Cảm xúc trước khi vào lăng Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng Từ đó em thấy tâm trạng gì của người con từ miền Nam ra thă
Trang 1Hoạt động 1: Hoạt động khởi động NHÌN TRANH ĐOÁN MÙA
Trang 2TIẾT 121:
Hữu Thỉnh
Trang 3Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
I GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả
Trang 5Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
I GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả
2 Tác phẩm
Trang 7Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc, tìm hiểu từ khó
Trang 13c1.1 Tín hiệu báo thu về
Vì sao tác giả lại viết: Hình như thu đã về? Qua
đó thể hiện tâm trạng gì của tác giả?
Trang 18Vắt nửa mình sang thu
c1.2 Cảnh đất trời sang thu
Trang 20Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
c1.2 Cảnh đất trời sang thu
Em có nhận xét gì về đặc sắc nghệ thuật của khổ thơ trên?
Từ đó bức tranh mùa thu được cảm nhận như thế nào?
Trang 21Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
c1.3 Những suy ngẫm của nhà thơ
Hai câu thơ trên sử dụng nghệ thuật gì?
Con người còn cảm thấy những biểu hiện khác biệt nào của thời tiết khi chuyển từ hạ sang thu?
Trang 22Nắng vẫn còn, mưa đã vơi dần, sấm cũng bớt,…
Thu đến vẫn còn những dư âm của mùa hạ
Trang 23Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi
c1.3 Những suy ngẫm của nhà thơ
Em nhận thấy nghệ thuật đặc sắc nào ở hai câu thơ cuối? Từ đó thể hiện điều gì?
Cảm nhận của em về hai câu thơ cuối?
Trang 24c1.1 Tín hiệu báo thu về
Vì sao tác giả lại viết: Hình như thu đã về? Qua
đó thể hiện tâm trạng gì của tác giả?
Trang 26Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
c1.1 Cảm xúc trước khi vào lăng
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng
Từ đó em thấy tâm trạng gì của người con từ miền Nam ra thăm Bác?
Trang 27Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
c1.1 Cảm xúc trước khi vào lăng
Ở khổ thơ thứ hai có những mặt trời nào xuất hiện?
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ở đây tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào?
Ý nghĩa ẩn dụ của mặt trời thứ hai là gì?
Trang 28Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
c1.1 Cảm xúc trước khi vào lăng
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân
Ở đây tác giả còn sử dụng phép tu từ nào? Tác dụng của phép tu từ ấy?
Trang 30Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
c1.2 Cảm xúc khi vào lăng viếng Bác
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim
Hình ảnh Bác nằm trong lăng đã gợi lên cảm xúc
gì cho tác giả?
Trang 31Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
c1.2 Cảm xúc c khi vào lăng viếng Bác
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim
Tại sao ở khổ thơ trước tác giả ví Bác như mặt trời nhưng đến khổ thơ này nhà thơ lại ví Người như vầng trăng? ( Thảo luận cặp 1 phút)
Trang 33Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
c1.2 Cảm xúc c khi vào lăng viếng Bác
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim
Đặc sắc nghệ thuật trong khổ thơ này là gì?
Hình ảnh ẩn dụ ấy có tác dụng gì khi diễn tả cảm xúc của tác giả về Bác?
Em có suy nghĩ gì về hình ảnh vầng trăng, trời xanh?
Trang 34Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
c1.2 Cảm xúc c khi vào lăng viếng Bác
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim
Mặc dù biết Bác trường tồn mãi mãi nhưng trong lòng tác giả cảm thấy như thế nào?
Những lời thơ viếng lăng Bác đã bộc lộ nỗi niềm
gì của tác giả?
Trang 36Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Trang 37Hoạt động 4:Vận dụng và mở rộng
Bài 1: Có ý kiến cho rằng câu hai thơ:
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Đã gợi cho người đọc nghĩ đến những vần thơ tràn đầy ánh trăng của Bác
Em có đồng ý với nhận xét đó không Liên hệ với những bài thơ viết về trăng của Bác để nêu rõ
quan điểm của mình.
Bài 2: Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em
về hai câu thơ:
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Trang 39Bài 23 Tiết 118
II Đọc-Tỡm hiểu văn bản
1 Caỷm xuực cuỷa taực giaỷ khi ủửựng trửụực laờng Baực :
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bỏc
Đó thấy trong sương hàng tre bỏt ngỏt ễi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bóo tỏp mưa sa đứng thẳng hàng.
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bỏc
1.Câu thơ đầu cho ta biết điều gì?
Em có nhận xét gì về cách x ng hô ở câu thơ này ko ?
Giới thiệu nhà thơ từ miền Nam ra thăm Bác
Cách x ng hô "con" - "Bác" rất thân mật, gần gũi nh tình cha con.
- viếng: là đến chia buồn với thân nhân ng ời đã chết Thăm: là đến gặp
gỡ, chuyện trò với ng ời đang sống
- Nhan đề dùng "Viếng" theo đúng nghĩa đen, trang trọng khẳng định 1
sự thật Bác đã qua đời.
- "Thăm" dùng trong câu thơ này ngụ ý nói giảm Bác nh vẫn còn sống mãi trong lòng NDVN
Trang 40“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác”.- Câu thơ như một lời tâm
sự, từ ngữ dung dị, tự nhiên, cách xưng hô thân mật, gần gũi,
giọng điệu cảm xúc (như người con về thăm cha).
-Từ “con” thân thương mang chất giọng ngọt ngào của người dân Nam Bộ thể hiên thái độ thành kính, gợi tâm trạng xúc động mãnh liêt của những người con từ chiến trường miền Nam (bao năm
bom đạn chiến tranh) nay trở về thăm Bác như thầm gọi Bác, nói với Bác rằng: “Bác ơi, con đã về thăm Bác đây, đồng bào miền
Nam đã về thăm Bác đây”
-Lúc sinh thời, một trong những tâm nguyện lớn nhất của bác là được thăm đồng bào miền Nam và đồng bào miền Nam được đón Bác “miền Nam luôn ở tron trái tim tôi” Tố Hữu viết:
Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà.
Miền Nam mong Bác nỗi mong cha.
- Ước nguyện đó chưa thành thì Bác mất Bởi vậy người dân miền Nam ra thăm Bác chứ không phải viếng Bác Từ “thăm” thay cho
từ “viếng” -> nói tránh để kìm nén đau thương - khẳng định Bác còn sống mãi.
Trang 41- Xung quanh lăng Bỏc trồng nhiều tre và trỳc Tre cũng là hỡnh ảnh quen thuộc là biểu tượng của nhõn dõn Việt Nam Hỡnh ảnh hàng tre thể hiện lũng tụn kớnh, trang nghiờm Dường như dõn tộc Việt Nam quần tụ quanh Bỏc “Hàng tre” như gợi tả đội quõn danh dự bờn người.
Từ h/ả "cây tre" mà tác giả nghĩ tới
đất n ớc và con ng ời VN, tới Bác Hồ, suy nghĩ rất tự nhiên, lôgic Vậy cây tre -
VN - HCM đã trở thành những biểu t ợng
quen thuộc đối với NDTG
Trang 42Bài 23 Tiết 118
II Đọc-Tỡm hiểu văn bản
2.Cảm xúc tr ớc cảnh đoàn ng ời vào lăng viếng Bác
Ngày ngày mặt trời đi qua trờn lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
7.Trong hai câu thơ đầu có 2 hỡnh ảnh
mặt trời ? Hãy phân tích sự khác nhau giữa 2 hỡnh ảnh đó?
Ngày ngày mặt trời đi qua trờn lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
8.Em thấy những biện pháp nghệ thuật nào đ ợc sử dụng? í nghĩa của biện phỏp nghệ thuật đó?
sự cao cả vĩ đại, lớn lao:
Trang 43Bài 23 Tiết 118
II Đọc-Tỡm hiểu văn bản
2.Cảm xúc tr ớc cảnh đoàn ng ời vào lăng viếng Bác
Ngày ngày mặt trời đi qua trờn lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày mặt trời đi qua trờn lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ẩn dụ, nhõn hoỏ
Ngợi ca sự vĩ đại, công lao trời biển của Bác và sự kính trọng của nhà thơ
đối với Bác
Ngày ngày dũng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dõng bảy mươi chớn mựa xuõn… 9.Một hỡnh aỷnh ko keựm phaàn aỏn
tửụùng nửừa laứ gỡ ?Cho biết nghệ thuật được sử dụng trong hai cõu thơ
này?
10 Hỡnh aỷnh aỏy ủeùp và hay ụỷ
choó naứo ? Phõn tớch?
Trang 44Ngày ngày, Biết bao dũng người với nỗi tiếc thương vụ hạn cứ lặng lẽ lần lượt vào lăng viếng Bỏc Cõu thơ sõu lắng cú õm điệu kộo dài như diễn tả dũng người vụ tận nhằm khỏi quỏt sõu sắc tỡnh cảm sõu nặng của nhà thơ với Bỏc Hồ, nặng trĩu nhớ th ơng đang lặng lẽ nối nhau vào lăng viếng Bác
- “ Kết tràng hoa dõng 79 mựa xuõn ” là hỡnh ảnh ẩn dụ, hoỏn dụ đẹp và sỏng tạo.
-> Nhà thơ bộc lộ lòng thành kính đối với Bác.
Trang 45Giữa một vầng trăng sáng dịu
hiền
Cõu thơ diễn tả chớnh xỏc và tinh tế sự yờn tĩnh , trang nghiờm và ỏnh sỏng dịu nghẹ,
trong trẻo của khụng gian trong lăng Bỏc.
Đồng thời hỡnh ảnh vầng trăng dịu hiền lại giợi nghĩ đến tõm hồn cao đẹp , sỏng trong của Bỏc và những vầng thơ tràn đầy ỏnh
trăng của Người Bác đã đi xa nh ng nhà thơ thấy nh Bác đang yên giấc ngủ, ánh sáng trong lăng dịu mát che chở cho giấc ngủ của Ng ời nh ánh sáng của
vầng trăng
Trang 46“Trời xanh” cũng là hình ảnh ẩn dụ, là biểu tượng bất diệt của Bác Hồ - Người đã ra đi
nhưng lý tưởng sự nghiệp của Người vẫn còn mãi.Cụm từ “vẫn biết >< mà sao” dùng như một
sự đối lập Đó là sự mâu thuẫn giữa lý trí (biết rằng hình ảnh Bác vẫn còn sống mãi, cũng như
lý tưởng cao quý của Người) và tình cảm (đau đớn, xót xa khi nhận thức được thực tại).
Những hình ảnh: mặt trời, vầng trăng, trời xanh là biểu tượng của thiên nhiên trường tồn, vĩnh cửu, bất diệt được ví với Bác Bác như hoá thân vào non sông xứ sở, Bác trường tồn mãi mãi, vĩ đại, lớn lao ngang tầm trời đất.
Trang 47Bài 23 -Tiết 118
II Đọc-Tìm hiểu văn bản
4.T©m tr¹ng vµ íc nguyÖn cña t¸c gi¶ khi ra về
Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
Trang 48Bài 23 -Tiết 118
II Đọc-Tìm hiểu văn bản
4.T©m tr¹ng vµ íc nguyÖn cña t¸c gi¶ khi ra về
+ thương trào nước mắt + Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
đóa hoa tỏa hương đâu đây cây tre trung hiếu chốn này.
Lời tâm nguyện chân thành tha thiết, cảm
xúc dâng trào, lưu luyến với ước nguyện được
hoà nhập vào thên nhiên để được dâng hiến,
được gần gũi bên Bác
- Ý nghĩa của đoạn thơ này như thế nào?
Trang 49Nhịp thơ dàn trải, điệp từ “muốn làm” được lặp lại 3 lần gợi cảm xúc bâng khuâng, xốn xang, lưu luyến, không muốn rời xa Bác,
Đó là lời tâm nguyện chân thành tha thiết, cảm xúc dâng trào, lưu luyến với ước nguyện được hoà nhập vào thiên nhiên để được dâng hiến, được gần gũi bên Bác
Trang 501 Nghệ thuật
- Bài thơ có giọng điệu phù hợp với nội dung tình cảm, cảm xúcvừa trang nghiêm sâu lắng vừa tha thiết, đau xót, tự hào, thể hiện tâm trạng xúc động của nhà thơ vào lăng viếng Bác.
- Thể thơ tám chữ có dòng bảy chữ gieo vần lưng Khổ thơ không cố định có khi liền khi cách nhịp Nhịp thơ chậm, diễn tả sự trang nghiêm, thành
Trang 51Bài 23 -Tiết 118
II Đọc-Tìm hiểu văn bản
4.T©m tr¹ng vµ íc nguyÖn cña t¸c gi¶ khi ra về
+ thương trào nước mắt + Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
đóa hoa tỏa hương đâu đây
cây tre trung hiếu chốn này.
§iÖp ngữ, nhÞp ®iÖu th¬ dån dËp
Lời tâm nguyện chân thành tha thiết, cảm
xúc dâng trào, lưu luyến với ước nguyện được
hoà nhập vào thên nhiên để được dâng hiến,
được gần gũi bên Bác
III Ghi nhí : SGK- Tr60
Trang 52-Câu thơ cuối bài thơ trở lại hình
ảnh cây tre đã bổ sung thêm ph ơng diện ý nghĩa gì nữa của hình ảnh
cây tre VN?
H/ảnh cây tre đ ợc lặp lại ở câu thơ cuối bài, với một nét nghĩa bổ sung: cây tre trung hiếu Sự lặp lại nh thế tạo cho bài thơ có kết cấu đầu cuối t
ơng ứng làm đậm nét h/ảnh gây ấn t ợng sâu sắc và dòng cảm xúc đ ợc trọn
vẹn.