với các nhân tố vô sinh của môi trường tạo thành một hệ thống hoàn chỉnh và tương đối ổn định. VD: các hệ sinh thái trên cạn, các hệ sinh thái ở nước ( nước mặn, nước ngọt)[r]
Trang 1BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
I Khái niệm
gắn bó với nhau quần xã có cấu trúc tương đối ổn định
Ví dụ: quần xã rừng mưa nhiệt đới, quần xã đồng cỏ, quần xã ao cá tự nhiên,
…
II.Những dấu hiệu điển hình của 1 quần xã ( tính chất cơ bản)
( bảng 49 trang 147 SGK)
III Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Các nhân tố sinh thái vô sinh và hữu sinh luôn thay đổi, tác động đến quần xã, tạo nên sự thay đổi theo chu kì
nhái, muỗi hoạt động nhiều vào ban đêm, ít vào ban ngày) Còn các quần xã
vùng lạnh thay đổi theo chu kì mùa rõ rệt ( cây rụng lá vào mùa đông, chim di
cư vào mùa đông,…)
Ví dụ 1: vào mùa lúa chín, số lượng chuột đồng tăng cao nên số lượng rắn
cũng tăng theo Khi số lượng rắn tăng quá nhiều, ăn nhiều chuột làm số
lượng chuột lại giảm
Ví dụ 2: khi khí hậu thuận lợi, cây cối xanh tốt số lượng sâu ăn lá tăng số
lượng chim sâu tăng theo, khi chim ăn nhiều sâu số lượng sâu giảm số
lượng chim sâu cũng giảm
BÀI TẬP:
Câu 1:Điểm khác nhau giữa quần thể và quần xã
………….
Các cá thể có thể giao phối hoặc giao phấn vì
…………
Không thể giao phối hoặc giao phấn vì
………
Trang 2Phạm vi phân bố …… Phạm vi phân bố ………
2 Hãy đánh dấu X vào ô trống trong bảng dưới đây để xác định quần thể
sinh vật và quần xã sinh vật trong các ví dụ sau đây:
sinh vật
Quần xã sinh vật
Đà Lạt
Cực
3 Hiện tượng khống chế sinh học có ý nghĩa gì? Hãy nêu ứng dụng hiện
tượng khống chế sinh học trong nông nghiệp?
………
………
HẾT BÀI 46
Bài 50: HỆ SINH THÁI
I Khái niệm hệ sinh thái
với các nhân tố vô sinh của môi trường tạo thành một hệ thống hoàn chỉnh
và tương đối ổn định
VD: các hệ sinh thái trên cạn, các hệ sinh thái ở nước ( nước mặn, nước ngọt) Hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới, hệ sinh thái rừng ngập mặn…
II Thành phần chủ yếu của hệ sinh thái gồm:
Trang 3 Sinh vật tiêu thụ: động vật ăn thực vật (SVTT bậc 1), động vật
ăn thịt (SVTT bậc 2, 3, )
III Mối quan hệ dinh dưỡng của các sinh vật trong hệ sinh thái
Chuỗi thức ăn là một dãy bao gồm nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh
dưỡng với nhau Mỗi loài trong chuỗi thức ăn vừa là sinh vật tiêu thụ mắt xích phía trước, vừa là sinh vật bị mắt xích phía sau tiêu thụ.
Có 2 loài chuỗi thức ăn:
dưỡng) VD: Lá cây -> hươu ->hổ -> Vi sinh vật
Sơ đồ chuỗi thức ăn: SVSX -> SVTT bậc 1, 2, 3…-> SVPG
VD: mùn bã giun đất gà cáo hổ vi sinh vật
Các chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích chung tạo thành lưới thức ăn Một lưới thức ăn hoàn chỉnh có 3 thành phần chủ yếu: Sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ bậc 1, 2, 3…, sinh vật phân giải
Nêu ví dụ: ………
Chuột rắn đại bàng
Cây cỏ sâu ăn lá cầy vi sinh vật
Hươu hổ
1 Trong lưới thức ăn trên, em hãy tìm:
………
………
Trang 42 Trong 1 quần xã ruộng lúa gồm nhiều quần thể sinh vật cùng sinh sống, trong đó:
- Tảo là thức ăn của cá nhỏ
- Mùn bã hữu cơ là thức ăn của cá nhỏ và ốc
- Lúa là thức ăn của châu chấu và chuột
- Ếch nhái ăn cá nhỏ, ốc và châu chấu
- Rắn ăn châu chấu, ếch nhái và chuột
a Hãy vẽ sơ đồ lưới thức ăn của quần xã ruộng lúa
b Hãy xác định các mắt xích chung của lưới thức ăn
c Có mấy loại chuỗi thức ăn trong quần xã trên? Mỗi loại chuỗi thức ăn cho 2 ví dụ?
d Nếu loài ếch nhái bị bắt gần hết thì quần xã trên sẽ biến động như thế nào? Giải thích?
e Lưới thức ăn trên còn thiếu thành phần nào?
3. Hàng năm trên thế giới và ở Việt Nam có tổ chức ngày “ làm sạch bãi biển” theo em hoạt động đó có ý nghĩa gì?