Trong quá trình viết văn nghị luận, chúng ta thường mắc nhiều lỗi về cách nêu luận điểm, luận cứ và luận chứng.. Lỗi liên quan đến việc nêu luận điểm:.[r]
Trang 1Ngaứy soaùn:26- 11-2009 Laứm vaờn :
Tiết:48
I MUẽCTIEÂU
1 Veà kieỏn thửực: Giuựp hoùc sinh :
- Liệt kờ cỏc lỗi thường gặp khi lập luận
2 Veà kú naờng: - Phỏt hiện, phõn tớch và sửa chữa lỗi về lập luận.
3 Veà thaựi ủoọ: - Cú ý thức thận trọng để trỏnh lỗi về lập luận.
1.Chuaồn bũ cuỷa giaựo vieõn:
- ẹoà duứng daùy hoùc : Taứi lieọu tham khaỷo: Saựch giaựo vieõn, Thieỏt keỏ baứi giaỷng
- Phửụng aựn toồ chửực lụựp hoùc : Phaựt vaỏn, dieón giaỷng, gụùi mụỷ, thaỷo luaọn
2 Chuaồn bũ cuỷa hoùc sinh :
+ Chuẩn bị SGK, vở ghi đầy đủ
+ Chuẩn bị phiếu trả lời câu hỏi theo mẫu
III HOAẽT ẹOÄNG DAẽY HOẽC
1 OÅn ủũnh tỡnh hỡnh lụựp : (1phuựt) Kieồm tra neà neỏp, sú soỏ, taực phong hoùc sinh.
2 Kieồm tra baứi cuừ : (5 phuựt)
3 Giaỷng baứi mụựi:
- Giụựi thieọu baứi : (2 phuựt)
Trong quỏ trỡnh viết văn nghị luận, chỳng ta thường mắc nhiều lỗi về cỏch nờu luận điểm, luận cứ và luận chứng Bài học hụm nay chỳng ta sẽ đi vào tỡm hiểu cỏc lỗi thường gặp để tỡm cỏch phõn tớch và sửa chữa khi viết văn nghị luận
- Tieỏn trỡnh baứi daùy:
THỜI
GIAN CỦA GIÁO VIấN HOẠT ĐỘNG HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH NỘI DUNG KIẾN THỨC
10’
10’
Hoạt động 1:
Giaú viờn hướng dẫn
học sinh tỡm hiểu cỏc
lỗi liờn quan đến việc
nờu luận điểm
Bài tập 1: Tỡm hiểu
những đoạn văn trong
sgk và cho biết việc
nờu luận điểm mắc
lỗi là gỡ?
- Giaú viờn cho học
sinh thảo luận theo
nhúm sau đú nhận
xột
+Nhúm 1: đoạn văn a
+Nhúm 2: đoạn văn b
+Nhúm 3: đoạn văn c
Hoạt động 1:
- Học sinh thảo luận và trả lời:
+ Luận điểm nờu ra khụng rừ, trựng lặp ý:
“cảnh vật trong bài thơ
“Thu điếu”của Nguyễn Khuyến thật là vắng
vẻ, “ngưng đọng, im lỡm”,“cảnh sắc im ắng”
+ Luận điểm “Người làm trai thời xưa…để
mở mày, mở mặt với thiờn hạ” dài dũng, khụng nờu được trọng tõm của luận điểm (ý nghĩa của nợ cụng danh theo quan niệm của Phạm Ngũ Lóo là gỡ)
+ Giữa luận điểm“Văn học dõn gian ra đời từ…phỏt triển”, với
I Lỗi liờn quan đến việc nờu luận điểm:
1 Bài tập 1:
Lỗi nêu luận điểm :
a) Đoạn văn a : Việc nêu luận
điểm cha logic, phù hợp với luận cứ : luận điểm nêu ra
“cảnh vật trong bài thơ Thu
điếu của Nguyễn Khuyến thật
là vắng vẻ” không logic với luận cứ nêu ra : ngõ trúc quanh
co, sóng nớc gợn tý
b) Đoạn văn b : luận điểm
nêu ra dài dòng, rờm rà, không
rõ ràng : Luận điểm “Ngời làm trai thời xa để mở mày, mở mặt với thiên hạ” dài dòng, không nêu đợc trọng tâm của luận điểm
c) Đoạn văn c : Luận điểm
không rõ ràng, cha logic với luận cứ nêu ra : giữa luận điểm:
“VHDG ra đời từ phát triển” với luận cứ tiếp theo “Nhắc đến nó cuộc sống” rời rạc không
có sự thống nhất về nội dung
và liền mạch về liên kết đoạn văn Hành văn cha mạch lạc, thống nhất
2 Bài tập 2:
CHệếA LOÃI LAÄP LUAÄN TRONG VAấN
Trang 27’
Hoạt động 2:
Bài tập 2:
Giaĩ viên hướng dẫn
học sinh chữa lại
những đoạn văn trên
cho đúng
- Giaĩ viên yêu cầu
học sinh chữa lại các
đoạn văn sao cho mỗi
đoạn nêu rõ luận
điểm
- Sau khi học sinh
đưa ra cách chữa
đoạn văn của mình,
giaĩ viên yêu cầu một
học sinh khác nhận
xét, sau đĩ giaĩ viên
kết luận
Hoạt động 3 :
Giaĩ viên hướng dẫn
học sinh tìm hiểu lỗi
liên quan đến việc
nêu luận cứ
- Giaĩ viên yêu cầu
HS chỉ ra lỗi nêu luận
cứ ở mỗi ví dụ và sửa
lại cho đúng
- Giaĩ viên cho học
sinh thảo luận theo
nhĩm và trả lời các
thành viên tổ khác
tham gia nhận xét và
sửa chửa bổ sung
luận cứ tiếp theo“Nhắc đến nĩ…cuộc sống”
rời rạc và khơng cĩ sự liên kết về nội dung
Hoạt động 2:
- Học sinh thực hiện bài tập theo yêu cầu
- Đoạn văn a: nên thay
từ “vắng vẻ” bằng một tính từ khác để phù hợp với các luận cứ
- Đoạn văn b: thay bằng luận điểm“Người làm trai thời xưa luơn mang theo bên mình mĩn nợ cơng danh”
- Đoạn văn c: Luận điểm cần sửa lại là
“Văn học dân gian là kho tàng kinh nghiệm của cha ơng được đúc kết từ xưa”
Hoạt động 3:
Học sinh trao đổi, thảo luận và trả lời
- Cần nêu rõ sự tương đồng giữa hình tượng thiên nhiên và cảm xúc của nhà thơ-tâm trạng riêng của Huy Cận, nhưng trong đĩ cũng hàm chứa tâm trạng của cái tơi thơ Mới
- Sửa lại luận cứ:
“Nắng …sâu chĩt vĩt”
- Luận cứ thiếu chính xác: “Đất nước…hồn tồn” (sửa lỗi)
- Thiếu tồn diện: chỉ nêu dẫn chứng về Hai
Bà Trưng khơng phù hợp với luận điểm
“trong lịch sử…cũng cĩ” (Bổ sung luận cứ)
- Sắp xếp luận cứ theo trình tự hợp lý
- Luận cứ khơng phù hợp với luận điểm “Ải
- Đoạn văn a: (Giaĩ viên đọc đoạn văn mẫu đã sửa)
- Đoạn văn b: (Giaĩ viên đọc đoạn văn mẫu đã sửa)
- Đoạn văn c: (Giaĩ viên đọc đoạn văn mẫu đã sửa)
* HS đọc ghi nhớ về các lỗi nêu luận điểm
II Lỗi liên quan đến việc nêu luận cứ:
1 Bài tập 1:
- Lỗi nêu luận cứ: dẫn thơ sai, luận cứ đưa ra chưa chính xác,
mơ hồ
(Giaĩ viên cho học sinh tham khảo đoạn văn đã sửa đúng)
2 Bài tập 2:
- Lỗi nêu luận cứ: luận cứ đưa
ra thiếu chính xác, thiếu tồn diện
3 Bài tập 3:
- Lỗi luận cứ: lộn xộn, khơng theo trình tự logic
- Luận cứ khơng phù hợp với luận điểm
* Học sinh đọc ghi nhớ về các lỗi nêu luận cứ
Trang 3Hoạt động 4 :
- Giaĩ viên hướng
dẫn học sinh tìm ra
lỗi liên quan đến việc
vận dụng cách thức
lập luận
- Giaĩ viên yêu cầu
học sinh phân tích lỗi
về cách thức lập luận
và sửa chữa lại cho
đúng
- Giaĩ viên yêu cầu
học sinh phân tích lỗi
và sửa chữa đoạn
Sau đĩ Gv nhận xét
- Giaĩ viên yêu cầu
học sinh tìm lỗi của
đoạn và chữa lại cho
đúng
Giaĩ viên nhận xét
câu trả lời và điều
chỉnh bài của học
sinh
Rút ra kết luận gì về
những lỗi nên tránh
khi viết văn nghị
luận?
Chi Lăng… Bạch Đằng” các địa danh này khơng phải là “tên tuổi
Hoạt động 4 :
* Học sinh thảo luận theo nhĩm
- Bổ sung luận cứ
- Sắp xếp lại luận cứ cho phù hợp
- Các luận cứ đều nĩi
về cái đĩi và những nhân vật gắn với cái đĩi nhưng luận điểm nêu ra lại là “Nam Cao viết về nơng thơn”
Sửa lại: “NamCao viết nhiều về miếng ăn và cái đĩi”
- Luận điểm khơng rõ ràng: phần gợi mở, dẫn dắt khơng giúp cho việc nêu bật luận đểm chính
- Luận cứ khơng phù hợp với phạm vi đề tài
đã nêu ở câu trước
“tinh tế…Đỗ Phủ (Thu hứng)”
- Học sinh suy nghĩ trả lời
III LỖI VỀ CÁCH THỨC LẬP LUẬN:
Bài tập 1:
- Lỗi về cách thức lập luận: trình bày luận cứ thiếu lơgic, lộn xộn Hệ thống luận cứ khơng đủ làm sáng tỏ cho luận điểm chính
Bài tập 2:
- Lỗi về cách thức lập luận: Luận điểm khơng rõ ràng
- Luận cứ thiếu tồn diện (chỉ tập trung vào “cái đĩi” trong tác phẩm viết về đề tài nơng thơn và nơng dân của Nam Cao)
Bài tập 3:
- Luận điểm khơng rõ ràng, luận cứ khơng phù hợp với phạm vi đề tài
(Giaĩ viên cho học sinh tham khảo đoạn văn)
* Học sinh đọc ghi nhớ về các lỗi liên quan đến cách thức lập luận
IV Tổng kết: (ghi nhớ)/sgk
4
Củng cố :
- Giaĩ viên yêu cầu học sinh về nhà xem lại các lỗi ở bài viết số 3 và làm bài tập trong sách bài tập ngữ văn 12
- Giaĩ viên sẽ kiểm tra vở bài tập của một số học sinh trong giờ trả bài cũ tại lớp
- Ra bài tập về nhà:
- Chuẩn bị bài “Ai đã đặt tên cho dịng sơng” (Hồng Phủ Ngọc Tường)
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: