Giáo viên: Trang Văn NamCHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ TRƯỜNG DỰ GIỜ... Phát biểu quy tắc nắm tay phải và quy tắc bàn tay trái?Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng th
Trang 1Giáo viên: Trang Văn Nam
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ TRƯỜNG DỰ GIỜ
Trang 2Phát biểu quy tắc nắm tay phải và quy tắc bàn tay trái?
Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho
bốn ngón tay hướng theo chiều
dòng điện chạy qua các vòng dây
thì ngón cái choãi ra chỉ chiều của
đường sức từ trong lòng ống dây
Đáp án:
Quy tắc nắm tay phải: Quy tắc bàn tay trái:
N
S
F
I
Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo chiều dòng điện thì ngón cái choải ra 900 chỉ chiều của lực điện từ
Trang 3S N N
Đóng mạch điện
a) Có hiện tượng gì xảy ra với
thanh nam châm?
b) Đổi chiều dòng điện chạy
qua các vòng dây, hiện tượng sẽ
xảy ra như thế nào?
c) Hãy làm thí nghiệm để kiểm
tra
K
_ +
BÀI 1 Treo thanh nam châm gần ống
dây (hình bên)
Trang 4S N N
Giải:
K +
Đóng mạch điện
- Đầu B của ống dây là từ cực Bắc, đầu A của ống dây là từ
cực Nam
- Kết quả từ cực Bắc (N) của ống dây hút từ cực Nam (S) của
nam châm, nên nam châm bị ống dây dẫn hút vào
N
S
nam châm bị ống dây dẫn hút vào
a) Thì:
Trang 5K +
S
S N N
b) Khi đổi chiều dòng
điện thì:
- Các đường sức từ trong lòng ống
đổi chiều
Từ cực Nam của ống dây dẫn đẩy từ cực Nam của nam châm ra
xa và đồng thời hút từ cực Bắc của nam châm lại gần ống dây
Từ cực Nam của ống dây dẫn đẩy từ cực Nam của nam châm ra
xa và đồng thời hút từ cực Bắc của nam châm lại gần ống dây
- Nên các từ cực của ống dây thay đổi, đầu A là cực Bắc đầu B là cực Nam
Do vậy:
Trang 6Hãy xác định chiều của lực điện từ, chiều của dòng điện, chiều đường sức từ và tên từ cực trong các trường hợp sau:
Ký hiệu:
Chỉ chiều dòng điện có phương vuông góc với mặt phẳng
trang giấy và chiều đi từ phía trước ra phía sau.
Chỉ chiều dòng điện có phương vuông góc với mặt phẳng trang giấy và chiều đi từ phía sau ra phía trước.
S
N
F
BÀI 2
F .
.
Trang 7N
a)
F
Giải:
F
F
Trang 8BÀI 3
S
N
D A
Cho khung dây dẫn
ABCD (có thể quay
quanh trục oo’) có dòng
điện chạy qua đặt trong
từ trường, chiều của dòng
điện và tên các cực của
nam châm như hình vẽ
a) Hãy vẽ lực tác dụng lên đoạn
dây dẫn AB và lực tác dụng lên
đoạn dây CD
1
F
2 F
O
O’
b) Cặp lực , làm cho khung dây quay theo chiều nào?F1 F2
c) Để khung dây ABCD quay theo chiều ngược lại thì phải làm thế nào?
Trang 9S
N
D A
1 F
2 F
1 F
2 F
b) Cặp lực , làm cho khung dây
quay theo chiều ngược kim đồng hồ
1 F
2 F
c) Để cho khung dây ABCD quay theo chiều ngược lại thì:
' 1 F
' 2 F
- Đổi chiều của dòng điện chạy trong khung dây ABCD
Đổi chiều của đường sức từ
hoặc
S
N
D A
1 F
2 F
N S
1
F'
2
F'
O
O’
a) Lực tác dụng lên dây
AB
- Lực tác dụng lên dây CD
(có chiều như hình vẽ)
Trang 10* Các bước giải bài tập vận dụng quy tắc nắm tay phải:
Bước 1: Xác định chiều dòng điện chạy qua các vòng dây
Bước 2: Xác định chiều của dòng điện chạy qua dây dẫn
Bước 3: Vẽ chiều đường sức từ của ống dây có dòng điện
Bước 4: Rút ra kết luận của bài toán
* Các bước giải bài tập vận dụng quy tắc bàn tay trái:
Bước 1: Vẽ và xác định được chiều đường sức từ của nam châm Bước 2: Đặt bàn tay phải theo đúng quy tắc
Bước 3: Đặt bàn tay trái theo đúng quy tắc
Bước 4: Rút ra kết luận của bài toán
Trang 11- Về nhà ôn lại các bước giải bài tập vận dụng quy tắc nắm tay phải, quy tắc bàn tay trái
- Làm các bài tập trong sách bài tập
- Đọc và nghiên cứu trước bài: Hiện tượng cảm ứng
điện từ.
Trang 12HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI 30.5 SBT
F
Vận dụng quy tắc nắm
tay phải, xác định tên
các cực của nam châm
điện
Sau đó vận dụng quy tắc
bàn tay trái để xác định
chiều của lực điện từ tác
dụng lên dây dẫn có dòng
điện
Trang 13Giáo viên: Trang Văn Nam