Ngữ văn 9 luyện tập viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận

Cảm thấy bị xúc phạm, anh không nói gì, chỉ viết lên cát : Hôm nay ng ời bạn tốt nhất của tôi đã làm “Hôm nay người bạn tốt nhất của tôi đã làm khác đi những gì tôi nghĩ .”.. Anh ta tr

Trang 2

ờng là loại câu gì?

- Trong văn bản tự sự, để ng ời đọc (ng ời nghe) phải suy nghĩ về một vấn đề nào đó,

ng ời viết (ng ời kể) và nhân vật có khi nghị luận bằng cách nêu lên các ý kiến, nhận xét, cùng những lí lẽ và dẫn chứng Nội dung đó th ờng đ ợc diễn đạt bằng hình thức lập luận, làm cho câu chuyện thêm phần triết lí.

-Câu văn có yếu tố nghi luận th ờng dùng là câu khẳng định và câu phủ định.

Trang 4

I Thùc hµnh t×m hiÓu yÕu tè nghÞ luËn trong ®o¹n v¨n tù sù

1 VÝ dô: V¨n b¶n: lçi lÇm vµ sù biÕt ¬n

Trang 5

tiết 60 - Luyện tập viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận

vĂN BảN: lỗi lầm và sự biết ơn

Hai ng ời bạn cùng đi qua sa mạc Trong chuyến đi, giữa hai ng ời đã

xảy ra một cuộc tranh luận, và một ng ời nổi nóng không kiềm chế đ ợc

mình đã nặng lời miệt thị ng ời kia Cảm thấy bị xúc phạm, anh không

nói gì, chỉ viết lên cát : Hôm nay ng ời bạn tốt nhất của tôi đã làm “Hôm nay người bạn tốt nhất của tôi đã làm

khác đi những gì tôi nghĩ ”.

Họ đi tiếp, tìm thấy một ốc đảo, và quyết định đi bơi Ng ời bị miệt

thị lúc nãy bây giờ bị đuối sức và chìm dần xuống Ng ời bạn kia đã tìm

cách cứu anh Khi đã lên bờ, anh lấy một miếng kim loại khắc lên đá :

Hôm nay ng ời bạn tốt nhất của tôi đã cứu sống tôi

“Hôm nay người bạn tốt nhất của tôi đã làm ”.

Ng ời kia hỏi : Tại sao khi tôi xúc phạm anh, anh viết lên cát, còn “Hôm nay người bạn tốt nhất của tôi đã làm

bây giờ anh lại khắc lên đá ?”.

Anh ta trả lời : Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xoá nhoà “Hôm nay người bạn tốt nhất của tôi đã làm

theo thời gian, nh ng không ai có thể xoá đ ợc những điều tốt đẹp đã đ ợc

ghi tạc trên đá, trong lòng ng ời ”.

Vậy mỗi chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận

lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá.

( Trích tập 4 – Hạt giống tâm hồn)

- Nội dung: Kể về hai ng ời bạn đi trên sa mạc và câu chuyện xảy ra với họ

- Ngôi kể: Ngôi thứ 3

- Ng ời kể : Tác giả

-Thứ tự kể: kể theo trình

tự thời gian và trình tự hồi ức

Trang 6

Anh ta trả lời : Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xoá nhoà “Hôm nay người bạn tốt nhất của tôi đã làm

Lời thoại của nhân vật, nêu lên những suy nghĩ, nhận xét

về việc làm của bạn mình, quan niệm về điều tốt và điều xấu.

Lời nhận xét, khuyên nhủ của ng ời viết về thù hận và

ân nghĩa => thể hiện quan niệm sống của ng ời viết.

Anh ta trả lời : “Hôm nay người bạn tốt nhất của tôi đã làm Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xoá nhoà

Bài học về ân nghĩa

- Ng ời bạn là ng

ời có lòng độ l ợng và biết ơn sâu nặng

Trang 7

I Thực hành tìm hiểu yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự

1 Ví dụ: Văn bản: lỗi lầm và sự biết ơn

2 Kết luận :

* Yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự:

Đ ợc sử dụng ở trong các lời thoại

Lời của nhân vật Lời của tác giả( ng ời viết)

* Nêu lên các nhận xét, phán đoán, các lí lẽ

nhằm thuyết phục ng ời đọc, ng ời nghe về một vấn

đề, một quan điểm t t ởng nào đó

* - Làm nổi rõ đặc điểm nhân vật

- Làm cho câu chuyện mang tính triết lí sâu sắc

Trang 8

I Thực hành tìm hiểu yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự

Thực chất là cuộc đối thoại

II Thực hành viết đoạn văn tự

sự có sử dụng yếu tố nghị luận Bài tập 1: Viết đoạn văn kể lại

buổi sinh hoạt lớp Trong buổi sinh hoạt đó, em đã phát biểu ý kiến để chứng minh Nam là một

ng ời bạn rất tốt

Trang 9

Bài tập 1: Viết đoạn văn kể lại buổi sinh hoạt lớp Trong buổi sinh hoạt đó, em đã phát biểu ý kiến để chứng minh Nam là một ng ời bạn rất tốt

Gợi ý:

* Hình thức:

- Viết hoa lùi đầu dòng và kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng

- Cách trình bày nội dung đoạn văn : diễn dịch, quy nạp, tổng - phân -hợp

- Có sử dụng yếu tố nghị luận

* Nội dung : Kể lại buổi sinh hoạt lớp Trong buổi sinh hoạt đó, em đã phát biểu ý kiến để chứng minh Nam là một ng ời bạn rất tốt

- Giới thiệu buổi sinh hoạt: Thời gian, địa điểm, ng ời điều khiển,không khí của buổi

sinh hoạt lớp ra sao

- Diễn biến của buổi sinh hoạt :

+Nội dung của buổi sinh hoạt:Bình bầu thi đua của lớp trong tháng.

+Em đã phát biểu vấn đề gì?Tai sao lại phát biểu vấn đề đó?

+ Em đã thuyết phục cả lớp rằng Nam là một ng ời bạn rất tốt nh thế nào(lý lẽ,dẫn chứng,phân tích )?

Trang 10

I Thực hành tìm hiểu yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự

Thực chất là cuộc đối thoại

II Thực hành viết đoạn văn tự

sự có sử dụng yếu tố nghị luận

1 Bài tập 1: Viết đoạn văn kể lại buổi sinh hoạt lớp Trong buổi sinh hoạt đó, em đã phát biểu ý kiến để chứng minh Nam là một ng ời bạn rất tốt

Trang 11

Đoạn văn

Cứ đến tiết sinh hoạt của tuần cuối trong tháng, lớp 9A tổ chức sinh hoạt lớp bình bầu thi đua Lớp tr ởng Nguyễn Thị Hạnh là ng ời điều khiển buổi sinh hoạt Các tổ tr ởng lần l ợt đọc danh sách xếp loại thi đua của các thành viên trong tổ Tập thể lớp tham gia góp ý, nhận xét, lấy biểu quyết Đến l ợt bạn Nguyễn Hoàng Nam, tổ 3, xếp loại hạnh kiểm Trung bình do quên đem ghế trong buổi lễ chào

cờ Là bạn thân của Nam, em hiểu rất rõ sự việc đó Đ ợc sự cho phép của lớp tr ởng, em đứng lên phát biểu Em kể lại sự việc quên ghế Đó là vào sáng thứ 2, ngày 27 tháng 10, em đi học cùng Nam, Nam có mang theo ghế đi Khi tập trung chào cờ, thấy bạn Hồng, chi đội tr ởng, đứng đầu hàng không có ghế, Nam đã nhanh chống đ a ghế cho Chi đội tr ởng Sau đó, Nam bị đội cờ đỏ ghi tên, phê bình Tôi nói: Một ng ời bạn đã sẵn sàng vì danh dự của lớp mà nhận lỗi của ng ời khác về mình thì đó là ng ời bạn rất tốt Vậy ,mỗi chúng ta, khi nhận xét, đánh giá về bạn của mình, thì cần phải hết sức thận trọng, tìm hiểu, phân tích thấu

đáo, tránh kết luận dựa vào hiện t ợng, cảm tính, gây hiểu lầm đáng tiếc.

Trang 12

Gợi ý:

* Hình thức:

- Viết hoa lùi đầu dòng và kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng

- Cách trình bày nội dung đoạn văn : diễn dịch, quy nạp, tổng - phân -hợp

- Có sử dụng yếu tố nghị luận

kính yêu đã làm cho em cảm động.

2 Bài tập 2: Viết đoạn văn kể về những việc làm hoặc những lời dạy bảo giản dị mà sâu sắc của ng ời bà kính yêu đã làm cho em cảm động ( trong đoạn văn có dử dụng yếu tố

nghị luận).

+giới thiệu về ng ời bà kính yêu của em.

+Kể lại những việc làm hoặc những lời dạy bảo ?Điều đó xẩy ra trong hoàn cảnh

nào?

+Nội dung cụ thể những việc làm,lời dạy bảo là gì?Nội dung đó dản dị mà sâu

sắc ,cảm động nh thế nào?

+Suy nghĩ về bài học rút ra từ câu chuyện trên.

Trang 13

Đoạn văn

Bà ngoại tôi năm nay đã ngoài 70 tuổi, Ông ngoại tôi mất từ khi bã mới 30 Bà

ở vậy nuôi mẹ, cậu và các dì tôi Mặc dù tuổi tác đã cao, sức khỏe yếu, nh ng bà tôi vẫn duy trì nếp sống đều đăn nh thuở bà còn trẻ Ngày hè cũng nh tháng

đông, bà đều dậy sớm Bà quét nhà, giúp mẹ làm cơm, thắp h ơng bàn thờ ông tôi

đều đặn Thấy vậy, mẹ không cho bà làm vì sợ bà mệt Bà bảo:Con ng ời nh dòng sông, sông mà không chảy là sông chết, bà mà không làm thì bà sẽ mau già, mau

xa con cháu hơn Nghe bà nói, tôi th ơng bà vô hạn Hàng ngày, bà luôn chỉ bảo, dạy dỗ anh em chúng tôi từng li, từng tí Bà dạy từ cách đi đứng, nói năng chào hỏi Mỗi lần thấy tôi ăn mặc tuềnh tàng đến lớp, bà nhắc: Gần thì sợ dạ, lạ thì sợ

áo quần Nhờ bà mà tôi luôn gọn gàng, tu chỉnh Mỗi khi tôi ham chơi, lơ đãng học tập, bị điểm kém, bà kể ngày tr ớc, mẹ, các dì, cậu tôi đều rất chăm học Bà nói :giỏ nhà ai, quai nhà ấy, mẹ cháu ham học, học giỏi, không lẽ giờ đây cháu lại

nh vậy Từ đó, tôi luôn ghi nhớ lời dạy của bà, ra sức học tập và đạt kết quả cao.

‘

Trang 14

-Nắm chắc yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự?

-Tiếp tục hoàn thiện bài tập 1, bài tập 2.

Chuẩn bị:Đối thoại,độc thoại và độc thoại nội tâm nhân vật trong văn bản tự sự?

‘

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	390,4 KB