bai 28 Dien the nghi

- Điện thế nghỉ là sự chênh lệch điện thế giữa hai bên màng tế bào khi tế bào không bị kích thích.2. Cơ chế hình thành điện thế nghỉ.[r]

Kiểm tra bài cũ

Hệ thần kinh dạng ống có đặc điểm gì?

Đặc điểm: hệ thần kinh dạng ống được hình thành nhờ số lượng rất lớn các tế bào TK

tập hợp lại thành một ống nằm dọc theo

vùng lưng của cơ thể, các tế bào TK tập

trung ở phía đầu phát triển thành não bộ

Nêu cấu tạo và chức năng của não bộ.

• Não bộ gồm 5 phần: bán cầu đại não, não trung gian, não giữa, tiểu não và hành não

• Não bộ phát triển mạnh và là bộ phận cao cấp nhất tiếp nhận và xử lí hầu hết thông tin đưa từ bên ngoài vào, quyết định mức

độ và cách phản ứng

• Năm 1974, dư luận Ý xôn xao vì có một

em bé tên là Supina, lúc cáu giận, có thể đốt cháy sách, chăn, màn, và cả chiếc

giường em đang nằm Tổng thống Ý dạo

ấy là Santorini, đã treo giải 50.000 USD cho ai giải thích được biệt tài đó

• Thì ra, lưỡi tầm sét đáng sợ của "ông

Thiên Lôi" 12 tuổi đó là tia chớp điện

phóng đi từ 15 tỷ tế bào - pin sống của não cậu bé

Như vậy các tế bào của cơ thể

là một tế bào pin điện.

Nghiên cứu SGK cho cô biết điện

tế bào là gì? Có

mấy loại?

 Khái niệm điện tế bào: là một chỉ số quan trọng để đánh giá tế bào, mô hưng phấn hay không hưng phấn

 Điện tế bào bao gồm điện thế nghỉ và

điện thế hoạt động

 Hưng phấn là sự biến đổi lí hoá xảy ra

trong TB khi bị kích thích

Với câu chuyện

kể trên thì khi nào não em bé đó phóng ra điện

mạnh?

Vậy hưng phấn

là gì?

I Khái niệm điện thế nghỉ

1 Phương pháp đo điện thế nghỉ

- Điện thế nghỉ có ở tế bào đang nghỉ ngơi, không bị kích thíchNghiên cứu SGK

cho biết điện thế nghỉ xuất hiện khi

nào?

Nơron (tế bào thấn kinh)

+ + + + + + + + + + + + + + +

- - - - - - - -

+ ++ + + + + + + + + + + + +

- - - - - - - -

Điện kế

Điện cực 1 Điện cực 2

màng

70 mV

Quan

sát sơ

đồ động

hình 28.

1

Em

hãy mô

tả lại

cách đo

điện thế

nghỉ ?

I Khái niệm điện thế nghỉ

I Khái niệm điện thế nghỉ

1 Phương pháp đo điện thế nghỉ

 Cách đo:

- Dùng 1 vi điện kế cực nhạy với hai điện cực:

+ Đặt 1 điện cực ở sát mặt ngoài màng TB

+ Đặt điện cực 2 đâm xuyên qua màng vào mặt trong màng TB.

 Kết quả:

•Có sự chênh lệch điện thế giữa 2 bên màng tế bào.

•Ở 2 bên phía màng có sự phân cực:

- Mặt ngoài tích điện dương

- Mặt trong tích điện âm.

Qui ước: đặt dấu (-) trước giá trị điện thế nghỉ.

Hãy nêu kết

quả thí nghiệm trên

I Khái niệm điện thế nghỉ

2 Khái niệm điện thế nghỉ

- Điện thế nghỉ là sự chênh lệch điện thế

giữa hai bên màng tế bào khi tế bào không

bị kích thích Phía trong màng mang điện

tích âm so với phía ngoài màng mang điện tích dương

- VD: trị số điệ thế nghỉ của TB thần kinh khổng lồ của mực ống là – 70mV, TB nón trong mắt ong mật là – 50mV

Từ những nhận

xét trên cho biết

thế nào là điện

thế nghỉ?

Nêu 1 số VD

II Cơ chế hình thành điện thế

nghỉ

1 Các yếu tố hình thành điện thế nghỉ.

 Do 3 yếu tố:

• Sự phân bố ion ở 2 bên màng TB và sự di chuyển ion qua màng TB

• Tính thấm có chọn lọc của màng TB đối với ion ( cổng ion mở hay đóng)

• Bơm Na – K

Nghiên cứu SGK cho biết các yếu tố hình thành điện thế

nghỉ

II Cơ chế hình thành điện thế nghỉ

2 Cơ chế điện thế nghỉ

a Sự phân bố ion

• Nghiên cứu Bảng 28

SGK hãy nêu nhận xét

về sự phân bố ion ở 2

bên màng TB.

Ion Nồng

độ bên trong

tế bào (mM)

Nồng

độ dịch ngoại bào (mM)

II Cơ chế hình thành điện thế nghỉ

2 Cơ chế điện thế nghỉ

a Sự phân bố ion

- Có sự phân bố ion không đồng đều giữa

hai bên màng tế bào:

+ Bên trong tế bào nồng độ ion k+ cao

hơn bên ngoài tế bào.

+ Bên trong tế bào nồng độ ion Na+

thấp hơn bên ngoài tế bào.

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K + K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

Màng

tế bào

K +

K +

K +

Cổng K + mở

Cổng Na + đóng

Quan sát hình 28.2 cho biết:

Loại ion dương nào di chuyển qua màng?

II Cơ chế hình thành điện thế nghỉ

2 Cơ chế điện thế nghỉ

b Sự di chuyển và tính thấm của màng đối với ion

ngoài màng TB.

bên ngoài TB.

mặt ngoài TB do lực hút tĩnh điện.

Mặt ngoài tích điện (+), mặt trong tích điện (-).

Tại sao ion K +

có thể di chuyển được?

Vậy ion K+

có đi ra 1 cách thoải

mái

kết quả gì?

II Cơ chế hình thành điện thế nghỉ

2 Cơ chế điện thế nghỉ

c Bơm Na – K

- Bản chất của bơm Na- K là protein

- Vai trò:

bên trong màng cao hơn bên ngoài màng.

trong trả ra phía ngoài màng TB.

- Hoạt động bơm Na – K tiêu tốn năng lượng.

Kết luận: điện thế nghỉ được hình thành do ba yếu tố trên Chúng diễn ra đồng thời và bổ sung cho nhau.

Bản chất của bơm Na- K là gì?

Hoạt động bơm Na – K

có tiêu tốn năng lượng không?

BƠM Na-K

Na +

Na +

Na +

Na +

Na +

Na +

Na +

Na +

Na +

Na +

Na +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

K +

+ + + + + + + + +

-BÊN NGOÀI TẾ BÀO MÀNG TẾ BÀO

BÊN TRONG TẾ BÀO

SƠ ĐỒ BƠM Na-K

K +

K +

K +

K + K +

K +

Na +

Na +

Na +

Na +

Quan sát hình 28.3 cho biết nhiệm vụ bơm

Na-K?

Điện thế nghỉ là sự chênh lệch điện thế

giữa hai bên màng tế bào khi tế bào

không bị kích thích Phía trong màng

mang điện tích âm so với phía ngoài màng mang điện tích dương

Do 3 yếu tố:

• Sự phân bố ion ở 2 bên màng TB và sự di chuyển ion qua màng TB

• Tính thấm có chọn lọc của màng TB đối

với ion ( cổng ion mở hay đóng)

• Bơm Na – K

Thế nào là điện

thế nghỉ?

Hãy nêu các yếu tố hình thành điện thế

nghỉ

Bơm Na - K

Khái niệm

Là các chất vận chuyển có ở trên màng

tế bào(có bản chất là protein)

Hoạt động

-Chuyển K + từ phía ngoài trả vào phía trong tế bào.

-Chuyển Na + từ phía trong trả ra phía ngoài màng tế bào.

lượng

-Hình thành điện thế hoạt động.