* Trọng tâm kiến thức tiết 1: - Học sinh nắm được hoàn cảnh ra đời, vị trí tác phẩm - Tóm tắt tác phẩm - Hình ảnh làng Vũ Đại – không gian nghệ thuật của truyện - Cách giới thiệu nhân vậ[r]
Trang 1Tiết 49,50
- Nam Cao
Ngày soạn: 26.10.2010
Ngày giảng: 02.11.2010
A MỤC TIấU CẦN ĐẠT
Giỳp học sinh hiểu được:
1 Kiến thức:
- Hiểu được bi kịch Chớ Phốo và tỡnh cảnh khốn cựng của người nụng dõn trước cỏch mạng cũng như sự đồng cảm, trõn trọng của nhà văn;
- Giỏ trị hiện thực, giỏ trị nhõn đạo sõu sắc, mới mẻ của tỏc phẩm qua đoạn trớch
- Thấy được một số nột đặc sắc, độc đỏo về nghệ thuật của truyện ngắn Nam Cao: Xõy dựng nhõn vật điển hỡnh, khắc họa nhõn vật chủ yếu qua diễn biến tõm lớ; dõnc chuyện linh hoạt, tự nhiờn; ngụn ngữ giản dị, độc đỏo
2 Về kĩ năng:
Rốn cho học sinh kĩ năng túm tắt tỏc phẩm tự sự và phõn tớch văn bản tỏc phẩm theo đặc trưng thể loại truyện ngắn
3 Thỏi độ:
- Bồi đắp tỡnh yờu thương con người, sự cảm thụng với số phận của những con người nghốo khổ, bất hạnh
* Trọng tõm kiến thức tiết 1:
- Học sinh nắm được hoàn cảnh ra đời, vị trớ tỏc phẩm
- Túm tắt tỏc phẩm
- Hỡnh ảnh làng Vũ Đại – khụng gian nghệ thuật của truyện
- Cỏch giới thiệu nhõn vật độc đỏo của Nam Cao từ đú cảm nhận được ý nghĩa tiếng chửi của Chớ Phốo
- Bi kịch bị tha húa, lưu manh húa của Chớ Phốo thể hiện trong mối quan hệ với nhõn vật Bỏ Kiến
- Bước đầu nắm được những đặc sắc trong phong cỏch nghệ thuật Nam Cao
- Rốn luyện kĩ năng túm tắt tỏc phẩm và phõn tớch nhõn vật,
II PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN
- SGK, SGV, Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức Ngữ văn 11NC, Thiết kế bài học, cỏc TLTK khỏc
- Mỏy chiếu, tranh ảnh, chõn dung Nam Cao, nhõn vật Chớ Phốo,…
III CÁCH THỨC TIẾN HÀNH
-
IV TIẾN TRèNH LấN LỚP
1 Ổn định tổ chức
Lớp 11A3 Vắng:………
2 Đặt vấn đề:
- Khi NC ra đời – với tư cách một nhà văn - thì trong xu hướng VHHTPP 1930 – 1945 đã có biết bao cây bút nổi danh Viết về c/s ngật ngạt, bế tắc của người nông dân đã có Tắt đèn của NTT, Bước đường cùng của NCH
- Phải thừa nhận đúng là về thời gian Nam Cao là người đến muộn Nhưng có lẽ chính vì đến muộn Nam Cao lại có dịp để phát huy mạnh mẽ bản sắc độc đáo của mình Khi Tắt đèn của Ngô Tất
Tố và Bước đường cùng của Nguyễn Công Hoan ra đời ít ai nghĩ rằng thân phận người nông dân dưới
Trang 2ách đế quốc Phong kiến lại có thể có một nỗi khổ nào hơn nỗi khổ của chị Dậu và Anh Pha, hay, Tám Bính Nhưng đúng như nhà nghiên cứu Nguyễn Đăng Mạnh nhận xét: “Khi Chí Phèo ngật ngưỡng bước ra từ những trang sách của Nam Cao, thì người ta liền nhận ra rằng đây mới là hiện thân đầy đủ những gì là khốn khổ, tủi nhục nhất của người nông dân cùng ở một nước thuộc địa bị giày đạp, bị cào
xé, bị huỷ hoại từ nhân tính đến nhân hình.” (Chị Dậu bán con, bán chó, bán sữa nhưng chị còn được làm người Chí Phèo phải bán cả linh hồn và diện mạo của mình để trở thành con quỷ giữ của làng Vũ
Đại
Vậy bi kịch của người nông dân được p/a như thế nào trong tác phẩm, tại sao với sự xuất hiện của CP NC trở thành một trong những nhà văn hiện thực xuất sắc nhất của dòng VHHT phê phắn chúng ta cùng đI tìm hiểu tác phẩm Chí Phèo
sung HĐ1: GV HD học sinh tỡm hiểu phần I Tỡm
hiểu chung về văn bản
TT1: Lưu ý vài nột về nhà văn Nam Cao
Dựa vào SGK trang 209 và những hiểu biết của
em giới thiệu vài nét về NC (con người, đề tài
sáng tác chính, đặc điểm sáng tác của NC
- HS trả lời, GV nhận xột nhấn mạnh vài nột vầ tỏc
giả Nam Cao
GVG:
* Con người - Là người cú bề ngoài lạnh lựng, ớt núi nhưng cú
đời sống nội tõm phong phỳ, sụi sục ễng luụn cú taõm traùng baỏt
hoứa saõu saộc vụựi xaừ hoọi ủửụng thụứi (trửụực CMT8).
-Là người cú tấm lũng đụn hậu, chan chứa tỡnh yeõu
thửụng, aõn tỡnh, gaộn boự saõu naởng vụựi nhửừng ngửụứi ngheứo khoồ ụỷ
queõ hửụng.=> con ngửụứi giaứu tỡnh caỷm.
- Là một người trớ thức “trung thực vụ ngần” luụn nghieõm
khaộc tửù ủaỏu tranh với chớnh mỡnh để thoỏt khỏi lối sống tầm
thường, nhỏ nhen.
=> Cuoọc ủụứi vaứ nhaõn caựch cuỷa nhaứ vaờn – chieỏn sú Nam Cao
ủaừ trụỷ thaứnh taỏm gửụng ủeùp ủeừ trong giụựi vaờn ngheọ sú caựch
maùng.
* Đề tài người nông dân:
Nam Cao đã bộc lộ sự cảm thông lạ lùng của một trái
tim nhân đạo lớn Với ông, thế giới, cuộc đời, con người, mối
quan hệ giữa những con người được nhìn nhận bằng những con
mắt của chính họ Nhà văn trong những đánh giá và nhận xét, đã
xuất phát từ lợi ích và yêu cầu của chính những con người cùng
khổ nhất, không có quyền bị xã hội áp bức chà đạp xuống tận bùn
đen
- Thứ hai: như GS Nguyễn Đăng Mạnh nhận xét: “Nam
Cao là người hay băn khoăn về vấn đề nhân phẩm,về thái độ kính
trọng đối với con người Anh thường dễ bất bình trước tình
trạng con người bị lăng nhục chỉ vì bị đầy đoạ vào cảnh nghèo
đói cùng đường Nhiều tác phẩm xuất sắc của anh đã trực diện đặt
I TèM HIỂU CHUNG
1 Tỏc giả
Lop11.com
Trang 3ra vấn đề này và anh quyết đứng ra minh oan,chiêu tuyết cho
những con người bị miệt thị một cách bất công”
- Thứ ba: Với trái tim đầy yêu thương của mình, Nam
cao tin rằng ở những con người không còn được là người - những
con người bề ngoài được miêu tả như những con vật vẫn còn nhân
tính, vẫn còn những khát khao nhân bản Trong quan niệm của
Nam Cao, con người có thể bị tiêu diệt, nhưng nhân tính, bản
chất lương thiện của con người là bất diệt! (Chẳng hạn, trong
đáy sâu tâm hồn đen tối của một kẻ cục súc, u mê như Chí Phèo-
một kẻ đã bị cuộc đời tàn phá, huỷ hoại từ nhân hình đến nhân
tính- nhà văn vẫn nhìn thấy những rung động thực sự của tình
yêu, của niềm khao khát muốn trở lại làm người lương thiện).
Nam Cao trở thành một trong số những nhà nhân đạo
lớn nhất nền văn học hiện đại Việt Nam
* Phong cách nghệ thuật:
- Tính đời thường
- Tính triết lý
- phân tích tâm lý sắc sảo
- Nam Cao thường sử dụng thủ phỏp độc thoại và độc thoại
nội tõm rất tinh tế và sõu sắc
TT2: GV HD HS tỡm hiểu chung về tỏc phẩm Chớ Phốo
Em biết gỡ về hoàn cảnh ra đời tỏc phẩm
Em có nhận xét gì về đề tài sáng tác của
tác phẩm?
Đây vốn là đề tài quen thuộc của NC trước CM
tháng Tám Cùng với Ngô Tất Tố, Nam Cao được
đánh giá là một trong những nhà văn của những người
nông dân bất hạnh, nhà văn của những người khốn
khổ, tủi nhục nhất trong xã hội thực dân-phong kiến
*Nội dung
chớnh:
-Tập trung khắc họa tỡnh cảnh và số phận của người
nụng dõn nghốo bị đẩy vào đường cựng, bị tha húa
*Gớa trị :
-Kết ỏn xó hội tàn bạo đó hủy diệt nhõn tớnh của người
nụng dõn lương thiện
- Khẳng định nhõn phẩm và bản chất lương thiện
của họ.
Bối cảnh của truyện là gì?
- Lấy bối cảnh thực từ làng Đại Hoàng của nhà văn để
hư cấu thành hình tượng điển hình: Đó là bộ mặt nông
thôn Việt Nam hết sức tối tăm dưới chế độ thực dân
nửa phong kiến trước cách mạng
Từ đó tác giả bộc lô tâm trạng gì?
GVD: Tỏc phẩm văn học là sản phẩm tinh thần của
nhà văn.Đặt tờn cho “đứa con tinh thần” của mỡnh,
nhà văn luụn kớn đỏo thể hiện những dụng ý nghệ
thuật nhất định
Em hóy cho biết những tờn gọi khỏc nhau
2 Văn bản
- Hoàn cảnh ra đời:
a Xuất xứ
- Xuất bản lần đầu 1941
- 1946 in lại trong tập
“Luống cày”
b Đề tài sáng tác
- Người nông dân
- Trên cơ sở người thật, việc thật NC hư cấu, sáng tạo,…
đau đớn trước tình cảnh con người bị xói mòn về nhân phẩm, thậm chí bị huỷ diệt về nhân tính
c.Nhan đề
Trang 4của tỏc phẩm “Chớ Phốo” và lý giải vỡ sao
Nam Cao khụng giữ tờn gọi ban đầu hay sử
dụng cỏch đặt nhan của nhà xuất bản cho
tỏc phẩm?
- HS trả lời
GVG: -Nhan đề đầu tiờn của truyện là “Cỏi lũ gạch
cũ” Nhưng khi in thành sỏch, nhà xuất bản tự ý đổi
thành “Đụi lứa xứng đụi” Năm 1946, khi in lại trong
tập “Luống cày”, Nam Cao đặt lại tờn cho tỏc phẩm là
“Chớ Phốo”.
+ Cỏi “Lũ gạch cũ” là chi tiết nghệ thuật xuất
hiện ở phần đầu truyện gắn với sự ra đời của Chớ Phốo
và trở lại ở phần cuối qua hỡnh ảnh Thị Nở nhỡn nhanh
xuống bụng mỡnh và nghĩ đến lũ gạch bỏ khụng
Đặt tờn truyện là “Cỏi lũ gạch cũ”, phải
chăng tỏc giả muốn núi đến sự luẩn quẩn, bế tắc trong
cuộc đời, số phận của người nụng dõn bị tha húa trước
Cỏch mạng Thỏng Tỏm
Nhan đề này phự hợp với nội dung của tỏc phẩm
nhưng thiờn về cỏi nhỡn hiện thực, ảm đạm, bi quan
của nhà văn về cuộc sống và tiền đồ của người nụng
dõn Đồng thời , ý nghĩa của tiờu đề này dễ làm độc
giả hiểu rằng : quỏ trỡnh tha húa là mạch vận động
chớnh của tỏc phẩm, chứ khụng phải là quỏ trỡnh hồi
sinh của Chớ
Trờn thực tế, Nam Cao đó dành tất cả tài năng ,
tõm huyết và bỳt lực của mỡnh để miờu tả chặng đường
thức tỉnh, hũa lương của Chớ tư tưởng nhõn đạo sõu
sắc
+ “Đụi lứa xứng đụi” là nhan đề do nhà xuất bản đặt
dựa vào mối tỡnh giữa Chớ Phốo-
“ con quỷ dữ của làng Vũ Đại” với Thị Nở - người
đàn bà “xấu ma chờ quỷ hờn”
Tiờu đề này , mang tớnh giật gõn, gõy sự tũ mũ,
phự hợp với thị hiếu của một lớp cụng chỳng bấy giờ,
hũa toàn nhằm vào mục đớch thương mại mà khụng
gắn với tư tưởng chủ đề của tỏc phẩm
+ Nam Cao quyết định đổi tờn truyện thành “ Chớ
Phốo” bằng cỏch lấy tờn nhõn vật chớnh
Cỏch đặt tiờu đề này phổ biến trong nhiều tỏc
phẩm của ụng, nhằm khỏi quỏt một cỏch sỳc tớch và
cũng đầy đủ nhất về tư tưởng nghệ thuật của tỏc
phẩm.
Dựa vào sự chuẩn bị ở nhà em hãy tóm tắt
tp?
Có mấy cách tóm tắt văn bản?
GVHD HS 2 cách:
Túm tắt theo cuộc đời nhõn vật Chớ Phốo:
+ Lai lịch
+Trước khi bị đi ở tự
+ Sau khi ra tự
+Gặp Thị Nở và bị Thị Nở cự tuyệt
+ Đõm chết Bỏ Kiến và tự sỏt
- “Cái lò gạch cũ”- tỏc giả
đặt tờn (1941)
- Đôi lứa xứng đôi (Nhà xuất bản)
Chớ Phốo (tỏc giả - 1946) khi in trong tập Luống cày
thể hiện tập trung chủ đề tác phẩm: qua cuộc đời, số phận Chí Phèo khái quát số phận của những người nông dân bị lưu mạnh hoá trong xã hội cũ, thể hiện tư tưởng nhân đạo của nhà văn là tố cáo xã hội thực dân nửa phong kiến đã cướp đi của người dân cả nhân hình, nhân tính; Phát hiện, khẳng
định bản chất tốt đẹp của con người
d Tóm tắt
Lop11.com
Trang 5Túm tắt theo bố cục 6 đoạn:
- Đoạn 1: Chớ phốo say và chửi
-Đọan 2: Chớ Phốo sau khi ra tự và trở thành quỷ dữ-
tay sai của Bỏ Kiến
-Đoạn 3: Gặp thị Nở và thức tỉnh
Đoạn4: Thị Nở từ chối CP
-Đoạn 5: CP tuyệt vọng, uất ức đi đũi lương thiện, giết
BK và tự kết liễu mỡnh
Đoạn 6: Cảnh xụn xao của làng Vũ Đại và hỡnh ảnh
thoỏng hiện cỏi lũ gạch cũ
GVG; Ngoài ra cú thể túm tắt ngắn gọn theo sơ đồ húa
- HS tự tóm tắt
- GV nhận xét, yêu cầu về nhà bằng lời
văn của mình HS tóm tắt lại tác phẩm
Em hãy nêu cảm nhận chung về văn bản
Từ cảm nhận ban đầu của HS GV dẫn
sang đọc - hiểu văn bản
Qua số phận và cuộc đời của của Chớ Phốo, Nam Cao
tố cỏo mạnh mẽ xó hội thực dõn nửa phong kiến tàn
bạo đó cướp đi của người nụng dõn lương thiện cả
nhõn hỡnh lẫn nhõn tớnh
Đồng thời nhà văn cũng trõn trọng phỏt hiện và
khẳng định bản chất tốt đẹp của họ ngay cả khi khi bị
biến thành quỷ dữ
GVD: Bàn về tác phẩm Chí Phèo, nhà nghiên cứu
Nguyễn Hoành Khung viết: “Nếu như NC có thể được
coi là “nhà văn của nông dân” – cùng với Ngô Tất Tố
- thì trước hết vì ông có Chí Phèo” Khác với nhiều
truyện ngắn cùng đề tài của tác giả, Chí Phèo có phạm
vi hiện thực được phản ánh trải ra cả bề rộng không
gian và cả bề dài thời gian Có thể nói, làng VĐ trong
truyện chính là hình ảnh thu nhỏ của xã hội nông thôn
VN đương thời
*Hỡnh ảnh làng Vũ Đại hiện lờn trong tỏc
phẩm như thế nào?
-Toàn bộ cõu chuyện “ Chớ Phốo” diễn ta ở làng Vũ
Đại Đõy chớnh là khụng gian nghệ thuật của tỏc phẩm
:
Đứng đầu có vị trí ăn trên ngồi trốc là ai?
+ Làng này “khụng quỏ hai nghỡn dõn, xa phủ, xa
tỉnh”.
+ Đứng đầu làng là Bỏ Kiến – “tiờn chỉ”, “ bốn đời
e) Cảm nhận chung
II Đọc - hiểu văn bản
1 Hình ảnh làng Vũ Đại
Trang 6làm tổng lý”, uy thế nghiờng trời.
Tiếp đến dưới BK là ai?
+ Tiếp đến, là đỏm cường hào ỏc bỏ ( đội Tảo, Tư
Đạm, bỏt Tựng…), kết bố đảng để xõu xộ dõn lành.
Nhữngtầng lớp dưới cùng bị chà đạp, bóc lột
áp bức là ai?
+ Sau đú, là những người nụng dõn thấp cổ , bộ họng,
suốt đời bị đố nộn, ỏp bức
+ Cuối cựng là hạng người “dưới đỏy” xó hội, sống
tăm tối như sỳc vật ( Năm Thọ, Binh Chức, Chớ Phốo…)
*Qua những chi tiết đú, em nờu cảm nhận
của mỡnh về cuộc sống ở làng Vũ Đại?
Mối quan hệ:
Bá Kiên - Đội Tảo tầng lớp thống trị
Nhứn người nông dân thấp cổ, bé hang và hạng
người dưói đáy là tầng lớp bị trị
+ Trong quan hệ cùng loại như Bá Kiến,
Đội Tảo thì luôn luôn thường trực ý thức tranh
chấp, hạ bệ nhau để giành địa vị trong làng
(rình cơ hội để trị nhau, chờ nhau lụn bại để
cưỡi lên đầu lên cổ nhau).
+ G/c thống trị >< g/c bị trị >< gay
gắt không thể điều hoà
*Theo em, miờu tả hỡnh ảnh làng Vũ Đai
như vậy nhà văn cú dụng ý gỡ ?
Cú thể núi: đõy là nơi “quần ngư tranh thực” ở
nụng thụn quờ hương nhà văn và cũng chớnh là khụng
gian của tỏc phẩm
Làm nên tầm vóc NC và giá trị nhân đạo sâu sắc của
tác phẩm chính là hình tuợng nv CP
* Chớ Phốo đó cú màn ra mắt độc đỏo như
- Bá Kiến: tiên chỉ, 4 đời làm tổng lí, uy thế nghiêng trời
- Đội Tảo, Tư Đạm, bát Tùng, > đám cường hào
ác bá kết bè đảng để xâu xé dân lành
- Sau đú, là những người nụng dõn thấp cổ , bộ họng, suốt đời bị đố nộn,
ỏp bức.
- Cuối cựng là hạng
người “dưới đỏy” xó hội, sống tăm tối như sỳc vật ( Năm Thọ, Binh Chức, Chớ Phốo…)
Cú thể núi: đõy là nơi “quần
Lop11.com
Trang 7thế nào trong đoạn văn mở đầu của tỏc
phẩm?
* Cú ý kiến cho rằng : Nam Cao đó chọn
một cỏch vào truyện vừa sõu sắc vừa hiệu
quả Theo em, điều đú cú đỳng khụng?
Xãc định các đối tượng chửi của CP?
Lô gích tiếng chửi?
Lớp lang ngày càng thu hẹp dần Mới đầu là
tiếng chửi vu vơ mơ hồ liên quan đến
CP=> chế độ xã hội sản sinh ra Chí Phèo
Nghệ thuật trần thuật ở đây có gì đặc sắc
- Ngụn ngữ kể chuyện, trần thuật, dựng chõn dung
nhõn vật của nhà văn đặc sắc:
+Sự kết hợp điờu luyện, sinh động cỏc dạng thức
ngụn ngữ nghệ thuật ( ngụn ngữ tỏc giả, ngụn ngữ
nhõn vật).
+ Cỏch trần thuật linh hoạt( lỳc thỡ theo điểm nhỡn của
nhà văn “ Hắn vừa đi vừa chửi”; khi thỡ theo điểm
nhỡn của nhõn vật “ Tức thật! Ờ! Thế này thỡ tức
thật!”…)
- Giọng điệu của nhà văn phong phỳ biến húa, lỳc
tỏch bạch, lỳc đan xen
+ Giọng miờu tả, bỡnh luận của nhà văn “ Bao giờ
cũng thế, cứ rượu xng là hắn chửi”…
+ Giọng người dõn làng Vũ Đại “ Chắc nú trừ mỡnh
ra”
ngư tranh thực” ở nụng thụn
quờ hương nhà văn và cũng chớnh là khụng gian của tỏc phẩm
2 Hình tượng nhân vật CP
a) cách giới thiệu nhân vật
* Hỡnh ảnh Chớ Phốo say rượu, vừa đi vừa chửi độc đỏo
* Đối tượng chửi:
Trời đờiChửỷi taỏt caỷ laứng Vuừ ẹaùi chửi đứa nào không chửi nhau với hắn
chửi đứa nào đẻ ra CP
* Lô gích: chung chung (trời, đời) cụ thể (Làng
Vũ Đại) cá thể
* ý nghĩa tiếng chửi
- Gaõy aỏn tửụùng saõu saộc veà soỏ phaọn cuỷa Chớ Pheứo: coõ ủụn, ủaựng thửụng.
ẹaống sau nhửừng tieỏng chửỷi laứ sửù vaọt vaừ tuyeọt voùng cuỷa moọt taõm hoàn ủau khoồ, khao khaựt giao tieỏp vụựi ủoàng loaùi
Tiếng chửi thể hiện tõm trạng bi phẫn cựng cực của Chớ Phốo đối với cỏi xó hội đó sinh ra kiếp sống bi kịch Chớ
Trang 8+ Giọng Chớ Phốo “ Mẹ kiếp!Thế cú phớ rượu
khụng?”
+ Đan xen giọng người kể và giọng nhõn vật “ Đó thế,
hắn phải chửi cha đứa nào khụng chửi nhau với
hắn”…
Từ cỏch giới thiệu tạo ấn tượng đặc biệt về nhõn vật
CP Nam Cao đi vào giới thiệu cuộc đời Chớ Phốo
Em biết gỡ về lai lịch Chớ Phốo?
Là đứa trẻ bị bỏ rơi “không cha, không mẹ, không họ
hàng thân thích” bất hạnh, khốn cùng ngay từ khi
chào đời đã không được gia đình chấp nhận
Lớn lên đi ở hết nhà này đến nhà khác Cuoọc ủụứi
Chớ Pheứo laứ moọt con soỏ khoõng to tửụựng:
khoõng cha meù, khoõng ngửụứi thaõn, khoõng nhaứ
cửỷa, khoõng tỡnh thửụng
Chí Phèo là ngưòi cùng hơn cả dân cùng.
Quóng đời trụi
Nhưng lương thiện (hiền lành, cần cù lao động, có ước
mơ, khát vọng, có lòng tự trọng cao, có nhân cách
trong sáng) Con người lương thiện ấy lẽ ra được sống
một cuộc sống hạnh phúc yên ổn Thế nhưng lại là nạn
nhân của xã hội ăn thịt người
Nguyờn nhõn nào CP phải đi tự? Sự biến đổi sau khi ra
tự?
Phốo
* Nghệ thuật trần thuật + Trần thuật linh hoạt + Giọng điệu biến húa, lỳc tỏch bạch, lỳc đan xen + thủ phỏp tăng cấp (đối tương, tỡnh cảm, hành đụng chửi) giọng căng, đầy kịch tớnh hấp dẫn
b) Quá trình lưu manh hóa
* Lai lịch
- Bị bỏ rơi ở lũ gạch cũ bỏ hoang anh thả ống lươn
bà gúa mự bỏc phú cối bơ
vơ, đi ở
Bi kịch đầu tiờn: khụng biết nguồn gốc xuất thõn
Năm 20t: làm canh điền nhà Lớ Kiến
+ Hiền lành, chăm chỉ + Ước mơ: một gia đỡnh nho nhỏ: chồng cuốc mướn, vợ dệt vải Chớ cũn cú những ước mơ giản dị và lương thiện như bao người nụng dõn khỏc
í thức về cuộc sống
+ “Vừa búp đựi cho bà Ba vừa run run”
Tớnh tỡnh hiền lành, nhỳt nhỏt, biết tự trọng
* Trở thành lưu manh
- Nguyờn nhõn vào tự : Chỉ vỡ
ghen tuụng vu vơ, Bỏ Kiến nhẫn tõm đẩy Chớ vào tự
-Nhà tự thực dõn đó tiếp tay cho Bỏ Kiến biến người nụng dõn khoẻ mạnh- lương thiện thành lưu manh
-Vềnhõn hỡnh :
“Cỏi đầu thỡ trọc lốc, cỏi răng cạo trắng hớn, cỏi mặt thỡ đen
Lop11.com
Trang 9mà rất cơng cơng , hai mắt gườm gườm… Cái ngực phanh, đầy những nét chạm trổ… trông
đặc như một thằng sắng đá”
Chí đã bị cướp mất hình hài của một con người
*Về nhân tính:
-“Hắn về hôm trước, hôm sau
đã thấy ngồi uống rượu với thịt chó suốt từ trưa đến xế chiều”.
- “ Rồi say khướt, hắn xách một cái vỏ chai đến cổng nhà
Bá Kiến…đập cái chai vào cột cổng…lăn lộn dưới đất, vừa kêu vừa lấy mảnh chia cào vào mặt”…
Chí không còn là một anh canh điền hiền lành, nhút nhát như xưa ; mà trở thành một thằng liều mạng.
- Hắn làm tất cả mọi việc như một thằng “đầu bò chính cống”:
( uống rượu, rạch mặt, chửi bới, ăn vạ, đập phá, đâm chém…)
b.Từ lưu manh trở thành quỷ dữ:
“Hắn ăn trong lúc say, ngủ trong lúc say, thức dậy vẫn còn say”Và “hắn say thì hắn làm bất cứ cái gì người ta sai hắn làm”
+ Từ đó, Chí triền miên trong những cơn say.
“Hắn đã phá bao nhiêu cơ nghiệp, đập nát bao nhiêu cảnh yên vui, đạp đổ bao nhiêu hạnh phúc, làm chảy máu và nước mắt của bao nhiêu người dân lương thiện”
+ Chí Phèo bị Bá Kiến lợi dụng và trở thành tay sai mới của hắn.
Cái mặt của Chí “không còn
ra mặt người”, “nó là mặt của một con vật lạ…cái mặt vàng vàng mà muốn xạm màu gio, nó vằn dọc vằn ngang, không thứ
tự biết bao nhiêu là sẹo.”
=> Chí thực sự trở thành quỷ
dữ của làng Vũ Đại
* Có ý kiến cho rằng ; sự tha
Trang 10hóa của Chí Phèo là hiện tượng mang tính quy luật Ý kiến của em?
@/ Ý nghĩa tư tưởng về hiện tượng tha hóa của hình tượng Chí Phèo:
- Chí Phèo không phải là trường hợp tha hóa duy nhất trong các tác phẩm về người nông dân nghèo của Nam Cao.(
trước Chí, trong tác phẩm đã
có Năm Thọ, Binh Chức Và các tác phẩm khác: Trạch Văn Đoành( Đôi móng giò), Cu Lộ(
Tư cách mõ), Đức ( Nửa đêm)…
- Qua Chí Phèo,Nam Cao đã : + Khẳng định một sự thật đau đớn về hiện tượng người nông dân lương thiện bị chà đạp về tinh thần và thể xác, bị xã hội
vô nhân tính cướp đi cả hình hài lẫn tính người.
+Nhà văn không chỉ “vạch khổ cho người nông dân bị áp bức bóc lột” mà còn gián tiếp lên án-tố cáo các thế lực thống trị phong kiến- thực dân đã gây
ra bao nhiêu tội ác, đã tước đi
cà hình người và hồn người của người dân lương thiện.
=> Đây chính là giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm
Hình tượng Chí Phèo có ý nghĩa điển hình- tiêu biểu cho một bộ phận cố nông bị lưu manh hóa trước Cách mạng tháng Tám
Củng cố - Dặn dò:
- Tóm tắt tác phẩm
- Phân tích cách giới thiệu nhân vật độc đáo của nhà văn
- Phân tích quá trình bị lưu manh hóa của Chí Phèo
* Chuẩn bị cho t2:
- Quá trình thức tỉnh của Chí Phèo gắn với cuộc gặp gỡ với nhân vật nào? Phân tích qua strình thức tỉnh
- Ý nghĩa chi tiết bát cháo hành và cuộc gạp gỡ với thị Nở
- Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người đau đớn của Chí Phèo?
Lop11.com