* Yêu cầu về kiến thức : học sinh có thể nêu cảm nhận của mình theo nhiều cách khác nhau trên cơ sở nắm chắc đoạn thơ tuy nhiên bài viết cần đảm bảo những ý cơ bản sau:. Phần[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT YÊNLẠC ĐỀ KHẢO SÁT LỚP 9 LẦN 1 NĂM HỌC 2018-2019
MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1 (2.0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Nghe mẹ nó bảo gọi ba vào ăn cơm thì nó lại bảo:
- Thì má cứ kêu đi
Mẹ nó đâm nổi giận quơ đũa bếp dọa đánh, nó phải gọi nhưng lại nói trổng:
- Vô ăn cơm!
Anh Sáu vẫn ngồi im, giả vờ không nghe, chờ nó gọi “Ba vô ăn cơm”
Con bé cứ đứng trong bếp nói vọng ra:
- Cơm chín rồi!
Anh cũng không quay lại Con bé bực quá, quay lại mẹ và bảo:
- Con kêu rồi mà người ta không nghe
(Ngữ văn 9, tập1)
a) Đoạn trích trên thuộc văn bản nào? Ai là tác giả?
b) Xác định phương thức biểu đạt của đoạn trích
c) Nhân vật con bé trong đoạn trích vi phạm phương châm hội thoại nào? Vì sao
có sự vi phạm đó?
d) Phân tích ngữ pháp câu: Anh Sáu vẫn ngồi im, giả vờ không nghe, chờ nó gọi “Ba vô ăn cơm”? Hãy xác định kiểu câu theo cấu tạo ngữ pháp của câu vừa phân
tích?
Câu 2 (3.0 điểm)
Viết đoạn văn (khoảng 10-12 câu) nêu suy nghĩ của em về tầm quan trọng của việc rèn kĩ năng sống cho học sinh trong xã hội hiện đại (Trong đoạn văn có sử dụng ít nhất một khởi ngữ, một câu nghi vấn)
Câu 3 (5.0 điểm)
Trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
Từ hồi về thành phố
quen ánh điện, cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn-đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình
( Ánh trăng - Nguyễn Duy) - Hết
-(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Trang 2PHÒNG GD&ĐT YÊN LẠC HƯỚNG DẪNCHẤM
MÔN: NGỮ VĂN 9
Câu 1(2.0 điểm)
a - Trích trong văn bản: Chiếc lược ngà
- Tác giả: Nguyễn Quang Sáng
0.25 0.25
b - Phương thức biểu đạt: tự sự 0.5
c - Nhân vật con bé vi phạm phương châm hội thoại lịch sự
(nói trống không)
- Vì nó không muốn gọi ông Sáu là ba.
0.25 0.25
d - Phân tích câu:
Anh Sáu /vẫn ngồi im, giả vờ không nghe, chờ nó gọi “Ba
CN VN
vô ăn cơm”
Hoặc:
Anh Sáu/vẫn ngồi im, giả vờ không nghe, chờ nó gọi “Ba
CN VN1 VN2 VN3
vô ăn cơm”
- Câu trên là câu đơn
0.25
0.25
Câu 2 (3.0 điểm)
* Yêu cầu về kĩ
năng: học sinh biết
viết đoạn văn nghị
luận xã hội, diễn đạt
trôi chảy, không
mắc các lỗi chính tả,
dùng từ, ngữ
pháp.Viết đúng hình
thức đoạn văn
* Yêu cầu về kiến
thức: học sinh có
thể diễn đạt theo
nhiều cách khác
nhau nhưng cần có
các ý cơ bản sau:
Câu 2
- Kĩ năng sống là thói quen hợp lí, cần thiết, là khả năng
xử lí, ứng phó linh hoạt với các tình huống trong cuộc
sống
- Tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng sống:
+ Giúp con người tích lũy thêm kiến thức, kinh nghiệm để
Trang 3có cái nhìn tự tin, có suy nghĩ theo chiều hướng tích cực + Giúp con người biến kiến thức, cảm xúc thành hành động thực tiễn
+ Giúp con người luôn sống yêu đời, lạc quan, biết làm chủ cảm xúc của mình, biết chăm sóc sức khỏe bản thân
cả về thể chất lẫn tinh thần
+ Giúp con người biết bảo vệ mình trước những yếu tố bất lợi của cuộc sống, biết xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, nhân văn từ đó góp phần làm giảm tệ nạn xã hội
(dẫn chứng)
- Liên hệ bản thân:
+ Việc rèn luyện kĩ năng sống trong xã hội hiện đại là rất cần thiết
+ Bản thân học sinh cần nhận thức được vai trò của việc rèn luyện kĩ năng sống và chủ động vận dụng những kiến thức, kĩ năng đã được học trong nhà trường để xử lí các tình huống cụ thể trong cuộc sống
( Viết không đúng hình thức đoạn văn cho tối đa 0.5 điểm)
- Trong đoạn văn có khởi ngữ, câu nghi vấn và chỉ rõ
Câu 3(5.0 điểm)
* Yêu cầu về kĩ
năng: học sinh biết
viết bài văn cảm
nhận về tác phẩm
văn học Bài viết có
bố cục đầy đủ, rõ
ràng, lập luận chặt
chẽ, mạch lạc, cảm
xúc chân thực, diễn
đạt trôi chảy, không
mắc các lỗi dùng từ,
chính tả, ngữ pháp
* Yêu cầu về
kiến thức: học sinh
có thể nêu cảm nhận
của mình theo nhiều
cách khác nhau trên
cơ sở nắm chắc
đoạn thơ tuy nhiên
bài viết cần đảm bảo
những ý cơ bản sau:
A Mở bài - Giới thiệu tác giả,
tác phẩm
0.25
Trang 4- Giới thiệu bốn khổ thơ cuối
B Thân bài
1 Khái quát:
- Bài thơ viết năm
1978 tại thành phố
Hồ Chí Minh, trích trong tập thơ cùng tên được tặng giải A của tác giả
- Bài thơ được cấu trúc như một câu chuyện nhỏ được kể theo trình tự thời gian Bốn khổ thơ cuối là hình ảnh vầng trăng trong hiện tại và cảm xúc của tác giả
0.25
2 Cảm nhận
* Hình ảnh vầng trăng trong hiện tại:
Từ hồi về thành phố
quen ánh điện, cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
-> biện pháp so sánh, nhân hóa:
trăng như người dưng(người xa lạ, không quen biết) -> trong những năm tháng chiến tranh trăng là người bạn tri kỉ, như nhân chứng nghĩa tình thế nhưng khi sống trong hòa bình con người trở về với cuộc sống đầy đủ tiện nghi, vật chất đãlãng quên quá
1.0
1.0
Trang 5khứ, lãng quên
những nghĩa tình
* Tình huống bất
ngờ xảy ra:
Thình lình đèn điện
tắt
phòng buyn-đinh tối
om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng
tròn
-> Từ láy: thình
lình, đột ngột diễn tả
sự bất ngờ: đèn
điệntắt, những tòa
nhà cao tầng tối om,
những ánh điện cửa
gương đẹp đẽ, hào
nhoáng bỗng chẳng
còn ý nghĩa Lúc
này ánh trăng xuất
hiện như nguồn
sáng vô tận Hình
ảnh vầng trăng tròn
mang ý nghĩa cho
sự vẹn nguyên thủy
chung, tình nghĩa
* Khi vầng trăng
xuất hiện cũng là
lúc cảm xúc ùa về
trong tâm trí nhà
thơ:
Ngửa mặt lên nhìn
mặt
có cái gì
rưng rưng
như là
đồng là bể
như là sông là rừng
-> Biện pháp so
sánh + điệp ngữ + từ
láy rưng rưng diễn
tả nỗi xúc động
đang dâng trào trong
lòng tác giả làm cho
nước mắt cứ chực
1.0
1.0
Trang 6trào ra Chót quên đi tình nghĩa để rồi lại nhớ hơn những kỉ niệm đã qua Cũng chính lúc này, con người phải thành thật với mình, phải thừa nhận sự bội bạc, vô tình bấy lâu của mình
* Khổ cuối như một lời nhắc nhở nghiêm khắc:
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình -> Hình tượng vầng trăng có ý nghĩa khái quát Trăng vẫn
tròn vành vạnh
tượng trưng cho quá khứ đẹp đẽ vẹn nguyên chẳng thể phai mờ
->Ánh trăng im phăng phắc: sự im
lặng đầy bao dung,
độ lượng của vầng trăng thủy chung, tình nghĩa khiến cho con người phải giật mình nhận ra sự vô tình, hờ hững bấy lâu của mình Đó là cái giật mình mang
ý nghĩa thức tỉnh lương tri, nhắc nhở mỗi chúng ta đừng bao giờ lãng quên quá khứ, cũng như nhân vật trữ tình -người lính không được quên đi tình
Trang 7bạn, tình đồng chí đồng đội, không được quên những người từng chia ngọt sẻ bùi, đồng cam cộng khổ trong những lúc gian lao nhất
3 Đánh giá:
- Với thể thơ năm chữ, giọng điệu tâm tình tự nhiên, hình ảnh giàu tính biểu cảm 4 khổ cuối bài thơ là những cảm xúc chân thành của nhà thơ khi đứng giữa hôm nay mà suy ngẫm về quá khứ Tiếng thơ cất lên như một lời nhắc nhở, một triết lí sâu xa
- Mượn hình ảnh vầng trăng, Nguyễn Duy đã gợi nhắc về thái độ thờ ơ, quay lưng với cuộc sống chiến đấu gian khổ của cuộc sống chiến đấu gian khổ của cuộc đời người lính
và gợi ra bao nghĩa tình trong lòng người đọc, nhắc nhở mỗi người về lẽ sống thủy chung, tình nghĩa
0.25
C Kết bài - Khẳng định giá trị
đoạn thơ, bài thơ
- Liên hệ bản thân
về thái độ sống
0.25
Trang 8* Trên đây là một số gợi ý hướng dẫn chấm, khi chấm bài GV cần linh hoạt, trân trọng những bài viết có tính sáng tạo.