Tài liệu noi qua - lop8

Hoàng Trung Thông Bài ca vỡ đất – - Biện phỏp núi quỏ: sỏi đỏ cũng thành cơm.. - í nghĩa: Nhấn mạnh sự quyết tõm cũng như cụng sức của con người.. - í nghĩa : Thể hiện ý chớ nghị lực cũn

Ngữ văn 8

Trường THCS Trần Phú

U d

n ẩ

ữ h

c i

ơ h

c

h n

á s

o S

á o

h n

â h

n

Đây là biện pháp tu từ các em

đã học ở lớp 6: là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả người?

Là biện pháp tu từ lợi dụng

đặc sắc về âm, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc tha i ́ dí dỏm, hài hước làm câu văn hấp dẫn, thú vị

Đây là biện pháp tu từ : là

cách gọi tên sự vật này bằng tên

sự vật hiện tượng khác có nét tư

ơng đồng quen thuộc nhằm tăng

sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn

đạt?

Đây là từ loại dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ như sở hữu, so sánh, nhân quả giữa các bộ phận của câu hay giữa câu với câu trong đoạn văn?

Đây là biện pháp tu từ đối chiếu

sự vật này với sự vật khác có nét tư

ơng đồng đờ̉ làm tăng sức gợi hình

gợi cảm cho sự diễn đạt?

Đây là từ loại dùng để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người nói hoặc dùng

để gọi đáp?

ừ t

ệ h

n a

u q

ừ t

n

á h

t

1

2

3

4

5

6

Trò chơi ô chữ

Tiết 37 NểI QUÁ

Ví dụ 1:

a) Đêm tháng năm

Ngày tháng mười

(Tục ngữ)

b) Cày đồng đang buổi ban trưa,

Mồ hôi

Ai ơi bưng bát cơm đầy

Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.

( Ca dao)

chưa nằm đã sáng chưa cười đã tối.

thánh thót như mưa ruộng cày Ngụ ý hiện tượng thời gian đêm rất ngắn vào tháng năm.

Ngụ ý công việc lao động của người nông dân hết sức

vất vả.

Ngụ ý hiện tượng thời gian ngày rất ngắn vào tháng mười.

Ghi nh 1: No i qua la biờn pha p tu t pho ng đai m c đụ, ơ ́ ́ ́ ̀ ̣ ́ ư ̀ ́ ̣ ư ́ ̣ quy mụ, ti nh chõ t cua s võt, hiờn t ng đ c miờu ta ́ ́ ̉ ự ̣ ̣ ượ ượ ̉

Ví dụ 2:

Sử dụng cách nói phóng đại

a) Đêm tháng năm

Ngày tháng mười .

b) Mồ hôi

Không sử dụng cách nói

phóng đại

- Đêm tháng năm rất ngắn Ngày tháng mười rất ngắn

- Mồ hôi rơi nhiều

Nhấn mạnh điều muốn nói

gây ấn tương tăng sức biểu cảm

Bình thường không gây ấn tương

Ghi nhớ 2 : Dùng nói quá để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.

chưa nằm đã sáng chưa cười đã tối.

thánh thót như mưa ruộng cày

II Luyện tập

Bài 1:

Tỡm biện phỏp núi quỏ và ý nghĩa của chỳng trong

cỏc vớ dụ sau:

a) Bàn tay ta làm nờn tất cả

Cú sức người sỏi đỏ cũng thành cơm.

(Hoàng Trung Thụng , Bài ca vỡ đất)

b) Anh cứ yờn tõm, vết thương chỉ sướt da thụi Từ

sỏng đến giờ em cú thể đi lờn đến tận trời được.

(Nguyễn Minh Chõu, Mảnh trăng cuối rừng)

c) ( ) Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn

vào nhà xơi nước.

( Nam Cao – Chí Phèo)

d) Bác ơi tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông mọi kiếp người!

( To H u) ữ

Bài 1:

a) Bàn tay ta làm nờn tất cả

Cú sức người sỏi đỏ cũng thành cơm

( Hoàng Trung Thông Bài ca vỡ đất) –

- Biện phỏp núi quỏ: sỏi đỏ cũng thành cơm

- í nghĩa: Nhấn mạnh sự quyết tõm cũng như cụng sức của con người Dự cú khú khăn đến đõu mà quyết chớ, gắng sức cũng sẽ đạt kết quả mỹ món

b) Anh cứ yờn tõm, vết thương chỉ sướt da thụi Từ sỏng đến giờ em cú thể đi lờn đến tận trời được

(Nguyễn Minh Chõu, Mảnh trăng cuối rừng)

- Biện phỏp núi quỏ: đi đến tận trời được.

- í nghĩa : Thể hiện ý chớ nghị lực cũng như lũng lạc quan tin tưởng của con người.Mặt khỏc cũn để trấn an mọi người rằng vết thương nhỏ chẳng cú nghĩa lý gỡ

c) ( ) Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn

vào nhà xơi nước

( Nam Cao – Chí Phèo)- Biện pháp nói quá: thét ra lửa

- ý nghĩa: Nhấn mạnh là kẻ có uy quyền

d) Bác ơi tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông mọi kiếp người!

( Tục ngữ)

- Biện pháp nói quá: ôm cả non sông mọi kiếp người

ý nghĩa: Nhấn mạnh tình yêu thương bao la của Bác

Bài 1

a/Biện phỏp núi quỏ: sỏi đỏ cũng thành cơm

- í nghĩa: Nhấn mạnh sự quyết tõm cũng như cụng sức của con người Dự cú khú khăn đến đõu mà quyết chớ, gắng sức cũng sẽ đạt kết quả mỹ món

b/ Biện phỏp núi quỏ: đi đến tận trời được.

- í nghĩa : Thể hiện ý chớ nghị lực cũng như lũng lạc quan tin tưởng của con người.Mặt khỏc cũn để trấn an mọi người rằng vết thương nhỏ chẳng cú nghĩa lý gỡ c/ Biện pháp nói quá: thét ra lửa

- ý nghĩa: Nhấn mạnh là kẻ có uy quyền

d/Biện pháp nói quá: ôm cả non sông mọi kiếp người

- ý nghĩa: Nhấn mạnh tình yêu thương bao la của Bác

II Luyện tập

Bài 1:

Tỡm biện phỏp núi quỏ và ý nghĩa của chỳng trong

cỏc vớ dụ sau:

a) Bàn tay ta làm nờn tất cả

Cú sức người sỏi đỏ cũng thành cơm.

(Hoàng Trung Thụng , Bài ca vỡ đất)

b) Anh cứ yờn tõm, vết thương chỉ sướt da thụi Từ

sỏng đến giờ em cú thể đi lờn đến tận trời được.

(Nguyễn Minh Chõu, Mảnh trăng cuối rừng)

c) ( ) Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn

vào nhà xơi nước.

( Nam Cao – Chí Phèo)

d) Bác ơi tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông mọi kiếp người!

( Tục ngữ)

Bài 2 :Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ trống/ / để

tạo thành biện pháp tu từ nói quá: bầm gan tím ruột , chó

ăn đá gà ăn sỏi, nở từng khúc ruột, ruột để ngoài da , vắt chân lên cổ mà chạy.

a Ở nơi thế này, cỏ không mọc

nổi nữa là trồng rau trồng cà.

b Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai cũng

c Cô Nam tính tình sởi lởi,

d Lời khen của cô giáo làm cho nó

e Bọn giặc hoảng hồn mà chạy.

chó ăn đá gà ăn sỏi

bầm gan tím ruột

ruột để ngoài da.

nở từng khúc ruột.

vắt chân lên cổ

Bµi 3: QUẢ BÍ KHỔNG LỒ

Hai anh chàng cùng đi qua một khu vườn trồng bí, anh A thấy quả bí to vội kêu lên : - Chà quả bí to thật!

Anh B cười mà bảo rằng: - Thế thì lấy gì làm to! Tôi đã từng thấy quả

bí to hơn nhiều Có một lần tôi trông thấy quả bí to bằng cả cái nhà đằng kia kìa!

Anh A nói ngay: - Thế thì lấy gì làm lạ! Tôi còn nhớ có một bận tôi còn trông thấy cái nồi to bằng cả cái đình làng ta!

Anh B ngạc nhiên hỏi: - Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy?

Anh A giải thích: - Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói ấy mà Anh B biết bạn chế nhạo mình bèn nói l¶ng sang chuyện khác.

(Theo: Truyện cười dân gian )

Th¶o luËn :

- Cã ph¶i hai nh©n vËt trong truyÖn ® dïng phÐp tu tõ nãi · qu¸?

Bài 3:

Hai nhân vật trong truyện “quả bí khổng lồ” đã không

dùng phép tu từ nói quá mà đã nói khoác lác.

- Như vậy nói khoác và nói quá có điểm giống –khác nhau là:

• Giống nhau:

- Cả hai đều nói quá sự thật và phóng đại quy mô ,tính chất của sự việc được nói đến.

• Khác nhau:

- Nói quá là biện pháp tu từ có tính nghệ thuật, nhằm gây

ấn tượng mạnh, tăng sức biểu cảm trong diễn đạt.

- Nói khoác có tính tiêu cực nhằm làm cho người khác tin

Bài 4:

- Tìm thành ngữ dùng biện pháp nói quá?

- Chỉ ra những thành ngữ so sánh có dùng biện pháp nói quá trong các thành ngữ vừa tìm?

- Đặt câu với các thành ngữ so sánh đó.

Bài 5: Viết đoạn văn (6 – 8 câu) về v n đ ấ ề môi trường sống, trong đoạn văn đó có dùng biện pháp nói quá

*Hướng dẫn học ở nhà.

- Làm bài tập 3 - SGK trang 102.

- Sưu tầm một số câu ca dao và thơ văn có sử dụng phép nói quá