Giáo án Lịch sử lớp 4 cả năm

*Hoạt động cá nhân : -GV yeâu caàu HS chuaån bò caù nhaân theo yeâu caàu muïc 3 trong SGK : Em hãy kể lại bằng lời hoặc bằng bài viết ngắn hay baèng hình veõ veà moät trong ba noäi dung [r]

Trang 1

Bài :1 MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ

I.Mục tiêu :

- HS biết được vị trí địa lí ,hình dáng của đất nước ta

-Trên đất nước ta có nhiều dân tộc sinh sống và có chung 1 lịch sử , 1 tổ quốc

-HS biết được một số yêu cầu khi học môn lịch sử , địa lí và yêu thích môn học này, yêu thiên nhiên , yêu tổ quốc

II.Chuẩn bị:

-Bản đồ Việt Nam , bản đồ thế giới

-Hình ảnh 1 số hoạt động của dân tộc ở 1 số vùng

III.Hoạt động trên lớp :

1.Ổn định:

2.KTBC: Giới thiệu về môn lịch sử và địa lý.

3.Bài mới:

Giới thiệu: Ghi tựa

*Hoạt động cả lớp:

-GV giới thiệu vị trí của nước ta và các cư dân ở

mỗi vùng (SGK) –Có 54 dân tộc chung sống ở

miền núi, trung du và đồng bằng, có dân tộc

sống trên các đảo, quần đảo

*Hoạt động nhóm:GV phát tranh cho mỗi nhóm

-Nhóm I: Hoạt động sản xuất của người Thái

-Nhóm II: Cảnh chợ phiên của người vùng cao

-Nhóm III: Lễ hội của người Hmông

-Yêu cầu HS tìm hiểu và mô tả bức tranh đó

-GV kết luận: “Mỗi dân tộc sống trên đất nước

VN có nét Văn hóa riêng nhưng điều có chung

một tổ quốc, một lịch sử VN.”

4.Củng cố :

-Để có một tổ quốc tươi đẹp như hôm nay ông

cha ta phải trải qua hàng ngàn năm dựng nước,

giữ nước

-Em hãy kể 1 gương đấu tranh giữ nước của ông

cha ta?

-GV nhận xét nêu ý kiến –Kết luận: Các gương

đấu tranh giành độc lập của Bà Trưng, Bà Triệu,

Trần Hưng Đạo, Ngô Quyền, Lê Lợi … đều trải

qua vất vả, đau thương Biết được những điều đó

các em thêm yêu con người VN và tổ quốc VN

5.Dặn dò:

-Đọc ghi nhớ chung

-Để học tốt môn lịch sử , địa lý các em cần

-HS lặp lại

-HS trình bày và xác định trên bản đồ

VN vị trí tỉnh, TP em đang sống

-HS các nhóm làm việc

-Đại diện nhóm trình bày trước lớp

-1  4 HS kể sự kiện lịch sử

-HS khác nhận xét, bổ sung

-Cả lớp lắng nghe

Trang 2

quan sát, thu nhập tài liệu và phát biểu tốt.

I.Mục tiêu :

-HS biết nêu định nghĩa đơn giản về bản đồ.Một số yếu tố của bản đồ như tên, phương hướng, ký hiệu

-Bước đầu nhận biết các ký hiệu của một số đối tượng địa lý trên bản đồ

II.Chuẩn bị :

-Một số bản đồ Việt Nam, thế giới

1.Ổn định:

2.KTBC:

-Môn lịch sử và địa lý giúp em biết gì?

-Tả cảnh thiên nhiên và đời sống nơi em ở?

- GV nhận xét – đánh giá

3.Bài mới:

-Giới thiệu bài: Bản đồ

*Hoạt động cả lớp :

-GV treo bản đồ TG, VN, khu vực …

-Gọi HS đọc tên các bản đồ đã treo

-Nêu phạm vi lãnh thổ được thể hiện trên mỗi

bản đồ

-GV sữa chữa và giúp HS hoàn thiện câu trả lời

+KL “Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ một khu vực

hay toàn bộ bề mặt Trái Đất theo một tỉ lệ nhất

định”

*Hoạt động cá nhân :

-HS quan sát hình 1 và hình 2 (SGK) và trả lời

+Ngày nay,muốn vẽ bản đồ ta thường làm như

thế nào?

+Tại sao cũng là bản đồ VN mà hình 3 (SGK)

lại nhỏ hơn bản đồ VN treo trên tường?

*Một số yếu tố bản đồ :

*Hoạt động nhóm : HS thảo luận

+Tên bản đồ cho ta biết điều gì?

+Trên bản đồ người ta qui định các phương

hướng Bắc, nam, đông, tây như thế nào?

+Tỉ lệ bản đồ cho em biết điều gì?

-Đọc tỉ lệ hình 2 (SGK) cho biết 1cm trên giấy

= bao nhiêu mét trên thực tế?

-Bảng chú giải ở hình 3 (SGK) có những ký hiệu

-3 HS trả lời

-HS khác nhận xét

-HS trả lời:

Bản đồ TG phạm vi các nước chiếm 1 bộ phận lớn trên bề mặt trái đất

Bản đồ VN hay khu vực VN chiếm bộ phận nhỏ

-HS trả lời

-Sử dụng ảnh chụp từ máy bay hay vệ tinh, thu nhỏ theo tỉ lệ

-Tỉ lệ thu nhỏ khác nhau

-Đại diện các nhóm trình bày

-Nhóm khác bổ sung và hoàn thiện câu trả lời

Trang 3

nào ? Ký hiệu bản đồ dùng làm gì?

-GV nhận xét, bổ sung và kết luận

4.Củng cố : Thực hành vẽ 1 số ký hiệu bản đồ.

-HS quan sát bản chú giải ở bản đồ hình 3

(SGK)

-Vẽ 1 số đối tượng địa lý như biên giới, núi,

sông, Thủ đô, Thành phố, mỏ …

-GV nhận xét đúng/ sai

5.Tổng kết –dặn dò :

-Bản đồ để làm gì ?

-Kể 1 số yếu tố của bản đồ

-Xem tiếp bài “Sử dụng bản đồ”

-2 HS thi từng cặp

-1 em vẽ, 1 em ghi ký hiệu đó thể hiện gì

I.Mục tiêu:

-HS biết được trình tự các bước sử dụng bản đồ

-Xác định được 4 hướng Bắc, Nam, Đông, Tây theo qui ước trên bản đồ

-Tìm 1 số đối tượng địa lý dựa vào bản chú giải của bản đồ

-Bản đồ địa lý tự nhiên VN

-Bản đồ hành chánh VN

1.Ổn định:

2.KTBC:

-Bản đồ là gì?

-Kể 1 vài đối tượng được thể hiện trên bản đồ?

3.Bài mới:

-Giới thiệu : Cách sử dụng bản đồ

*Thực hành theo nhóm :

-Muốn sử dụng bản đồ ta phải làm gì?

+Đọc tên bản đồ để biết thể hiện nội dung gì?

+Xem bảng chú giải để biết ký hiệu đối tượng

địa lý

+Tìm đối tượng địa lý dựa vào ký hiệu

-HS các nhóm làm bài tập (SGK)

+Nhóm I : bài a (2 ý)

+Nhóm II : bài b – ý 1, 2

+Nhóm III : bài b – ý 3

*GV nhận xét đưa ra kết luận :

+Nước láng giềng của VN: TQ, Lào,

Campuchia

-HS trả lời

-HS chỉ đường biên giới đất liền của VN với các nước láng giềng trên bản đồ

-HS các nhóm lần lượt trả lời

-HS khác nhận xét

-Đại diện các nhóm trả lời

-Nhóm khác nhận xét, bổ sung hoàn chỉnh câu trả lời đúng

Trang 4

+Biển nước ta là 1 phần của biển Đông.

+Quần đảo VN: Hoàng Sa, Trường Sa

+Một số đảo VN: Phú Quốc, côn Đảo …

4.Củng cố : Cả lớp

-Treo bản đồ hành chánh VN lên bảng

-Đọc tên bản đồ, chỉ 4 hướng

-Chỉ vị trí TP em đang ở

-Chỉ tên tỉnh (TP) giáp với tỉnh (TP) em ở

-GV hướng dẫn hs cách chỉ bản đồ (SGK/16)

5.Tổng kết –dặn dò :

-HS đọc ghi nhớ

-Xem các phần lịch sử và địa lý riêng biệt

-HS chú ý lắng nghe

-1 HS lên chỉ

-1 HS -1 HS

PHẦN LỊCH SỬ

I.Mục tiêu :

-HS biết Văn Lang là nhà nước đầu tiên trong lịch sử nước ta Nhà nước này ra đời khoảng

700 năm TCN , là nơi người Lạc Việt sinh sống

- Mô tả sơ lược về tổ chức XH thời Hùng Vương

-Mô tả được những nét chính về đời sống vật chất và tinh thần của người Lạc Việt

-Một số tục lệ của người Lạc Việt còn lưu giữ tới ngày nay ở địa phương mà HS được biết

II.Chuẩn bị :

-Hình trong SGK phóng to

-Phiếu học tập của HS

Phóng to lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ

III.Hoạt động trên lớp :

1.Ổn định:HS hát

2.KTBC :

-GV kiểm tra phần chuẩn bị của HS

3.Bài mới :

a.Giới thiệu : Nườc Văn Lang

b.Tìm hiểu bài :

*Hoạt động cá nhân:

- GV treo lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ và

vẽ trục thời gian lên bảng

-Yêu cầu HS dựa vào trong SGK và lược đồ,

tranh ảnh , xác định địa phận của nước Văn Lang

và kinh đô Văn Lang trên bản đồ ; xác định thời

-HS chuẩn bị sách vở

-HS lắng nghe

-HS quan sát và xác định địa phận và kinh đô của nước Văn Lang ; xác định thời điểm ra đời của nước Văn Lang trên trục thời gian

Trang 5

điểm ra đời trên trục thời gian

-GV hỏi :

+Nhà nước đầu tiên của người Lạc Việt có tên

là gì ?

+Nước Văn Lang ra đời vào khoảng thời gian

nào ?

+Cho HS lên bảng xác định thời điểm ra đời của

nước Văn Lang

+Nước Văn Lang được hình thành ở khu vực

nào?

+Cho HS lên chỉ lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung

Bộ ngày nay khu vực hình thành của nước Văn

Lang

-GV nhận xét và sữa chữa và kết luận

*Hoạt động theo cặp:: (phát phiếu học tập )

- GV đưa ra khung sơ đồ (để trống chưa điền nội

dung )

H

-GV hỏi :

+Xã hội Văn Lang có mấy tầng lớp?

+Người đứng đầu trong nhà nước Văn Lang là

ai?

+Tầng lớp sau vua là ai? Họ có nhiệm vụ gì?

+Người dân thường trong xã hội văn lang gọi là

gì?

+Tầng lớp thấp kém nhất trong XH Văn Lang là

tầng lớp nào ? Họ làm gì trong XH ?

-GV kết luận

*Hoạt động theo nhóm:

-GV đưa ra khung bảng thống kê còn trống phản

ánh đời sống vật chất và tinh thần của người Lạc

Việt

Mặc và

-Nước Văn Lang

-Khoảng 700 năm trước

-1 HS lên xác định

-Ở khu vực sông Hồng ,sông Mã,sông Cả

-2 HS lên chỉ lược đồ

-HS có nhiệm vụ đọc SGK và điền vào sơ đồ các tầng lớp: Vua, Lạc hầu, Lạc tướng, Lạc dân, nô tì sao cho phù hợp như trên bảng

-Có 4 tầng lớp, đó là vua, lạc tướng và lạc hầu , lạc dân, nô tì

-Là vua gọi là Hùng vương

-Là lạc tướngvà lạc hầu , họ giúp vua cai quản đất nước

-Dân thướng gọi là lạc dân

-Là nô tì, họ là người hầu hạ các gia đình người giàu PK

-HS thảo luận theo nhóm

-HS đọc và xem kênh chữ , kênh hình điền vào chỗ trống

-Người Lạc Việt biết trồng đay, gai, dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt vải, biết đúc đồng làm vũ khí, công cụ sản xuất và đồ trang sức …

Hùng Vương Lạc hầu, Lạc tướng

Lạc dân

Nô tì

Trang 6

Sản

xuất uốngĂn, trang điểm Ở Lễ hội

-Lúa

-Khoai

-Cây ăn

quả

-Ươm

tơ, dệt

vải

-Đúc

đồng:

giáo

mác,

mũi

tên, rìu,

lưỡi cày

-Nặn

đồ đất

-Đóng

thuyền

-Cơm,

xôi

-Bánh

chưng,

bánh

giầy

-Uống

rượu

-Làm

mắm

Phụ nữ dúng nhiều đồ trang sức, búi tóc hoặc cạo trọc đầu

Nhà sàn -Quây quần thành làng

-Vui chơi nhảy múa -Đua thuyền -Đấu vật

-Yêu cầu HS đọc kênh chữ và xem kênh hình để

điền nội dung vào các cột cho hợp lý như bảng

thống kê

-Sau khi điền xong GV cho vài HS mô tả bằng lời

của mình về đời sống của người Lạc Việt

-GV nhận xét và bổ sung

- GV nêu câu hỏi:Hãy kể tên một số câu chuyện

cổ tích nói về các phong tục của người Lạc Việt

mà em biết

-Địa phương em còn lưu giữ những tục lệ nào của

người Lạc Việt ?

-GV nhận xét, bổ sung và kết luận

4.Củng cố :

-Cho HS đọc phần bài hoạc trong khung

-Dựa vào bài học, em hãy mô tả một số nét về

cuộc sống của người Lạc Việt

-GV nhận xét, bổ sung

5.Tổng kết - Dặn dò:

-Về nhà học bài và xem trước bài “Nước Âu

Lạc”

-Nhận xét tiết học

-Một số HS đại diện nhóm trả lời -Cả lớp bổ sung

-3 HS đọc

-2 HS mô tả

-Sự tích “Bánh chưng bánh dầy”, “Mai

An Tiêm”,

-Tục ăn trầu, trồng lúa , khoai…

-3 HS đọc

-Vài HS mô tả

-HS cả lớp

Trang 7

I.Mục tiêu :

-HS biết nước Âu Lạc là sự nối tiếp của nước Văn Lang

-Thời gian tồn tại của nước Âu Lạc, tên vua, nơi kinh đô đóng

-Sự phát triển về quân sự của nước Âu Lạc

-Nguyên nhân thắng lợi và nguyên nhân thất bại của nước Âu Lạc trước sự xâm lược của Triệu Đà

-Lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ

-Phiếu học tập của HS

1.Ổn định:cho HS hát

2.KTBC : Nước Văn Lang

-Nước Văn Lang ra đời trong thời gian nào ? Ở

khu vực nào ?

-Em hãy mô tả một số nét về cuộc sống của

người Lạc Việt ?

-Em biết những tục lệ nào của người Lạc Việt

còn tồn tại đến ngày nay ?

-GV nhận xét – Đánh giá

3.Bài mới:

a.Giới thiệu :Nước Âu Lạc

*Hoạt động cá nhân

-GV phát PBTcho HS

-GV yêu cầu HS đọc SGK và làm bài tập sau:

em hãy điền dấu x vào ô  những điểm giống

nhau về cuộc sống của người Lạc Việt và người

Âu Việt

 Sống cùng trên một địa bàn

 Đều biết chế tạo đồ đồng

 Đều biết rèn sắt

 Đều trống lúa và chăn nuôi

 Tục lệ có nhiều điểm giống nhau

-GV nhận xét , kết luận :cuộc sống của người

Âu Việt và người Lạc Việt có những điểm tương

đồng và họ sống hòa hợp với nhau

*Hoạt động cả lớp :

-GV treo lược đồ lên bảng

-Cho HS xác định trên lược đồ hình 1 nơi đóng

đô của nước Âu Lạc

-GV hỏi : “So sánh sự khác nhau về nơi đóng

đô của nước Văn Lang và nước Âu Lạc”

-HS hát

-3 HS trả lời -HS khác nhận xét, bổ sung

-HS có nhiệm vụ điền dấu x vào ô  trong PBT để chỉ những điểm giống nhau giữa cuộc sống của người Lạc Việt và người Âu Việt

-cho 2 HS lên điền vào bảng phụ -HS khác nhận xét

-HS xác định -Nước Văn Lang đóng đô ở Phong châulà vùng rừng núi, nước Aâu Lạc

Trang 8

-Người Aâu Lạc đã đạt được những thành tựu gì

trong cuộc sống? (Về xây dựng, sản xuất, làm

vũ khí? )

-GV nêu tác dụng của nỏ và thành Cổ Loa (qua

sơ đồ): nỏ bắn một lần được nhiều mũi tên

Thành Cổ Loa là thành tựu đặc sắc về quốc

phòng của người dân Âu Lạc

*Hoạt động nhóm :

-GV yêu cầu HS đọc SGK , đoạn : “Từ năm

207 TCN … phương Bắc” Sau đó , HS kể lại

cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Triệu

Đà của nhân dân Âu Lạc

-GV đặt câu hỏi cho cả lớp để HS thảo luận :

+Vì sao cuộc xâm lược của quân Triệu Đà lại

bị thất bại ?

+Vì sao năm 179 TCN nước Âu lạc lại rơi

vào ách đô hộ của PK phương Bắc ?

-GV nhận xét và kết luận

4.Củng cố :

-GV cho HS đọc ghi nhớ trong khung

-GV hỏi :

+Nước Âu Lạc ra đời trong hoàn cảnh nào?

+Thành tưụ lớn nhất của người Âu Lạc là gì ?

-GV tổng kết và GDTT.

-Về nhà học bài và chuẩn bị bài :Nước ta dưới

ách đô hộ của PKPB

-Nhận xét tiết học

đóng đô ở vùng đồng bằng

-Xây thành cổ Loa, sử dụng rộng rãi lưỡi cày bằng đồng, biết rèn sắt, chế tạo nỏ thần

-Cả lớp thảo luận và báo cáo kết quả so sánh

-HS đọc

-Các nhóm thảo luận và đại điện báo cáo kết quả

-Vì người Aâu Lạc đoàn kết một lòng chống giặc ngoại xâm lại có tướng chỉ huy giỏi, vũ khí tốt , thành luỹ kiên cố -Vì Triệu Đà dùng kế hoãn binhvà cho con trai là Trọng Thuỷ sang …

-Nhóm khác nhận xét ,bổ sung

-3 HS dọc -Vài HS trả lời -HS khác nhận xét và bổ sung

-HS cả lớp

CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN PHƯƠNG BẮC

I.Mục tiêu :Học xong bài này HS biết :

-Từ năm 179 TCN đến năm 938 ,nước ta bị các triều đại PKPB đô hộ

-Kể lại một số chính sách áp bức bóc lột của các triều đại PKPB đối với nhân dân ta -Nhân dân ta đã không cam chịu làm nô lệ , liên tục đứng lên khởi nghĩa đánh đuổi quân xâm lược , giữ gìn nền văn hóa dân tộc

PHT của HS

Trang 9

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò 1.Ổn định:

2.KTBC :

GV đăät câu hỏi bài “Nước Âu Lạc “

-GV nhận xét

3.Bài mới :

a.Giới thiệu :ghi tựa

*Hoạt động cá nhân :

-GV yêu cầu HS đọc SGK từ “Sau khiTriệu

Đà…của người Hán”

-Hỏi:Sau khi thôn tính được nước ta ,các triều

đại PK PB đã thi hành những chính sách áp bức

bóc lột nào đối với nhân dân ta ?

-GV phát PBT cho HS và cho 1 HS đọc

-GV đưa ra bảng ( để trống, chưa điền nội dung)

so sánh tình hình nước ta trước và sau khi bị các

triều đại PKPB đô hộ :

-GV giải thích các khái niệm chủ quyền, văn

hoá Nhận xét , kết luận

*Hoạt động nhóm:

- GV phát PBT cho 4 nhóm.Cho HS đọc SGKvà

điền các thông tin về các cuộc khởi nghĩa

-GV đưa bảng thống kê có (có ghi thời gian

diễn ra các cuộc khởi nghĩa, cột ghi các cuộc

khởi nghĩa để trống ) :

Thời gian Các cuộc k nghĩa

Năm 40

Năm 248

Năm 542

Năm 550

Năm 722

Năm 776

Năm 905

Năm 931

Năm 938

Kn hai Bà Trưng

Kn Bà Triệu

Kn Lý Bí

Kn Triệu Q.Phục

Kn Mai T Loan

Kn Phùng Hưng

Kn Khúc T Dụ

Kn Dương.Đ Nghệ

C thắng B Đằng -GV cho HS thảo luận và điền tên các cuộc kn

-Cho HS các nhóm nxét, bổ sung

-GV nhận xét và kết luận : Nước ta bị bọn

PKPB đô hộ suốt gần một ngàn năm , các cuộc

khởi nghĩa của nhân dân ta liên tiếp nổ ra Chiến

thắng Bạch Đằng năm 938 đã mở ra một thời kì

-3 HS trả lời -HS khác nhận xét bổ sung

-HS lắng nghe

-HS đọc

-1 HS đọc

-HS điền nội dung vào các ô trống như

ở bảng trong PBT Sau đó HS báo cáo kết quả làm việc của mình trước lớp -HS khác nxét , bổ sung

-HS các nhóm thảo luận và điền vào -Đại diện các nhóm lên báo cáo kết quả

-Các nhóm khác nhận xét ,bổ sung

Trang 10

độc lập lâu dài của dân tộc ta

4.Củng cố :

-Cho 2 HS đọc phần ghi nhớ trong khung

-Khi đô hộ nước ta các triều đại PKPB đã làm

những gì ?

-Nhân dân ta đã phản ứng ra sao ?

-Nhận xét tiết học

-Về xem lại bài và chuẩn bị bài “khởi nghĩa hai

Bà Trưng “

-2 HS đọc ghi nhớ -HS trả lời câu hỏi -HS khác nhận xét

-HS cả lớp

(NĂM 40)

I.Mục tiêu :

-HS biết vì sao hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa

-Tường thuật được trên lược đồ diễn biến cuộc khởi nghĩa

-Đây là cuộc khởi nghĩa thắng lợi đầu tiên sau hơn 200 năm nước ta bị các triều đại PKPB

đô hộ

-Lược đồ khởi nghĩa hai Bà Trưng

-PHT của HS

1.Ổn định:

2.KTBC :

-Các triều đại PKPB đã làm gì khi đô hộ nước

ta?

-Nhân dân ta đã phản ứng như thế nào ?

-Cho 2 HS lên điền tên các cuộc kn vào bảng

-GV nhận xét, đánh giá

3.Bài mới :

a.Giới thiệu : ghi tựa

*Hoạt động nhóm :

-GV yêu cầu HS đọc SGK từ “Đầu thế kỉ thứ

I…trả thù nhà”

-Trước khi thảo luận GV giải thích khái niệm

quận Giao Chỉ: thời nhà Hán đô hộ nước ta ,

vùng đất Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ chúng đặt là

quận Giao Chỉ

+Thái thú: là 1 chức quan cai trị 1 quận thời

-HS trả lời -HS khác nhận xét, bổ sung

-HS đọc ,cả lớp theo dõi

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	155,19 KB