Tài liệu chương 5

Kiến thức - HS nắm được những đặc điểm cơ bản của môi trường vùng núi và ảnh hưởng của sườn núi đối với môi trường.. Hoạt động1:Tìm hiểu những đặc điểm cơ bản của môi trường vùng núi

Tuần 13 NS: 29/10/2010

I Mục tiêu:

1 Kiến thức

- HS nắm được những đặc điểm cơ bản của môi trường vùng núi và ảnh hưởng của sườn núi đối với môi trường

- Biết được cách cư trú khác nhau ở các vùng núi trên thế giới

2 Kĩ năng

Kĩ năng đọc, phân tích ảnh địa lí, cách đọc lát cắt một ngọn núi

3 Thái độ

Có ý thức bảo vệ rừng,bảo vệ môi trường

II Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: Bản đồ tự nhiên thế giới

2 Học sinh: sưu tầm tranh ảnh về địa phương

III Hoạt động dạy và học:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới :

Khởi động: Môi trường vùng núi có khí hậu và thực vật thay đổi theo độ cao và theo hướng

sườn núi Càng lên cao không khí càng loãng và càng lạnh làm cho cảnh quan tự nhiên và cuộc sống của con người ở vùng núi có nhiều điểm khác biệt so với ở đồng bằng Vậy sự thay đổi này

là do đâu Bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu vấn đè này

Hoạt động1:Tìm hiểu những đặc điểm cơ bản của môi trường vùng núi và ảnh hưởng của sườn núi đối với môi trường.( cặp)

Bước1: Nhắc lại đặc điểm không khí tầng đối lưu

Bước2: Hãy mô tả quang cảnh H23.1

( Toàn cảnh là cây bụi lùn thấp, phía xa có tuyết phủ )

- Tại sao trên đỉnh núi lại có tuyết phủ?

- VN có đỉnh núi nào có tuyết ?

Bước3: Quan sát H23.2 em có nhận xét gì về:

- Thực vật ở núi này?

- Tại sao ở đây thực vật có sự phân tầng như vậy?

- Cho biết H23.2 có bao nhiêu vành đai thực vật Nêu

tên & giới hạn của từng vành đai

1 Đặc điểm của môi trường

- Khí hậu và thực vật thay đổi theo độ cao và theo hướng sườn

+ Thay đổi theo độ cao Biểu hiện: Từ chân núi -> đỉnh núi: rừng lá rộng –rừng lá kim-đồng cỏ-tuyết

CHƯƠNG V: MÔI TRƯỜNG VÙNG NÚI HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở VÙNG NÚI

BÀI 23: MÔI TRƯỜNG VÙNG NÚI

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CHÍNH

nào ?

- Độ dốc của sườn núi có ảnh hưởng đến tự nhiên,

KTvùng núi như thế nào?

Liên hệ địa phương

lại

Hoạt động 2:Tìm hiểu cách cư trú khác nhau ở các vùng núi trên thế giới (cá nhân)

Bước1: Em hãy kể tên các dân tộc sống ở huyện mình

mà em biết?

- Cư dân ở vùng núi chủ yếu là những dân tộc nào?

- Liên hệ địa phương em đang ở mật độ như thế nào?

- Địa bàn cư trú của người dân ở vùng núi phụ thuộc

vào điều kiện gì ?

Bước2: HS đọc mục 2

- Em biết gì về đặc điểm cư trú của các dân tộc ở vùng

núi?

GV: Người Mèo : ở trên núi cao

Tày : Lưng chừng núi, núi thấp

Mường : núi thấp, chân núi

2 Cư trú của con người.

- Vùng núi là nơi cư trú của các dân tộc ít người

- Dân cư thưa thớt

- Mỗi dân tộc có đặc điểm cư trú khác nhau

4 Đánh giá:

- Nêu đặc điểm tự nhiên của môi trường vùng núi?

- Các đặc điểm này có ảnh hưởng gì đến cách cư trú & hoạt động KT của con người vùng núi?

Bài tập 2 sgk: Hoạt động nhóm

- Xác định số lượng vành đai TV ở đới nóng & đới lạnh ôn hòa

- So sánh thảm TV ở cùng độ cao

200 – 900

900 – 1600

1600 – 3000

3000 – 4500

4500 – 5500

> 5500

Rừng lá rộng Rừng hỗn giao Rừng lá kim, đồng cỏ Băng tuyết vĩnh cửu Băng tuyết vĩnh cửu Tuyết vĩnh cửu

Rừng rậm Rừng cận nhiệt đới Rừng hỗn giao Rừng lá kim Đồng cỏ núi cao Tuyết vĩnh cửu

=> Ở vùng núi đới nóng có nhiều vành đai thực vật hơn đới ôn hòa

5.Hoạt động nối tiếp:

Học và trả lời câu hỏi sgk, xem trước bài 14

Tuần 13 NS: 1/11/2010

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Biết được hoạt động kinh tế cổ truyền và hiện đại ở vùng núi

- Biết được những tác động xấu đến MT do sự phát triển kinh tế ở các vùng núi gây nên và hậu quả của nó

2 Kĩ năng:

- Phân tích mối quan hệ giữa hoạt động kinh tế của con người với MT ở vùng núi

- Quan sát tranh, ảnh và nhận xét về: các cảnh quan, các dân tộc, các hoạt động kinh tế

3 Thái độ:

Có ý thức bảo vệ môi trường, không đồng tình với những hành vi chặt phá rừng

II Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: Các tranh ảnh có liên quan

2 Học sinh: sgk

III.Hoạt động dạy và học:

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

Nêu đặc điểm tự nhiên của môi trường vùng núi?

Đặc điểm này có ảnh hưởng gì tới cư trú và hoạt động sản xuất của con người?

3 Bài mới

Khởi động: Em có nhận xét gì về nền kinh tế của địa phương ta trước đây và hiện nay Tại sao

lại như vậy Và hiện nay ở vùng núi còn gặp phải khó khăn gì nữa thì bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu vấn đề này

Hoạt động 1:Tìm hiểu hoạt động kinh tế cổ truyền và hiện đại ở vùng núi (Cặp)

Bước1: Quan sát H24.1 & 24.2 cho biết:

- Các hoạt động KT cổ truyền ?

- Ở địa phương ta có những hoạt động KT cổ truyền

nào ?

- Địa phương mình nghề thủ công nào phổ biến?

( dệt thổ cẩm )

Bước2: HS đọc nội dung mục 1 sgk

Bước3: Tại sao các hoạt động KT cổ truyền của các

dân tộc vùng núi lại đa dạng & khác nhau?

Bước4: Gv sự khác nhau cơ bản trong khai thác đất

đai giữa 2 vùng núi đới nóng và đới ôn hòa?

1 Hoạt động kinh tế

- Cổ truyền: Trồng trọt, chăn nuôi, khai thác và chế biến lâm sản, nghề thủ công

Nguyên nhân: phù hợp với môi trường vùng núi

- Hiện đại: phát triển công nghiệp, du lịch, thể thao

Nguyên nhân: giao thông, thủy điện, đời sống phát triển

BÀI 24: HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở VÙNG NÚI

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CHÍNH

NgườiTày sống lưng chừng núi, núi thấp,

Người Mường sống ở núi thấp

C/ý: Trước đây các dân tộc vùng núi có cuộc sống

khó khăn, hoạt động KT lạc hậu, nhưng ngày nay bộ

mặt KTXH đã được thay đổi.Tại sao như vậy sang

phần 2

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự thay đổi kinh tế xã hội và những tác động xấu đến MT do sự phát triển kinh tế ở các vùng núi gây nên và hậu quả của nó (Cá nhân)

Bước1: Quan sát H24.3 cho biết những khó khăn, trở

ngại đối với việc phát triển KT vùng núi?

- Ở địa phương ta gặp phải khó khăn gì?

- Để phát triển KT vùng núi, việc đầu tiên cần thiết là

phải làm gì?

- Sau khi có diện, giao thông rồi thì xuất hiện ngành

KT nào?

- Ở vùng núi khi phát triển KT thì cần chú ý đến vấn

đề gì?

Bước2: Hoạt động KT hiện đại có ảnh hưởng đến KT

cổ truyền & bản sắc văn hóa độc đáo của vùng núi

hay không?

- Nêu ví dụ cụ thể ở địa phương ta?

- Để hạn chế những vấn đề trên cần có biện pháp

nào?

2 Sự thay đổi kinh tế xã hội

- Phát triển giao thông, nâng cao trình độ dân trí, hình thành các khu công nghiệp, du lịch, nông nghiệp

- Việc phát triển KT đặt ra nhiều vấn đề về môi trường: Tài nguyên thiên nhiên bị cạn kiệt, ô nhiễm môi trường, sạt lỡ đất

- Tác động tiêu cực đến ngành KT cổ truyền & bản sắc văn hóa các dân tộc

- Biện pháp: Cấm chặt phá rừng, săn bắt động vật quý, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

4.Đánh giá:

- Nêu các hoạt động KT vùng núi ?

- Cần làm gì để đẩy mạnh phát triển KT vùng núi ?

- Các vấn đề nảy sinh ở vùng núi khi phát triển KT vùng núi là gì ?

* Em hãy cho biết nguyên nhân gây ra lũ quét trên các sông suối ở miền núi?

a Do cây cối ở các vùng đồi bị chặt hạ

b Do mưa vùng đồi núi nhiều hơn vùng đồng bằng

c Do sườn đồi núi ở vùng đó quá dốc

d Do có mưa quá to và quá tập trung trong một thời gian ngắn ở vùng đồi núi

5.Hoạt động nối tiếp:

Ôn lại kiến thức: Trên Trái Đất có bao nhiêu châu lục, đại dương Kể tên & xác định vị trí trên

quả địa cầu

Tuần 16 NS: 26/11/2010

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Hiểu và nắm vững hơn sự phân bố các môi trường tự nhiên ở Châu Phi và giải thích được nguyên nhân hình thành chúng

- Nắm được cách phân tích 1 biểu đồ khí hậu ở Châu Phi và đặc điểm khí hậu của từng địa điểm

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng phân tích biểu đồ khí hậu của 1 địa điểm

- Xác định được vị trí địa điểm đó trên bản đồ

3 Thái độ:

Có ý thức học tập tích cực, tự giác

II Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: Bản đồ tự nhiên châu phi; lược đồ môi trường tự nhiên Châu Phi

2 Học sinh: Tập bản đồ

III Hoạt động dạy và học:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

Nêu đặc điểm khí hậu của châu phi Tại sao hoang mạc lại chiếm diện tích lớn ở Bắc Phi? Cho biết mối quan hệ giữa lượng mưa và lớp phủ thực vật ?

3 Bài mới:

Khởi động: Ở bài “thiên nhiên châu phi”chúng ta đã nắm được những nét rất cơ bản về: Vị trí

địa lí, địa hình khí hậu, khoáng sản và các môi trường tự nhiên châu phi Bài thực hành hôm nay sẽ giúp các em nắm thật chi tiết sự phân bố các môi trường tự nhiên

Hoạt động nhóm Hoàn thành phiếu học tập Bài 1: Trình bày và giải thích sự phân bố các môi trường tự nhiên

N1: - Châu Phi có các MT tự nhiên nào?

- MT nào có diện tích lớn nhất?

- Nêu vị trí, giới hạn khu vực phân bố của từng MT?

- MT thay đổi như thế nào ở xích đạo và chí tuyến theo hướng từ tây sang đông ?

( * Ở xích đạo có : MT xích đạo ẩm: phía tây, MT xavan: phía đông

*Ở chí tuyến: MT hoang mạc , MT xavan )

N2: Các dòng biển nóng, lạnh đã ảnh hưởng như thế nào tới sự phân bố các MT tự nhiên

BÀI 28: THỰC HÀNH PHÂN TÍCH LƯỢC ĐỒ PHÂN BỐ CÁC MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN, BIỂU ĐỒ NHIỆT ĐỘ VÀ LƯỢNG MƯA Ở CHÂU PHI

( ĐH là một khối cao nguyên khổng lồ, các DBL chảy ven bờ, các khối khí lạnh tràn xuống, ảnh hưởng của chí tuyến )

Bài 2: Phân tích biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa

N1: Biểu đồ A N2: Biểu đồ B N3: Biểu đồ C N4: Biểu đồ D

Nội dung: - Phân tích lượng mưa : Trung bình, mùa mưa vào tháng nào ?

- Phân tích nhiệt độ : Nhiệt độ tháng nóng nhất, tháng lạnh nhất ?

- Kết luận thuộc kiểu KH gì, đặc điểm của KH đó ? Vị trí ở H27.2

Biểu

đồ Lượng mưa mm/ năm Nhiệt độ 0

nhiệt năm Đặc điểm khí hậu Vị trí địa lí

A Tb: 1244

Mùa mưa T11 -T3

Nóng nhất

T3, T11: 250

Lạnh nhất:T7 180

7 Kiểu KH nhiệt

đới:Nóng mưa theo mùa

BCN

Số 3

B Tb: 897

Mùa mưa T6-T9

T5 : 350

Nóng mưa theo mùa Số 2

C Tb: 2592

Mùa mưa T9-T5

T4: 280

Nắng nóng, mưa theo mùa

Phía nam

Số 1

D Tb: 506

Mùa mưa T4-T7

T2: 220

Hè: nóng, khô Đông: ấm áp, mưa nhiều thu + đông

Vị trí 4 tiếp theo

4 Đánh giá:

Nhận xét thái độ và đánh giá kết quả làm việc của HS

5 Hoạt động nối tiếp:

- Tìm hiểu về nền văn minh sông Nin, giá trị kinh tế của sông đối với Bắc Phi

- Tìm hiểu lịch sử, sự phân bố dân cư châu phi

- Những nguyên nhân xã hội kiềm hảm sự phát triển KTXH của châu phi