Thuyết trình phân tích vai trò của thanh tra giám sát ngân hàng

Chuyển đề Tổ chức và Thị trường tài chính CH26 - NEU - Tổ 3 Nhóm 6 - Giảng đường D2 106 Vai trò của thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nước đối với sự an toàn hệ thống ngân hàng Thực trạn

Chuyển đề Tổ chức và Thị trường tài chính CH26 - NEU - Tổ 3 Nhóm 6 - Giảng đường D2 106

Vai trò của thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nước đối với sự an toàn hệ thống ngân hàng

Thực trạng nhưng năm gần đây và kiến nghị

MỤC LỤC

Tổng quan hoạt động thanh tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Vai trò hoạt động thanh tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước những năm gần đây

Hạn chế của công tác thanh tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước

Kiến nghị đối với hoạt động thanh tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

01

04

03

02

TỔNG QUAN HOẠT ĐỘNG THANH TRA, GIÁM SÁT CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM

0

1

TRA, GIÁM SÁT

GIÁM SÁT

MỤC ĐÍCH THANH TRA GIÁM SÁT NGÂN HÀNG

Góp phần bảo đảm sự phát triển an toàn, lành mạnh của hệ thống các tổ chức tín dụng và hệ thống tài chính

0

1 Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền và

khách hàng của tổ chức tín dụng; duy trì và nâng cao lòng tin của công chúng đối với hệ thống các tổ chức tín dụng

Bảo đảm việc chấp hành chính sách, pháp luật về tiền

tệ và ngân hàng

Góp phần nâng cao hiệu quả và hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng.

0

2

0

3

0

4

Quy định tại Điều 52 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt

Nam, bao gồm cả ngân hàng chính sách và công ty con

của tổ chức tín dụng

Cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý của

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

ĐỐI TƯỢNG THANH TRA , GIÁM SÁT

Doanh nghiệp nhà nước do Thống đốc Ngân hàng Nhà

nước quyết định thành lập

Đối tượng báo cáo thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước

về tiền tệ, hoạt động ngân hàng và ngoại hối theo quy

định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền

Tổ chức bảo hiểm tiền gửi

Cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có nghĩa vụ chấp hành

các quy định pháp luật trong các lĩnh vực thuộc

phạm vi quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước

Đối tượng báo cáo thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước

về tiền tệ và ngân hàng theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền

Đối tượng khác theo quy định của pháp luật

Đối tượng giám sát ngân hàng được quy định tại Điều

56 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, bao gồm cả ngân hàng chính sách và công ty con của tổ chức tín dụng

TỔ CHỨC THANH TRA GIÁM SÁT NGÂN HÀNG

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước

Cơ quan thanh tra, giám sát

11 đơn vị

 Vụ Thanh tra, giám sát các tổ chức tín dụng trong nước (gọi tắt là Vụ I)

 Vụ Thanh tra, giám sát các tổ chức tín dụng nước ngoài (gọi tắt là Vụ II)

 Vụ Thanh tra hành chính, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng (gọi tắt là Vụ III)

 Vụ Giám sát an toàn hệ thống ngân hàng (gọi tắt là Vụ IV)

 Vụ Chính sách an toàn hoạt động ngân hàng (gọi tắt là Vụ V)

 Vụ Quản lý cấp phép các tổ chức tín dụng và hoạt động ngân hàng (gọi tắt là Vụ VI)

 Vụ Tổ chức cán bộ (gọi tắt là Vụ VII)

 Văn phòng

 Cục Thanh tra, giám sát ngân hàng thành phố Hà Nội (gọi tắt là Cục I)

 Cục Thanh tra, giám sát ngân hàng thành phố Hồ Chí Minh (gọi tắt là Cục II)

 Cục Phòng, chống rửa tiền (gọi tắt là Cục III)

Thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nước chi nhánh

Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng thuộc Ngân hàng Nhà nước

7

PA G E

NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG

THANH TRA, GIÁM SÁT

 Thanh tra việc chấp hành pháp luật về tiền tệ và ngân hàng, quy định khác của pháp luật

có liên quan, việc thực hiện các quy định trong giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp;

 Xem xét, đánh giá mức độ rủi ro, năng lực quản trị rủi ro và tình hình tài chính của đối tượng thanh tra ngân hàng; xem xét, đánh giá các rủi ro tiềm ẩn, chất lượng và hiệu quả

hệ thống quản trị, điều hành, hệ thống kiểm toán, kiểm soát nội bộ, hệ thống kiểm trị rủi ro của TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, bao gồm cả việc nhận dạng rủi ro,

đo lường rủi ro, giám sát rủi ro, kiểm soát và giảm thiểu, xử lý rủi ro thông qua việc xem xét các yếu tố tác động đến an toàn hoạt động, chất lượng, hiệu quả quản trị rủi ro, khả năng chống đỡ rủi ro của TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài;

 Kiến nghị cơ quan nhà nước có thâm quyền sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ hoặc ban hành VBQPPL đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về tiền tệ và ngân hàng;

 Kiến nghị, yêu cầu đối tượng thanh tra ngân hàng có biện pháp hạn chế, giảm thiểu và

xử lý rủi ro để đảm bảo an toàn hoạt động ngân hàng và phòng ngừa, ngăn chặn hành vi dẫn đến vi phạm pháp luật;

 Phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo thẩm quyền; kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý vi phạm pháp luật.

NỘI DUNG THANH TRA

NỘI DUNG THANH TRA, GIÁM SÁT

CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC

Thanh tra theo kế hoạch Thanh tra đột xuất

HÌNH THỨC THANH TRA

8

PA G E

NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG

THANH TRA, GIÁM SÁT

 Thu thập, tổng hợp và xử lý các tài liệu, thông tin, dữ liệu của đối tượng giám sát ngân hàng theo yêu cầu giám sát; kết hợp giám sát an toàn toàn

bộ hệ thống các TCTD với giám sát an toàn của từng TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài;

 Xem xét, theo dõi tình hình chấp hành các quy định về an toàn hoạt động ngân hàng và các quy định khác của pháp luật có liên quan; việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra và khuyến nghị, cảnh báo về giám sát ngân hàng;

 Phân tích, đánh giá thường xuyên tình hình tài chính, hoạt động, quản trị, điều hành và mức độ rủi ro của TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, rủi ro mang tính hệ thống; thực hiện xếp hạng các TCTD hằng năm theo mức độ an toàn;

 Phát hiện, cảnh báo các yếu tố tác động, xu hướng biến động tiêu cực, rủi

ro gây mất an toàn hoạt động đối với từng TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và hệ thống các TCTD; các rủi ro, nguy cơ dẫn đến vi phạm pháp luật về tiền tệ và ngân hàng;

 Kiến nghị, đề xuất biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý các rủi ro, vi phạm pháp luật của đối tượng giám sát ngân hàng theo quy định của pháp luật.

 Hoạt động giám sát ngân hàng được thực hiện theo nguyên tắc tập trung thống nhất từ Trung ương đến địa phương, kết hợp chặt chẽ giữa giám sát việc chấp hành chính sách pháp luật về tiền tệ, ngân hàng với giám sát trên

cơ sở rủi ro

NỘI DUNG GIÁM SÁT

NỘI DUNG THANH TRA, GIÁM SÁT

CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC

9

PA G E

NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG

THANH TRA, GIÁM SÁT

 Cơ quan TTGSNH tham mưu, giúp Thống đốc Ngân hàng Nhà nước trong việc xây dựng, ban hành theo thẩm quyền hoặc để Thống đốc Ngân hàng Nhà nước trình cấp có thẩm quyền ban hành chính sách, VBQPPL về tổ chức, hoạt động, an toàn hoạt động ngân hàng, thanh tra, giám sát ngân hàng, bảo hiểm tiền gửi

và về phòng, chống rửa tiền, phòng, chống tài trợ khủng bố thuộc phạm vi trách nhiệm quản lý của Ngân hàng Nhà nước

 Cấp, sửa đổi, bổ sung, thu hồi giấy phép thành lập và hoạt động của TCTD, giấy phép thành lập chi nhánh ngân hàng nước ngoài, giấy phép thành lập văn phòng đại diện của TCTD nước ngoài, tổ chức nước ngoài khác có hoạt động ngân hàng và các loại giấy phép hoạt động ngân hàng khác;

 Cấp, thu hồi giấy phép hoạt động hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng cho các tổ chức;

X Â Y D Ự N G C H Í N H S Á C H , V B P L , C Ấ P P H É P

NỘI DUNG THANH TRA, GIÁM SÁT

CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC

VAI TRÒ HOẠT ĐỘNG THANH TRA GIÁM SÁT NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY

0

2

 Đẩy mạnh công tác thanh kiểm tra ngân hàng theo cả hai hình thức là theo kế hoạch và đột xuất

 Hòan thiện và đa dạng các phương pháp, cách thức thanh tra, giám sát

 Hoàn thiện cơ sở pháp lý theo hướng đầy đủ và đồng bộ về thanh tra, giám sất ngân hàng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra giám sát, gia tăng quyền lực cho cơ quan thanh tra giám sát.

 Áp dụng chuẩn mực, nguyên tắc quốc tế vào thực tiễn hoạt động thanh tra, giám sát nhằm nâng cao hiệu quả, đảm bảo sự phù hợp với xu hướng hội nhập quốc tế

 Tăng cường năng lực thanh tra, giám sát ngân hàng bằng dự án Brass do Bộ Ngoại giao,

thương mại và phát triển Canada tài trợ

 Xây dựng đề án tái cơ cấu tổ chức tín dụng giai đoạn 2011 - 2015 (Đề án 254) và giai đoạn

2016 - 2020 và đề án xử lý nợ xấu của hệ thống các tổ chức tín dụng và thành lập Công ty quản lý tài sản của các Tổ chức tín dụng Việt Nam

Đẩy mạnh công tác thanh kiểm tra ngân hàng theo cả hai hình thức kế hoạch và đột xuất

Hoàn thiện và đa dạng các phương pháp giám sát

Chuyển từ thanh

tra đơn lẻ sang

thanh tra toàn

diện các TCTD

Phạm vi và nội dung giám sát được

mở rộng bao gồm

cả các công ty con, chi nhánh của

TCTD ở nước ngoài, sở hữu vốn, đầu tư tài chính của TCTD

Công tác giám sát được đẩy mạnh trên tầm

cả vĩ mô và vi

mô

Hệ thống cơ sở dữ liệu, công

cụ, các chỉ số, các mô hình định lượng trong giám sát an toàn vi mô, vĩ mô đã được nghiên cứu, xây dụng và từng bước triển khai áp dụng phù hợp với thông lệ, chuẩn mực quốc tế và điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Hoạt động giám sát ngân hàng từ việc chỉ giám sát tại chỗ chuyển sang kết hợp hai hình thức giám sát tại chỗ và giám sát từ xa

Giám sát chặt chẽ, thường xuyên diễn biến thị trường và hoạt động của từng TCTD cũng như toàn bộ hệ thống, qua đó phát hiện

những xu hướng tiêu cực, cảnh báo sớm rủi ro và vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng

Hoàn thiện cơ sở pháp lý theo hướng đẩy đủ, đồng bộ

 Quyết định 35/2014/QĐ-TTg ngày 12/06/2014 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan thanh tra, giám sất ngân hàng trực thuộc ngân hàng Nhà nước Việt Nam Theo đó, Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng là đơn vị tương đương Tổng cục, trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

 Nghị định số 26/2014/NĐ - CP 07/04/2014 thay thế Nghị định số 91/1999/NĐ-CP ngày 4/9/1999 đã thể hiện đổi mới căn bản về mô hình tổ chức thanh tra trong NHNN theo hướng bảo đảm nguyên tắc tập trung, thống nhất trong chỉ đạo, thực hiện nhiệm vụ từ Trung ương đến địa phương, phù hợp với xu hướng tập trung hóa quản trị, điều hành về trụ sở chính của TCTD… tạo khuôn khổ pháp lý về tổ chức cơ bản phù hợp với chức năng, nhiệm vụ có tính đặc thù của Thanh tra, giám sát ngành NH Nhiệm vụ Thanh tra, giám sát ngành NH được giao thực hiện rộng hơn, gồm đầy

đủ 4 khâu của quá trình quản lý, thanh tra, giám sát đối với các TCTD: Cấp phép; xây dựng quy chế về an toàn hoạt động NH; giám sát từ xa, thanh tra tại chỗ; xử lý vi phạm Những quy định này hướng tới thực hiện thông lệ, chuẩn mực quốc tế về thanh tra, giám sát NH hiệu quả của Ủy ban Basel

 Thông tư 08//2017/TT-NHNN ban hành ngày 01/08/2017 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/12/2017 quy định về trình tự, thủ tục giám sát ngân hàng đối với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài

Áp dụng chuẩn mực, nguyên tắc quốc tế vào công tắc thanh tra, giám sát ngân hàng

Hiệp ước vốn Basel

Hiệp ước vốn Basel

29 nguyên tắc

Thanh tra, giám sát viên giám sát các tập đoàn ngân hàng trên cơ sở hợp nhất

Thanh tra, giám sát viên giám sát các tập đoàn ngân hàng trên cơ sở hợp nhất

CAMELS

Vốn của ngân hàng (C)

Chất lượng tài sản có (A)

Khả năng quản lý (M) Khả năng

sinh lời (E)

Khả năng

thanh toán

(L)

Độ nhạy

với rủi ro

(S)

Áp dụng chuẩn mực, nguyên tắc quốc tế vào công tắc thanh tra, giám sát ngân hàng

Quyết định 493/2005/QĐ – NHNN

ngày 22/04/2005 Quy định tất cả các TCTD hoạt động tại Việt Nam phải thực hiện việc phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng, bù đắp những tổn thất

đối với các khoản nợ của TCTD Quyết định số 18/2007/QĐ - NHNN

ngày 25/04/2007

Thông tư 13/2010/TT-NHNN Quy định về các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng

Thông tư số 02/2013/TT-NHNN

ngày 21/01/2013 Phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh

ngân hàng nước ngoài, Thông tư số 07/2013/TT-NHNN

ngày 14/3/2013 Về việc kiểm soát đặc biết đối với tổ chức tín dụng.

Thông tư 36/2014/TT-NHNN Quy định các giới hạn, tỷ lệ an toàn trong hoạt động của các tổ chức tín dụng

Thông tư 06/2016/TT-NHNN Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 36/2014/TT-NHNN quy định các giới

hạn, tỷ lệ an toàn trong hoạt động của các tổ chức tín dụng

Tăng cường năng lực thanh tra, giám sát bằng dự án BRASS

BRASS

Nâng cao kỹ năng của cán bộ NHNN, Cơ quan Thanh tra

Tăng cường năng lực giám sát các ngân hàng

Tiến tới các chuẩn mực quốc tế trong quản lý và giám sát ngân hàng

Hỗ trợ NHNN lắp đặt hệ thống giám sát an toàn vĩ mô, hệ thống cảnh báo sớm…

Xây dựng đề án tái cơ cấu tổ chức tín dụng và xử lý nợ xấu

4

Tổ chức kiểm soát đặc biệt Ngân hàng Thương mại cổ phần (TMCP) Dầu khí Toàn cầu (GP Bank), Ngân hàng TMCP Đại Dương (Ocean Bank), Ngân hàng TMCP Xây dựng (VNCB) và Công ty Tài chính Handico

MHB sáp nhập vào BIDV; PG.Bank sáp nhập vào VietinBank; MDB sáp nhập vào Maritime Bank, SouthernBank sáp nhập vào Sacombank.

Mua lại bắt buộc với tổ chức mất khả năng hoạt động VNCB Ocean Bank và GP Bank

NỢ XẤU

500 nghìn tỷ

VAMC 41,6%

TCTD tự xử lý 41,6%

2013 - 2016

HẠN CHẾ HOẠT ĐỘNG THANH TRA, GIÁM SÁT NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC

0

3

 Khuôn khổ pháp lý, pháp quy về thanh tra, giám sát ngân hàng, an toàn hoạt động ngân hàng chưa đầy đủ và đồng bộ;

 Khả năng phát hiện và cảnh báo sớm, phòng ngừa, ngăn chặn rủi ro trong hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng còn hạn chế;

 Chất lượng, số lượng, năng lực thực thi công vụ của đội ngũ thanh tra, giám sát ngân hàng còn một số tồn tại, hạn chế, chưa theo kịp với tốc độ phát triển của hệ thống tài chính ngân hàng;

 Hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng còn chưa đáp ứng được yêu cầu và chuẩn mực quốc tế; cơ sở hạ tầng

kỹ thuật hỗ trợ cho hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng còn bất cập

 Vai trò của cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng trong các vụ án xét xử lớn như vụ Nguyễn Đức Kiên (ACB), Ngân hàng Xây dựng, Oceanbank, Huyền Như là không rõ ràng và mang tính thụ động Đại diện cơ quan thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nước thường từ chối trả lời câu hỏi, không công bố các tài liệu thanh tra các ngân hàng vi phạm đang bị xét xử

Kiến nghị với hoạt động thanh tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước

0

3

 Tăng cường tính độc lập của các đơn vị thanh tra, giám sát ngânhàng và hướng đến một mô hình giám sát độc lập trong dài hạn Các đơn vị thanhtra, giám sát ngân hàng thuộc NHNN chi nhánh chịu sự hướng dẫn, chỉ đạo

về chuyên môn nghiệp vụ của Cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng và chịu sự quảnlý hành chính của NHNN chi nhánh

 Tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về an toàn hoạt động ngân hàng theo hướng áp dụng các nguyên tắc của Basel II và các thông lệ, chuẩn mực quốc tế

 Tăng cường hiệu quả sử dụng kết hợp phương thức giám sát từ xa và thanh tra tại chỗ bằng cách xây dựng

chương trình EWS, nâng cao chất lượng của hệ thống thông tin số liệu sử dụng trong giám sát từ xa, đảm bảo tính minh bạch thông tin và tăng cường hiệu quả giám sát rủi ro

 Tăng cường giám sát đối với an toàn vốn, xây dựng kế hoạch thanh khoản hiệu quả và tăng cường quản lý rủi ro bởi đây là những yếu tố cần thiết nhất để hệ thống ngân hàng hoạt động an toàn và phát triển tốt

 Việc lựa chọn mô hình ổn định tài chính đòi hỏi cần phải được xem xét thận trọng trên cơ sở khai thác tối đa những mặt thuận lợi và khắc phục các vướng mắc có thể phát sinh do mỗi mô hình ổn định tài chính đều có những ưu và nhược điểm riêng cần khắc phục

 Tăng cường hợp tác quốc tế trong thanh tra ngân hàng, tham gia các hiệp ước, thỏa thuận quốc tế về giám sát ngân hàng và an toàn tài chính