- Cảm nhận được một thời cách mạng và kháng chiến gian khổ mà anh hùng, nghĩa tình gắn bó thắm thiết của những người kháng chiến với Việt Bắc với nhân dân với đất nước; qua đó thấy rõ: T[r]
Trang 1Tuần 8 VIỆT BẮC
Ngày soạn :
Ngày dạy :
A MỤC TIÊU BÀI HỌC:
* Về tác giả:
- Nắm được những nét chính trong đường đời, đường cách mạng, đường thơ của Tố Hữu – nhà hoạt động cách mạng ưu tú, một trong những lá cờ đầu của nền văn học cách mạng Việt Nam
- Cảm nhận sâu sắc chất trữ tình -chính trị về nội dung và tính dân tộc trong nghệ thuật biểu hiện của phong cách thơ Hố Hữu
* Về tác phẩm:
- Cảm nhận được một thời cách mạng và kháng chiến gian khổ mà anh hùng, nghĩa tình gắn bó thắm thiết của những người kháng chiến với Việt Bắc với nhân dân với đất nước; qua đó thấy rõ: Từ tình cảm thủy chung truyền thống của dân tộc, TH đã nâng lên thành một tình cảm mới, in đậm nét thời đại, đó là ân tình cách mạng- một cội nguồn sức mạnh quan trọng tạo nên thắng lợi của cách mạng và kháng chiến
- Nắm được phương thức diễn tả và tác dụng của bài thơ: Nội dung trữ tình chính trị được thể hiện bằng một hình thức nghệ thuật đậm đà tính dân tộc, làm dạt dào tình yêu quê hương đất nước trong tâm hồn mổi người VN
B PHƯƠNG PHÁP:
- Kết hợp các phương pháp phát vấn, diễn giảng,bình giảng, thảo luận nhóm
C PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN:
- Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế giáo án, bảng phụ
D TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1 Ổn định: kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:Đặc điểm thiên nhiên Tây Bắc; cảm nhận của em về hình tượng người
lính TT trong bài thơ TT
3 Giới thiệu bài mới - Bài mới:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt
Phần một
HĐ 1: Hướng dẫn HS
tìm hiểu về tiểu sử
-Cuộc đời của Tố Hữu
có những điểm gì đáng
lưu ý?
- GV nhấnmạnh những
điểm chính trong cuộc
đời TH ở 3 giai đoạn
-HS xem phần Vài nét
về tiểu sử tr94 -HS TB trả lời câu hỏi
A.Phần một: TÁC GIẢ(1 tiết) I.VÀI NÉT VỀ TIỂU SỬ:
-Tố Hữu (1920- 2002) tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành Quê quán: xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên -Huế
-Thời thơ ấu: Tố Hữu sinh ra trong một gia
đình Nho học ở Huế - mảnh đất thơ mộng, trữ tình còn lưu giữ nhiều nét văn hoá dân gian- Cha mẹ truyền cho ông tình yêu tha thiết với văn học dân gian
-Thời thanh niên: Tố Hữu sớm giác ngộ
cách mạng và hăng say hoạt động, kiên cường đấu tranh trong các nhà tù thực dân : 1938(18t),TH được kết nạp vào Đảng CSVN; tháng 4/1939 bị bắt giam ở nhà lao
Trang 2Thừa Thiên và những nhà tù khác ở miền Trung,TâyNguyên:ĐắcPao,ĐắcXút,
ĐắcLay, T3/1942TH vượt ngục Đắc Lay, tìm ra Thanh Hóa bắt liên lạc với tổ chức
CM tiếp tục hoạt động; CMt8/1945, TH là Chủ tịch Ủy ban khởi nghĩa ở Huế
- Thời kỳ sau CM tháng Tám: Tố Hữu đảm
nhiệm những cương vị trọng yếu trên mặt trận văn hoá văn nghệ, trong bộ máy lãnh đạo của Đảng và nhà nước
-1996 Ô được tặng giải thưởng HCM về văn học nghệ thuật
HĐ2: Hướng dẫn HS
tìm hiểu II.
Chặng đường thơ của
TH gắn bó ntn với
chặng đường cách mạng
của bản thân nhà thơ,
với những giai đoạn
phát triển của cách
mạng Việt Nam?
- Em hãy kể tên, thời
gian sáng tác và nội
dung cơ bản của những
tập thơ ấy
- GV sử dụng bảng phụ
ghi tên, thời gian sáng
tác và nội dung cơ bản
của những tập thơ
- HSTB trả lời câu hỏi
- HS yếu, khá nêu tên tập thơ tiêu biểu, thời gian sáng tác và nội dung cơ bản của những tập thơ ấy
-Hs ghi chép theo bảng phụ
-HS ghi nhớ tên , thời gian s.tác, nội dung 7
II ĐƯỜNG CÁCH MẠNG, ĐƯỜNG THƠ:
-TH là lá cờ đầu của nền văn nghệ cách
mạng VN
-Q.trình sáng tác của TH gắn liền với quá
trình hoạt động cách mạng của Ô và những chặng đường cách mạng của dân tộc
- Từ ấy(1937-1946): Chặng đầu thơ TH, là
tiếng reo vui của hồn thơ gặp gỡ lý tưởng
CM và quyết tâm đi theo ngọn cờ của Đảng.Tập thơ chia 3 phần:
a Máu lửa: Cảm thông sâu sắc với cuộc
sống cơ cực của những người nghèo khổ; khơi dậy ở họ ý chí đấu tranh và niềm tin vào tương lai
b.Xiềng xích: sáng tác trong nhà tù, thể hiện
tâm tư của người chiến sĩ trẻ thiết tha yêu đời và khao khát tự do, là ý chí kiên cường của người chiến sĩ trẻ quyết tâm chiến đấu với kẻ thù
c Giải phóng :Nồng nhiệt ca ngợi thắng lợi
của CMT8;khẳng định niềm tin vững chắc vào nhân dân và chế độ mới
2 Việt Bắc: (1946- 1954)
-Tiếng ca hùng tráng về cuộc kháng chiến chống P và những con người kháng chiến-những con người bình thường mà anh hùng
- Ca ngợi Đảng, Bác Hồ
- Nhiều tình cảm lớn được thể hiện sâu đậm: Tình quân dân, miền xuôi và miền ngược, cán bộ với quần chúng, tình quốc tế vô sản
3 Gíó lộng: (1955- 1961)
-Niềm vui miền Bắc được giải phóng, bắt đầu xây dựng CNXH
-Tình cảm thiết tha sâu nặng đối với miền
Trang 3-GV chốt lại : các tập
thơ của TH là sự vận
động của cái tôi trữ tình,
là cuốn biên niên sử
ghi lại đời sống dân tộc,
tâm hồn dân tộc trong
sự vân động của tiến
trình lịch sử
tập thơ nam và ý chí thống nhất Tổ quốc
4 Ra trận (1962- 1971) Ca ngợi Chủ nghĩa
anh hùng cách mạng của nhân dân hai miền Nam- Bắc, cổ vũ chiến đấu chống Mỹ
5.Máu và hoa ( 1972- 1977): Phản ánh
chặng đường CM đâỳ gian khổ hy sinh, khẳng định niềm tin vào sức mạnh vào đất nước, con người VN; niềm tự haò và niềm vui khi “toàn thắng về ta”
6.Một tiếng đờn(1992 ),7.Ta với ta (1999)
Những chiêm nghiệm mang tính phổ quát
về con người và cuộc đời; kiên định niềm tin vào lí tưởng và con đường CM, tin vào chữ Nhân luôn toả sáng ở mỗi hồn người
=> Từ cái Tôi - chiến sĩ -> cái Tôi – công dân càng về sau là cái Tôi nhân danh dân tộc, cách mạng
HĐ3: Hướng dẫn HS
tìm hiểu phong cách
thơ Tố Hữu.
- Qua nội nội dung và
nghệ thuật thơ TH, em
có thể nhận định ntn về
Phong cách thơ TH?
- Tại sao nói thơ Tố
Hữu mang phong cách
trữ tình chính trị?
-GV giải thích PC trữ
tình chính trị thể hiện ở
những điểm nào
+TH là một chiến sĩ-thi
sĩ,thơ là sự thống nhất
giữa tuyên truyền cách
mạng và cảm xúc trữ
tình;lý tưởng cách mạng
là ngọn nguồn mọi cảm
hứng nghệ thuật thơ TH
+@
-Hs xem sách tr97,98
HS trả lời ở 2 mặt : nội dung và nghệ thuật
- HS khá trả lời câu hỏi
II PHONG CÁCH THƠ TỐ HỮU: 1/.Về nội dung: Thơ Tố Hữu mang phong cách trữ tình -chính trị sâu sắc.
-Trong việc biểu hiện tâm hồn, thơ Tố Hữu luôn hướng tới cái ta chungvới:@
+ Lẽ sống lớn: dũng cảm dấn thân vào con đường cách mạng gi.phg dân tộc , phấn đấu
vì cuộc sống tươi đẹp của nhân dân(Bài ca xuân 68)
+ Tình cảm lớn: Tình yêu lý tưởng, yêu lãnh tụ, tình cảm quốc tế vô sản, (Từ ấy, Sáng tháng Năm, Em bé Triều Tiện… + Niềm vui lớn Niềm vui chiến thắng- cái tôi trữ tình: cái tôi nhân danh Đảng, cộng đồng,dân tộc(Huế tháng Tám, Toàn thắng
về ta)
- Trong việc miêu tả đời sống, thơ Tố Hữu mang đậm tính sử thi, cảm hứng lãng mạn
+ Cảm hứng chủ đạo : Cảm hứng lịch sử-dân tộc-> thơTH nói về vận mệnh sử-dân tộc; Những sự kiện lịch sử lớn của đất nước trở thành cảm hứng trong thơ; cảnh xây dựng đất nước, cảnh cả nước ra trận chiến đấu( Bài ca xuân 61, Chào xuân 67)
+Nhân vật trữ tình: mang phẩm chất tiêu biểu cho cả dân tộc, mang tầm vóc lịch sử
và thời đại thời đại
- Những điều đó được thể hiện qua giọng thơ mang tính chất tâm tình, tự nhiên,
Trang 4- Tính dân tộc trong thơ
Tố Hữu biểu hiện ở
những điểm cơ bản nào?
-HS yếu, TB dựa vào SGK trả lời : đđ về thể thơ, về ngôn ngữ thơ của TH
đằm thắm, chân thành (Chất Huế trong
hồn thơ Tố Hữu; quan niệm: thơ là chuyện đồng điệu…đồng ý, đồng tình)
2/.Về nghệ thuật: Thơ Tố Hữu mang phong cách dân tộc đậm đà:
-Về nội dung :Thơ TH phản ánh đậm nét hình ảnh con người Việt Nam và tình cảm
VN trong thời đại mới , tiếp nối với tinh thần, tình cảm đaọ lý dân tộc
- Về thể thơ:
+ Vận dụng thành công thể thơ lục bát truyền thống của dân tộc
+ Thể thất ngôn trang trọng mà tự nhiên -Về ngôn ngữ: Dùng từ ngữ và cách nói dân gian, phát huy tính nhạc phong phú của tiếng Việt( từ láy, thanh điệu, vần thơ)
- HĐ 4: Hướng dẫn HS
kết luận
-Cảm nhận chung của
em về nhà thơ Tố Hữu? -HS yếu, khá trả lời
IV KẾT LUẬN:
-ThơTH là tấm gương trong sáng phản chiếu tâm hồn người ch.sĩ CM, tâm hồn dân tộc, đời sống dân tộc trên con đường CM -Thơ Tố Hữu là bằng chứng sinh động về sự kết hợp hài hoà hai yếu tố cách mạng và dân tộc trong sáng tạo nghệ thuật, sáng tạo thi ca Sức hấp dẫn của thơ TH là ở niềm say mê lý tưởng và tính dân tộc đậm đà
Phần hai: Tác phẩm
* Tiết 1
HĐ1: Hướng dẫn HS
tìm hiểu chung về tác
phẩm.
- Em cho biết hoàn cảnh
ra đời của tác phẩm?
- Đoạn trích nằm ở vị trí
nào trong bài thơ?
-HS dựa vào SGK trả lời(về học thuộc)
-HS trả lời yếu trả lời câu hỏi
B.Phần hai: TÁC PHẨM (2 tiết) I.TÌM HIỂU CHUNG:
1 Hoàn cảnh sáng tác:
Ngay sau khi cuộc kháng chiến chống Pháp vừa thắng lợi, miền Bắc được giải phóng.Tháng 10-1954 các cơ quan trung ương của Đảng và chính phủ từ Việt Bắc
về lại thủ đô Hà Nội Tố Hữu cũng là một trong số những cán bộ kháng chiến từng sống gắn bó nhiều năm với Việt Bắc, nay
từ biệt chiến khu về xuôi.Nhân sự kiện có tính chất lịch sử này, Tố Hữu sáng tác bàiViệt Bắc
2.Vị trí đoạn trích: Thuộc phần I ( Bài thơ
gồm 2 phần- SGK)
HĐ2: Hướng dẫn HS
đọc hiểu tác phẩm.
-HD đọc:Toàn bài thơ là
hoài niệm lớn, day dứt
khôn nguôi được thể
hiện qua hình thức đối
đáp giữa người ra đi và
-2 HS nhập thân người
ở, người đi đọc diễn cảm một số đoạn thơ
II ĐỌC – HIỂU:
1.Cảm nhận chung về đoạn thơ:
- Đoạn thơ tái hiện kh.khí cuộc chia tay sau
15 năm gắn bó ân tình giữa người Việt Bắc
và những cán bộ cách mạng – Không khí
ân tình của những hoài niệm và hồi tưởng của ước vọng và tin
Trang 5tưởng-người ở lại, giữa ta và
mình rất đậm đà-> GV
phân vai HS: người ra
đi, người ở lại đọc1số
đoạn
- Tìm những chi tiết thể
hiện sắc thái tâm trạng?
- Trong đoạn trích tác
giả đã sử dụng lặp đi
lặp lại những câu hỏi, đó
là những câu hỏi nào, có
tác dụng gì?
-HS tìm những chi tiết:
mình đi có nhớ, mình
về có nhớ Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng Tiếng ai…biết nói gì hôm nay.
-HS TB trả lời câu hỏi
-Kết cấu: đối đáp ta-mình quen thuộc trong
ca dao dân ca Nhưng ở đây không chỉ là câu hỏi, lời đáp thông thường mà là sự hô ứng, đồng vọng, sự độc thoại của một tâm trạng Đó là cách “phân thân”, “hoá thân”
để bộc lộ tâm trạng đầy đủ hơn và mở rộng làm phong phú ý tình được gợi ra trong lời hỏi
-Tất cả là những ân tình cách mạng đã
được Tố Hữu khéo léo thể hiện như tâm
trạng của tình yêu lứa đôi.
2.Tình cảm, tâm trạng của người đi, kẻ ở trong cuộc chia tay:
-> Đoạn trích có khỏang 35 từ nhớ: nhớ
cảnh, nhớ người, nhớ những kỷ niệm kháng chiến nỗi nhớ da diết mêng mang với nhiểu sắc thái, cung bậc
- “ Mình về mình có nhớ ta…hôm nay”
* Người ở lại gợi nhắc về những kỷ niệm
gắn bó 15 năm
.Câu hỏi “Có nhớ ta”, “có nhớ không”-> Tâm trạng băn khoăn, bâng khuâng; lời nhắn nhủ người đi phải nhớ VB- quê hương CM- Tình cảm hướng về cội nguồn “Muời lăm năm ấy”là thời gian cách mạng đã đồng cam cộng khổ với nhân dân Việt Bắc làm nên những thắng lợi vĩ đại-chiều dài thương nhớ-
.Đại từ mình- ta: ngôi thứ nhất và thứ hai: bộc lộ mối quan hệ gắn bó gần gũi, khắng khít-> mượn cách nói của tình yêu lứa đội, lối tập Kiều để thể hiện tình cảm cách mạng
.“Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn”cây, núi, sông, nguồn là hình ảnh thiên nhiên cụ thể nhưng gợi mở miền không gian thiêng liêng, đầy ắp kỉ niệm gắn với tình cảm thiêng liêng –ân tình cách mạng, tình cảm hướng về cội nguồn
-> Lời hỏi khơi gợi cả một quá khứ đầy ắp
kỷ niệm, khơi nguồn cho mạch cảm xúc nhớ thương tuôn chảy
*Tiếng ai….hôm nay”
+ Người đi tâm trạng bâng khuâng(luyến
tiếc nhớ thương, trạng thái thẫn thờ), bồn chồn( nôn nao, thấp thỏm) như không thể rời xa
Trang 6- Kỉ niêm hiện về dồn
dập trong lòng nhà thơ,
đó là những kỉ niệm
nào? Tìm những hình
ảnh minh hoạ
- Em nhận xét gì về lối
đối đáp của nhân vật trữ
tình trong bài thơ? Lời
đối đáp thực chất là lời
của ai?
*GV phân công thảo
luận với 2 nội dung
- Dãy 1: Cảnh Việt Bắc
- Dãy 2:con người, cuộc
sống VB
-HSTB tìm nêu ý nghĩa
các hình ảnh suối lũ, mây mù, cơm chấm muối, thù nặng vai, trám bùi để rụng, mănmai để già…hắt hiu …lòng son
-HS yếu trả lời câu hỏi
HS dãy 1 thảo luận, trình bày: Thiên nhiên núi rừng VB với những
hình ảnh ánh nắng ban chiều, ánh trăng buổi tối những bản làng mờ trong sương sớm, những bếp lửa hồng, những núi rừng, những sông suối…
-HS dãy 2 thảo luận trình bày nội dung gắn
+ “Áo chàm” màu áo xanh đen đặc trưng của người Việt Bắc- nỗi nhớ ngườiVB qua hình ảnh cụ thể-người VB nghèo khổ nhưng mộc mạc, sâu nặng nghĩa tình
+ “ Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”có nhiều điều muốn nói, không biết phải nói điều gì Dấu (…) cuối câu là dấu lặng trên khuôn nhạc để tình cảm ngân dài, sâu lắng
=> Tg diễn tả tinh tế tâm trạng xúc động nghẹn ngào của người đi
- “ Mình đi có nhớ… mái đình cây đa”
+ Cụm từ: mình đi, có nhớ?mình về, có nhớ?xoáy sâu vào lòng người, gợi nỗi nhớ như dòng chảy
+”Mình đi mình có nhớ mình”không còn là câu hỏi mà là lời tự nhủ, người ra đi nhớ về
VB chính là nhớ về cuộc sống của mình-> không quên VB và không quên chính mình trong những năm tháng kháng chiến
+ Ký ức và kỷ niệm hiện lên từ không gian,
thời gian, cuộc sống, con người VB TH gần như kể ra, liệt kê tất cả để khơi dòng hồi tưởng trào dâng, dào dạt, làm sao có thể đong đếm được biết bao kỷ niệm-đ.biệt
là kỷ niệm về tấm lòng, nghĩa tình, con người VB
-Ta với mình….bấy nhiêu”
+Cách ngắt nhịp 3/3, phép đảo ở câu lục kđ
ta với mình tuy hai là một, gắn bó thống nhất;
+Nguồn bao nhiêu nước…bất nhiêu”-> Cấu trúc so sánh, tăng tiến nhấn mạnh nghĩ tình của người đi sâu nặng vô cùng
=> Người đi khẳng định tình cảm với VB trước sau như một không thay đổi
- “Nhớ gì như nhớ người yêu…ân tình
thủy chung”: Nhớ cảnh, con người và cuộc sống VB:
*Thiên nhiên VB hiện lên trong nỗi nhớ
với vẻ đẹp đa dạng theo thời gian và không gian khác nhau: sương sớm, nắng chiều, trăng khuya, các mùa trong năm.; TN thơ
mộng và chất chứa nhiều kỷ niệm Vơi đầy :
Ngòi Thia, Sông Đáy, Suối Lê,
*Nhớ VB với con người và cuộc sống,
sinh hoạt nghèo khó, thiếu thốn nhưng đầy tình nghĩa.:
Trang 7*GV gọi 1 đến 2 HS
cảm nhận về đoạn thơ:
Ta về mình có nhớ ta…
ântìnhthuỷ chung?
-Sau khi HS nêu cảm
nhận, GVbình đoạn này
*Tiết 2
- Khung cảnh hoành
tráng của VB trong
chiến đấu đã được TH
khắc hoạ ra sao? (Về
không gian, hoạt động,
hình ảnh, âm thanh?)
- Đoạn thơ thể hiện cảm
hứng gì?
-Tìm những câu thơ thể
hiện vai trò đặc sắc của
VB trong kháng chiến?
với những chi tiết:
đắng cay ngọt bùi, chia củ sắn lùi, bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng
-HS trình bày về nghệ thuật điệp từ của đoạn thơ
-HS yếu, khá trình bày cảm nhậnvề đoạn thơ (Hướng dẫn ôn tập thi
TN THPT tr,34)
HS Dựa vào SGK trả
lời ở đoạn: Những đường VB của ta… đèn pha bật sáng như ngày mai lên
-HS trả lời cảm hứng ngợi ca
HS tìm:chi tiết:Miếng cơm…
thùnặngvai.Mình đây
ta đó…ngọt bùi .Núi
+ Cuộc sống thanh bình.,êm ả, lạc quan: người thương đi về, tiếng mõ rừng chiều, chày đêm nện cối, lớp học I tờ,
+Con người vất vả, nghĩa tình : người mẹ địu con lên rẫy, chia, sẻ, cùng, người đan nón, cô gái haí măng -> Con nguời bình dị, khoẻ khoắn, cấn mẫn trong lao động, “đậm
đà lòng son,
=>Thiên nhiên luôn gắn bó gần gũi, tha thiết, hoà quyện với con người Tất cả ngời sáng trong tâm trí nhà thơ
*Đoạn thơ“Ta về mìnhcó…thủy chung”là
bức tranh tứ bình đẹp về thiên nhiên và con người VB-GV hướng dẫn HS bình giảng
-“Còn lại” Nổi nhớ VB trong nhưng ngày sôi động kháng chiến; niềm tin cuả con người
* Khung cảnh hùng tráng của Việt Bắc:
- Không gian núi rừng rộng lớn-> sự hoà quyện gắn bó giữa con người và thiên nhiên trong đánh giặc
- Hoạt động tấp nập:quân đi điệp điệp, trùng trùng
- Hình ảnh hào hùng: đất rung, đỏ đuốc, ánh sao đầu súng, bước chân nát đá,đèn pha bật sáng,…
- Âm thanh, nhịp điệu sôi nổi, dồn dập, náo nức; hình ảnh gợi hình, gây ấn tượng mạnh
- Cả dân tộc đã lập nên những kỳ tích những chiến công gắn với các địa danh: Phủ Thông, Đèo Giàng, Sông Lô Phố
Ràng, Hoà Bình, Tây Bắc, Điện Biên…
(vui về, vui từ, vui lên)
=> TH cho thấy khí thế mạnh mẽ của cả dân tộc đứng lên chiến đấu vì độc lập, tự do:thế trận chiến tranh nhân dân, cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện Đoạn thơ thể hiện cảm hứng ngợi ca Việt Bắc, ngợi
ca cuộc kháng chiến chống Pháp oanh liệt
* Vai trò của Việt Bắc
-Quê hương của Cách mạng, căn cứ địa vững chắc, đầu não của cuộc kháng chiến, nơi hội tụ tình cảm, suy nghĩ, niềm tin và
hi vọng của con người VN yêu nước
Trang 8- Cảm nhận của em về
đoạn thơ cuối? GV
hướng HS từ câu Ở đâu
đau đớn giống nòi…
quê hương cách mạng
dựng nên cộng hoà
- Sau khi học xong về
nội dung và nghệ thuật ,
em rút ra chủ đề đoạn
trích?
HĐ3: GV hướng dẫn
HS tổng kết
GV Em đánh giá như
thế nào về nội dung,
nghệ thuật, ý nghĩa của
đoạn thơ nói riêng , Việt
Bắc nói chung?
giăng…rừng vây quân thù
-HS cảm nhận được trong những ngày kháng chiến gian khổ
VB là nơi có cụ Hồ sáng soi, có trung ương chính phủ luận bàn việc công.
- HS yếu, khá trả lời câu hỏi
-HS tổng kết bài học dưới sự hướng dẫn của GV
-Cả lớp thảo luận chung theo từng bàn sau đó HS yếu, TB, khá trả lời
+Trong những năm đen tối trước cách mạng:”mình về còn nhớ núi non mái đình, cây đa”: chiến khu kiên cường, nuôi dưỡng bao sức mạnh đấu tranh, khai sinh những địa danh lịch sử
+ Trong những ngày kháng chiến gian lao:
VB là nơi có “cụ Hồ sáng soi”, Trung ương Chính phủ luận bàn việc công, là nơi tin yêu của nhân dân cả nước : “nhìn lên, trông về” “Ở đâu đau đớn…Cộng hoà’cả nước
- Sức mạnh của lòng căm thù;sức mạnh của tình nghĩa thuỷ chung;sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân->Cội nguồn sức mạnh đã dẫn tới chiến thắng, tất cả tạo
thành hình ảnh Đất nước đứng lên.
3.Chủ đề: VB là khúc tình ca về cách
mạng, về kháng chiến và con người kháng chiến Bài thơ gợi nhắc, ngợi ca về truyền thống anh hùng, bất khuất, ân nghĩa thủy chung của cách mạng và con người Việt Nam
III TỔNG KẾT:
1.Nội dung; Sự kết hợp nhuần nhuyễn nội
dung chính trị và cảm xúc trữ tình: cuộc kháng chiến gian khổ, hào hùng; nghĩa tình gắn bó thắm thiết của người KC với VB, nhân dân, đất nước-ân tình cách mạng-một cội nguồn làm nên thắng lợi của cách mạng
và kháng chiến
2.Nghệ thuật:Tiêu biểu PC thơ TH
- Tính trữ tình- chính luận : VB là khúc hát
ân tình thủy chung của nhân dân cán bộ đ.v lãnh tụ, Đảng, cuộc KC
- Tính dân tộc: Thể thơ lục bát; kết cấu đối đáp, hình ảnh và biện pháp so sánh ẩn dụ quen thuộc-> đậm đà phong vị dân gian; giọng điệu ngọt ngào, đằm thắm như ca dao trữ tình
3.giá trị, ý nghĩa
VB là đỉnh cao của thơ TH, thơ kháng chiến Tính dân tộc của VB làm bài thơ có
sức ngân vang tiêu biểu một thời
4 Củng cố, luyện tập:
- Việt Bắc là khúc ân tình cách mạng Thiên nhiên Việt Bắc thơ mộng trữ tình, con người Việt Bắc thủy chung, gần gũi, giản dị… Tất cả khắc sâu trong lòng nhà thơ
Trang 9- Nét tài hoa của TH trong việc sử dụng cặp đại từ Mình- Ta
- Cảm nhận, phân tích : Những đường VB của ta….như ngày mai lên…Núi Hồng”
5 Dặn dò:
- Nắm vững nội dung của bẩy tập thơ, phong cách nghệ thuật của Tố Hữu
- Học thuộc và phân tích hai đoạn thơ: Vẻ đẹp của cảnh và người VB; Khung cảnh hùng tráng của VB trong kháng chiến
- Học bài cũ và chuẩn bị bài mới Phát biểu theo chủ đề.
E RÚT KINH NGHIỆM – BỔ SUNG: