Chương 1: Nhập môn Kinh tế học

Kinh teá hoïc laø boä moân khoa hoïc nghieân cöùu söï phaân boå caùc nguoàn löïc khan hieám vaøo caùc muïc ñích söû duïng khaùc nhau, coù tính caïnh tranh nhau, nhaèm toái ña hoaù lôïi í[r]

9.7.2015 Đặng Văn Thanh 1

Chương 1

Nhập môn Kinh tế học

CÁC NỘI DUNG CHÍNH

 Quy luật khan hiếm và các mục đích sử dụng nguồn lực khác nhau

 Quy luật khan hiếm

 Sự lựa chọn các mục đích sử dụng nguồn lực khác nhau và chi phí cơ hội.

 Đường giới hạn khả năng sản xuất

 Các vấn đề kinh tế và khái niệm kinh tế học

 Vai trò của thị trường

 Kinh tế học vi mô và kinh tế học vĩ mô

 Kinh tế học thực chứng và kinh tế học chuẩn tắc

 Sơ đồ chu chuyển của hoạt động kinh tế

9.7.2015 Đặng Văn Thanh 3

Quy luật khan hiếm và các mục đích sử dụng nguồn lực khác nhau

 Quy luật khan hiếm được biểu hiện là mâu thuẫn giữa nhu cầu vô hạn và khả năng (nguồn lực) có giới hạn của con người

 Quy luật khan hiếm đặt mỗi cá nhân, mỗi chính phủ vào hoàn cảnh phải lựa chọn.

 Và mọi lựa chọn đều có chi phí cơ hội.

 Chi phí cơ hội của một phương án sử dụng nguồn lực là phần lợi ích bị mất đi do không đầu tư vào phương án tốt nhất trong số các phương án còn lại bị bỏ qua

Đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF: production possibility

frontier)

 Ví dụ đơn giản về một nền kinh tế chỉ sản xuất hai mặt hàng X và Y với các rổ hàng tối đa được tạo ra như sau:

9.7.2015 Đặng Văn Thanh 5

Đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF: production possibility frontier)

A B

C

D

E

X

Y

F

G H

50 100 150 200

100

50 75 90

Đường giới hạn khả năng sản xuất thể hiện các phối hợp hàng hóa (rổ hàng) tối đa mà nền kinh tế có thể sản xuất ra khi tòan bộ nguồn lực sẵn có của xã hội được sử dụng hết.

Đường giới hạn khả năng sản xuất

 Những ý tưởng kinh tế được thể hiện qua đường giới hạn khả năng sản xuất:

 Quy luật khan hiếm

 Chi phí cơ hội

 Chi phí cơ hội có quy luật tăng dần

9.7.2015 Đặng Văn Thanh 7

Đường giới hạn khả năng sản xuất

 Phân biệt hiệu quả và không hiệu quả trong sản xuất

 Nền kinh tế đạt được hiệu quả trong sản xuất khi không thể gia tăng sản lượng một lọai hàng hóa này mà không làm giảm sản lượng một lọai hàng hóa khác

 Tất cả những phối hợp hàng hóa nằm trên đường PPF đều đạt được hiệu quả

 Những phối hợp hàng hóa nằm bên trong đường PPF đều không đạt hiệu quả

 Xã hội sẽ lựa chọn như thế nào trong các phối hợp hiệu quả?

Các vấn đề kinh tế và khái niệm kinh tế học

 Các vấn đề kinh tế

Quy luật khan hiếm luôn tồn tại ở mọi quốc gia, bất kể thể chế chính trị nên tất cả các quốc gia phải đối diện trước ba vấn đề kinh tế cơ bản giống nhau là:

 Sản xuất cái gì? số lượng bao nhiêu?

9.7.2015 Đặng Văn Thanh 9

Các vấn đề kinh tế và khái niệm kinh tế học

 Khái niệm kinh tế học

“Kinh tế học là một bộ môn khoa học nghiên cứu cách thức xã hội giải quyết ba vấn đề: sản xuất cái gì, sản xuất

như thế nào và sản xuất cho ai” David Begg

Kinh tế học là bộ môn khoa học nghiên cứu sự phân bổ các nguồn lực khan hiếm vào các mục đích sử dụng khác nhau, có tính cạnh tranh nhau, nhằm tối đa hoá lợi ích của các cá nhân và xã hội

Vai trò của thị trường

Cách thức giải quyết 3 vấn đề cơ bản.

 Nền kinh tế thị trường thuần túy

 Nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung

 Nền kinh tế hỗn hợp

9.7.2015 Đặng Văn Thanh 11

Kinh tế học vi mô và kinh tế học vĩ mô

 Kinh tế vi mô nghiên cứu hành vi của từng thành phần, từng đơn vị riêng lẻ trong nền kinh tế.

 Người tiêu dùng

 Doanh nghiệp

 Chính phủ

Kinh tế học vi mô và kinh tế học vĩ mô

 Kinh tế vĩ mô nghiên cứu nền kinh tế trên phạm vi tổng thể.

 Kinh tế vĩ mô đề cập đến các mặt:

 Sản lượng

 Lạm phát

9.7.2015 Đặng Văn Thanh 13

Kinh tế học thực chứng và kinh tế học chuẩn tắc

 Kinh tế học thực chứng là việc sử dụng các lý thuyết và mô hình để lý giải, dự báo các hiện tượng kinh tế đã, đang và sẽ diễn ra dưới tác động của sự lựa chọn Kinh tế học thực chứng có tính khoa học và khách quan

 Ví dụ:

 Tác động của quota nhập khẩu lên thị trường xe hơi như thế nào?

 Tác động của việc gia tăng thuế xăng dầu ra sao?

Kinh tế học thực chứng và kinh tế học chuẩn tắc

 Kinh tế học chuẩn tắc tiếp cận các vấn đề theo quan điểm “Nên làm như thế nào?” theo

ý kiến chủ quan của các cá nhân.

 Ví dụ:

* Nên có hiệu thuốc miễn phí cho người già

* Lương tối thiểu hai khu vực nên như nhau

* Nên miễn học phí cho tất cả các cấp học

9.7.2015 Đặng Văn Thanh 15

Sơ đồ chu chuyển của hoạt động kinh tế

Hàng hoá và dịch vụ

Thị trường hàng hoá và dịch vụ

Thị trường yếu tố sản xuất

Hàng hoá và dịch vụ CUNG

CẦU

Vốn, lao động, đất đai Vốn, lao động, đất đai

$

$

Các chủ đề nghiên cứu của môn học Kinh tế Vi mô

 Cầu, cung và cân bằng thị trường

 Lý thuyết lựa chọn của người tiêu dùng

 Lý thuyết về doanh nghiệp

 Cấu trúc thị trường và chiến lược cạnh tranh

 Thị trường các yếu tố sản xuất

 Những thất bại của thị trường và vai trò của

9.7.2015 Đặng Văn Thanh 17

Cấu trúc môn học Kinh tế vi mô bậc Đại học (nội dung ôn thi)

 Chương 1: Kinh tế học và nền kinh tế

 Chương 2: Cầu, cung và cân bằng thị trường

 Chương 3: Lý thuyết lựa chọn của người tiêu dùng

 Chương 4: Cầu cá nhân và cầu thị trường

 Chương 5: Lý thuyết sản xuất

 Chương 6: Lý thuyết chi phí

 Chương 7: Thị trường cạnh tranh hoàn hảo

 Chương 8: Thị trường độc quyền

 Chương 9: Thị trường cạnh tranh độc quyền và Thị

trường độc quyền nhóm