Tè H÷u béc lé nh÷ng chiªm nghiÖm mang tÝnh phæ qu¸t vÒ cuéc ®êi vµ con ngêi.[r]
Trang 1Tiết 22 Ngày soạn … /10/2009
VIệT BắC
Tố Hữu
A Mục tiên cần đạt :
Giúp HS:
- Nắm đợc những nét chính trong đờng đời, đờng cách mạng, đờng thơ của Tố Hữu, nhà hoạt động cách mạng u tú, một trong những lá cờ đầu của nền văn học cách mạng Việt Nam
- Cảm nhận sâu sắc chất trữ tình chính trị về nội dung và tính dân tộc trong nghệ thuật biểu hiện của phong cách thơ Hố Hữu
B Phơng tiện thực hiện :
- Sách giáo khoa, sách giáo viên
- Thiết kế bài học
C Phơng pháp thực hiện :
Phát vấn gợi mở, thảo luận, thực hành luyện tập
D Tiến trình lên lớp :
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Phần I: Tác giả
Hoạt động của GV & HS Yêu cầu cần đạt
HS đọc phần tiểu dẫn và nêu ngắn
gọn vài nét về tác giả TH?
Chú ý vào ba thời kì trong cuộc
đời Tố Hữu và sự ảnh hởng của gia
đình, quê hơng với hồn thơ và
phong cách thơ TH
HS đọc và tóm tắt những nội dung
chính trong các tập thơ của Tố
Hữu
I Vài nét về tiểu sử:
- Tố Hữu ( 1920- 2002) tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành
- Quê quán: xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế, mảnh đất thơ mộng, trữ tình còn lu giữ nhiều nét văn hoá dân gian
- Cuộc đời:
+ Thời thơ ấu: Tố Hữu sinh ra trong một gia đình nhà
nho nghèo, 12 tuổi mồ côi mẹ, từng học Trờng Quốc học Huế
+ Thời thanh niên: Tố Hữu sớm giác ngộ cách mạng
và hăng say hoạt động, kiên cờng đấu tranh trong các nhà tù thực dân
+ Thời kỳ sau CM tháng Tám: Tố Hữu đảm nhiệm
những cơng vị trọng yếu trong bộ máy lãnh đạo của
Đảng và Nhà nớc
II Đờng cách mạng, đờng thơ:
Những chặng đờng thơ Tố Hữu gắn với những chặng
đờng của CM Đặc biệt là ở năm tập thơ đầu (cuốn biên
niên sử bằng thơ ghi lại đời sống dân tộc, tâm hồn dân tộc.)
1 Từ ấy: (1937- 1946)
- Niềm hân hoan của tâm hồn trẻ đang gặp ánh sáng lý tởng cách mạng, tìm thấy lẽ sống và quyết tâm đi theo ngọn cờ của Đảng
- Gồm có 3 phần:
a Máu lửa:
b.Xiềng xích:
c Giải phóng :
2 Việt Bắc: (1946- 1954)
- Việt Bắc là bản hùng ca ca ngợi cuộc kháng chiến và những con ngời kháng chiến…
- Tập thơ kết tinh những tình cảm lớn của con ngời Việt Nam trong kháng chiến mà bao trùm là tình yêu nớc
3 Gió lộng: (1955- 1961)
- Gió lộng tràn đầy cảm hứng lãng mạn vui với hiện tại
Trang 2Đảng và Thơ
Tròn 50 tuổi: Đảng và thơ
Từ ấy hồn vui mãi đến giờ
Mái tóc pha sơng cha cạn ý
Con tằm rút ruột vẫn còn tơ.
Thuyền con vợt sóng không nghiêng ngả
Nghĩa lớn xuôi dòng lộng ớc mơ
Mới nửa đờng thôi, còn bớc tiếp
Trăm năm duyên kiếp Đảng và Thơ?
1987.
- Đọc SGK và tóm tắt những ý
chính về nội dung và nghệ thuật
thơ TH? GV củng cố bổ sung
- Đọc phần kết luận, nêu cảm nhận
của em về thơ Tố Hữu, ghi nhớ nội
dung SGK?
và tin tởng vào tơng lai Đồng thời cũng không quên những nghĩa tình cách mạng trong những năm kháng chiến và tình cảm sâu đậm với miền Nam
4 Ra trận (1962- 1971), Máu và hoa ( 1972- 1977):
Viết về cuộc kháng chiến chống Mĩ hào hùng của dân tộc và niềm vui chiến thắng “toàn thắng ắt về ta”
5 Một tiếng đờn (1992 ), Ta với ta (1999 ):
Đánh dấu bớc chuyển biến mới trong thơ Tố Hữu sau hoà bình với nhiều những suy t Tố Hữu bộc lộ những chiêm nghiệm mang tính phổ quát về cuộc đời và con ngời
Tóm lại: Các tập thơ của TH là sự vận động của cái tôi trữ tình, là cuốn biên niên sử ghi lại đời sống dân tộc, tâm hồn dân tộc trong sự vân động của tiến trình lịch sử
II Phong cách thơ Tố Hữu:
- Thơ Tố Hữu rất xuất sắc về kiểu trữ tình - chính trị: Cái tôi trữ tình những ngày đầu là cái tôi chiến sĩ, về sau nhà thơ nhân danh Đảng, nhân danh cộng đồng, dân tộc để bày tỏ Thơ Tố Hữu không đi sâu vào cuộc sống, tình cảm riêng t mà tập trung biểu hiện những tình cảm lớn, lẽ sống lớn, niềm vui lớn của con ngời cách mạng
và đời sống cách mạng
- Thơ Tố Hữu mang đậm tính sử thi: Nhà thơ ít chú ý
đến đời t đời thờng mà đi sâu phản ánh những bối cảnh rộng lớn, những biến cố quan trọng, những sự kiện chính trị lớn có ý nghĩa lịch sử, có tính chất toàn dân Các nhân vật trữ tình thờng mang phẩm chất tiêu biểu cho dân tộc, thậm chí mang tầm vóc lịch sử, thời đại
- Nội dung chính trị cách mạng đó đợc thể hiện qua giọng thơ tâm tình ngọt ngào, đằm thắm Nó không chỉ
ở lời xng hô tha thiết, có cội nguồn từ chất Huế mà còn xuất phát từ quan niệm của ông về mối giao cảm giữa nhà thơ và ngời đọc, sự cảm hoà của nhà thơ với ngời với cảnh
- Thơ Tố Hữu đậm đà chất dân tộc:
Tuy có sự kế thừa thơ ca cổ điển và hiện đại, đặc biệt là phong trào Thơ mới, song thơ Tố Hữu đặc biệt thành công khi vận dụng những thể thơ truyền thống của dân tộc (lục bát, thơ thất ngôn)
Về ngôn ngữ, Tố Hữu không chú trọng sáng tạo
từ mới, hình ảnh mới mà vận dụng sáng tạo cách nói dân tộc
Đặc biệt nhà thơ đã phát huy cao độ tính nhạc phong phú của tiếng Việt qua việc sử dụng tài tình từ láy, vần điệu và thanh điệu
IV Kết luận:
- Thơ TH phản chiếu tâm hồn ngời chiến sĩ cách mạng,
đồng thời thơ ông cũng phản chiếu tâm hồn dân tộc
- Thơ Tố Hữu là bằng chứng sinh động về sự kết hợp hài hoà hai yếu tố cách mạng và dân tộc trong sáng tạo nghệ thuật, sáng tạo thi ca
1 Phong cách nghệ thuật thơ Tố Hữu? (2 điểm)
2 Con đờng thơ Tố Hữu?
Luyện tập
Trang 3Bài tập 2(Tr 100SGK) Xuân Diệu viết: “Tố Hữu đã đa thơ chính trị lên đến trình độ là
thơ rất đỗi trữ tình” (Tố hữu với chúng tôi, Tlđd) Anh (chị) hiểu nhận xét đó nh thế
nào?