vai trò của hình ảnh học

nhồi máu mạc treo ruột vì vừa giúp thấy được các động và tĩnh mạch mạc treo, ngoài ra thấy được những thay đổi của thành ruột như “thành ruột ảo”, phù nề thành ruột rõ hơn tất cả các kỹ [r]

Trang 1

2 March 2020 1

BS NGUYỄN QUÝ KHOÁNG

BS NGUYỄN QUANG TRỌNG

VAI TRÒ CỦA HÌNH ẢNH HỌC

Y KHOA TRONG CHẨN ĐOÁN

THIẾU MÁU VÀ NHỒI MÁU

MẠC TREO RUỘT

Trang 2

2/ SIÊU ÂM CHẨN ĐOÁN.

IV- HÌNH ẢNH CÁC THỂ THIẾU MÁU MẠC TREO:

Trang 3

2 March 2020 3

ĐẠI CƯƠNG

- Thiếu máu rồi nhồi máu

mạc treo ruột hiếm gặp ,

Trang 4

có thể gây bán tắc ruột hoặc tắc ruột hoàn toàn

1/Thiếu máu có gốc động mạch chiếm 90% trường hợp:

◼ -50% do tắc mạch (thrombosis, embolus)

◼ -40% do dòng chảy thấp (low flow state)

2/Thiếu máu có gốc tĩnh mạch chiếm 10% trường hợp:

◼ -Nguyên nhân do tắc mạch (venous thrombosis)

Khi tĩnh mạch bị thuyên tắc thì dòng chảy động mạch bị chậm lại

◼ -Lâm sàng của thiếu máu có nguồn gốc động mạch cấp tính và dữ dội hơn thiếu máu có gốc tĩnh mạch

II/Nguyên nhân ngoài mạch máu:

Thoát vị nghẹt, xoắn, lồng, dính ruột…

ĐẠI CƯƠNG

Trang 5

ĐgMMTTT tưới máu gần như toàn bộ ruột non từ góc tá-hỗng tràng đến hồi

tràng, đại tràng lên và đại tràng ngang

Trang 7

2 March 2020 7

ĐgM đại tràng giữa

ĐgM đại tràng phải

ĐgM hồi manh tràng

Các ĐgM hỗng tràng

CÁC NHÁNH CỦA ĐỘNG MẠCH MẠC TREO TRÀNG TRÊN

Trang 8

2 March 2020 8

Trang 9

2 March 2020 9

Trang 12

CĐHẢ: X QUANG, CT

-Xuất huyết và phù dưới

niêm có thể cho hình dấu

Trang 13

CĐHẢ: X QUANG, CT

Các quai ruột non giảm rồi

mất nhu động, kế đến là

nhồi máu mạc treo với sự

hiện diện của:

Trang 14

CĐHẢ: SIÊU ÂM CHẨN ĐOÁN

- Dãn các quai ruột non

-Giảm hoặc mất các nhu động

-Thành ruột và các xếp nếp dày

lên khiến ranh giới giữa các xếp

nếp bị xóa nhòa và khẩu kính lòng

ruột hẹp lại

Trang 15

CĐHẢ: SIÊU ÂM DOPPLER

- Siêu âm Doppler mạch máu mạc treo ruột không giúp ích bao nhiêu trong trường hợp Thiếu máu mạc treo cấp tính mà chỉ có ích trong trường hợp mạn tính

*THIẾU MÁU CÓ NGUỒN GỐC ĐỘNG MẠCH:

Thường do mảng xơ vữa gây hẹp hoặc huyết khối gây tắc mạch trên 70%, thường ở gốc mạch máu:

-ĐgMThân tạng: PSV>200cm/s EDV>55 cm/s

-ĐgMMTTTT: PSV> 275cm/s , EDV>45cm/s

-ĐgMMTTTD: PSV>150cm/s EDV>45 cm/s

Tắc hoàn toàn các động mạch này thì không còn tín hiệu PW và CD

*THIẾU MÁU CÓ NGUỒN GỐC TĨNH MẠCH:

-TMMTTT dãn lớn, lấp đầy huyết khối Nếu tắc hoàn toàn thì sẽ

không còn dòng chảy bên trong

Trang 16

2 March 2020 16

CĐHẢ: SIÊU ÂM DOPPLER

Trang 17

2 March 2020 17

THIẾU MÁU MẠC TREO RUỘT

◼ Ta có thể chia làm 3 thể như sau:

1 Thiếu máu động mạch cấp tính.

2 Thiếu máu động mạch bán cấp.

3 Thiếu máu tĩnh mạch.

Trang 18

THIẾU MÁU ĐỘNG MẠCH CẤP TÍNH

Đối với ĐgMMTTT(SMA):

- Thiếu máu do tắc mạch chiếm 50%.

- Thiếu máu do dòng chảy thấp chiếm 50%.

Đối với ĐgMMTTD (IMA):

- Thiếu máu do tắc mạch chiếm 5%.

- Thiếu máu do dòng chảy thấp chiếm 95%.

Trang 19

2 March 2020 19

Thiếu máu mạc treo ruột

Trang 21

Pr D REGENT Ateliers d’Imagerie Digestive – Urgence Abdominale 2006

Trang 22

2 March 2020 22

HÌNH ẢNH

◼ CT không chích thuốc:

◼ Tăng đậm độ tiên phát trong lòng ĐMMTTT (chỉ thấy

trong 25% các trường hợp), kết hợp với xơ vữa ĐMCB, đặc biệt ở thân ĐMMTTT

◼ Dãn và chứa đầy dịch trong lòng các quai ruột non

◼ Tràn dịch màng bụng

◼ Khi có tình trạng hoại tử ruột: khí trong thành ruột

(pneumatosis), khí trong lòng TMMMTT, TMC ngoài vàtrong gan (portal air), khí tự do trong ổ bụng do thủng ruột

Trang 25

2 March 2020 25

HÌNH ẢNH THIẾU MÁU ĐỘNG MẠCH CẤP TÍNH

◼ CT có chích thuốc:

◼ Dấu hiệu trực tiếp: Thấy hình ảnh khuyết thuốc trong lòngĐMMTTT Đây dấu hiệu khá đặc hiệu để chẩn đoán

◼ Dấu hiệu thành ruột ảo: Đoạn bị tổn thương có thành

mỏng, không bắt thuốc (so với các quai ruột bình thườngkhác)

Trang 26

2 March 2020 26

KHUYẾT THUỐC TRONG LÒNG ĐgMMTTT

Trang 27

2 March 2020 27

DẤU HIỆU THÀNH RUỘT ẢO (các mũi tên trắng)

Trang 28

2 March 2020 28

Scout view: dãn các quai

ruột non, đại tràng bình

thường.

CT có chích thuốc: dãn các quai ruột non, thành mỏng Huyết khối đoạn gần ĐMMTTT (B, mũi tên cong), đoạn xa trám thuốc do tuần

hoàn bàng hệ (C, mũi tên cong )

Trang 29

2 March 2020 29

HÌNH ẢNH

KHÍ TRONG THÀNH RUỘT, TRONG LÒNG TMMTTT, TRONG TM CỬA

Trang 30

2 March 2020 30

KHÍ BẤT THƯỜNG

KHÍ TRONG TM CỬA KHÍ TRONG TMMTTT

KHÍ TRONG THÀNH RUỘT

Trang 31

2 March 2020 31

Quai ruột dãn, thành mỏng , khí trong thành ruột (các mũi tên thẳng), khí trong một nhánh của TMMTTT (mũi tên cong)

Trang 32

Trang 33

Trang 35

2 March 2020 35

HÌNH ẢNH THIẾU MÁU ĐỘNG MẠCH BÁN CẤP

◼ Nguyên nhân:

◼ Thường do loạn sản cơ-sợi (fibro-muscular dysplasia),

viêm ĐM Takayasu (arteritis), viêm mạch máu

(vascularitis) do phức hợp miễn dịch trong bệnh cảnh

Lupus ban đỏ, Purpura Rhumatoide…

◼ CT:

◼ Đoạn ruột bị tổn thương có thể dài hoặc ngắn

◼ Phù nề lớp dưới niêm cho ra hình ảnh dày thành ruột đồngtâm và vừa phải (thường từ 5-10mm)

◼ Sau chích cho hình ảnh bắt thuốc hình bia (en cible)

Trang 36

2 March 2020 36

Phù nề lớp dưới niêm, cắt ngang có hình bia → Vascularitis / Lupus

Trang 37

2 March 2020 37

Trang 38

2 March 2020 38

Phù nề lớp dưới niêm, bắt thuốc hình bia → Vascularitis / Lupus

Trang 39

2 March 2020 39

Phù nề lớp dưới niêm , bắt thuốc hình bia → Vascularitis / Lupus

Jae Young Byun, MD et al CT Features of Systemic Lupus Erythematosus in Patients with Acute Abdominal Pain: Emphasis on Ischemic Bowel Disease Radiology 1999;211:203-209

Trang 40

2 March 2020 40

Hẹp các động mạch hỗng tràng

(j) → Vascularitis / Lupus

Jae Young Byun, MD et al CT Features of Systemic Lupus Erythematosus in Patients with Acute Abdominal Pain: Emphasis on Ischemic Bowel Disease Radiology 1999;211:203-209

Trang 41

2 March 2020 41

Purpura Rhumatoide

Trang 43

2 March 2020 43

HÌNH ẢNH THIẾU MÁU TĨNH MẠCH

◼ Nguyên nhân:

◼ 80% là do rối loạn các yếu tố đông máu

◼ Các nguyên nhân khác bao gồm xơ gan-tăng áp TMC, thainghén, hậu sản, dùng thuốc ngừa thai đường uống, viêm

tĩnh mạch nhiễm trùng từ một ổ viêm nhiễm trong ổ bụng(viêm túi thừa đại tràng)

Trang 44

2 March 2020 44

Thiếu máu tĩnh mạch: đoạn ruột tổn thương thường rất dài, tăng khẩu kính các quai ruột do ứ máu Thành

ruột rất dày, lòng ruột hẹp.

Trang 45

2 March 2020 45

Thiếu máu tĩnh mạch: đoạn ruột tổn thương thường rất dài , tăng khẩu kính các quai ruột do ứ máu Thành ruột rất

dày, lòng ruột hẹp.

Thiếu máu động mạch: đoạn ruột

tổn thương giảm khẩu kính , dãn

các quai ruột vùng thượng lưu.

Trang 46

2 March 2020 46

◼ CT không chích thuốc:

◼ Đoạn ruột tổn thương thường rất dài

◼ Dày đồng tâm các quai ruột, với bề dày rất quan trọng

(thường từ 15-20mm hoặc lớn hơn)

◼ Tăng đậm độ thành ruột tiên phát (do tập trung nhiều

proteine và hémoglobine)

◼ Tràn dịch xuất huyết ổ bụng (épanchement liquidien

hémorragique péritonéal) với hình ảnh mức dịch-dịch do hồng cầu lắng đọng (effet d'hématocrite scanographique)

◼ Tăng đậm độ tiên phát và dãn rộng TMMTTT, kèm hìnhảnh mờ nhòe quanh TM

Trang 47

2 March 2020 47

Trang 48

2 March 2020 48

Khuyết thuốc trong lòng TMMTTT, thành ruột dày,

bắt thuốc hình bia.

Trang 49

2 March 2020 49

Dày và dãn các quai ruột non, huyết

khối TMMTTT (mũi tên).

ĐT (P) cũng bị phù nề (C), huyết khối

cả ở TM lách (mũi tên).

Trang 50

Trang 51

Trang 52

Trang 53

2 March 2020 53

KẾT LUẬN

THIẾU MÁU MẠC TREO RUỘT là một bệnh lý hiếm, khó chẩn đoán nên tử vong

cao: Tỷ lệ tử vong với thiếu máu TMMTTT=32%,thuyên tắc ĐMMTTT=54%,

Huyết khối ĐMMTTT =77%, Thiếu máu không do tắc=73%.

Chính vì thế,vai trò của CĐHẢ rất cần thiết để chẩn đoán sớm trước khi ruôt bị hoại

tử, nghĩa là trước 12 giờ

1/ X quang quy ước: giúp thấy các quai ruột non bị dãn, hơi ở thành

ruột, hơi trong TM cửa…

2/ Siêu âm chẩn đoán: giúp thấy được huyết khối trong ĐMMTTT hoặcTMMTTT ngay nơi gốc, ngoài ra cho thấy thành các quai ruột bị phù nề, dịch ổ bụng…

3/ Chụp X quang kỹ thuật số xóa nền (DSA): giúp thấy rõ được những

Trang 54

2 March 2020 54

CÁM ƠN SỰ CHÚ Ý THEO DÕI CỦA QUÝ BÁC SĨ

Định dạng
Số trang	54
Dung lượng	8,86 MB