Đề cương ôn tập Địa lí 6

*Khối khí nóng: hình thành ở vùng vĩ độ thấp, nhiệt độ tương đối cao. *Khối khí lạnh: hình thành ở vùng vĩ độ cao, nhiệt độ tương đối thấp. *Khối khí đại dương: hình thành ở biển và đại [r]

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP ĐỊA LÝ 6 NĂM HỌC 2019- 2020

Câu 1: Trình bày vị trí, hình dạng và kích thước của trái đất.

- Trái Đất có hình cầu

- Có 9 hành tinh trong hệ Mặt Trời: Sao Thuỷ, sao Kim, Trái Đất, sao Hoả, sao Mộc, sao Thổ, Thiên Vương, Hải Vương, Diêm Vương

- Trái đất nằm ở vị trí thứ 3 trong số 9 hành tinh theo thứ tự xa dần Mặt Trời

Câu 2: Kinh tuyến là gì? Vĩ tuyến là gì? Kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc có đặc điểm

như thế nào?

* Kinh tuyến: là đường nối cực Bắc đến cực Nam Trái đất có độ dài bằng nhau

- Kinh tuyến gốc là đường kinh tuyến 0o, đi qua đài thiên văn Grin-Uyt (ngoại ô Luân Đôn – nước Anh)

- Kinh tuyến đối diện với kinh tuyến gốc là kinh tuyến 180o

* Vĩ tuyến: Là những đường vĩ tuyến vuông góc với kinh tuyến

- Vĩ tuyến gốc được đánh sồ 0o còn được gọi là đường xích đạo

* Quả địa cầu

- 181 vĩ tuyến

- 360 kinh tuyến

Câu 3: Trên quả địa cầu nếu cứ 10o ta vẽ 1 kinh tuyến thì có tất cả bao nhiêu kinh tuyến? nếu cứ 10o ta vẽ 1 vĩ tuyến thì có tất cả bao nhiêu vĩ tuyến Bắc và bao nhiêu

vĩ tuyến Nam?

- Nếu cứ 10o ta vẽ 1 kinh tuyến thì có tất cả là 36 kinh tuyến

- Nếu cứ 10o ta vẽ 1 vĩ tuyến thì:

+ Nửa cầu Bắc có 9 vĩ tuyến Bắc

+ Nửa cầu Nam có 9 vĩ tuyến Nam

Câu 4: Tỷ lệ bản đồ là gì?

- Tỉ lệ bản đồ chỉ rõ mức độ thu nhỏ của khoảng cách được vẽ trên bản đồ so với thực tế trên mặt đất

* Bản đồ có tỉ lệ 1/1.000.000 thì 5 cm trên bản đồ tương ứng với bao nhiêu km trên thực địa?

5 cm x 1.000.000 cm = 5.000.000 cm

5.000.000 cm = 50 km

* Bản đồ có tỉ lệ 1/6.000.000 thì 4 cm trên bản đồ tương ứng với bao nhiêu km trên thực địa?

4 cm x 6.000.000 cm = 24.000.000 cm

24.000.000 cm = 240 km

* Bản đồ có tỉ lệ 1/4.000.000 thì 2 cm trên bản đồ tương ứng với bao nhiêu km trên thực địa?

2 cm x 4.000.000 cm = 8.000.000 cm

8.000.000 cm = 80 km

* Bản đồ có tỉ lệ 1/ 2.000.000 thì 5 cm trên bản đồ tương ứng với bao nhiêu km trên thực địa?

5 cm x 2.000.000 cm = 10.000.000 cm

10.000.000 cm = 100 km

* Bản đồ có tỉ lệ 1/2.000.000 thì 3 cm trên bản đồ tương ứng với bao nhiêu km trên thực địa?

3 cm x 2.000.000 cm = 6.000.000 cm

6.000.000 cm = 60 km

Câu 5: Nêu cách xác định phương hướng trên bản đồ

- Muốn xác định phương hướng trên bản đồ ta cần phải dựa vào các đường kinh, vĩ tuyến

* Kinh tuyến: Đầu phía trên chỉ hướng Bắc, đầu phía dưới chỉ hướng Nam

* Vĩ tuyến: Đầu bên trái chỉ hướng Tây, đầu bên phải chỉ hướng Đông

Câu 6: Trình bày sự vận động tự quay quanh trục của trái đất?

- Trái đất tự quay một vòng quanh trục theo hướng từ Tây sang Đông trong 24 giờ

- Chia bề mặt TĐ làm 24 khu vực giờ Mỗi khu vực có 1 giờ riêng là giờ khu vực

- Một khu vực giờ: 15o

- Việt Nam nằm ở múi giờ thứ 7

Câu 7: Vì sao có hiện tượng ngày đêm kế tiếp nhau ở khắp mọi nơi trên Trái Đất?

- Trái Đất có dạng hình cầu nên chỉ được chiếu sáng một nửa, nửa được Mặt Trời chiếu sáng là ngày, nửa nằm trong bóng tối là đêm

- Do Trái Đất quay quanh trục từ Tây sang đông nên khắp mọi nơi trên TĐ đều lần lượt có ngày và đêm

Câu 8: Sự chuyển động của trái đất quanh Mặt trời ra các mùa như thế nào?

- TĐ chuyển động quanh mặt trời theo hướng từ Tây sang Đông trên một quỹ đạo

có hình Elíp gần tròn

- Thời gian TĐ chuyển động quanh mặt trời trọn 1 vòng hết 365 ngày 6 giờ

- Khi chuyển động quanh quỹ đạo trục của TĐ bao giờ cũng có độ nghiêng không đổi và luôn hướng về 1 phía, nên 2 nửa cầu bắc và nam luân phiên nhau chúc và ngả về phía mặt trời, sinh ra các mùa

- Các mùa tính theo dương lịch và âm lịch có khác nhau về thời gian bắt đầu và kết thúc

* Mùa Xuân: Từ 21 tháng 3 đến 22 tháng 6

* Mùa Hạ: Từ 22 tháng 6 đến 23 tháng 9

* Mùa Thu: Từ 23 tháng 9 đến 22 tháng 12

* Mùa Đông: Từ 22 tháng 12 đến 21 tháng 3

Câu 9: Cấu tạo bên trong của Trái Đất gồm mấy lớp? Lớp vỏ có vai trò gì đối với

đời sống và hoạt động của con người?

* Cấu tạo của vỏ trái đất: Gồm 3 lớp

+ Lớp vỏ

+ Lớp trung gian

+ Lớp lõi

* Lớp vỏ có vai trò quan trọng vì nơi tồn tại của các thành phần khác của trái đất như: Nước, không khí, sinh vật… và của xã hội loài người

Câu 10: Bình nguyên là gì? Có mấy loại bình nguyên? Thế nào là châu thổ?

* Bình nguyên là dạng địa hình thấp, tương đối bằng phẳng, có độ cao tuyệt đối thường dưới 200m

- Có hai loại đồng bằng:

+ Đồng bằng bồi tụ ở của các con sông lớn gọi là châu thổ

+ Đồng bằng bào mòn

- Đồng bằng thuận lợi cho trồng cây lương thực, thực phẩm

Câu hỏi ôn tập học kì 2 môn Địa lý lớp 6

Câu 1: Trình bày thành phần của không khí?

Trả lời:

- Thành phần của không khí gồm:

+ Khí Nitơ: 78%

+ Khí Ôxi: 21%

+ Hơi nước và các khí khác: 1%

- Lượng hơi nước sinh ra mây, mưa

Câu 2: Lớp vỏ khí gồm mấy tầng? Nêu đặc điểm từng tầng?

Trả lời:

Lớp vỏ khí gồm 3 tầng

*Tầng đối lưu: 0"16km, khoảng 90% không khí tập trung ở tầng này

+ K khí chuyển động theo chiều thẳng đứng

+ Nhiệt độ giảm dần khi lên cao (TB lên cao 100m nhiệt độ giảm 0, 6oC)

+ Là nơi diễn ra các hiện tượng khí tượng: mây, mưa, sấm chớp,

- Tầng bình lưu: (80km có lớp ô-dôn ngăn cản những tia bức xạ có hại cho con người và sinh vật

- Các tầng cao của khí quyển: trên 80 km không khí rất loãng

Câu 3: Nêu nguồn gốc, tính chất của các khối khí nóng, lạnh, đại dương, lục địa?

*Khối khí nóng: hình thành ở vùng vĩ độ thấp, nhiệt độ tương đối cao

*Khối khí lạnh: hình thành ở vùng vĩ độ cao, nhiệt độ tương đối thấp

*Khối khí đại dương: hình thành ở biển và đại dương, độ ẩm lớn

*Khối khí lục địa: hình thành ở trên lục địa, tương đối khô

Câu 4: Thời tiết là gì? Khí hậu là gì? Nêu sự khác nhau giữa thời tiết và khí hậu?

* Thời tiết

- Là sự biểu hiện các hiện tượng khí tượng ở một địa phương trong một thời gian

ngắn

- Thời tiết luôn thay đổi

* Khí hậu

- Là sự lặp đi lặp lại tình hình thơì tiết ở một địa phương trong một thời gian dài

- Tương đối ổn định

*Sự khác nhau giữa thời tiết và khí hậu:

- Là sự biểu hiện các hiện tượng khí tượng ở một địa

phương trong một thời gian ngắn

- Luôn luôn thay đổi

- Là sự lặp đi lặp lại tình hình thơì tiết ở một địa phương trong một thời gian dài

- Cố định hơn

Câu 6: Nhiệt độ không khí là gì? Nêu cách tính nhiệt độ trung bình ngày,

tháng, năm

*Nhiệt độ không khí: là độ nóng lạnh của không khí

Cách tính to TB:

Câu 7: Trình bày sự thay đổi của nhiệt độ không khí?

a) Theo vị trí hay xa biển:

Nhiệt độ ở những miền nằm gần biển và nằm sâu trong lục địa có sự khác nhau

b) Theo độ cao:

- Trong tầng đối lưu: càng lên cao nhiệt độ không khí càng giảm

c)Theo vĩ độ: Nhiệt độ không khí giảm dần theo vĩ độ

- Vùng vĩ độ thấp: nhiệt độ cao

- Vùng vĩ độ cao: nhiệt độ thấp

Câu 8: Khí áp là gì? Kể tên các đai khí áp trên Trái Đất?

a) Khí áp:

- Không khí tuy nhẹ nhưng vẫn có trọng lượng(tạo ra 1 sức ép rất lớn lên bề mặt

trái đất sức ép đó gọi là khí áp

b) Các đai khí áp trên bề mặt trái đất

- 3 đai áp thấp: là XĐ, ở vĩ độ 60o bắc.

- 4 đai áp cao ở vĩ độ 30o bắc, nam và 2 cực)

c) Tập vẽ hình và điền các đai khí áp vào hình vẽ (Hình 50 sgk)

Câu 9: Gió là gì? Trình bày phạm vi hoạt động, hướng thổi và nguyên nhân sinh ra gió tín phong và gió tây ôn đới?

* Gió

- Không khí luôn luôn chuyển động từ nơi áp cao về nơi áp thấp Sự chuyển động của không khí sinh ra gió

- Các loại gió chính:

* Gió tín phong:

- Thổi quanh năm một chiều từ vĩ độ 30 bắc và nam về xích đạo

- Hướng: + Bán cầu bắc: hướng đông bắc- tây nam

+ Bán cầu nam:hướng đông nam- tây bắc

- Nguyên nhân:do sự chênh lệch khí áp giữa vùng vĩ độ 30 bắc và nam với vùng xích đạo

*Gió Tây ôn đới

- Thổi quanh năm một chiều từ vĩ độ 30 bắc và nam về vĩ độ 60 bắc và nam

- Hướng: + Bán cầu bắc: hướng tây nam- đông bắc

+ Bán cầu nam:hướng tây bắc- đông nam

- Nguyên nhân:do sự chênh lệch khí áp giữa vùng vĩ độ 30 bắc và nam với vùng vĩ

độ 60 bắc và nam

Câu 10: Trình bày sự phân bố lượng mưa trên trái đất?

Sự phân bố lượng mưa trên thế giới: Phân bố không đồng đều

- Mưa nhiều ở vùng xích đạo

- Mưa ít ở vùng cực và gần cực, vùng sâu trong nội địa

Câu 11: Trình bày đặc điểm khí hậu của đới nóng, đới ôn hòa và đới lạnh?

a) Đới nóng: (Nhiệt đới)

- Quanh năm nóng

- Gió thổi thường xuyên: Tín phong

- Lượng mưa TB: 1000mm - 2000mm

b) Hai đới ôn hòa: (Ôn đới)

- Có nhiệt độ trung bình

- Gió thổi thường xuyên: Tây ôn đới

- Lượng mưa TB: 500 - 1000mm

c) Hai đới lạnh: (Hàn đới)

- Có nhiệt độ trung bình rất lạnh, băng tuyết quanh năm

- Gió đông cực thổi thường xuyên Lượng mưa 500mm

Câu 12: Trình bày khái niệm sông, hồ? Nêu lợi ích của sông và lợi ích của hồ?

*Sông: là dòng chảy thường xuyên tương đối ổn định trên bề mặt lục địa

Lợi ích của sông: cung cấp nước cho sản xuất và sinh hoạt, làm đường giao thông, nuôi trồng khai thác thủy sản, bồi đắp phù sa cho đồng bằng châu thổ

*Hồ: là những khoảng nước đọng và sâu trong đất liền

- Tác dụng của hồ: Điều hòa dòng chảy, tưới tiêu, giao thông, phát điện

- Tạo các phong cảnh đẹp, khí hậu trong lành, phục vụ nhu cầu an dưỡng, nghỉ ngơi, du lịch

Câu 13: Tại sao nước biển và đại dương có vị mặn?

- Nước biển và đại dương có vị mặn vì chứa muối Độ muối này là do: Nước sông hòa tan các loại muối từ đất, đá trong lục địa đưa ra

- Độ muối của biển và các đại dương không giống nhau: Tùy thuộc vào nguồn nước chảy vào biển nhiều hay ít và độ bốc hơi lớn hay nhỏ

VD: - Biển Việt Nam: 33%

- Biển Ban tích: 32%

- Biển Hồng Hải: 41%

Câu 14: Trình bày các hình thức vận động của nước biển và đại dương?

- Có 3 sự vận động chính:

a) Sóng:

- Là hình thức dao động tại chỗ của nước biển và đại dương

- Nguyên nhân sinh ra sóng biển biển chủ yếu do gió, động đất ngầm dưới đáy biển sinh ra sóng thần

b) Thủy triều:

- Là hiện tượng nước biển lên xuống theo chu kỳ

- Nguyên nhân sinh ra thủy triều là do sức hút của mặt trăng và mặt trời

c) Các dòng biển:

- Là những dòng nước chảy trên biển và đại dương

- Nguyên nhân sinh ra dòng biển là do các loại gió thổi thường xuyên ở trái đất như gió tín phong, tây ôn đới

- Có 2 loại dòng biển:

+ Dòng biển nóng

+ Dòng biển lạnh

- Các dòng biển có ảnh hưởng lớn đến khí hậu nơi chúng chảy qua