VIỆT BẮC Phần một : Tác giả A.Mục tiêu : Nắm được những nét chính trong đường đời , đường cách mạng ,đường thơ của Tố Hữu – nhà hoạt động cách mạng ưu tú , một trong những lá cờ đầu của
Trang 1VIỆT BẮC Phần một : Tác giả
A.Mục tiêu :
Nắm được những nét chính trong đường đời , đường cách mạng ,đường thơ của Tố Hữu – nhà hoạt động cách mạng ưu tú , một trong những lá cờ đầu của nền văn nghệ cách mạng Việt Nam
Cảm nhận sâu sắc chất trữtình chính trị về nội dungvà tính dân tộc trong nghệ thuật biểu
hiện
Bồi đắp tình yêu quê hương đất nước
B.Phương pháp : Phát vấn ,thảo luận ,tích hợp những bài thơ của Tố Hữu đã học ở lớp dưới
C.Phương tiện : Sgk, sgv ,
D Tiến trình dạy học :
I.Ổn định :
II.Kiểm tra :Đọc bài thơ “ Tây Tiến “ ( Quang Dũng ).Qua bài thơ ,em hình dung như thế nào về chân dung người lính Tây Tiến
III Bài mới :
HOẠT ĐỘNG CUA
GV HĐ CỦA HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
HĐ1 :
Gọi h/s đọc phần I
.Vài nét về tiểu sử
Cho biết vài nét về
tiểu sử của nhà thơ Tố
Hữu ?
Đọc phần I , trả lời
A.VÀI NÉT VỀ TIỂU SỬ -Tố Hữu ( 1920-2002 ) -Tên khai sinh : Nguyễn Kim Thành -Quê quán :Quảng Thọ , Quảng Điền ,Thừa Thiên - Huế
-Thân sinh :là nho nghèo -Thân mẫu : con một nhà nho , thuộc
và hát dân ca rất hay
Cả hai truyền cho nhà thơ tình yêu văn học dân gian
-Năm 13 tuổi : Học trường Quốc học Húê
Trang 2HĐ 2 :
Gọi h/s đọc phần II ,
tóm tắt những nét tiêu
biểu về đường cách
mạng, đường thơ của
Tố Hữu
Đọc , tìm hoàn cảnh sáng tác , các tập thơ , đặc điểm , nội dung của từng tập thơ
Tham gia phong trào đấu tranh cách mạng
-1938 :Kết nạp Đảng -Cuối tháng 4-1939 bị t/dân Pháp bắt giam
-Tháng3-1942 : vượt ngục ra Thanh Hoá tiếp tục hoạt động
-Cách mạng tháng Tám 1945 : Chủ tịch Uỷ ban khởi nghĩa Huế
-1947:Ra Thanh Hoá , lên Việt Bắc cong tác ở cơ quan TƯ Đảng , phụ trách văn hoá văn nghệ
-Trong hai cuộc kháng chiến đến năm 1986 : Giữnhiều chức vụ trọng yếu trong bộ máy của Đảng và Nhà nước
-Năm 1996:Được tặng Giải thưởng
Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật -Năm 2002 : Qua đời
B.ĐƯỜNG CÁCH MẠNG ,ĐƯÒNG
THƠ
1 -Tập thơ “Từ ấy “(1937-1946), chặng đường đầu tiêncủa đời thơ Tố Hữu đánh dấu bước trưởng thành của người t/niên quyết tâm theoĐảng
Tập thơ 72 bài chia thành làm ba phần + “Máu lửa” sáng tác trong thời kỳ Mặt trận Dân chủ Cảm thông sâu sắc những người nghèo trong xã hội, khơi dậy ý chí đấu tranh
+“Xiềng xích”sáng tác trong nhà lao.Thể hiện tâm tư tha thiết yêu đời ,yêu tự do ,ý chí kiên cường , quyết tâm chiến đấu của người chiến sỹ
+“Giải phóng”sáng tác khi vượt ngục
Trang 3đến những ngày giải phóng>Ca ngợi thắng lợi của cách mạng , độc lập tự do của Tổ quốc, tin tưởng vào chế độ mới 2.”Việt Bắc”(1946-1954) : Ra đời trong cuộc kháng chiến chống Pháp gian khó , anh dũng của dân tộc Gồm 27 bài
- Tiếng ca hùng tráng thiết tha về cuộc khang chiến chông Pháp và con người k/chiến 9 anh vệ quốc quân ,người mẹ ,chị phụ nữ ,em liên lạc …)
- Thể hiện những tình cảm lớn : tình quân dân , tiền tuyến - hậu phương , miền xuôi - miền ngược, cán bộ - quần chúng ,nhandân – lãnh tụ, tình yêu t/nhiên đất nước , tình cảm quốc tế vô sản …
3”.Gió lộng “ (1955-1961) : Sáng tác trong hoàn cảnh Miền Bắc xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thống nhất nước nhà Gồm 25 bài
-Hướng về quá khứ để ghi sâu ân tình cách mạng
- Ngợi ca cuộc sống trên miền Bắc -Tình cảm thiết tha ,sâu đậm vối miền Nam ruột thịt
4.”Ra trận “ (1962-1971), gồm 34 bài,” Máu và hoa”(1972-1977),gồm 13 bài , ra đời trong cuộc k/chiến chống
Mỹ
- “Ra trận” bản hùmg ca về “Miền Nam trong lửa đạn sáng ngời “
- “Máu và hoa “ ghi lại chặng đường cách mạng đầy gian khổ , hy sinh,khẳng định niềm tin ,niềm tự hào phơi phới khi toàn thắng về ta
5.”Một tiếng đờn “(1992), “Ta với ta” (1999) ,sáng tác khi đất nước hàn gắn vết thương chiến tranh , xây dựng ,đổi
Trang 4HĐ 3
Tại sao nói thơ Tố
Hữu mang tính chất
trữ tình chính trị?
(Ttctrị thể hiện trực
tiếp tư tưởng , tình
cảm chính trị trong thơ
, nội dung chính trị
như mục đích , đg lối
đ/tranh ,quan hệ giai
cấp ,hiện thực cách
mạng hoà quyện với
cảm xúc cá nhân để
thuyết phục người đoc
bằng cảm xúc chân
thành , nhịêt huyết )
( Lẽ sống lớn :lý
tưởng CSản là lẽ sống
riêng lớn nhất
Tình cảm :tình yêu lý
tưởng , kính yêu lãnh
tụ tình đồng bào ,dg
Thảo luận
mới -Những suy tư , chiêm nghiệm mang tính phổ quát về con người , cuộc đời -Niềm tin vào lý tưởng và con đường cách mạng, tin vào chữ” nhân” luôn toả sáng trong tâm hồn mỗi con người C.PHONG CÁCH THƠ TỐ HỮU 1.Về nội dung :chất trữ tình chính trị +Hồn thơ hướng tới cái ta chung với lẽ sống lớn , tình cảm lớn , niềm vui lớn của con người cách mạng và đời sống cách mạng
+Thơ đậm chất sử thi
+Giọng thơ tâm tình rất tự nhiên, đằm thắm , chân thành
2 Về nghệ thuật :đậm đà tính dân tộc +Về thể thơ :
Tiếp thu tinh hoa thơ mới ,thơ ca thế giới cổ điển và hiện đại , vận dụng thành công thể thơ lục bát
+ Về ngôn ngữ :dùng những từ ngữ và cach nói quen thuộc với dân tộc, phát huy tính nhạc phong phú của tiếng Việt
D KẾT LUẬN Thơ Tố Hữu là tấm gương trong sáng phản chiếu tam hồn một người c/sỹ cách mạng
Trang 5chí , tình quân dân
Niềm vui chiến thắng )
HĐ 4
Từ phần tìm hiểu về
nhà thơ Tố Hữu , em
hãy đánh giá về vị trí
v/học sử của nhà thơ?
Nhận xét , chốt lại
phần ghi nhớ
HĐ 5
Em hiểu ntn về nhận
định của Xuân
Diệu :”Tố Hữu đã đưa
thơ chính trị lên đến
trình độ là thơ rất đỗi
trữ tình”?
HĐ 5
Yêu cầu h/s về tìm
những câu thơ trong
các bài thơ được giới
thiệu trong bài học đẻ
ming họa cho các tâp
thơ Soạn bài “Việt
Bắc”
Đánh giá về vị trí văn học sử của nhà thơ
Thảo luận nhóm nhỏ
Thực hịện
Thơ Tố Hữu là bằng chứng sinh động
về sự kết hơp hài hoà hai yếu tố cách mạng và dân tộc
IV Củng cố -Phục vụ c/mg,p/vu nhg n/vụ c/trị Đồng thời cũng là nhà thơ trữ tình kiểu
mới,thống nhất giữa t/truyền c/mạngvà c/hứng t/tình
-Khai thác cảm hứng từ đời sg c/trị từ h/đg c/mg,và t/cảm c/trị của bản thân -Tâp trung biểu hiện lẽ sống lớn ,tình cảm lớn niềm vui lớn của con người và cuộc sống c/mạng
-Dễ khô khan nhưng lại như là lời tâm
sư chứa chan niềm tin yêu , tác động mạnh đến người đọc người nghe V.Dặn dò
Đoc kỹ phần tác giả, tìm những câu thơ
dể minh họa cho từng tập thơ Soạn bài thơ “Việt Bắc “ theo các câu hỏi sgk