Van tu su 9

_ Thưa bác, bác chính là người chiến sĩ lái xe Trường Sơn, người lính mà cháu đã được học trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của nhà thơ Phạm Tiến Duật, phải không bác?. _ Cháu gá

Đề 1: Hãy tưởng tượng mình gặp gỡ và trò chuyện với người lính lái xe trong bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe

không kính” của Phạm Tiến Duật Viết bài văn kể lại cuộc gặp gỡ và trò chuyện ấy

Đề 2: Hãy đóng vai ông Hai kể lại sự việc từ khi ông nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc đến khi nghe được tin cải

chính

Đề 3: Em hãy đóng vai cô kĩ sư nông nghiệp trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn ThànhLong để kể lại

câu chuyện về cuộc gặp gỡ đặc biệt giữa ba người: cô gái, họa sĩ già và anh thanhniên trên trạm khí tượng Yên Sơn

Đề 4: Em hãy đóng vai Trương Sinh để kể lại truyện Chuyện người con gái Nam Xương.

Đề 5: Hãy tưởng tượng mình là người được gặp gỡ và trò chuyện với người lính trong bài “Ánh trăng” của

Nguyễn Duy và kể lại cuộc trò chuyện đó

Đề 6: Đóng vai bé Thu trong truyện Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng và kể lại câu chuyện.

Đề 7: Vũ Nương Kể chuyện người con gái Nam Xương

Đề 8: Đóng vai người lính trong bài thơ “Đồng chí” để kể chuyện

Đề 9: Tưởng tượng mình được gặơ gỡ và trò chuyện với nhân vật anh thanh niên trong tác phẩm “Lặng lẽ Sapa”

của Nguyễn Thành Long

Đề 1: Hãy tưởng tượng mình gặp gỡ và trò chuyện với người lính lái xe trong bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật Viết bài văn kể lại cuộc gặp gỡ và trò chuyện ấy.

Tôi vừa đưa chiếc xe đạp vào khoảng sân hẹp thì đã nghe vọng ra tiếng cười giòn giã của bố tôi và một vị khách

Đó chắc chắn là một vị khách quý bởi vì ít khi có sự ồn ã, sôi động như thế ở người cha hiền hậu nhưng lúc nào cũng lặng lẽ của tôi

Tôi bước vội vào nhà Bố tôi cùng người khách hướng ánh nhìn rạng rỡ, trìu mến đón tôi:

_ Con gái, đây là bác Trung Trực, bạn học hồi trung học với bố, lại cùng bố nhập ngũ Bác là chiến sĩ lái xe Trường Sơn năm xưa đấy con ạ!

Bác Trực trạc tuổi bố tôi Khuôn mặt bác cương nghị nhưng lại rất đôn hậu Đôi mắt tuy đã hằn nhiều vết chân chim nhưng vẫn ánh lên những tia vui vẻ và trìu mến Tôi có đang nằm mơ không nhỉ? Tôi vừa học xong “Bài thơ

về tiểu đội xe không kính” của nhà thơ Phạm Tiến Duật Những lời thơ, những lời cô giảng và hình ảnh người chiến sĩ lái xe dũng cảm, kiên cường cứ đọng mãi trong tâm trí tôi Giờ đây, tôi đang được đứng trước một người chiến sĩ lái xe Trường Sơn đích thực Thật là một may mắn không ngờ Tôi cuống quýt:

_ Bố ơi! Bác ơi! Con có thể được ngồi với bố và bác một lát để biết thêm về những ngày tháng chiến đấu năm xưa được không ạ?

Bác cười và đáp:

_ Sao lại không? Đó là khoảng thời gian đẹp nhất của bố cháu và bác

_ Thưa bác, bác chính là người chiến sĩ lái xe Trường Sơn, người lính mà cháu đã được học trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của nhà thơ Phạm Tiến Duật, phải không bác?

_ Ồ, bài thơ ấy nổi tiếng lắm cháu à Ngày đó, có lẽ lính lái xe Trường Sơn ít ai là không biết bài thơ ấy Nó nói hộ phần nào khát vọng chiến đấu, những gian khổ, lòng dũng cảm và sự lạc quan của những người lính như bác _ Chính bác cũng đã từng lái những chiếc xe không kính ấy phải không ạ?

_ Không phải “đã từng” đâu cháu ạ Mà là bác luôn lái những chiếc xe bị xước, bị va đập, bị bom đạn làm cho rơi vỡ, méo mó những bộ phận bên ngoài như thế Chiến tranh mà! Để bác kể rõ hơn cho cháu hiểu nhé Ngày đó, bác lái xe tải, cùng đồng đội chuyên chở lương thực, thuốc men, khí tài,… vào chiến trường miền Đông Nam Bộ

Có những chuyến đi kéo dài hàng tháng trời, gian khổ lắm cháu ạ Nhất là những đoạn đường xuyên qua dãy Trường Sơn, giặc bắn phá rất dữ dội Chúng muốn san phẳng tất cả, cắt đứt con đường huyết mạch nối liền Bắc Nam ấy Tiểu đội xe của bác ban đầu được trang bị toàn xe mới để phục vụ mặt trận Lúc đó, xe có kính như muôn vàn chiếc xe khác Nhưng ngày nào xe cũng lao đi giữa bom gầm, đạn nổ khiến kính rạn vỡ, mất dần hết cả Rồi

cả mui xe cũng bị đạn pháo cày hất tung lên Thùng xe va quẹt nhiều cũng chằng chịt vết xước Chẳng còn chiếc

xe nào còn nguyên vẹn cháu à

Tôi vẫn còn tò mò, tiếp tục hỏi bố:

_ Lái xe không kính, không mui, không đèn như thế chắc nguy hiểm lắm bác nhỉ?

Bác sôi nổi tiếp lời:

_ Nguy hiểm lắm, cái sống cái chết lúc nào cũng trong gang tấc Lái xe không kính thì mối nguy hiểm gần nhất là bụi đấy Đường Trường Sơn mùa khô bụi cuốn mù trời sau làn xe chạy Bụi cuốn vào mặt, vào quần áo Bụi dày đặc đến mức mắt cay xè, không thể mở nổi Lúc ấy, râu, tóc, quần áo và cả xe rực lên một màu đất đỏ Trường Sơn Rồi cả mưa nữa chứ Mưa Trường Sơn thường bất ngờ Đang bụi bám đầy thì bỗng cả người nặng chịch vì ướt sũng nước mưa Mưa xối xả quất vào người, vào mặt, vào mắt Những làn nước cay xè, buốt rát khiến việc lái xe khó hơn gấp trăm ngàn lần Thế nhưng, những người lính lái xe như bác không bao giờ dừng lại, luôn phải tranh thủ tránh giờ cao điểm cháu ạ Cũng vì xe không kính nên mưa gió vứt vào cabin đủ thứ, nào là lá rừng, nào là cành cây gãy, … Bác đã bao lần bị cành cây cứa vào mặt, vào tay cầm vô lăng, đau rát vô cùng Gian khổ là thế đấy cháu! Mỗi chuyến chở hàng về tới đích thật sự là một kỳ tích Vậy mà ký tích vẫn luôn xuất hiện đấy!

Bác mỉm cười, khuôn mặt ánh lên vẻ rạng rỡ và tự hào Lời bác kể như chất chứa bao nhiệt huyết, bao sôi nổi của một thời tuổi trẻ nơi chiến trường Bác dường như đang được sống lại những phút giây lịch sử ấy Không hiểu sao ngay lúc này, những lời thơ của Phạm Tiến Duật lại ùa về, ngân nga trong lòng tôi Đó chính là một thực tế ở chiến trường ngày ấy Thế mà, những người lính cụ Hồ vẫn tràn đầy lạc quan, yêu đời, và tin tưởng vào một ngày mai chiến thắng

Tôi chợt thấy bác Trực trầm ngâm, ánh mắt xa xôi như đang lạc trong dòng hồi tưởng Còn bố tôi thì ngồi lặng lẽ, khuôn mặt đầy vẻ xúc động Bác Trực chợt nói:

_ Xe không kính thế mà lại hay cháu ạ Gặp bạn cũ, gặp đồng đội, gặp đồng hương đều tay bắt mặt mừng qua ô kính vỡ Giữa đại ngàn mênh mông, bác chợt thấy lòng mình ấm lại vì được chiến đấu bên cạnh những đồng chí yêu thương

Giọng bác chợt rung lên, đầy xúc động:

_ Cháu không thể hiểu tình đồng chí thiêng liêng, quý giá thế nào với người lính các bác đâu Dừng xe, ghé vào một bếp Hoàng Cầm, chỉ cần thêm bát thêm đũa là thấy thân thuộc như anh em một nhà Dù chốc lát nữa thôi, mỗi người sẽ đi mỗi hướng, có khi chẳng bao giờ gặp lại nhau giữa chiến trường ác liệt Bác và ba cháu có thể trở về hạnh phúc bên gia đình, nhưng bao nhiêu đồng đội của bác đã ngã xuống Có một đồng đội của bác đã hy sinh ngay sau vô lăng vì quyết tâm lái xe vượt qua làn đạn dù đang bị thương nặng Ngày ấy, khẩu hiệu “Yêu xe như con, quý xăng như máu” luôn khắc ghi trong tim những người lính lái xe Dù có hy sinh, các bác vẫn quyết tâm bảo vệ xe và hàng

Bác chợt im lặng Không khí cả căn phòng bỗng chốc trở nên thật trang nghiêm

_ Cháu gái của bác, hai câu cuối của bài thơ có phải là:

“Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước

Chỉ cần trong xe có một trái tim.”

Chiến tranh đã qua lâu rồi, nhưng cho đến tận hôm nay, bác và bố cháu không phút nào quên được mình đã từng

là người lính Bác rất tự hào vì mình đã là người lính lái xe Trường Sơn năm xưa, đã tham gia chiến đấu góp phần giành độc lập tự do cho quê hương đất nước

Trong tôi bỗng trào dâng một cảm xúc thật kỳ lạ, vừa khâm phục, vừa tự hào Ngày hôm nay tôi đã hiểu thêm rất nhiều điều Trước đây, tôi chỉ biết đến cuộc sống êm đềm trong vòng tay ấm áp, chở che của gia đình, thầy cô trong một đất nước hòa bình Đó là thành quả của bao thế hệ cha anh đã vất vả, hy sinh Họ chính là bố tôi, bác tôi

và những người tôi chưa từng gặp mặt Tôi phải thật trân trọng cuộc sống hòa bình này và cố gắng trau dồi, hoàn thiện để góp phần xây dựng đất nước thêm tươi đẹp trong thời đại mới Cảm ơn bác, người lính lái xe năm xưa của Trường Sơn oanh liệt, đã giúp cháu lớn thêm lên nhiều lắm!

-o0o -Đề 2: Hãy đóng vai ông Hai kể lại sự việc từ khi ông nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc đến khi nghe được tin cải chính.

Ôi cái làng Dầu của tôi! Vẫn cái phong vị ngọt ngào của lúa non đồng nội Vẫn con đường gạch đá xanh rơn Bầu trời cao thẳm, rộng bao la, vương chút nắng xuống mái đình cổ kính Tôi đã yêu và yêu biết nhường nào

cái mảnh đất này, nơi tôi sinh ra và lớn lên Bọn giặc đáng khinh kia đã tàn nơi đây Làng Dầu không còn như ngày tôi phải rời làng đi tản cư nữa Nhưng giờ trở lại, lòng tôi vẫn thế, vẫn vẹn nguyên không hề thay đổi Trong tôi có cái gì nao nao rất lạ Một cảm giác nhớ nhớ, xen một chút thương, pha đôi sự tự hào Tôi như vỡ òa trong niềm hạnh phúc Hạnh phúc vì thực sự cái đau khổ của một ngày xa xôi kia chỉ còn là hồi ức, hồi ức không đẹp nhưng lại làm cho con người ta nhớ mãi chẳng thể quên

Đó là một ngày nắng Cũng cách đây mấy năm rồi Và tôi thì cũng không còn nhớ rõ cho lắm

Trưa ấy, trời nắng ghê lắm Nắng rọi xuống mặt sân sáng lóa Nắng như muốn thiêu rụi cả con người Có mấy tiếng gà trưa cất lên eo éo Tiếng lũ ve thì ngân mãi không thôi, não lòng Xong việc, tôi có cả một khoảng thời gian mà nằm nghĩ vẩn vơ Và thế là tôi nhớ về cái làng Dầu của tôi, nhớ ghê gớm

Tôi ngóng đứa con gái lớn từng lúc một Mong nó về nhanh nhanh để trông nhà trông cửa, để tôi còn được làm cái việc mà tôi vẫn làm Một lúc sau, nó về Tôi dặn dò con vài câu rồi bước vội ra ngoài Đường vắng hẳn người qua lại Trời lồng lộng gió nhưng vẫn không đủ để thổi đi cái nắng nóng của mùa hè Nắng thế này thì bỏ mẹ chúng nó Tôi nghĩ rồi nói lớn Có người đi ngang qua, bỡ ngỡ hỏi lại:

- Chúng nó nào?

- Tây ấy chứ còn chúng nó nào nữa Ngồi vị trí giờ bằng ngồi tù

Nói rồi tôi bước thẳng Cũng như thường lệ, tôi ghé vào trạm thông tin nghe ngóng tình hình chiến sự Biết bao là tin hay Ruột gan tôi cứ như múa cả lên Vui quá! Nhưng dường như hạnh phúc của con người thật là bé nhỏ Ngờ đâu cái vui vẻ ấy chỉ là một ngày lặng gió trước khi giông tố nổi lên Bước ra khỏi phòng thông tin, tôi rẽ vào dặn vợ vài việc rồi theo lối huyện cũ mà đi Tôi tạt qua quán nước ngồi Ở đây, những tốp người tản cư dưới xuôi lên đứng ngồi lố nhố Nghe một người đàn bà nói bọn Tây nó vào làng Chợ Dầu, nó khủng bố, tôi lo lắng, quay phắt lại lắp bắp hỏi:

- Nó… Nó vào làng Dầu hở bác? Thế ta giết được bao nhiêu thằng?

- Có giết được thằng nào đâu Cả làng chúng nó Việt gian theo Tây còn giết gì nữa!

Giọng người đàn bà the thé, đầy mùi căm giận Nó như gáo nước lạnh tạt thẳng vào mặt tôi Tôi bàng hoàng Cổ họng nghẹn ắng lại, da mặt tê rân rân, tưởng như đến không thở được Khóe mắt cứ giật giật, các dây thần kinh như tê liệt Một lúc lâu sau, tôi mới rặn è è, nuốt cái gì vương vướng ở cổ, hỏi lại, giọng lạc hẳn đi:

- Liệu có thật không hở bác? Hay lại chỉ…

- Thì chúng tôi vừa ở dưới đấy lên đây mà lại…

Tôi chưa dứt lời thì người ta đã nói Dứt khoát Chắc như đinh đóng cột Tôi đờ người Hai tai ù ù Chẳng còn nghe thấy gì cả Giọng người kia như lẫn vào trong gió Tôi trả tiền nước, lảo đảo đứng dậy Chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng:

- Hà, nắng gớm, về nào…

Tôi nói với mình mà như chẳng nói với ai Tôi tự trấn an mình Lảng ra một chỗ rồi bước hẳn, không dám quay đầu lại nhìn Tôi cúi gằm mặt xuống mà đi, như mình vừa làm điều gì đó tội lỗi lắm Về đến nhà, tôi nằm vật

ra giường Tay chân như nhũn hẳn ra, không còn sức Tôi thở dốc Mấy đứa nhỏ len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau

Nhìn lũ con, chẳng hiểu sao nước mắt tôi cứ giàn ra Mắt mờ đi, nhạt nhòa Mấy đứa nhở… Chúng nó cũng

là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng, hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu… Tôi nắm chặt hai tay, móng đâm vào da thịt, đau nhói Tôi rít lên như một con thú bị thương, đau đớn đến tột cùng:

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian ban nước để nhục nhã thế này

Tôi bỗng ngừng lại, ngờ ngợ Tôi nhớ lại từng người Họ toàn những người có tinh thần cả mà Họ quyết không chịu đi để ở lại giữ làng, định bụng một phen sống mái với lũ chúng nó Có đời nào họ chịu nhục nhã mà đi làm cái điều kinh khủng ấy! Nhưng không! Không có lử thì làm sao có khói? Ai người ta đi đặt điều vu oan cho

mà làm gì? Chao ôi! Cực nhục chưa? Cả làng Việt gian! Rồi đây biết sống ra sao? Ai người ta chứa? Ai người ta buôn bán mấy? Tôi cứ bần thần nghĩ ngợi Mọi thứ rối tung lên, như tơ vò, một mớ bòng bong Gỡ thế nào cũng không ra được Thôi thì cắt đi cho nhẹ nợ Bụng bảo dạ, tôi cố nhét cho sâu cái chuyện đó vào sâu trong bộ não

Nhưng dường như vợ tôi cũng biết chuyện đó rồi Chiều về, bà ấy uể oải, cái mặt nặng như đeo chì Mãi khuya, bà

ấy mới dám lôi chuyện ấy ra Vừa nói, hỏa khí trong tôi đã bùng lên Thế là im bặt, nhẫn nhục

Đêm xuống yên ắng đến lạ Đêm đen như mực, như chỉ trực đợi tôi nhắm mắt là sẽ ôm trọn tâm hồn tôi Tôi vẫn trằn trọc không sao ngủ được Hết trở mình bên này lại trở mình bên kia, thở dài Chợt lặng hẳn đi, tôi nghe có tiếng léo xéo ở gian trên Tiếng mụ chủ… Mụ nói cái gì vậy? Mụ nói cái gì mà lào xào thế? Trống ngực tôi đập thình thịch Nín thở, ruột gan như sôi lên, tôi lắng tai nghe ra bên ngoài…

Từ ngày hôm ấy, tôi chỉ ru rú một góc nhà, đến cả nhà bác Thứ cũng không dám sang Tủi hổ lắm! Tôi còn mặt mũi nào mà nhìn người ta nữa? Ruột gan tôi lúc nào cũng như lửa đốt Cứ một đám đông túm lại tôi cũng để

ý, dăm bảy tiếng cười nói xa xa cũng nơm nớp lo sợ, thoáng nghe thấy mấy tiếng Tây, Việt gian… là lại chột dạ Lủi thủi trong nhà, nin thin thít Thôi lại chuyện ấy rồi! Các cụ đã nói “Ghét của nào trời chao của ấy” Đúng như nhũng gì tôi lo sợ, mụ chủ đã đến, ý tứ đuổi khéo chúng tôi Phải rồi! Ai người ta dại mà đi chứa lũ bán nước cơ chứ? Tất cả đang quay lưng lại với tôi Thật đáng sợ! Thật là tuyệt đường sống! Biết đem nhau đi đâu bây giờ? Biết đâu người ta chứa gia đình tôi? Cứ nghĩ, nghĩ và nghĩ mãi Những ý nghĩ đen tối, ghê rợn cứ theo đó mà len lỏi vào tâm chí tôi Từng bước, từng bước một, chúng thống lĩnh suy nghĩ của tôi… Hay là quay về làng?

Nước mắt tôi cứ giàn ra Mặn chát Về làng ư? Không… Không… Về làng tức là bỏ kháng chiến, bỏ cụ

Hồ Về làng đồng nghĩa với việc chịu quay lại làm nô lệ cho thằng Tây Không thể được! Làng thì yêu Yêu thật! Nhưng làng theo Tây mất rồi Làng đã phản bội lại ta thì phải thù

Tôi bế thằng út, xoa đầu nó, hỏi khẽ:

- Húc kia! Thầy hỏi con nhé, con là con ai?

- Là con thầy mấy lị con u

- Thế nhà con ở đâu ?

- Nhà ta ở làng Chợ Dầu

- Thế con có thích về làng mình không ?

Thằng bé cúi mặt, vân vê gấu áo như suy nghĩ cái gì đó Nó nép đầu vào ngục tôi, khẽ trả lời :

- Có

Tiếng nó khẽ khàng Như tiếng lòng của chính bản thân tôi Sao tôi vẫn cứ yêu cái làng ấy đến thế ? Tôi lại hỏi :

- Thế con ủng hộ ai ?

- Con ủng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn năm !

Mắt thằng bé mở to hết cỡ Đôi mắt long lanh ấy ánh lên một niềm vui bất tận Thằng bé trả lời dứt khoát Nước mắt tôi lại trào ra, ấm áp

- Ừ đúng rồi, ủng hộ cụ Hồ con nhỉ

Tôi thủ thỉ với thằng bé Tôi khắc sâu vào lòng thằng bé mà cũng như tự nhủ với lòng mình, tự minh oan cho chính mình Cái lòng bố con tôi như thế đấy, có bao giờ dám đơn sai Chết thì chết có bao giờ dám đơn sai

Cứ như vậy cho đến ngày hôm ấy Tôi nhận được tin cải chính Như trút được gánh nặng trong lòng, tôi mua quà cho lũ trẻ Rồi lật đật đi khoe với hàng xóm láng giềng Phải! Phải! Phải cho mọi người cùng biết cái tin

ấy chứ Tay chân tôi cứ múa hết cả lên Đi đến đâu tôi cũng hô thật to:

- Tây nó đốt làng tôi rồi Nhà tôi bây giờ chỉ còn lại một đống tro đên sì Ông chủ tịch làng tôi vừa lên cải chính,,, cải chính cái tin làng Chợ Dầu chúng tôi Việt gian theo giặc ấy mà Ra láo! Láo hết, chẳng có gì sất Toàn sai sự mục đích cả!

Cái nhà cháy ấy là minh chứng cho việc làng tôi không theo giặc Tôi hô hào như để trút bỏ những phiền muộn vừa qua Đã thật! Ai cũng mừng, cũng vui cho tôi…

Tiếng mấy đứa con léo réo Thằng út kéo tay tôi gọi lớn, kéo tôi ra khỏi hồi tưởng Tôi nhìn quanh Mắt ngân ngấn lệ Tôi nhấc bổng thằng nhỏ, hôn nó cái chụt Nó cười khúc khích, tiếng cười như tan vào gió, như mang niềm hạnh phúc của tôi bao trùm lên cả làng Dầu Tôi gói ghém những hồi ức đó, nhét vào một nơi thật sâu rồi vững bước, thẳng về phía trước, thẳng về cái làng của tôi Còn hồi ức kia, nó chỉ làm cho tình yêu làng của tôi

thêm nồng đượm mà thôi… Tôi tin rằng, tương lai vẫn còn ở phía trước Và tôi sẽ gieo hạt ở nơi đây để hạnh phúc

nở hoa nơi chốn này

-o0o -Đề 3: Em hãy đóng vai cô kĩ sư nông nghiệp trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn ThànhLong để kể lại câu chuyện về cuộc gặp gỡ đặc biệt giữa ba người: cô gái, họa sĩ già và anh thanhniên trên trạm khí tượng Yên Sơn.

Chiếc xe khách đang chầm chậm lăn bánh trên con đường cheo leo uốn lượn quanh co Bỗng người lái xequay sang hỏi ông họa sĩ ngồi bên cạnh tôi:

-Chúng ta vừa qua Sa Pa đây, bác không nhận ra ư?

Họa sĩgià mỉm cười đáp:

-Có Tôi nhận ra Sa Pa bắt đầu với những rặng đào và những đàn bò lang cổ đeochuông ở các đồng cỏ trong thung lũng hai bên đường Chỗ ấy là Tả Phình phải không bác?

Người lái xe không hỏi gì nữa Tôi và họa sĩ cũng im lặng vì khung cảnh trước mắt bỗng hiện ra với vẻđẹp

kì lạ Nắng bắt đầu lên tới đốt cháy rừng cây Những cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít trong nắngnhững ngón tay bàng bạc dưới cái nhìn bao che của những cây tử kinh thỉnh thoảng nhô cái đầu màu hoacà lên trên màu xanh của rừng Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên các vòm lá ướt sương,rơi xuống đường, luồn cả vào gầm

xe Giữa lúc đó, xe bỗng phanh kít lại Khách trên xe xôn xao kêu lên:

- Cái gì thế ?

Bác lái xe bảo là dừng lại một lúc để lấy nước và cho khách ăn lót dạ

Trong lúc mọi người vui vẻ trò chuyện, bác lái xe quay sang nói nhỏ với họa sĩ:

-Tôi sắp giới thiệu vớibác một người cô độc nhất thế gian Thế nào bác cũng thích vẽ hắn cho mà xem

Nói đến đây, tự nhiên bác nhìn tôi, khiến tôi đỏ mặt Rồi bác kể:

-Một thanh niên hai mươi bảy tuổi, làm công tác khí tượng địacầu trên đỉnh Yên Sơn cao hai nghìn sáu trăm mét Cách đây bốn năm, có hôm xe tôi đi đến đây thì thấymột khúc cây chắn ngang đường, phải hãm lại Một anh thanh niên ở đâu chạy đến, cùng tôi và hànhkhách lăn khúc cây sang ven đường Tôi hỏi không biết ai mà lại đẩy cây ra giữa đường thế này thì anh tađỏ mặt Thì ra vì mới lên đây nhận công tác, một mình sống trên đỉnh núi, bốn bề chỉ

có cây cỏ và mâymù lạnh lẽo, chưa quen, thèm người quá nên anh ta kiếm kế dừng xe lại để gặp chứng tôi, được nhìn và nói chuyện một lát Kìa, anh ta kia!”

Tôi trông theo hướng tay bác lái xe thì thấy một người con trai tầm vóc nhỏ bé, nét mặt rạng rỡ từ sườnnúi trước mặt chạy lại chỗ xe đỗ Anh ta đưa cho bác lái xe một gói nhỏ Bác lái xe hỏi là cái gì thì anh tabảo là gửi biếu vợ bác gói củ tam thất để ngâm rượu uống cho khỏe Bác lái xe cũng rút từ túi xách ra mộtgói giấy, tươi cười nói:

-Đây là cuốn sách tôi mua hộ anh

Người con trai nhìn khắp lượt hành khách, vẻhân hoan lộ rõ Bác lái xe dắt anh đến trước mặt họa sĩ :

-Tôi giới thiệu với anh một họa sĩ lão thành nhé.Còn cô gái này là kĩ sư nông nghiệp Anh đưa khách về nhà đi! Tuổi già cần nước chè Ở Lào Cai đi sớmquá không kịp uống Anh hãy đưa ra cái món chè pha nước mưa thơm như nước hoa của Yên Sơn nhàanh

Anh thanh niên đỏ mặt, luống cuống cười:

-Vâng! Mời bác và cô lên chơi! Nhà cháu ở kia kìa ! Lên cáibậc cấp kia là tới đấy Nước sôi đà có sẵn, nhưng để cháu về trước một tí Bác và cô lên ngay nhé!

Nóixong, anh ta chạy vụt đi, cũng tất tả vội vàng như lúc đến Tôi thầm nghĩ chắc là anh ta về trước để kịpthu dọn nhà cửa Con trai độc thân thường hay thiếu ngăn nắp

Nhưng khi đến nơi, tôi ngạc nhiên ồ lên một tiếng khi thấy anh ta đang hái hoa Sau gần hai ngày ngồi ôtô, qua ngót bốn trăm cây số đường dài cách xa Hà Nội, giờ đây đứng trông mây mù ngang tầm với chiếccầu vồng kia, tôi lại gặp hoa lay-ơn, hoa thược dược… vàng, đỏ, tím, hồng… rực rỡ Quên cả e thẹn, tôichạy đến bên anh

Tự nhiên như đã quen nhau từ lâu, anh trao bó hoa cho tôi và nói:

-Tôi cắt thêm mấycành nữa Rồi cô muốn lấy bao nhiêu tùy ý Cô cứ cắt một bó rõ to vào, cắt hết cũng được, nếu

cô thích.Tôi không biết kỉ niệm thế nào cho thật long trọng ngày hôm nay Bác và cô là đoàn khách thứ hai

đếnthăm nhà tôi từ Tết và cô là cô gái thứ nhất từ Hà Nội lên tới nhà tôi từ bốn năm nay.- Anh ta đã nói tonhững điều lẽ ra người ta chỉ nghĩ, điều đó làm cho tôi và họa sĩ già cảm động thật sự Tôi ôm bó hoa vàolòng rồi nhìn thẳng vào đôi mắt trong sáng của anh Anh quệt vội giọt mồ hôi trên sống mũi, mỉm cười vàhỏi nhỏ:

-Cũng đoàn viên phỏng?

Tôi vâng rất nhẹ và gật đầu Bất chợt, anh tuyên bố chấm dứt tiết mục cắt hoa Anh kể cho chúng tôi nghe về công việc hằng ngày củaanh là quanh quẩn bên mấy chiếc máy đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất… để ghichép các thông tin, báo về trung tâm bằng máy bộ đàm Trên cơ sở ấy, trung tâm sẽ dự báo thời tiết, phụcvụ cho sản xuất và chiến đấu Anh còn bảo là ban đêm không cần nhìn máy, chỉ nhìn gió lay lá hay nhìntrời là có thể đoán được mây, được gió Đêm nào anh cũng phải ghi và báo về trung tâm lúc một giờ

sáng.Xách đèn ra vườn, gió và tuyết như chỉ chực đợi người là ào ào xô tới Cái im lặng lúc đó thật dễ sợ, nónhư bị gió chặt ra từng khúc, mà gió thì giống những nhát chổi lớn muốn quét đi tất cả, ném vứt lungtung… Những lúc

im lặng lạnh cóng mà lại hừng hực như cháy Xong việc, trở vào, không thể nào ngủlại được

Anh thanh niên ngừng nói Họa sĩ thoáng bối rối Có lẽ ông đã bắt gặp một con người mà ông ao ướcđược biết Chỉ cần một nét hiện ra trên gương mặt người ấy là đủ khẳng định một tâm hồn, khơi gợi một ýsáng tác, một nét mới đủ là giá trị một chuyến đi dài của ông

Họa sĩ háo hức giục anh thanh niên kể tiếp, nhưng anh cất giọng vui vẻ:

-Báo cáo hết!

Anh mời chúng tôivào nhà uống trà Họa sĩ đảo mắt nhìn quanh căn nhà nhỏ và ngồi xuống ghế Căn nhà ba gian sạch sẽngăn nắp Một chiếc giường con, một bàn học, một giá sách Tôi đến trước chiếc bàn học, lật xem bìacuốn sách anh đang đọc dở rồi để lại như cũ Anh rót nước chè mời chúng tôi Họa sĩ già nhấp chén trànóng tỏa hương thơm ngát, tỏ vẻ thích thú, rồi tự tay rót thêm chén nữa và nói:

-Ta thỏa thuận thế này.Chuyện dưới xuôi, mười ngày nữa trở lại đây, tôi sẽ kể anh nghe Tôi sẽ trở lại, hứa danh dự đấy Tôicũng muốn biết cái im lặng lúc một giờ sáng chon von trên cao nó thế nào Bây giờ có cả ba chúng ta đây,anh hãy kể chuyện anh đi Sao người ta bảo anh là người cô độc nhất thế gian? Rằng anh “thèm” ngườilắm?

Anh thanh niên bật cười khanh khách, bảo rằng đấy là những từ dùng của bác lái xe Bác ấy nói thế chưađúng vì bạn anh ở trạm đặt trên đỉnh núi Phăng Xi Păng cao ba nghìn một trăm bốn mươi hai mét mớiđúng là “một mình”

Mà làm khí tượng thì ở cao như thế mới là lí tưởng

Rồi anh hạ giọng như tâm sự:

-Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt nhìn kĩ mới thấy một ngôisao, cháu cũng nghĩ ngay ngôi sao kia

lẻ loi một mình Bây giờ làm nghề này, cháu không nghĩ như vậynữa Và khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắnliền với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi cháu buồn đến chết mất Còn "thèm” người thì ai mà chả “thèm” hở bác? Mình sinh ra là gì? Mình đẻ ở đâu?Mình vì ai mà làm việc? Đấy, cháu tự nói với cháu thế đấy Bác lái xe đi về Lai Châu cứ đến đây dừng lạimột lát Không vào giờ “ốp” là cháu chạy xuống chơi, lâu dần thành lệ Cháu bỗng dưng

tự hỏi: Cái nhớxe, nhớ người ấy thật ra là cái gì vậy? Nếu là nỗi nhớ phồn hoa đô thị thì xoàng Cháu ở liền trong trạmhằng tháng Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống Ấy thế làmột hôm, bác lái phải thân hành lên trạm cháu Cháu nói: Đấy, bác cũng chẳng “thèm” người là gì?”

Anh quay sang nhìn tôi:

-Và cô cũng thấy đấy, lúc nào tôi cũng có người trò chuyện Nghĩa là có sách ấymà Mỗi người viết một vẻ

Rồi anh say sưa kể về những đồng nghiệp của mình đang âm thầm ngày đêmcống hiến cho đất nước Theo anh thì họ đáng quý biết bao!

Trong thời gian ngắn ngủi, họa sĩ đã nhanh tay phác họa chân dung anh thanh niên vào sổ tay Còn tôi, tôicũng hiểu thêm về cuộc sống một mình dũng cảm tuyệt đẹp của anh, về thế giới riêng của những conngười mà anh vừa

kể Tôi muốn có một cái gì đó để tặng anh, nói như anh là để kỉ niệm cuộc gặp gỡ đặcbiệt này Một cái cỏn con gì

đó có thể biến thành một chút dịu dàng, một chút dũng cảm trong cuộc sốngcủa anh, ví dụ như cuốn sách hay món trang trí nhỏ chẳng hạn Tiếc thay, trong túi xách của tôi giờ đâychẳng có một vật gì như thế!

-“Trời ơi! Chỉ còn năm phút! - Anh thanh niên kêu lên tiếc rẻ Anh chạy ra sau nhà rồi trở vào ngay, taycầm một cái làn Họa sĩ già cũng tặc lưỡi, miễn cưỡng đứng dậy Tôi đặt lại chiếc ghế, thong thả đến chỗông Anh thanh niên nhắc rằng tôi bỏ quên chiếc khăn mùi xoa và đưa cho tôi Tôi nhận lấy chiếc khănrồi vội quay đi Đến bậu cửa, ông họa sĩ chụp lấy tay anh lắc mạnh:

-Tôi sẽ quay trở lại Chắc chắn thế.Tôi ở với anh ít hôm, được chứ?

Đến lượt tôi Tôi chìa tay ra cho anh nắm, cẩn trọng, rõ ràng như ngườita trao cho nhau một cái gì chứ không phải

là cái bắt tay rồi nhìn thẳng vào mắt anh và nói lời từ biệt.Anh ấn vào tay họa sĩ chiếc làn đựng trứng gà, bảo là dành cho chúng tôi và bác lái xe, xin lỗi không tiễnđược vì đã đến giờ làm việc Anh mỉm cười chào và dặn họa sĩ nhớ quay trở lại

Tôi và họa sĩ bước xuống đến mặt đường, nhìn lên thì không thấy bóng anh đâu nữa Có lẽ anh đã vàonhà hoặc ra vườn khí tượng Họa sĩ xách làn trứng, còn tôi ôm bó hoa to Lúc này, nắng đã mạ bạc cả conđèo, đốt cháy rừng cây hừng hực như một bó đuốc lớn Chúng tôi lững thững đi về phía chiếc xe.Họa sĩ lẩm bẩm:

-Thanh niên bây giờ lạ thật! Các anh chị cứ như là con bướm Mà đã mười một giờ, đếngiờ “ốp” đâu? Tại sao anh

ta không tiễn mình đến tận xe nhỉ?

Tôi liếc nhìn ông, tự dưng trong lòng hồihộp, nhưng vẫn im lặng Có lẽ, không bao giờ tôi quên cuộc gặp gỡ bất ngờ và đặc biệt này

-o0o -Đề 4: Em hãy đóng vai Trương Sinh để kể lại truyện Chuyện người con gái Nam Xương.

Ngồi ngoài sân, tôi đưa mắt nhìn những đám mây bàng bạc đang trôi trên bầu trời xanh cao kia, những đôi chim bay đâu trên những cành cây khiến cho trương sinh tôi lại ngậm ngùi nhớ về những kí ức xưa cùng với Vũ Nương

và tội lỗi mà tôi đã phải ân hận cho đến tận bây giờ

Năm ấy, khi tôi được hai mươi tuổi , nghe trong làng có cố gái Vũ thị thiết tính tình nết na, thùy mị lại thêm tư dung tốt đẹp, liền đem trăm lạng vàng đến hỏi cưới nàng về Trong nhà luôn tràn đầy niềm vui và tiếng cười Sau

đó được một thời gian thì tôi sung sướng reo mừng vì tôi sắp được làm cha và chuẩn bị đón đứa con đầu lòng của mình Nhưng niềm vui chưa dứt thì tôi bị gọi đi lính Việc nước đang rất nguy cấp nên tuy nhà giàu nhưng không

có học thức như tôi cũng phải rời xa gia đình đến nơi chiến trường Ngày đi mẹ tôi rớm nước mắt căn dặn:

– Nay con phải tạm ra tòng quân, xa lìa dưới gối Tuy hội công danh từ xưa ít gặp, nhưng trong chỗ binh cách phải biết giữ mình làm trọng, gặp khó nên lui, lường sức mà tiến, đừng nên tham vọng miếng mồi thơm để lỡ mắc vào cạm bẫy Quan cao tước lớn, để nhường người ta Có như thế, mẹ ở nhà mới khỏi lo lắng cho con được

Tôi quỳ xuống nghe lời mẹ dặn, Vũ Nương rót đầy chén rượu tiễn:

– Chàng đi chuyến này, thiếp chẳng dám mong đợi được ấn phong hầu, mặc áo gấm trở về quê cũ, chỉ xin ngày trở

về mang theo được hai chữ bình yên, thế là đủ rồi Chỉ e việc quân khó liệu, thế giặc khôn lường Giặc cuồng còn lẩn lút, quân triều còn gian lao; rồi thế chẻ tre chưa có, mà mùa dưa đã chín quá kì, khiến cho tiện thiếp băn khoăn,

mẹ hiền lo lắng Nhìn trăng soi thành cũ, lại sửa soạn áo rét gửi người ải xa, trông liễu rủ bãi hoang, lại thổn thức tâm tình, thương người đất thú! Dù có thư tín nghìn hàng, cũng sợ không có cánh hồng bay bổng

Nàng nói song ứa hai hàng lệ, tiệc tàn nhìn mẹ và vợ với bao nỗi nhớ thương rồi tôi rứt áo ra đi Nhìn cảnh vật xung quanh vẫn như cũ mà sao trong lòng tôi lại đầy nhưng băn khoăn Mẹ đã già, ở nhà chỉ có một mình Vũ Nương chăm sóc, bụng thì đã to sắp đến ngày sinh Không có con trai ở nhà làm sao cho khỏi lo lắng được đây Những ý nghĩ ấy cứ quanh quẩn trông đầu, tôi thở dài nhìn bầu trời đã nhuộm màu xế chiều, cảnh vật thật hiu quạnh

Thấm thoát đã ba năm trôi qua, tôi trở về cảnh làng quê vẫn như xưa không có gì thay đổi Gần về đến nhà tôi reo mừng:

– Chà, nhìn ngôi nhà vẫn như trước, không biết mọi người ra sao?

Dứt lời, tôi đẩy cửa vào nhà nhìn thấy hai mẹ con Vũ Nương đang ngồi trên giường Nhìn thấy tôi, nàng không khỏi vui sướng chạy ra xách đồ cho tôi , đưa tôi vào nhà rót nước, rồi hỏi thăm tình hình Tôi vui lắm rồi nhìn xung quanh không thấy mẹ tôi gặng hỏi

– Mẹ ta đâu?

Nhìn vẻ mặt của Vũ Nương có vẻ thay đổi, nàng bế con đặt trên đùi rồi nức nở:

– Ngày chàng đi mẹ vì nhớ thương nên đã lâm bệnh nặng, thiếp đã hết lòng chăm sóc nhưng bệnh tình không thuyên giảm Ngày mẹ ra đi mẹ có nói mong chàng sẽ trở về bình an, xin chàng đừng buồn

Nghe xong, tôi sững người trách mình bất hiếu với mẹ Nghỉ ngơi xong tôi bế bé Đản ra đồng nơi mộ của mẹ Đứa

bé khóc lóc, tôi dỗ dành:

– Nín đi con, cha về bà mất, lòng cha đã buồn khổ lắm rồi

Thằng bé nghe tôi nói vậy giương đôi mắt nhỏ nói:

– Ô hay thế ông cũng là cha tôi à, mà ông lại biết nói chẳng như cha tôi trước kia nín thin thít

Tôi sững người, ngạc nhiên gặng hỏi thì thằng bé trả lời:

– Trước kia có một người đàn ông đêm nào cũng đến, mẹ Đản ngồi cũng ngồi, mẹ Đản đi cũng đi nhưng chẳng bao giờ bế Đản cả

Tôi đinh ninh là vợ hư thân, về đến nhà tôi la um lên cho hả giận Mắng mỏ Vũ Nương thậm tệ Nàng khóc lóc than, xin tôi đừng nghĩ oan cho nàng Cũng chỉ vì tính ghen tuông qua mức, mặc kệ lời phân trần của Vũ Nương, hàng xóm sang bênh vực tôi nhất quyết một mực đánh đuổi Vũ Nương đi Bất đắc dĩ nàng nói:

-Thiếp sở dĩ nương tựa vào chàng vì cái thú vui nghi gia nghi thất Nay bình rơi châm gãy, mây tạnh mưa tan, sen

rủ trong ao, liễu tàn trước gió; khóc tuyết bông hoa rụng cuống, kêu xuân con én lìa đàn, nước thẳm buồm xa, đâu còn có thể lại lên núi Vọng Phu kia nữa

Nói xong nàng chạy đi Tôi hậm hực ngồi trên ghế lòng buồn đau vì có một người vợ hư thân Chợt tối đến, ông hàng xóm hớt hải sang nói rằng Vũ Nương đã tự tử Tôi lặng người, tuy giận vì nàng thất tiết nhưng cũng động lòng ra sông tìm vớt thây nàng nhưng không thấy Về nhà ngồi nhìn đứa con nhỏ khóc vì nhớ mẹ, tôi thương tâm đến dỗ dành nó, chợt thằng bé nít bặt chỉ tay lên cái bóng của tôi trên tường và nhận đó là cha Tôi bàng hoàng nhận ra trong những ngày tôi vắng nhà, mẹ nó đùa thường trỏ tay lên cái bóng của mình trên vách và nói đó là cha Đản Thấu được nỗi oan của vợ, tôi trách mình nóng vội đã gây nên cái chết của vợ nhưng mọi việc đã trót thì biết làm sao bây giờ

Bẵng đi đã nhiều tháng, một hôm khi đang ngồi câu cá bên sông thì tôi nhìn thấy Phan Lang đi đến chỗ mình và đưa cho tôi chiếc hoa vàng của Vũ Nương đem theo mình lúc trẫm mình xuống sống tự vẫn Anh ta kể lại đã gặp được Vũ Nương dưới thủy cung và khuyên tôi lập đàn giải oan Tôi nghe theo và quả thấy Vũ Nương ngồi trên kiệu hoa giữa dòng sông lúc ẩn lúc hiện nói vào:

– Thiếp cảm ơn đức của Linh Phi đã thề sống chết cũng không bỏ, đa tạ tình chàng thiếp chẳng thể quay lại nhân gian được nữa

Rồi bóng nàng loang dần trên mặt nước và biến mất

Sự việc đã xảy ra lâu quá rồi mà trong tôi nó vẫn luôn hiện lên không thể nào quên được Để bây giờ một mình tôi phải cô đơn như vậy Tôi nghĩ giá như ngày ấy tôi biết kiềm chế mình, tìm hiểu rõ mọi chuyện thì đâu ra đến nỗi như vậy Tôi hối hận lắm Nhìn lên bầu trời kia tôi lại nghĩ về Vũ Nương…

-o0o -Đề 5:: Hãy tưởng tượng mình là người được gặp gỡ và trò chuyện với người lính trong bài “Ánh trăng” của Nguyễn Duy và kể lại cuộc trò chuyện đó.

Vào những ngày cuối tuần, tôi thường hay ngồi đọc sách, đó là một cách để thư giãn sau một tuần đi học mệt mỏi Buổi sáng chủ nhật hôm ấy, tôi vẫn đọc sách như mọi khi thì bỗng bố rủ tôi đi chơi Tôi khá bất ngờ vì một người bận rộn như bố thường tranh thủ nghỉ ngơi ở nhà vào những ngày cuối tuần với những công việc đã thành thói quen như xem ti-vi, đọc báo… Tôi ngạc nhiên vội hỏi rằng hai bố con sẽ đi đâu, bố mỉm cười:

- Đó là một nơi rất thú vị, khi nào đến thì con sẽ biết

Nghe bố nói vậy, tôi không hỏi nữa và háo hức chuẩn bị đi ngay

Tôi đã tưởng tượng ra nào là công viên, kkhu vui chơi… nhưng không ngờ rằng đó lại là một quán café ở Hàng Buồm, Hồ Gươm thật giản dị với cái tên “Lính” Tôi cảm thấy tò mò và thích thú khi bước vào Đây là một quán café rất lạ mà tôi chưa bao giờ đặt chân đến Mọi vật trong căn phòng có cái gì đó rất thiêng liêng Những chiếc ba-lô của người lính, những chiếc mũ cối, những khẩu súng trường, áo chống đạn… Tất cả như đưa tôi trở về với quá khứ của một thời chiến tranh bom rơi đạn nổ

Tôi nhìn toàn bộ căn phòng, nơi đây không khác gì một “viện bảo tàng nhỏ” trưng bày những ký vật thời chiến tranh Đang say sưa ngắm nhìn xung quanh, chợt tôi thấy một bác trung niên tầm tuổi bố tôi, bước ra chào hỏi và bắt tay bố thân mật Sau đó, tôi mới biết đó là một buổi hẹn trước của bố và một người bạn hồi còn đi lính Quán hàng hôm nay thật yên tĩnh mà có cảm giác như không gian rộng lớn thu nhỏ về một góc nơi ba con người đang nói chuyện Ba cốc café bốc hơi nghi ngút, mở đầu cho cuộc nói chuyện giữa bố con tôi và người bạn của bố

Bố giới thiệu với tôi rằng bác tên Trung, là người bạn thân của bố thời chiến Bố và bác Trung đã cùng nhua vượt qua bao khó khăn, thử thách trong những năm tháng chống Mỹ ác liệt Thoáng nhìn qua người bạn của

bố mình, tôi thấy dù bằng tuổi bố nhưng trông bác già dặn hơn đôi phần Khuôn mặt vuông chữ điền cùng với

những vết chân chim nơi viền mắt tạo nên một vẻ hiền hòa, từng trải và có cái gì đó trầm lặng Con người bác toát nên một vẻ giản dị mà nghiêm trang đồng điệu với không khí của quán café kì lạ này Đang mải mê suy nghĩ chợt bác Trung hỏi tôi:

- Chắc cháu thắc mắc về quán café này lắm nhỉ?

Tôi liền đáp lại:

- Dạ, vâng ạ Sao quán café này lạ thế hả bác?

Bác cười xòa, uống một ngụm café, tiếp lời:

- Quán café này với bác không phải là một cửa hàng để kinh doanh mà nó là nơi lưu giữ những

kỉ niệm, hồi ức về những năm tháng không thể nào quên

“Thì ra là vậy” – Tôi tự nói với chính mình Tôi đã phần nào hiểu được mục đích mà bố dẫn tôi đến đây Thấy thích thú, tôi hỏi:

- Vậy ấn tượng đặc biệt nhất của bác về thời chiến là gì ạ?

Bác Trung không vội trả lời, ánh mắt hướng về góc quán, nơi trưng bày những bức hình thời chiến Đó là tấm hình của một vầng trăng tròn, đẹp đến lạ thường Vẫn nhìn vào đó, bác nói với tôi như đang tự nói với chính mình:

- Đối với bác chiến tranh không phải chỉ về hình ảnh bom rơi đạn nổ mà còn là về hình ảnh một người bạn đặc biệt đã giúp bác nhận thức được nhiều điều về chân lí cuộc sống – vầng trăng

Tôi thoáng ngạc nhiên, dường như đọc được vẻ sững sờ trên khuôn mặt tôi, bác kể tiếp:

- Hồi nhỏ bác sinh ra và lớn lên ở một miền quê mà nơi ấy có tất cả những vẻ đẹp đơn sơ, giản

dị nhất của làng quê Việt Nam Nơi ấy có những đồng lúa, những dòng sông cùng với biển rộng và cát trắng Vầng trăng đã gắn bó với bác từ thời ấu thơ, bác có thể ngắm nhìn cái ánh sáng hư ảo ấy ở mọi nơi Bác vẫn còn nhớ, hồi nhỏ và mỗi buổi tối, bác cùng những người bạn của mình ra ngoài biển vui chơi Ánh trăng trên mặt biển sáng lấp lánh như đang lướt theo những con sóng vỗ vào bờ Làn gió thổi nhẹ mang theo cái vị mặn mòi của biển cả, tiếng sóng biển rì rào và vầng trăng tỏa sáng lấp lánh mỗi đêm mùa hạ êm như nhung đã in dấu và tuổi thơ bác Rồi khi

đi bộ đợi, vầng trăng cũng lại gắn liền với bác Chắc cháu sẽ nghĩ rằng cuộc đời của một người chiến sỹ sẽ chỉ có súng đạn, khói lửa chiến tranh nhưng đời lính cũng có những giây phút rất nên thơ và lãng mạn Những lúc ấy, vầng trăng là tri kỷ Trăng đã luôn đồng hành với bác trên những con đường hành quân ra trận, những buổi họp đội, những lần phục kích chờ giặc Nhờ có vầng trăng, những người lính như được tiếp thêm sức mạnh, thổi bùng lên những ước mơ và hy vọng hòa bình Bác đã ngỡ rằng mình sẽ không bao giờ quên người bạn tâm tình ấy Vậy mà…

Ngừng lại, dường như tôi có thể nghe thấy một tiếng thở dài nơi bác Im lặng, tôi chờ bác nói tiếp:

- Sau khi kết thúc chiến tranh, bác lên thành phố sinh sống Khác với cuộc sống khổ cực nơi thôn quê thời chiến, cuộc sống thành thị tiện nghi và hiện đại hơn nhiều Ngày trước dường như ánh sáng của vầng trăng là duy nhất, mỗi đêm hè chỉ ao ước ngồi ở thềm nhà để ngắm trăng Học cũng chỉ dưới ánh sáng lung linh huyền ảo ấy Nhưng bây giờ đã khác Không cần đến trăng, mọi sinh hoạt của con người đều được rọi sáng bằng đèn điện Thế là bác cũng chẳng còn thói quen ngắm trăng nữa Mỗi khi đêm xuống, vầng trăng xuất hiện , bác cũng không còn cái háo hức chờ đợi Vầng trăng đã trở thành người dưng không quen biết Cho đến một hôm, cả tòa nhà nơi bác sống bị mất điện Căn phòng tối om, bác vội bật tung cửa sổ, vầng trăng xuất hiện ngay trước mắt bác Trong lòng bác lúc ấy như có một xúc cảm mạnh mẽ trào dân khiến khóe mắt như có gì rưng rưng Nhìn thấy vầng trăng quen thuộc ấy, bao nhiêu kỷ niệm ùa về Những khoảnh khắc ngắm trăng hiện ra như trước mắt Vầng trăng vẫn tròn đầy, vẫn lung linh mặc cho thời gian có chảy trôi mặc cho người đời có thay đổi Chỉ trong giây phút ấy, bác đã hiểu ra được nhiều điều Bác tự trách mình đã vô tâm, đã quên đi một người bạn tri âm tri kỷ

Giọng nói bác trầm ấm, đôi mắt bác đỏ hoe, có cái gì đó lắng đọng Có lẽ vì bác xúc động quá Và như có một điều gì đã vỡ lẽ trong tâm trí tôi Tôi hiểu rằng mình được sinh ra và lớn lên ở thời bình không hiểu được cái khó khăn gian khổ thời chiến Hạnh phúc, sự yên ấm ngày hôm nay có được là nhờ sự hi sinh nương náu của biết

bao người Vì vậy, mình phải biết nhìn lại quá khứ, suy nghĩ về những điều mình đã làm, về moi người xung quanh

để cảm, để hiều và để trân trọng nhưng giây phút của hiện tại

Trước khi hai con bố con tôi trở về nhà, bác Trung đã tặng tôi bức tranh vầng trăng của quán và ôn tồn dặn tôi rằng:

- Cuộc sống giờ đây bộn bề với biết bao nhiêu tấp nập và hối hả, con người ta dễ vô tâm, lãnh cảm với những giá trị truyền thống, với quá khứ nghĩa tình Đôi khi cháu phải biết nhìn “ngược”, sống chậm lại, nghĩ khác đi và yêu thương nhiều hơn

Tôi liền nói cảm ơn với bác vì nhờ có câu chuyện của bác ngày hôm nay mà cô bé này đã có thêm một bài học bổ ích trong cuộc sống Trên đường trở về nhà, tôi chợt nhớ đến một câu nói của nhà văn Nguyễn Minh Châu:

“Xin mọi người hãy tạm ngừng một phút cái nhịp sống bận bịu, chen lấn để tự suy nghĩ về chính mình”

-o0o -Đề 6: Đóng vai bé Thu trong truyện Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng và kể lại câu chuyện.

- Bà ơi, đây là ?

Đứa cháu nhỏ nhắn của tôi trong một lần về thăm quê với bố mẹ nó đã hỏi tôi như vậy

- Đó là cái lược, cháu ạ, một cái lược ngà

Tôi âu yếm trả lời Nó ngước mắt nhìn tôi :

- Sao nó cũ vậy bà ?

- Trông nó cũ nhưng nó là một kỉ vật vô giá, bởi nó là do cụ nội của cháu, là bố của bà, tặng cho bà đấy

Con bé nhìn tôi với vẻ tò mò như đang chờ đón một câu chuyện cổ tích vậy

Cũng đã mấy chục năm trôi qua rồi nhưng quá khứ vẫn in đậm trong lòng tôi như mới chỉ hôm qua mà thôi Hồi tôi chưa đầy một tuổi, ba tôi phải thoát li đi kháng chiến Má tôi cũng đã mấy lần đi thăm ba nhưng không mang tôi theo được Vậy là ba chỉ thấy tôi qua tấm ảnh nhỏ và tôi cũng chỉ thấy ba qua một tấm ảnh ba chụp với

má Ba trông thật đẹp và hiền Năm tám tuổi, một hôm tôi đang chơi ở chòi dưới bóng cây xoài trước nhà thì bỗng nghe có tiếng gọi Tôi quay lại Đó là một người đàn ông với một vết thẹo dài trên má Đã thế, vết thẹo lại còn đỏ ửng lên, dần giật, trông thật đáng sợ Người đàn ông cứ đưa tay ra, chầm chậm bước về phía tôi, giọng lặp bặp run run :

- Ba đây con !

- Ba đây con !

Tôi ngỡ ngàng, tôi chẳng hiểu gì cả, tôi nhìn người đi cạnh người đàn ông ấy dò hỏi ? Đây là ba tôi sao Không, không phải ! Ba tôi là người trong tấm ảnh kia cơ, ba tôi đẹp và hiền chứ không như người đàn ông đáng sợ này

Ba tôi không có vết thẹo dài như vậy Bỗng chốc người đàn ông lạ mặt đó làm tôi liên tưởng đến những con ma, con quỷ tới tất cả những gì đáng sợ nhất Tôi phải tìm má, má sẽ cứu tôi và đuổi ông ta đi Vậy là tôi chạy vụt vào nhà, la to : “ Má ! Má !” Còn ông ta đứng sững lại, mằt tối sầm, ông ta không còn dám đưa tay về phía tôi nữa

Má ra, tôi tưởng má sẽ đuổi ông ta đi, thế mà má còn chạy lại ôm chầm người đàn ông đó, lại còn khóc, lại còn bảo tôi “gọi ba đi con” Không, đó không phải là ba tôi, ba tôi không hề như thế Ông ta dám mạo nhận là ba tôi, tôi ghét ông ta Tôi nhất quyết không và sẽ không bao giờ gọi ông ta là ba Tôi tự hứa với lòng mình như thế

Người đàn ông ấy ở nhà tôi những ba ngày Tôi càng tìm cách lẩn tránh thì ông ta lại càng vỗ về tôi Tôi ghét những hành động đó từ ông ta Hẳn ông ta đang mong đợi tôi gọi ông ta là “ba” đây mà Không bao giờ, tôi chỉ gọi

“ba” với ba của tôi thôi Tới giờ, má bảo tôi gọi “ba” vào ăn cơm, tôi không chịu

- Thì má cứ kêu đi

Má tôi nổi giận quơ đũa bếp định đánh, tôi phải gọi nhưng chỉ nói trổng :

- Vô ăn cơm !

Ông ta vẫn ngồi im, tôi lại nói vọng ra :

- Cơm chín rồi !

Thế mà ông ta cũng không quay lại Đã thế thì thôi Tôi bực bội