biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn

Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn là những vấn đề về thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục học sinh, thực hiện các văn bản chỉ đạo, thực thi nhiệm vụ năm học và các yêu cầu mang tính t

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO ĐỔI MỚI SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN

PHẦN I/ ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận

Công tác chuyên môn là hoạt động quan trọng, chủ yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển của nhà trường Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành, nơi thực thi nhiệm vụ dạy học và giáo dục học sinh Một nhà trường chỉ có thể thay đổi bằng chính nội lực của mình Động lực quan trọng để giúp nhà trường phát triển chính là mối quan hệ, sự tương tác, giúp đỡ lẫn nhau trong khối đoàn kết và sự nỗ lực vươn lên của mỗi cá nhân

Sinh hoạt chuyên môn là một hoạt động nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên, góp phần tháo gỡ những khó khăn trong quá trình giảng dạy và thực hiện nhiệm vụ Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn là những vấn đề về thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục học sinh, thực hiện các văn bản chỉ đạo, thực thi nhiệm vụ năm học và các yêu cầu mang tính thức tiễn được mang ra thảo luận, phân tích dưới nhiều góc độ và rút ra những kết luận sư phạm, những biện pháp khả thi có thể vận dụng vào thực tiễn, từ đó nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên Sinh hoạt chuyên môn nhằm góp phần bồi dưỡng giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học Vậy thực chất của việc sinh hoạt chuyên môn là gì? Đó chính là những vấn đề xoay quanh câu hỏi “Làm thế nào để nâng cao hiệu quả giờ dạy, chất lượng học tập của học sinh”

Để việc sinh hoạt tổ chuyên môn trong nhà trường đi đúng hướng, đạt được mục tiêu thì cần thiết phải quản lí, chỉ đạo nội dung này một cách khoa học, chặt chẽ và có những biện pháp quản lí khả thi nhất phù hợp điều kiện thực tế về đội ngũ giáo viên, tình hình học sinh trong môi trường sư phạm của nhà trường

2 Cơ sở thực tiễn

Thực tiễn cho thấy, trường nào mà công tác quản lí, chỉ đạo sinh hoạt tổ chuyên môn có hiệu quả thì sinh hoạt của tổ chuyên môn có nền nếp, nội dung sinh hoạt bám sát yêu cầu, mục tiêu dạy học, nội dung chương trình, sách giáo khoa và nhiệm vụ năm học, tháo gỡ kịp thời những khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giảng dạy của giáo viên, phong trào thi đua dạy và học tốt, chất lượng học tập của học sinh từng bước được nâng lên Ngược lại, trường nào công tác quản lí thiếu khoa học, buông lỏng quản lí việc sinh hoạt tổ chuyên môn thì việc sinh hoạt tổ chuyên môn không đảm bảo thời gian, thời lượng, nội dung sơ sài, không thu hút được giáo viên, nền nếp và chất lượng ở trường đó không cao

Một giáo viên tiểu học nhất là giáo viên làm công tác chủ nhiệm và dạy các môn của một lớp rất bận Mỗi tuần dạy 7-10 buổi, soạn bài, chấm bài, chuẩn bị phương tiện thiết bị dạy học và làm công tác chủ nhiệm và các công việc khác chiếm rất nhiều thời gian Làm thế nào để giáo viên hào hứng tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn là cả một vấn đề cần quan tâm của công tác quản lí chuyên môn trong nhà trường, đòi hỏi phải có sự quản lí chặt chẽ về mặt thời gian, về nội dung Nội dung sinh hoạt phải thiết thực, gắn bó chặt chẽ với nhiệm vụ của giáo viên, làm

cho giáo viên thấy cần phải tham gia sinh hoạt chuyên môn và có nhu cầu sinh hoạt chuyên môn

Theo quy định, tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần, mỗi buổi sinh hoạt trong khoảng 4 giờ, nhưng thực tế có những nơi không thực hiện đầy đủ, cắt xén thời gian, không đảm bảo thời lượng dẫn đến nội dung sinh hoạt không đảm bảo, giáo viên khi gặp khó khăn không được giúp đỡ kịp thời; các văn bản chỉ đạo không được tìm hiểu kĩ càng dẫn đến thực hiện không tốt, ảnh hưởng đến hiệu quả giảng dạy của giáo viên và người phải chịu thiệt thòi chính là học sinh

PHẦN II/ NỘI DUNG

1 Một số biện pháp, chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn

1.1 Thực trạng về đội ngũ giáo viên và việc sinh hoạt chuyên môn

Năm học 2014- 2015, trường tôi có 5 tổ chuyên môn, trong đó trình độ trên

chuẩn chiếm 79% Nhìn chung, đội ngũ giáo viên nhà trường ổn định, có sức khỏe,

có phẩm chất đạo đức tốt, có uy tín với học sinh và nhân dân địa phương, nhiệt tình trong công việc và có khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ Hoạt động chuyên môn của nhà trường trong nhiều năm có nhiều thay đổi; đặc biệt năm qua có chuyển biến và đi vào nền nếp, chất lượng dạy và học được nâng lên rõ rệt Tuy nhiên vấn đề chỉ đạo sinh hoạt tổ chuyên môn và sinh hoạt tổ chuyên môn còn bộc

lộ một số nhược điểm sau:

- Cán bộ quản lí phụ trách chuyên môn và tổ trưởng chưa thống nhất, chưa thể hiện đổi mới quản lí trong việc phân cấp, phân quyền làm cho giáo viên khó thực hiện công việc giảng dạy của mình

- Tổ trưởng chưa phát huy hết vai trò của mình, thường có tâm lí coi mình cũng như giáo viên bình thường khác, chỉ lo hồ sơ đầy đủ, sạch đẹp; chưa phân công nhiệm vụ cho giáo viên theo đúng yêu cầu, nhiệm vụ; chưa chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch, chưa mạnh dạn trong việc đề xuất các ý kiến để nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn

- Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu, gò bó, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học và tháo gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ Trong các buổi sinh hoạt, không khí thường trầm lắng, giáo viên ít phát biểu ý kiến; những vấn đề mới hoặc những vấn đề phát sinh từ thực tiển và khó ít được mang ra bàn bạc, trao đổi để có hướng tháo gỡ kịp thời

Thực hiện nhiệm vụ năm học 2014- 2015 tiếp tục thực hiện đổi mới công tác chỉ đạo hoạt động dạy và học; thực hiện chức năng vai trò quản lý chung, tôi nhận thấy cần tăng cường công tác quản lí, chỉ đạo việc sinh hoạt tổ chuyên môn trong nhà trường, mặc dù gặp nhiều khó khăn khi đề cập vấn đề này song được sự quan tâm của đồng nghiệp, được sự giúp đỡ của Phòng Giáo dục và Đào tạo, tôi xin đưa

ra vấn đề "Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường Tiểu học" góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường

1 2 Một số nội dung, biện pháp, phương pháp thực hiện

a) Chỉ đạo tổ trưởng xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn

Kế hoạch tổ chuyên môn được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa kế hoạch năm học, kế hoạch chuyên môn, kế hoạch bồi dưỡng của nhà trường Khi xây dựng cần căn cứ vào điều kiện thực tiễn của nhà trường, tình hình đội ngũ giáo viên, điều kiện về cơ sở vật chất và thực tiễn học sinh trong tổ Trong kế hoạch tổ chuyên môn thì nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn là một phần quan trọng Nội dung này phải thể hiện được những công việc cần làm cho cả năm học và bổ sung những vấn

đề nhà trường chỉ đạo hoặc nảy sinh như tăng cường biện pháp bồi dưỡng học sinh năng khiếu, phụ đạo học sinh chưa hoàn thành nội dung môn học sau mỗi lần kiểm tra định kì; dạy học theo nhóm đối tượng học sinh, theo nhóm sở thích; những vấn

đề giáo viên chưa nắm vững hoặc gặp khó khăn trong quá trình giảng dạy đặc biệt quan tâm đến những giáo viên mới ra trường hoặc năng lực chuyên môn còn hạn chế Năm học này, tôi chỉ đạo tập trung vào vấn đề thực hiện các nội dung của phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực"; dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng môn học; dạy học phân hóa phù hợp với từng đối tượng học sinh; ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học; dạy học hòa nhập đối với học sinh khuyết tật; bồi dưỡng về kiến thức, kĩ năng cho giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học theo quyết định 14/ 2007/QĐ- BGD&ĐT ngày 04/5/2007 Tôi chỉ đạo tổ trưởng nghiên cứu về về giáo viên của tổ, những giáo viên nào năm trước đã ở tổ và năm nay mới bổ sung, đặc điểm của mỗi giáo viên

đó, nghiên cứu hồ sơ năm trước tổ đã làm được những chuyên đề gì, chuyên đề nào

đã áp dụng thành công, chuyên đề nào cần tiếp tục bổ sung hoàn chỉnh, cần tổ chức mới những chuyên đề nào…

b) Bồi dưỡng nghiệp vụ

Tổ trưởng chuyên môn thường là những giáo viên có phẩm chất đạo đức tốt,

có năng lực chuyên môn, có sức khỏe tốt, được hiệu trưởng tin tưởng, giáo viên tin cậy nhưng lại chưa được bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lí như hiệu trưởng hay phó hiệu trưởng Vì vậy tôi quan tâm đến bồi dưỡng năng lực tổ chức, chỉ đạo chuyên môn trong tổ Đó là các kiến thức, kĩ năng xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch

tổ theo năm học, tháng, tuần; bồi dưỡng về nghiệp vụ kiểm tra nội bộ: kiểm tra hồ

sơ sổ sách, việc thực hiện chương trình, thời khóa biểu của các thành viên trong tổ; kiểm tra hiệu quả giáo dục của các thành viên trong tổ; kiểm tra việc sử dụng sách, thiết bị dạy học của các thành viên trong tổ; tham gia kiểm tra toàn diện giáo viên theo sự điều động của hiệu trưởng nhà trường Bồi dưỡng cho tổ trưởng kĩ năng đánh giá giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học

Bồi dưỡng những kĩ năng tổ chức, sắp xếp nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn cho cả năm học, cho từng buổi cụ thể Bồi dưỡng năng lực tổ chức, điều hành một buổi sinh hoạt chuyên môn, tổ chức một chuyên đề, một cuộc thi trong tổ Những việc làm đó có tác dụng điều chỉnh và bổ sung kế hoạch tổ chuyên môn và việc sinh hoạt chuyên môn có chất lượng, có hiệu quả thiết thực Tham mưu đề xuất khen thưởng đối với những cá nhân có nhiều đóng góp trong sinh hoạt tổ nhằm góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động dạy và học

1.3 Kết quả ứng dụng

a) Về tinh thần, thái độ của tổ trưởng và giáo viên

Vai trò của tổ trưởng được phát huy Tổ trưởng chủ động trong việc xây dựng và thực hiện kế hoạch, nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng của giáo viên trong tổ trong vấn đề chuyên môn, kịp thời nắm bắt, chẩn đoán được những khó khăn của giáo viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ để thiết kế nội dung sinh hoạt chuyên môn, phân công nhiệm vụ cho giáo viên rõ ràng, dễ thực hiện; chỉ đạo, tổ chức các hoạt động của tổ khoa học, linh hoạt và sáng tạo

Giáo viên tham gia sinh hoạt chuyên môn đầy đủ và hào hứng, thực hiện tốt nhiệm vụ được tổ trưởng phân công Không khí các buổi sinh hoạt chuyên môn thể hiện được tính dân chủ, cởi mở Các thành viên chủ động, tích cực phát biểu ý kiến đóng góp cho nội dung sinh hoạt Mối quan hệ đồng nghiệp gắn bó hơn, đoàn kết hơn

b) Hiệu quả giảng dạy của giáo viên, chất lượng học tập của học sinh, phong trào chung của nhà trường

b.1 Hiệu quả giảng dạy của giáo viên

* Giáo viên đã xác định đúng mục tiêu chuẩn kiến thức, kĩ năng tiết dạy, chuẩn bị phương tiện, thiết bị dạy học chu đáo, phối hợp linh hoạt các phương pháp và hình thức dạy học, tổ chức được các hoạt động học tập cho học sinh, giúp học sinh chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện kĩ năng một cách chủ động

* Các tiết dạy đã thể hiện được rõ việc phân hóa đối tượng học sinh trong lớp theo trình độ, theo khả năng đáp ứng và sở thích nhất Đã thực hiện được việc bồi dưỡng học sinh năng khiếu, phụ đạo học sinh chưa hoàn thành nội dung môn học trong các tiết dạy buổi thứ hai bằng hệ thống bài tập từ dễ đến khó

b.2 Chất lượng học tập của học sinh

* Nhiều học sinh biết tự học, tham gia thảo luận nhóm hăng hái, biết hỗ trợ nhau hoàn thành công việc chung Học sinh nghe, đọc, nói viết và tính toán thành thạo, tham gia các hoạt động học tập và giáo dục một cách chủ động và tự giác

* Nhiều em biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống như giải thích một số hiện tượng thiên nhiên, thực hành đo đạc, tính toán chu vi, diện tích, thể tích

* Nhiều học sinh biết trình bày và trình bày vấn đề một cách lưu loát Giờ học nhẹ nhàng hơn, tự nhiên hơn, hiệu quả hơn

b.3 Trong nhiều năm qua, cụ thể năm học 2014-2015 tổ chuyên môn đã tổ

chức được nhiều chuyên đề có chất lượng, học tập được các bài viết trên tạp chí Giáo dục Tiểu học, Thế giới trong ta, thực hành giải toán và hướng dẫn học sinh giải toán trên mạng, thành lập được Câu lạc bộ "Em yêu Tiếng Việt" ở khối lớp 4, 5; nắm vững các quy định về đánh giá xếp loại học sinh, dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng, dạy phân hóa đối tượng học sinh; giúp học sinh khuyết tật thực hiện tốt kế hoạch giáo dục cá nhân Giáo viên sử dụng phương tiện dạy học có hiệu quả, biết làm một số đồ dùng dạy học, biết thiết kế phiếu học tập và một số giáo viên đã biết sử dụng hiệu quả các phương tiện hiện đại, biết khai thác mạng và tổ chức cho học sinh thi giải toán trên mạng Năm học 2013- 2014, trường đã được công nhận Trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ I và nhiều năm liền trường và các tổ chuyên môn được Uỷ ban nhân dân huyện khen thưởng với nhiều danh hiệu như: Tập thể lao động tiên tiến, nhiều cá nhân được công nhận danh hiệu CSTĐ cấp cơ

sở, cấp tỉnh, và bằng khen, Thủ tướng Chính phủ Học kì I năm học 2014- 2015,

có 179/545 học sinh đạt điểm 9-10, có 252/545 học sinh đạt điểm 7-8 Đảm bảo mức chất lượng tối thiểu, giữ vững chất lượng theo quy định Trường chuẩn quốc gia Các phong trào khác của nhà trường được Phong Giáo dục và Đào tạo đánh giá xếp loại Tốt

1.4 Bài học kinh nghiệm

Sau khi thực hiện chuyên đề, tôi rút ra bài học như sau: Công tác quản lí, chỉ đạo việc sinh hoạt nói riêng phải có tính kế hoạch, tổ chức nhân lực phù hợp, chỉ đạo sát sao và thường xuyên kiểm tra đôn đốc Muốn cho chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn được nâng lên thì người cán bộ quản lí phải kiên trì, không thể nóng vội, phải thực hiện dần dần từng chút một, mưa dầm thấm sâu chứ không thể đốt cháy giai đoạn, không thể làm cho năng lực của đội ngũ giáo viên ngay lập tức nâng cao ngay được Phải tổ chức, hướng dẫn một cách cụ thể, tỉ mỉ từ khâu kế hoạch đến nội dung thực hiện từng buổi sinh hoạt tổ chuyên môn Quản lí cả về thời gian, thời lượng, quan tâm từ nội dung đến cách tiến hành và quan trọng nhất

là kết quả cuối cùng thể hiện ở chất lượng học tập của học sinh

PHẦN III/ KẾT LUẬN

1 Để thực hiện đổi mới cơ chế quản lí thì cần phải trao quyền chủ động cho

tổ trưởng để tránh sự chỉ đạo chồng chéo làm giảm hiệu lực quản lí, xác định rõ trách nhiệm của tổ trưởng và những công việc cụ thể Cung cấp cho tổ trưởng và giáo viên đủ các văn bản quy phạm pháp luật, các văn bản hướng dẫn, tạo điều kiện để phát huy tính dân chủ trong nhà trường Định hướng cho tổ trưởng nội

dung sinh hoạt mà không áp đặt, càng không buông lỏng quản lí, tổ trưởng và giáo viên muốn thảo luận về vấn đề gì cũng được Cần tạo ra không khí thi đua tích cực, thu hút mọi giáo viên tự giác tham gia và tham gia nhiệt tình, đó cũng là một biện pháp quản lí và có lẽ đó chính là biện pháp quản lí có hiệu quả cao nhất

2 Một số ý kiến đề xuất

* Đối với các cấp quản lí giáo dục: Cần tăng cường việc kiểm tra hiệu hoạt động của tổ chuyên môn trong đó có nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn, kiểm tra đánh giá về kế hoạch, quá trình tổ chức, các biện pháp chỉ đạo đến kết quả sinh hoạt chuyên môn, thể hiện ở chất lượng học sinh

* Đối với Ban Giám hiệu nhà trường: Thực hiện tốt quy chế dân chủ trong

cơ quan, đơn vị Xây dựng nội quy, quy chế hoạt động của các bộ phần trong nhà trường rõ ràng để tổ trưởng nắm được phạm vi, giới hạn, trách nhiệm của mình trong vấn đề quản lí, chỉ đạo tổ chức và thực hiện kế hoạch năm học của nhà trường, kế hoạch chuyên môn, kế hoạch bồi dưỡng Tăng cường nguồn ngân sách

để mua sách, thiết bị cần thiết cho việc sinh hoạt tổ chuyên môn được thuận lợi Thực thi giám sát các hoạt động của tổ để đảm bảo dân chủ trong quản lí, đồng thời tạo cơ hội cho giáo viên có điều kiện phát huy được năng lực sở trường của mình Đối với cán bộ quản lí phụ trách chuyên môn cần nắm vững tình hình đội ngũ, yêu cầu nhiệm vụ, đặc điểm học sinh, điều kiện về trang thiết bị kĩ thuật, cơ

sở vật chất phục vụ dạy và học để có những tác động quản lí phù hợp Vận dụng sáng tạo vào điều kiên thực tiễn của trường mình cho phù hợp