một quan điểm mang tính nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với lực lượng dân quân tự vệ Dân quân tự vệ còn là một công cụ để bảo vệ đất nước, chế độ ở cơ
sở, là lực lượng chiến lược của quốc phòng toàn dân Dù mang tính chất quần chúng rộng rãi, được nhà nước quản lý và điều hành Lực lượng này phải đảm bảo
sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng và nước, Đảng và nhà nước không thừa nhận bất cứ
tổ chức quân sự nào, lực lượng vũ trang nào không đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng
CÂU 7: Âm mưu và thủ đoạn của các thế lực thù địch trong việc lợi dụng các vấn đề dân tộc và tôn giáo để chống phá cách mạng nước ta
Trả lời:
Các âm mưu lợi dụng tôn giáo của các thế lực thù địch:
Trực tiếp phá hoại khối ĐĐK các dân tộc, chia rẽ giữa các tôn giáo, hòng làm suy yếu khối đại đoàn kết dân tộc, đặc biệt là đồng bào theo tôn giáo
+ Lợi dụng vấn đề dân chủ- nhân quyền để đòi “tự do tôn giáo”, tài trợ, xúi giục các phần tử xấu trong các tôn giáo để truyền đạo trái phép
+ Lôi kéo các tôn giáo vào các hoạt động trái phép gây mất trật tự an ninh xã hội
Thủ đoạn:
+ Chia rẽ lòng tin của nhân dân vào Đảng, nhà nước ta bừng những luận điệu về dân quyền, nhân quyền, các vấn đề nhạy cảm trong lịch sử
+ Tìm cách xuyên tạc chủ nghĩa Mac – Lên nin và tư tưởng Hồ Chí Minh Các chính sách của Đảng, nhà nước ta về tôn giáo
+ Kích động, chia rẽ, nhằm li khai mối quan hệ giữa các đồng bào có đạo và đồng bào không theo đạo
Trang 6+ Vu khống, lợi dụng lôi kéo đồng bào có đạo vượt biên trái phép, chống chính quyền…
+ Nuôi dưỡng và xây dựng các tổ chức phản động trong nước và nước ngoài, truyền đạo trái phép cho các vùng cao, đồng bào dân tộc tiểu số, tài trợ cho những hoạt động phản động của những thành phần xấu
CÂU 8: Những biện pháp cơ bản trong đấu tranh phòng chống sự lợi dụng các vấn đề dân tộc, tôn giáo chống phá cách mạng nước ta của các thế lực thù địch
Trả lời:
+ Tuyên truyền, quán triệt quan điểm, chính sách về tôn giáo và các dân tộc của Đảng và nhà nước ta
+ Tăng cường xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội Phải dựa trên khối liên minh công – nông – trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng Mở rộng, đa dạng hoá các hình thức tập hợp nhân dân Nâng cao vai trò của các mặt trận, tập thể nhân dân
+ Chăm lo nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của đồn bào các dân tộc theo tôn giáo
+ Phát huy vai trò của hệ thống chính trị, những người có tài năng và uy tín trong các tôn giáo trong việc tham gia phòng chống địch lợi dụng các vấn đề tôn giáo để chống phá cách mạng Việt Nam
+ Chủ động đấu tranh trên mặt trận tư tưởng làm thất bại mọi âm mưu chống phá cách mạng Việt Nam của các thế lực thù địch
CÂU 9: Phân tích tư tưởng tiến công của nghệ thuật quân sự Việt Nam Trả lời:
Nước ta nằm ở khu vực ĐNÁ, được coi là khu vực cửa ngõ của Thái Bình Dương, thuận lợi cho giao thông, cho nên chúng ta thường xuyên bị nước ngoài nhòm ngó Do vị trí địa lý gần biển, nên chúng ta cũng thường xuyên đối mặt với thiên tai Nước ta lại là một nước thuần nông, sản xuất manh mún, tự cung tự cấp, nước ta cũng là một quốc gia có nhiều dân tộc sinh sống, nhưng các dân tộc luôn hoà bình đoàn kết
Trang 7Từ xa xưa, với truyền thống đấu tranh dựng và giữ nước, việc dụng binh đã tiến xa lên một bậc là nghệ thuật Trong nghệ thuật quân sự Việt Nam, tư tưởng tiến công luôn coi trọng hàng đầu Tư tưởng tích cực này là : Chủ động tiến công địch, tiến công, tiến công liên tục, mọi lúc mọi nơi, từ cục bộ đến toàn bộ, coi đó như là một qui luật để giành thắng lợi Đây được xem như là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong quá trình chuẩn bị và tiến hành chiến tranh giữ nước.Tư tưởng đó thể hiện rất
rõ trong đánh giá đúng kẻ thù, chủ động đề ra kế sách đánh, phòng, khẩn trương chuẩn bị lực lượng kháng chiến, tìm mọi biện pháp làm cho địch suy yếu, tạo ra thế
và thời cơ có lợi để tiến hành phản công, tiến công Với địa hình phức tạp, chúng ta lại không có điều kiện kinh tế để đầu tư xây dựng quân đội tinh nhuệ, hiện đại, được trang bị chu đáo, đầy đủ, nên nếu không chủ động tiến công địch, chúng ta khó giành thắng lợi Chủ động tiến công địch, dồn địch vào thế bị động, bất ngờ, lấy ít địch nhiều, giành thế chủ động cả về không gian lẫn thời gian chiến tranh, nhằm tiêu hao dần sinh lực địch, gây tư tưởng hoảng loạn, hoang mang trong đội ngũ binh lính địch, khiến chúng bị chia rẽ, cô lập
CÂU 10: Phân tích nội dung NT CTND toàn dân đánh giặc trong nghệ thuật quân sự Việt Nam
Nghệ thuật chiến tranh nhân dân, thực hiện toàn dân đánh giặc Đây là một trong những nét độc đáo trong nghệ thuật quân sự của tổ tiên ta, được thể hiện cả trong khởi nghĩa và chiến tranh giải phóng Hễ kẻ thù động đến nước ta thì “vua tôi đồng lòng, anh em hoà mục, cả nước chung sức, trăm họ là binh”, giữ vững quê hương, bảo vệ xã tắc
Nội dung cơ bản của thực hiện toàn dân đánh giặc là: “Mỗi người dân là một người lính, đánh giặc theo cương vị, chức trách của mình Mỗi thôn, xóm, bản, làng là một pháo đài diệt giặc Cả nước là một chiến trường, tạo ra thế trận chiến tranh nhân dân liên hoàn, vững chắc làm cho địch đông mà hoá ít, địch mạnh mà hoá yếu, rơi vào trạng thái bị động, lúng túng và bị sa lầy.”
CÂU 11: Phân tích nghệ thuật đánh giặc toàn diện trong nghệ thuật quân sự Việt Nam
Trả lời:
Trang 8Nghệ thuật đánh giặc toàn diện là nghệ thuật kết hợp đấu tranh giữa các mặt trận quân sự, chính trị, ngoại giao và binh vận
Mặt trận chính trị nhằm cổ vũ tinh thần yêu nước của nhân dân, qui tụ sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, là cơ sở tạo ra sức mạnh quân đội
Mặt trận quân sự là mặt trận quyết liệt nhất, thực hiện tiêu diệt sinh lực, phá huỷ phương tiện chiến tranh của địch, quyết định thắng lợi trực tiếp của chiến tranh, tạo đà, tạo thế cho các mặt trận khác phát triển
Mặt trận ngoại giao có vị trí rất quan trọng, đề cao tính chính nghĩa của nhân dân ta, phân hoá, cô lập kẻ thù, tạo thế có lợi cho cuộc chiến Mặt khác, mặt trận ngoại giao kết hợp với mặt trận quân sự, chính trị tạo ra thế có lợi để kết thúc chiến tranh càng sớm càng tốt
Mặt trận binh vận để vận động làm tan rã hàng ngũ của giặc, góp phần quan trọng để hạn chế thấp nhất tổn thất của nhân dân ta trong chiến tranh
CÂU 12: Phân tích quan điểm của Đảng về bảo vệ ANQG và TTAT xã hội Trả lời: Một số quan điểm của Đảng về bảo vệ ANQG và TTAT xã hội: Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng trong sự nghiệp bảo vệ ANQG và TTAT xã hội
Đảng lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối về mọi mặt là nhân tố quyết định thắng lợi của cuộc đấu tranh và bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội
Phát huy quyền làm chủ của nhân dân trên lĩnh vực bảo vệ an ninh quốc gia
và trật tự an toàn xã hội
Tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trên lĩnh vực bảo vệ an ninh quốc gia
và trật tự an toàn xã hội
Kết hợp chặt chẽ nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc
Bảo vệ an ninh quốc gia phải kết hợp chặt chẽ với giữ gìn trật tự an toàn xã hội Một xã hội trật tự, an toàn, người dân yên tâm làm ăn, sinh sống là một xã hội khoẻ mạnh Từ đó, giống như một cơ thể đầy đủ sức khoẻ, sức đề kháng tốt đối với
Trang 9bệnh tật, mọi sự chống phá của các thês lực thù địch sẽ gặp phải những ngáng trở lớn từ tinh thần cảnh giác, chiến đấu cao của nhân dân cả nước
CÂU 13: Vai trò, trách nhiệm của sinh viên trong việc bảo vệ ANQG và TTAT xã hội:
Trả lời: Đối với việc bảo vệ ANQG và TTAT xã hội, sinh viên giữ một vai trò vô cùng quan trọng Vì sinh viên là lớp người trẻ tuổi, năng động, được trang bị tri thức cao, tiếp xúc trực tiếp với công nghệ thông tin, những vấn đề nhạy cảm trong xã hội Mọi vấn đề về an ninh quốc gia tác động đến sinh viên rất nhanh chóng, do đó, phản ứng của họ cũng rất nhanh nhạy, họ lại năng động và tràn đầy nhiệt huyết, sẵn sàng quyết tâm bảo vệ lòng tự tôn dân tộc, tự hào với truyền thống quý báu ngàn năm xây dựng và bảo vệ tổ quốc của nhân dân
Do vị trí của sinh viên rất quan trọng như vậy nên pháp luật của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã có những quy định về quyền và nghĩa vụ của công dân, sinh viên về việc bảo vệ ANQG và TTAT xã hội trong đó có những ví dụ
cụ thể: luật thanh niên của nước CHXHCN Việt Nam năm 2001, có hai điều:
“Điều 11: Quyền và nghĩa vụ của thanh niên trong bảo vệ Tổ quốc
1 Bảo vệ Tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng và quyền cao quý của thanh niên
2 Được huấn luyện chương trình giáo dục quốc phòng; thực hiện nghĩa vụ quân sự, tham gia các lực lượng vũ trang theo quy định của pháp luật
3 Tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân, giữ gìn bí mật quốc gia, xung kích đấu tranh chống mọi hành vi xâm hại đến an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội
Điều 16: Quyền và nghĩa vụ của thanh niên trong quản lý nhà nước và xã
hội
1 Nâng cao ý thức công dân, chấp hành pháp luật, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân
2 Được ứng cử, đề cử vào Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp theo quy định của pháp luật; được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng, kiến nghị với cơ quan, tổ
Trang 10chức về những vấn đề mà mình quan tâm; tham gia góp ý xây dựng các chính sách, pháp luật liên quan đến thanh niên và các chính sách, pháp luật khác
3 Tham gia tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước.”
Và nhiều điều luật khác được quy định trong các bộ luật sau này của nhà nước ta
Trách nhiệm của sinh viên:
Tích cực, tự giác tham gia cac hoạt động cụ thể để bảo vệ ANQG và TTAT
xã hội
CÂU 14: Những biện pháp chủ yếu phòng chống địch tiến công bằng VKCNC
Trả lời:
CÂU 15: Xây dựng chủ quyền lãnh thổ;
Trả lời:
Khái niệm lãnh thổ quốc gia: Lãnh thổ quốc gia là phạm vi không gian được giới hạn bởi biên giới quốc gia, thuộc chủ quyền hoàn toàn đầy đủ của một quốc gia, bao gồm vùng đất, vùng trời, vùng biển (vùng biển có vùng nội thuỷ và lãnh hải) và vùng nước và lòng đất dưới chúng thuộc chủ quyền hoàn toàn và riêng biệt Ngoài ra còn có lãnh thổ quốc gia đặc biệt Đây là vùng đất một phần của lòng đất
và mặt đất các đảo, quần đảo thuộc chủ quyền quốc gia Đây là bộ phận quan trọng nhất cấu thành lãnh thổ quốc gia, và cũng là cơ sở để xác định vùng trời vùng biển
Nội dung xây dựng chủ quyền lãnh thổ:
Xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia là tổng hợp các biện pháp trên tất cả các lĩnh vực : chính trị, kinh tế, văn hoá, ngoại giao, quốc phòng, vv nhằm thiết lập vào bảo đảm quyền làm chủ một cách độc lập, toàn vẹn và đầy đủ trên cả ba mặt : Lập pháp, hành pháp và tư pháp của quốc gia trong phạm vi lãnh thổ
Xây dựng và phát triển mọi mặt về chính trị, kinh tế, văn hoá