Bài giảng BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO

Cuối 1427 đầu 1428 , khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng, Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo, hăm hở xây dựng đất nước.. PHẦN I 2.Nhà văn chính luận kiệt xuất Tác phẩm tiêu bi

Nguyễn Trãi

PHẦN I  TÁC GIẢ NGUYỄN TRÃI 1380 -1442

- Hiệu là Ức Trai

- Quê gốc : làng Chi Ngại, huyện Phượng Sơn, lộ Lạng Giang (huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương

- Xuất thân trong gia đình có truyền thống : ông ngoại là

Tể tướng, cha là Tiến sĩ Nguyễn Ứng Long (Nguyễn Phi Khanh) và bà Trần Thị Thái.

PHẦN I

1407 : giặc Minh xâm lược nước ta

1418- 1428 Nguyễn Trãi tham gia khởi nghĩa Lam Sơn, góp phần to lớn vào thắng lợi.

Cuối 1427 đầu 1428 , khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng, Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo, hăm hở xây dựng đất nước.

1439 về ở ẩn tại Côn Sơn.

1440 được Lê Thái Tông vời ra giúp việc nước

1442 : oan án Lệ Chi Viên  “tru di tam tộc”tru di tam tộc”

1464 Lê Thánh Tông minh oan cho Nguyễn Trãi.

Ức Trai thi tập Chí Linh sơn phú Lam Sơn thực lục Văn bia Vĩnh Lăng …

Địa lý:Dư địa chí.

PHẦN I

*Chữ Nôm: Quốc âm thi tập

PHẦN I

2.Nhà văn chính luận kiệt xuất

Tác phẩm tiêu biểu: Quân trung từ mệnh tập; Bình

Ngô đại cáo

Tư tưởng chủ đạo: Nhân nghĩa,yêu nước thương dân Nghệ thuật: đạt đến trình độ nghệ thuật mẫu mực về văn chính luận,luận điểm vững chắc,lập luận sắc

bén,giọng điêu linh hoạt.

“tru di tam tộc”Thơ nôm Nguyễn Trãi bông hoa đầu mùa tuyệt

đẹp của thơ Nôm Việt Nam” (Lê Trí Viễn)

PHẦN I

Về nội dung: yêu nước và nhân đạo.

Về nghệ thuật: đóng góp về thể loại và ngôn ngữ, khai sáng văn

học tiếng Việt

PHẦN I

2 Thể loại “cáo”

Thể văn chính luận có từ thời cổ Trung Quốc, dùng để trình bày một chủ trương, sự nghiệp, tuyên ngôn một sự kiện để mọi người cùng biết.

Viết bằng văn xuôi hay văn vần, văn biền ngẫu.

Văn hùng biện  lời lẽ đanh thép, lí luận sắc bén, kết cấu chặt

chẽ

PHẦN II: TÁC PHẨM

Tiền đề chính nghĩa

- Tư tưởng nhân nghĩa - Chân lí độc lập dân tộc

Soi sáng tiền đề vào thực tiễn

- Kẻ thù phi nghĩa - Đại Việt ta chính nghĩa

(Tố cáo giặc Minh) (Ca ngợi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn)

nhân nghĩa – yên dân

lập trường nhân nghĩa gắn liền với chống xâm lược.

a.Tư tưởng nhân nghĩa

1./Luận đề chính nghĩa

II Đọc hiểu

b/Chân lí độc lập

- Thể hiện qua những phương diện sau:

Cương vực, lãnh thổ,lịch sử, phong tục, văn hiến,truyền thống,anh hùng hào kiệt…

Thể hiện lập trường nhân nghĩa đúng đắn, chân lí khách quan về nền độc lập dân tộc.Qua đó thể hiện niềm tự hào dân tộc của t/g NTrãi

2 Tố cáo tội ác giặc Minh

+ Mượn danh nghĩa “phù Trần diệt Hồ” để thôn tính nước ta

* Chủ trương cai trị phản nhân nghĩa:

+Tàn hại người dân vô tội.

+ Hủy hoại môi trường sống,hủy hoại cuộc sống con người.

+ Vơ vét của cải.

2.Tố cáo tội ác giặc Minh

- Quân cuồng Minh thừa cơ gây họa

- Dối trời lừa dân

- Gây binh kết óan…

- Bại nhân nghĩa nát cả đất trời

- Nướng dân đen … Lửa hung tàn

- Vùi con đỏ tai hoạ

- Nheo nhóc thay kẻ goá bụa

Tội cướp nuớc và lừa dối dân ta

- Tàn sát dã man, bốc lột, và âm mưu thâm độc

Bản cáo trạng vừa cụ thể vừa tồn diện , vừa

đanh thép vừa thống thiết đồng thời cĩ sức khái

quát cao , giàu tính hình tượng Tạo cho người

đọc được lịng căm thù sâu sắc trước nỗi nhục

mất nước

Tóm lại: Cách kể tội, luận tội đặc sắc Chỉ trong một số câu văn biền ngẫu linh hoạt, nhưng đây thực sự

đã là một bản án đanh thép, đẫm máu và nước mắt

3 Qúa trình chiến đấu và chiến thắng của nghĩa quân a.Hình tượng chủ tướng Lê Lợi

-Xuất thân: từ nông dân, từ chốn rừng núi,

- vì dân mà dấy nghĩa

- Có lòng căm thù giặc sâu sắc, lí tưởng hoài

bão lớn, có tinh thần, quyết tâm chiến đấu

=> Đó là những phẩm chất lớn lao, sâu sắc của người anh hùng, xứng đáng là linh hồn, lãnh tụ của nghĩa quân.

b.Qúa trình chiến đấu và chiến thắng

Các gđ kháng

- Vây thành, diệt viện,tổng phản công, toàn thắng

-Bị bao vây, bị tiêu diệt, bị bắt, phải đầu hàng , thất bại.

* Đánh viện binh của giặc

Trước: điều binh thủ hiểm…

- Ta: Sau: sai tướng chẹn đường…

→ Thế trận chủ động, thể hiện sự lớn mạnh của nghĩa quân về mọi mặt.

Khiếp vía … vỡ mật, xéo lên nhau chạy thoát thân…

- Giặc: Ngày 18… Liễu Thăng thất thế, ngày 20…cụt đầu.

…Lương Minh bại trận tử vong, Lí Khánh cùng kế tự vẫn.

C2.3/ Cuộc tổng phản công.

Sĩ tốt kén người hùng hổ

Ta: Bề tôi chọn kẻ vuốt nanh

Gươm mài đá, đá núi …mòn

Voi uống nước… sông …cạn

Đánh một trận sạch không kình ngạc

Diễn biến: Đánh hai trận tan tác chim muông

Nổi gió to trút sạch lá khô

Thông tổ kiến, phá toang đê vỡ

Nghệ thuật tượng trương, phóng đại, nhằm diễn đạt sức mạnh vô song của quân ta

- GIẶC:

+ Đô đốc Thôi tụ lê gối …tạ tội

+ Thượng thư Hoàng Phúc trói tay…xin hàng

+ Lạng Giang, … thây chất đầy đường

+ Xương Giang, …máu trôi đỏ nước

+ …khiếp vía mà vỡ mật

+… xéo lên nhau chạy thoát thân

+ Quân giặc các thành …ra hàng

→ Thất bại nhục nhã, ham sống sợ chết phải rút quân

về nước

4.Lời tuyên bố

Lời tuyên bố trang nghiêm, trịnh trọng về nền độc lập dân tộc,chủ quyền đất nước đã được lập lại

Đề cao truyền thống và công lao của tổ tiên -> Khẳng định niềm tin và quyết tâm xây dựng đất nước

III TỔNG KẾT

1/ Gía trị nội dung

Đại Việt ở thế kỉXV.Bài Cáo đã nêu luận đề chính nghĩa,tố cáo tội ác của giặc Minh , tái hiện lại quá trình kháng chiến thắng lợi để đi đến lời tuyên bố độc lập hòa bình trang trọng

2.Gía trị nghệ thuật:

chương ( tự sự - trữ tình - biểu cảm) với cảm hứng nổi bật xuyên suốt là cảm hứng anh hùng ca.