Chuyªn ®Ò §MPP d¹yTËp ®äc líp 1 -Trêng TiÓu häc Hång Ph¬ng Hướng dẫn HS cách phát âm để phân biệt các âm dễ lẫn hoặc các dấu thanh ‘?’, ‘.’, ‘~’ trong bài đọc, đọc theo yêu cầu không đượ[r]
Trang 1Chuyên đề ĐMPP dạyTập đọc lớp 1 -Trờng Tiểu học Hồng Phơng
PHềNG GD-ĐT YấN LẠC
TRƯỜNG TH HỒNG PHƯƠNG
CỘNG HềA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phỳc
BÁO CÁO CHUYấN ĐỀ
ĐỔI MỚI PPDH MễN TIẾNG VIỆT L ỚP 1
PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CHỦ ĐỘNG CỦA HỌC SINH
Bài dạy: Đầm sen
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Năm học 2010 – 2011 – năm học được xỏc định: “tiếp tục đổi mới quản lý
và nõng cao chất lượng giỏo dục” Năm học đầu tiờn thực hiện Nghị quyết đại
hội Đảng cỏc cấp nhiệm kỡ 2011 – 2015 Muốn vậy ngành GD – ĐT phải tiếp tục thực hiện triệt để đổi mới toàn diện và đồng bộ đ ể nõng cao chất lượng dạy – học Một trong những đổi mới cơ bản quan trọng của ngành giỏo dục hiện nay là đổi mới PP dạy học, ỏp dụng những phương phỏp DH tớch cực nhằm phỏt huy được tớnh tớch cực, chủ động, sỏng tạo, tự tỡm tũi ra cỏi mới của HS, từ đú HS cú năng lực tư duy sỏng tạo, tự giải quyết vấn đề trở thành những con người cú bản lĩnh,
dễ thớch nghi với thực tiễn cuộc sống
Hơn nữa, lớp 1 được coi là nền múng của cấp tiểu học, nú đúng một vai trũ hết sức quan trọng trong quá trình nhận thức của học sinh khi học phổ thông Vỡ vậy PPDH đối với khối lớp này càng cần được quan tõm đặc biệt là mụn Tiếng Việt lớp 1 để làm cơ sở nõng cao chất lượng và hiệu quả GD toàn diện cho HS và giúp các em học tốt cỏc mụn học, lớp học tiếp theo
Mặt khác, trong nhiều năm qua, ngành GD cũng đó triển khai chỉ đạo đổi mới PPDH để nõng cao chất lượng và hiệu quả GD Song việc tiếp cận đổi mới PPDH của nhiều giỏo viờn cũn hạn chế Giỏo viờn vẫn lệ thuộc vào khuụn mẫu cú sẵn, làm HS học tập thụ động, dập khuụn, mỏy múc chưa phỏt huy tớnh tớch cực, chủ đọng, sỏng tạo Cụ thể một số em đọc, viết cũn chậm nờn ảnh hưởng nhiều đến Chuyên đề ĐMPP dạyTập đọc lớp 1 -Trờng Tiểu học Hồng Phơng
Trang 2cỏc mụn học khỏc Đặc biệt một số em lớp 1 đọc cũn ngọng dẫn đến viết sai chớnh
tả ở cỏc lỗi sau: l – n, cỏc dấu ‘?’, dấu ‘~’, dấu ‘.’ Chưa phõn biệt được: ch – tr; x – s; d - gi – r Viết nhầm ở cỏc chữ cú vần uụn – uụng; uụm – uụn Cỏc chữ cú vần khú như: uya – uyờn; uyờt Việc đọc ngắt, nghỉ hơi đỳng chỗ, đọc hiểu bài tập đọc cũn hạn chế…
Với những lí do trên, việc đổi mới PPDH trong mỗi tiết học luôn là yêu cầu cấp bách đối với mỗi giáo viên, mỗi nhà trờng góp phần thực hiện tốt mục tiêu giáo dục tiểu học
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
A Những giải phỏp thực hiện đổi mới khi dạy mụn Tập đọc lớp 1:
1 Cần nắm vững nội dung, yờu cầu, kiến thức cơ bản của phân mụn Tập đọc.
* Với HS lớp 1: Chương trỡnh mụn Tiếng Việt được coi trọng đồng thời cả 4 kỹ năng: Nghe, núi, đọc, viết Trong đú coi trọng hơn về kỹ năng đọc và viết
* Yờu cầu cỏc em:
- Đọc thành tiếng:
+ Biết cầm sỏch đọc đỳng tư thế
+ Đọc đỳng và đọc trơn tiếng: Đọc liền từ, cụm từ và cõu Biết ngắt, nghỉ hơi đỳng chỗ
- Đọc hiểu: Hiểu nghĩa cỏc từ thụng thường, hiểu được ý diễn đạt trong cõu
- Học thuộc lũng một số bài thơ, ca dao trong SGK
- Đọc to vừa phải, rừ ràng
- Trả lời cõu hỏi rừ ràng, thành cõu
- Biết đặt và trả lời cõu hỏi lựa chọn về đối tượng
2 Cần sử dụng hiệu quả cỏc hỡnh thức tổ chức dạy học tập đọc cho HS
Nội dung và phương phỏp tổ chức DH bao giờ cũng gắn bú với nhau Mỗi nội dung cần đũi hỏi một hỡnh thức tổ chức dạy học thớch hợp, khụng cú một hỡnh thức tổ chức dạy học là tối ưu nờn GV cần biết kết hợp giữa cỏc hỡnh thức tổ chức Chuyên đề ĐMPP dạyTập đọc lớp 1 -Trờng Tiểu học Hồng Phơng dạy học sao cho phự hợp với từng bài dạy, từng bước dạy Cỏc kỹ năng giao tiếp khụng thể phỏt triển được bằng con đường thụ động mà phải được hoạt động, bộc
Trang 3lộ mỡnh và phỏt triển Trong mỗi HS đều được tham gia vào hoạt động, đều được bộc lộ mỡnh
Cỏc hình thức tổ chức dạy học cú thể thay đổi tỳy theo đặc điểm của tiết học, phần học, bài học
- Cú thể học theo lớp
- Học theo cặp đụi, nhúm, tổ
- Học cỏ nhõn
Việc phối hợp cỏc hỡnh thức tổ chức học tập tọa điều kiện cho toàn thể HS được tham gia hoạt động, được bày tỏ ý kiến, tự tin hơn, biết tự đỏnh giỏ mỡnh và đỏnh giỏ bạn
3 Cần sử dụng hiệu quả các phơng pháp dạy học đặc trng của môn Tiếng Việt:
PP trực quan, PP trò chơi học tập, PP cá thể hoá sản phẩm của học sinh, PP cùng tham gia, PP luyện tập thực hành, PP đặt và giải quyết vấn đề, PP đóng vai …đặc biệt là các PP: PP luyện tập theo mẫu, PP phân tích ngôn ngữ, PP thực hành giao tiếp
4.Cần coi trọng việc rốn đọc
Hoạt động đọc là một hoạt động ngụn ngữ, là quỏ trỡnh chuyển dạng hỡnh thức
từ chữ viết sang lời núi cú õm thanh (đú là đọc thầm) Cũng cú trường hợp khụng
cú hỡnh thức chữ viết trước mắt (đú là đọc thuộc lũng) Vậy đọc là một cụng cụ lao động để tiếp xỳc với tỏc phẩm là một cỏch trũ truyện với tỏc phẩm Ở lớp 1 yờu cầu đọc phải chỳ trọng hơn vỡ thời lượng học tập đọc chỉ cú vài tuần cuối năm học nờn GV cần phảiđặc biệt quan tâm
- Việc đọc mẫu của GV phải chuẩn nhằm hướng dẫn gợi ý, tạo cảm hứng, gõy cảm xỳc để HS nhận xột tự tỡm ra cỏch đọc
- Luyện đọc thành tiếng, đọc trơn cõu, ngắt nghỉ hơi đỳng dấu cõu
- GV nắm được cỏc lỗi của HS nhầm lẫn để sửa sai cho HS đọc từng cõu, bài Chuyên đề ĐMPP dạyTập đọc lớp 1 -Trờng Tiểu học Hồng Phơng
Hướng dẫn HS cỏch phỏt õm để phõn biệt cỏc õm dễ lẫn hoặc cỏc dấu thanh ‘?’,
‘.’, ‘~’ trong bài đọc, đọc theo yờu cầu khụng được lướt, đọc bằng mắt, bỏ thúi quen đọc thầm; hướng dẫn HS nờn dựng mắt để đọc, khụng nờn dựng tay chỉ
- Luyện đọc trụi chảy
Trang 4Hướng dẫn HS đọc ngắt, nghỉ hơi đỳng dấu cõu Đối với cỏc cõu văn dài GV hướng dẫn ngắt cỏc cụm từ Biết cỏch đọc để khỏi bị ngắt quóng giữa cỏc õm tiết
5 Đổi mới hệ thống cõu hỏi và hướng dẫn tỡm hiểu bài
- Xỏc định từ ngữ cần tỡm hiểu Cú thể giải nghĩa đơn giản, cụ thể hoặc sử dụng
đồ dựng, vật thật để mụ tả diễn đạt từ đú hoặc dựng cử chỉ, điệu bộ, động tỏc
* HD ụn vần
GV đưa ra những cõu hỏi ngắn gọn, cụ thể từ ngữ dựng phải rừ ràng
* HD HS tỡm hiểu nội dung bài
- Trỏnh đặt cõu hỏi khai thỏc nội dung bài quỏ dài Căn cứ vào cỏc cõu hỏi SGK
cú thể chẻ nhỏ ra để HS dễ trả lời
- Bằng nhiều hỡnh thức tổ chức khỏc nhau GV tạo điều kiện cho HS luyện tập một cỏch tớch cực trả lời cõu hỏi, trao đổi ý kiến, bỏo cỏo kết quả
- Trong quỏ trỡnh tỡm hiểu bài GV hướng dẫn cho HS cỏch trả lời cõu hỏi, cỏch diễn đạt thành cõu rừ ràng, ngắn gọn
B Vận dụng vào bài dạy: Bài tập đọc: ĐẦM SEN
I Yờu cầu: 1 Đọc
- HS đọc trơn được cả bài
- Phỏt õm đỳng cỏc tiếng từ khú HS đưa ra
- Nghỉ hơi đỳng sau dấu chấm, dấu phảy
2 ễn cỏc vần en, oen
- Tỡm được tiếng trong bài cú vần en
- Tỡm được tiếng ngoài bài cú vần en, oen
- Núi được cõu chứa tiếng cú vần en hoặc oen
3 Hiểu được cỏc từ ngữ: đài sen, nhị, thanh khiết, ngan ngỏt
Chuyên đề ĐMPP dạyTập đọc lớp 1 -Trờng Tiểu học Hồng Phơng
II Phương phỏp – phương tiện:
PP chủ yếu: Trực quan, đàm thoại, gợi mở
Nờu vấn đề, giảng giải, phõn tớch, luyện tập, thực hành
Phương tiện: Giỏo ỏn, SGK, màn chiếu
III Cỏc hoạt động dạy - học:
Trang 51 Ổn định tổ chức: 1 phỳt
2 Kiểm tra bài cũ: 4 – 5 phỳt
3 Bài mới: 30 phỳt
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
Hoạt động 2: HD HS luyện dọc
a Đọc mẫu: Giọng chậm rói, khoan thai
b Luyện đọc:
Hoạt động của Giỏo viờn Hoạt động của Học sinh
-Dựng PP gợi mở, nờu vấn đề HD HS
tìm ra các từ khó đọc và luyện đọc
-Dựng PP nờu vấn đề, PP giảng giải HD
HS tìm hiểu nghĩa các từ
-Dựng PP luyện tập thực hành, luyện
tập theo mẫu để luyện cho HS đọc câu,
đoạn, bài
C, ễn cỏc vần en, oen
Tỡm tiếng trong bài cú vần en
-PP gợi mở, nờu vấn đề, phõn tớch ngôn
-HS tỡm và luyện đọc từ: xanh mỏt, cỏnh hoa, xoố ra, ngan ngỏt, thanh khiết -Giải nghĩa từ: đài sen, nhị, thanh khiết, ngan ngỏt
-Luyện đọc cõu, mỗi HS đọc 1 cõu theo hỡnh thức đọc nối tiếp cho đến hết bài -Luyện đọc đoạn, bài
-Mỗi HS đọc 1 đoạn -Nhiều HS được đọc -Thi đọc bài
-Đọc đồng thanh
-HS tỡm được tiếng trong bài: sen, ven, chen
Chuyên đề ĐMPP dạyTập đọc lớp 1 -Trờng Tiểu học Hồng Phơng
Hoạt động của Giỏo viờn Hoạt động của Học sinh
ngữ
* Tỡm tiếng ngoài bài cú vần en, oen
- PP gợi mở nờu vấn đề
*Núi cõu chứa tiếng cú vần en hoặc oen
-PP trực quan, gợi mở, nờu vấn đề, thực
hành gio tiếp
-HS phõn tớch tiếng: sen, ven, chen -Hs núi tiếng cú vần en, oen
-HS thi núi cõu chứa tiếng cú vần en, oen
4 Củng cố, dặn dũ:
GV túm tắt nội dung bài, HD về quan sỏt Đầm sen
Trang 6PHẦN III KẾT LUẬN
Bớc sang thập niên thứ hai của thế kỉ XXI, nhân loại đang bớc vào nền văn minh trí tuệ, thế giới đã chuyển sang thời kì kinh tế tri thức nên vấn đề hiện đại hoá GD, dạy học theo lối mới đã trở thành ván đề quan tâm không chỉ trên bình diện quốc gia mà là của mọi quốc gia trong chiến lợc phát triển nguồn lực con
ng-ời, phục vụ các mục tiêu kinh tế xã hội
Đổi mới PPDH đã và đang trở thành bắt buộc ở tất cả các trờng học trên đất Việt Các giải pháp chúng tôi đúc rút đợc qua thực tế đã đem lại những kết quả
đáng trân trọng: các giờ học luôn nhẹ nhàng – tự nhiên – hiệu quả GV thực sự
đã trở thành ngời hớng dẫn, trở thành cố vấn, trọng tài khoa học để HS đợc chủ
động tìm tòi, khám phá, phát hiện ra tri thức mới, tích cực cùng bạn bè rèn luyện
kĩ năng, kĩ xảo, có niềm tin, niềm vui hứng thú khi đến trờng, đến lớp
Đổi mới phơng pháp dạy học là một quá trình lâu dài, không ít khó khăn,đòi hỏi mỗi GV phải kiên trì, bền bỉ và có quyết tâm cao, đòi hỏi các cấp quản lí phải quan tâm triệt để, đầu t thích đáng và có sự đánh giá nghiêm túc, chính xác để chỉ
đạo công tác đổi mới PPDH ngày càng đi vào chiều sâu, đem lại hiệu quả thiết thực cho công tác dạy học
Đổi mới phơng pháp dạy học thực hiện tốt chắc chắn sẽ đem lại gơng mặt mới,
sức sống mới cho GD tiểu học.
Xin chõn thành cảm ơn!
Người viết
Nguyễn Thị Phỳc