GIÁO TRÌNH NGHE NÓI UNIT 4-2-6

Năm 1961, Người nhắc lại luận điểm trên: “Đảng ta là Đảng của giai cấp, đồng thời cũng là của dân tộc, không thiên tư, thiên vị” Luận điểm này chỉ đạo cách thức tổ chức và hoạt động c[r]

CHƯƠNG V:

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM; VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN

I Những luận điểm chủ yếu của Hồ Chí Minh

về Đảng cộng sản Việt Nam

II Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà

nước của dân, do dân, vì dân

III Xây dựng Đảng vững mạnh, xây dựng

nhà nước ngang tầm nhiệm vụ của giai đoạn

I Những luận điểm chủ yếu của Hồ Chí Minh

về Đảng cộng sản Việt Nam (7 luận điểm)

1 Đảng cộng sản là nhân tố quyết định hàng đầu để đưa cách mạng Việt Nam đến thắng lợiđầu để đưa cách mạng Việt Nam đến thắng lợi

có sự lãnh đạo của một “đảng

cách mệnh” chân chính

ngoài thì liên lạc với dân tộc bị

áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi

Tư tưởng ấy đến nay vẫn còn nguyên giá trị

sẽ đánh mất niềm

tin của quần chúng, cách mạng

sẽ đi chệch hướng, gặp khó khăn, thậm chí thất bại

2 Đảng cộng sản Việt Nam là sản phẩm của

sự kết hợp chủ nghĩa Mác – Lênin với phong

trào công nhân và phong trào yêu nướctrào công nhân và phong trào yêu nước

Lênin: Đảng cộng sản là sản phẩm của sự kết hợp

chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào công nhân

Hồ Chí Minh: Ở nước ta, nếu kết hợp chủ nghĩa

Mác – Lênin với phong trào công nhân thì chưa

đủ, vì giai cấp công nhân còn nhỏ bé, phong

trào công nhân còn non yếu; trong khi đó,

từ trình độ tự phát sang trình

độ tự giác

Nhân tố quyết định sự chuyển biến về chất của phong trào công nhân và phong trào yêu nước

Việt Nam là chủ nghĩa Mác – Lênin

Chính chủ nghĩa Mác – Lênin kết hợp với

phong trào công nhân và phong trào yêu nước

đã dẫn tới việc thành lập Đảng cộng sản Đông

Dương

Dương vào đầu năm 1930.

Từ chủ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác – Lênin là con đường mà Bác đã trải qua

và cũng là con đường đi của dân tộc ta đầu

Ý nghiã của tư tưởng đó thể hiện ở hai điểm:

- Đảng CSVN là đội tiền

phong của giai cấp công

nhân và dân tộc Việt

Nam, phấn đấu cho độc

lập dân tộc, tự do, hạnh

phúc của nhân dân, vì sự

nghiệp dân giàu, nước

mạnh, xã hội công bằng,

dân chủ, văn minh

- Nắm vững chủ nghĩa Mác – Lênin, đồng thời hiểu đầy

đủ thực tiễn của đất nước để vận dụng, phát triển đúng đắn

là yêu cầu cần thiết của những người cộng sản chân chính

3 Đảng cộng sản Việt Nam – Đảng của giai cấp công nhân, đồng thời là của dân tộc Việt Nam

- Đây là luận điểm mới của Hồ Chí Minh, bổ sung vào học thuyết Mác – Lênin về Đảng cộng sản

Tại Đại Hội II của Đảng (02/1952), Bác khẳng

định: “Trong giai đoạn này, quyền lợi của giai cấp

công nhân và nhân dân lao động và của dân tộc là một Chính vì Đảng Lao động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho

nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam”.

Năm 1961, Người nhắc lại luận điểm trên:

“Đảng ta là Đảng của giai cấp, đồng thời

cũng là của dân tộc, không thiên tư, thiên vị”

Luận điểm này chỉ đạo cách thức tổ chức và hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam, làm cho nó gắn bó máu thịt với giai cấp, với dân tộc

Nó được nhân dân gọi là “Đảng ta”,

“Đảng của Bác Hồ”, “Đảng mình”

Đó là cội nguồn sức mạnh của Đảng.Bởi

thế

- Nói Đảng ta là “Đảng của giai cấp công

nhân, đồng thời là của dân tộc Việt Nam”,

không có nghĩa là không thấy bản chất giai cấp công nhân của Đảng Nó vẫn mang bản

chất giai cấp công nhân

Vì + Nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác – Lênin.

+ Mục tiêu, đường lối của Đảng là

vì độc lập dân tộc & CNXH

+ Đảng nghiêm túc tuân thủ các nguyên tắc

4 Đảng cộng sản Việt Nam phải lấy chủ

nghĩa Mác – Lênin “làm cốt”

Trong Đường Kách mệnh, Bác chỉ rõ:

“Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn,

tàu không có bàn chỉ nam”

“Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”

Vì nó chỉ ra cho Đảng mục tiêu, con đường giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và giải phóng dân tộc, xây dựng xã hội mới tốt đẹp

Lấy chủ nghĩa Mác – Lênin “làm cốt”, không phải là “tầm chương trích cú”, giáo điều, mà là nắm vững lập trường, quan điểm và phương

pháp của Chủ nghĩa Mác – Lênin

Vận dụng sáng tạo vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam để có đường lối cách mạng đúng

5 Đảng cộng sản Việt Nam phải được xây

dựng theo những nguyên tắc của Đảng kiểu

mới của giai cấp vô sản

Dân chủ để đi đến tập trung, là cơ

sở của tập trung, chứ không phải là

sự phân tán, tuỳ tiện, vô tổ chức

Khi mọi người đã phát biểu ý kiến,

đã tìm thấy chân lý, lúc đó quyền tự

do tư tưởng hoá ra quyền tự do phục

tùng chân lý”

Người đặc biệt nhấn mạnh thực hiện dân chủ nội bộ, nếu không thì “nội bộ của Đảng âm u”

kiểu độc đoán, chuyên quyền

Phải thống nhất về tư tưởng, tổ chức,

hành động

Thiểu số phải phục tùng đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên, mọi đảng viên phải chấp

hành vô điều kiện nghị quyết của Đảng

Từ đó, “Đảng ta tuy nhiều người, nhưng khi

tiến hành đánh thì chỉ như một người”

- Hai là tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách

Bác coi đây là nguyên tắc lãnh đạo của ĐảngVì

Một người dù tài giỏi cũng không thấy hết được mọi mặt của một vấn đề, càng không thể thấy hết được mọi việc, hiểu hết được mọi chuyện Vậy, phải bảo

đảm tập thể lãnh đạo

Cá nhân phụ trách sẽ tránh được thói dựa dẫm,

ỷ lại, “nhiều sãi không ai đóng cửa chùa”

Vậy, tập thể lãnh đạo,

cá nhân phụ trách

phải đi đôi với nhau

Tập thể lãnh đạo là dân chủ, cá nhân phụ trách là tập trung

- Ba là tự phê bình và phê bình

Bác coi đây là nguyên tắc sinh hoạt Đảng,

là quy luật phát triển của Đảng

chân chính”

Thái độ tự phê bình và phê bình phải tự phê bình và phê bình

phê bình,

phê bình, nể nang né tránh, dĩ

hoà vi quý, lợi dụng phê bình

để nói xấu, bôi nhọ, vùi dập, đả

- Bốn là kỷ luật nghiêm minh và tự giác

Bác rất coi trọng việc xây dựng kỷ luật

nghiêm minh và tự giác

nghiêm minh và tự giác trong Đảng để tạo

- Năm là đoàn kết thống nhất trong Đảng

Bác coi đây là nòng cốt để xây dựng khối

đoàn kết toàn dân

Cơ sở để xây dựng khối đoàn kết trong Đảng

là đường lối, quan điểm, điều lệ của Đảng

Vì, nó tạo nên sự thống nhất về tư tưởng, tổ chức đến hành động của toàn Đảng, toàn dânBảo đảm sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng

như bảo vệ con ngươi của mắt mình

Cách thức xây dựng khối

Cách thức xây dựng khối đoàn kết thống nhất trong Đảngđoàn kết thống nhất trong Đảng

tự phê bình và phê bình

Thường xuyên tu dưỡng đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá

nhân

6 Tăng cường và củng cố mối quan hệ máu

thịt giữa Đảng với dân

Để thực hiện ý đồ chính trị của mình, đảng

phái nào cũng phải huy động sức dân

Đảng Cộng sản huy động dân là nhằm “lấy tài dân, sức dân, để làm những công việc có lợi cho dân”, chứ không phải vì lợi ích của

người lãnh đạo

Là Vì độc lập và tự do của dân tộc, hạnh phúc và dân chủ của nhân dân.

Vậy

nên: Sự lãnh đạo của Đảng đồng nghĩa

là “đầy tớ” của nhân dân

Bác nhấn mạnh: Lãnh đạo có nghĩa là làm

“đầy tớ”, chứ không phải người chủ của dân,

đứng trên dân, trên pháp luật

Nếu không thật sự là đầy tớ, thiếu gắn bó mật thiết với dân, Đảng sẽ mất đi sức

sống vốn có của mìnhVậy, Đảng phải lấy dân làm gốc

Bác yêu cầu: cán bộ, đảng viên phải thường xuyên đi sâu, đi sát quần chúng, tổng kết ý kiến của quần chúng biến thành chủ trương

lãnh đạo quần chúng Nhưng tuyệt đối

không được theo đuôi quần chúng

7 Đảng phải thường xuyên tự chỉnh

Chỉnh đốn và đổi mới là công việc thường xuyên của Đảng cầm quyền, vì:

Một mặt, quyền lực

có sức mạnh to lớn

để cải tạo cái cũ, xây

dựng cái mới trên tất

chất, chạy theo quyền lực…

Người kết luận:

“Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu

lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào

II Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân (4 nội dung)

1 Xây dựng Nhà nước thể hiện quyền

làm chủ của nhân dân lao động

Vấn đề cơ bản của mọi cuộc Cách mạng

xã hội là vấn đề chính quyền, còn vấn đề

cơ bản của một chính quyền là ở chỗ nó

thuộc về ai, phục vụ quyền lợi cho ai

Thực chất là xây dựng Nhà nước

của dân, do dân và vì dân

1.1 Thế nào là nhà nước của dân?

Hiến pháp năm 1946:

Điều 1: “Nước Việt Nam là

một nước dân chủ cộng hoà

Tất cả quyền bính trong nước

là của toàn thể nhân dân Việt

Nam, không phân biệt nòi

giống, gái, trai, giàu nghèo,

giai cấp, tôn giáo”

Điều 32:

“Những vịêc quan hệ đến vận mệnh quốc gia

sẽ đưa ra nhân

dân phán quyết…”

Quy định ấy thực chất là chế độ trưng cầu dân ý – một hình thức dân chủ trực tiếp

Nhân dân uỷ quyền cho các đại diện do mình bầu ra; đồng thời có quyền bãi miễn

việc mà pháp luật không cấm và có

nghĩa vụ tuân theo pháp luật

Nhà nước phải xây dựng thiết chế để

thực thi quyền dân chủ của dân

Các vị đại diện, do dân cử ra, chỉ là thừa

uỷ quyền của dân, là “công bộc” của dân

Nhưng có những “vị đại diện” lại tưởng đó là vị đại diện”quyền của mình nên sinh ra lộng quyền, cửa

quyền…dẫn tới bao chuyện đau xót

“Cậy thế mình ở trong ban

này ban nọ, rồi ngang tàng

phóng túng, muốn sao

được vậy, coi khinh dư

“Quên rằng dân bầu ra mình để làm việc cho dân, chứ không phải để

1.2 Thế nào là nhà nước do dân?

Do dân ủng hộ, giúp đỡ, đóng thuế

Do dân phê bình, xây dựng

“Nếu Chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi

Chính phủ”

GIẢNG VIÊN: LÊ KHẮC THU.

1.3 Thế nào là nhà nước vì dân?

Đó là nhà nước phục vụ lợi ích và nguyện

vọng của nhân dân, không có đặc quyền, đặc lợi, thực sự trong sạch, cần kiệm liêm chính

Theo Bác, chỉ có một nhà nước thực sự của dân, do dân tổ chức, xây dựng và kiểm soát thì

mới có thể là nhà nước vì dân được

Từ Chủ tịch trở xuống đều là công bộc của dân

Vậy nên “Việc gì có lợi cho dân,

ta phải hết sức làm…

Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh…”

Tất cả cán bộ ở bất kỳ cấp nào, ngành nào cũng đều vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân,

chứ không phải là quan cách mạng

Để làm người thay mặt dân phải đủ Đức và

Tài, phải vừa Hiền lại vừa Minh

2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính

nhân dân và tính dân tộc của Nhà nước

2.1 Bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà

- Nhà nước là một bộ phận quan trọng trong kiến trúc thượng tầng, nên nó là thành tố cơ

bản nhất của hệ thống chính trị

- Ở tính định hướng đưa đất nước quá độ đi lên Chủ nghĩa xã hội.

- Ở nguyên tắc tổ chức cơ bản của

nó là nguyên tắc tập trung dân chủ

“Nhà nước ta phát huy dân chủ đến cao độ…thì mới động viên được tất cả lực lựợng của nhân dân đưa cách mạng tiến lên Đồng thời phải tập trung đến cao độ để thống nhất lãnh đạo nhân

dân xây dựng Chủ nghĩa xã hội”

Chế độ nào cũng có chuyên chính Vấn đề là ai chuyên chính với ai?…Như cái hòm đựng của cải thì phải có khoá…Dân chủ là của quý nhất của nhân dân, chuyên chính là cái khoá…Thế thì dân chủ cũng cần phải có chuyên chính để

2.2 Bản chất giai cấp công nhân thống nhất

với tính nhân dân, tính dân tộc

tộc vì nó bảo vệ lợi ích của nhân dân, lấy

lợi ích của dân tộc làm nền tảng.

- Nhà nước ta vừa mới ra đời đã phải đảm

nhiệm nhiệm vụ lịch sử là tổ chức cuộc

kháng chiến toàn dân, toàn diện của dân tộc

để bảo vệ thành quả cách mạng

Nhờ biết phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc, trên cơ sở liên minh công nông,

do Đảng lãnh đạo mà Nhà nước ta đã đánh thắng hai đế quốc Pháp và Mỹ, giữ vững

độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, tiến lên

xây dựng Chủ nghĩa Xã hội

3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về một Nhà

nước có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ3.1 Xây dựng một nhà nước hợp hiến

Nhà nước hợp hiến là nhà nước do nhân

dân bầu ra

Vậy nên chỉ 1 ngày sau khi đọc “Tuyên ngôn

độc lập”, trong phiên họp đầu tiên của

Chính phủ lâm thời, Bác đã đề nghị tổ chức tổng tuyển cử để lập Quốc hội rồi từ đó lập

ra Chính phủ

càng hay cuộc tổng tuyển cử với chế độ phổ

thông đầu phiếu”

Hơn 90%

cử tri

đi bầu

Hàng trăm cán bộ và đồng bào đã hy sinh

trong khi làm nhiệm vụ bầu cử

Kết

quả

35 đại biểu trúng cử Phiên họp Quốc hội đầu tiên, ngày 02/03/1946 quyết định thêm 50 ghế cho Việt Nam Quốc dân Đảng, 20 ghế cho Việt Nam Cách

mạng đồng minh hội

3.2 Quản lý đất nước bằng pháp luật và chú trọng đưa pháp luật vào trong cuộc sống

Nhà nước dân chủ

Pháp

Là bà đỡ Trong khuôn khổ

Đảm bảo cho chính quyền vững mạnh

Là Nhà nước dân chủ, thì

Mọi quyền dân

người dân được tôn trọng trong

thực tế

Xây dựng một nền pháp chế XHCN đảm bảo được việc thực hiện quyền lực của nhân dân là

mối quan tâm suốt đời của Bác

Để có nhà nước pháp quyền, phải:

hiện

“Làm sao cho dân biết hưởng quyền dân chủ, biết dùng quyền dân chủ của mình, dám nói,

dám làm”

3.3 Tích cực xây dựng đội ngũ cán bộ, công

chức của Nhà nước đủ đức và tài

Chống:

“Ai hẩu với mình thì dù nói không đúng

cũng nghe, tài không có cũng dùng Ai

không thân với mình thì dù họ có tài cũng

tìm cách dìm họ xuống, họ nói phải mấy

cũng không nghe”

VD: Vụ Bùi Tiến Dũng…

4 Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước trong sạch vững mạnh, hoạt động có hiệu quả

Ba thứ “giặc” này, dù vô tình hay cố ý, đều là

bạn đồng minh của thực dân, phong kiến

“…nó làm hỏng tinh thần trong sạch và ý chí khắc khổ của cán bộ ta Nó phá hoại đạo đức cách mạng của ta là cần, kiệm, liêm, chính”

Tội lỗi ấy cũng nặng như tội Việt gian, mật thám

- Hai là, tham ô, lãng phí, quan liêu

- Ba là, “tư túng”, “chia rẽ”, “kiêu ngạo”

Vì, xuất phát từ nền kinh tế tiểu nông nên dân

ta quen sống theo luật tục hơn là pháp luật

Chẳng hạn: Lệ làng, phép nước

Phép Vua thua lệ làngLệnh ông không bằng cồng bà4.2 Tăng cường pháp luật đi đôi với đẩy

mạnh giáo dục đạo đức cách mạng

chức, có quyền

Kẻ nào làm hại dân, hại nước, hại Đảng, thì

dù họ là gì đi nữa, vẫn phải đưa ra xét xử

theo pháp luật để giữ phép nước

Ví

dụ:

Vụ Chu Bá Phượng, Bộ trưởng Bộ kinh

tế, đại biểu của Quốc dân đảng, buôn lậu khi đi dự Hội nghị Phôngtennơblô,

được đưa ra Quốc hội (11/1946)

Vụ Trần Dụ Châu, Cục trưởng cục Quân nhu can tội tham ô, sống phè phỡn, trụy lạc…bị xử

tử hình Trần Dụ Châu và gia đình kháng án, xin được khoan hồng Sau nhiều trăn trở, Bác

ký lệnh bác đơn của Trần Dụ Châu Và vụ án

được thi hành

III Xây dựng Đảng vững mạnh, xây dựng nhà nước ngang tầm nhiệm vụ của giai đoạn cách mạng mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh (3 việc)

1 Chú trọng hơn nữa xây dựng Đảng về chính

trị, tư tưởng và tổ chức

- Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhằm thực

hiện tư tưởng của Bác: “Đảng ta là đạo

đức là văn minh”

Đảng phải là Đảng đạo đức theo gương đạo đức Hồ Chí Minh thì mới xứng đáng vừa là người lãnh đạo, vừa là đầy tớ thật trung

thành của nhân dân

Văn minh có thể hiểu là trí tuệ Đảng phải

là Đảng của trí tuệ tiên phong ngang tầm

thời đại thì mới đưa dân tộc giữ vững được định hướng Xã hội chủ nghĩa, mới giành

thắng lợi cho sự nghiệp Công nghiệp hoá,

Hiện đại hoá đất nước

và nhân loại

Về tổ chức: trong sạch, vững mạnh, đoàn kết, dám hy sinh

vì sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc

2 Xây dựng Nhà nước ngang tầm nhiệm vụ

của giai đoạn cách mạng mới2.1

2.1 Nhà nước đảm bảo quyền làm chủ

thật sự của nhân dân

“Dân chủ, sáng kiến, hăng hái, ba điều đó rất quan hệ với nhau Có dân chủ mới làm cho cán bộ và quần chúng đề ra sáng kiến”

Bởi

vậy

“Phải thật sự tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân Tuyệt đối không được lên mặt “quan cách mạng” ra lệnh ra oai”

Thực hiện quản lý xã

hội bằng pháp luật,

theo pháp luật

Tiếp tục thể chế hoá bằng pháp luật các quyền dân chủ của

người dân

Đấu tranh phòng chống vi phạm pháp luật Mọi

hành vi vi phạm pháp luật phải được xử lý

nghiêm minh để giữ gìn “phép nước”